장음표시 사용
311쪽
perfice meos in semitis tuis, ut non mo
ueantur ue igia mea. Perfice dicunt uterque, Christus & Dauidi id est Vsque
in finem conserua,ubi est meritorum ac praemij tota perfectio. Et hic docent virtutem longanimitatis & patientiar. Leuit. 3 Non enim coepisse facere, sed permansisse, virtutis est. Vn-Luc ii. de cauda hostiariubetur offerri.Hoc idem Lucas exprimit, In patientia vestra possidebitis animas vestras. Quia dii nobis dominari discimus, hoc ipsum incipim' possidere quod sumus:inchoamus, dum in hoc mundo proba conuersatione degimus.sed ubi ad finem peruenerit religiosa constantia, ibi perficimur, ibi omni integritate replemur. Talis ergo pro utroq; est literet sensus: Custodi me in mandatis tuis, ut imitates me minime recedant a te. Bene siquidem sequax pergit, ubi ille qui exemplum via pr. aebet, rectus incesserit. Congrue autem hoc petitur I Deo: nam ab eo est & inci- pere & finire. Quid vero Gressus, nisi sensus aut opera destas gnant, quae nunquam 1 lege semitarum seu mandatorii Domini declinent3 neque enim susticit persecta agere, nisi c5- tingat in ipsis firmiter permanere. Sive Apostoli, pedes seu gressus Dei, dici possunt, per quos ambulauit & pta edicauit Rom. io. Euagelium per uniuersum mundum. ad Rom. sicut reliqua
credetium multitudo, vestigia C H R i s T r nominabitur: quasi impressio relicta ex doctrina eius & praedic. atione Apostolorum. Itaque nunc Prophetice pro his omnibus suis membris orat, ut ad ipsam veritatem veniant, & in ea stabiles perseuerent. atque addit, Ego clamavi,&c.
Ego clamavi,quoniam exaudisti me,Deus:inclini aurem tuam mihi, exsudi uerba mea.
Si de David nunc sit sermo,ta undem est ac si Deo dicat Exauditio prioris clamoris audere facit, iterum ad te clamem,ac rursus teipsum inuocem, sperans nunqua aure Qrda a te praetermitti. Quare, sicut cosueuisti, inclina aure misericordiae& clementiae mihi humilimam ad te confugio, quemadmodum Filius ad Patrem, seruus anxius ad Dominum misericordem. Veruntamen quoniam disparitas meri
312쪽
eorum,hinc sperantium in Deo, inde insurgentium contra sperantes in Deo, intendit David simul proponere & exponere ad sui defensioneni, & illorum delemonem. Vnde ta- quam captas beneuolentiam liu mano more, praemittit duoresterum propriae fiduciae in Deo, Ego clamavi, sciens te resposurum desyderio meo intimo: alterum defectus proprij meriti, inclina aurem tuam mihi. In quo profitetur vocem suam non tanti esse ut perueniat ad aures Dei, nisi Deus velut supplendo desectum vocis inclinet auremisiam,& sic exaudiat verba eius. Solent enim ij caput inclinare, qui exilis hominem vocis audire diligentius cupiunt: unde & cum capite aures pariter inclinare videtur. Inclina igitur & tu Deus, aurem tuam ait David) tanquam excelsus ad humilem, tanquam medicus ad infirmum. Aut si vox est cir Ria T i, & Ecclesiae pro suis membris, nunc ipsa Ecclesia orat per similitudinem infirmi, qui in lecto iacet, expectans ut veniat medicus, & sanet infirmitates eius. Nam genua humanum infirmum fuit quando iacuit in lecto, id est, peccator rogauit ut veniret verus medicus, qui est c H R r-s T v sin carne,&sanaret infirmitates hominis. Sed pe
scrutandum est quum dici soleat, Ex udisti me, quia clamaui , cur haec sententia nunc ordinem videatur habere praeposterum 3 Sic certe e H R i s T I ac Ecclesiae puritas atque innocentia demonsti antur. Nanque qui clamat, quoniam exauditur, utique purus, innocens & immaculatus agnoscitur. QBare confidenter orant, quippe ex conscientiae puritate exorare certi sunt. haec scilicet, Mirisca misericordias tuas qui,&c.
Miri a misericordias tuas qui salvos facis 'eruntes in te.
Admirabilia sueriit quae Deus gessit liberando Dalii Masaule, sic eripiens pauperem a potente, pauperem salvans, Pal. o
cui non erat homo adiutor. Mira fuerunt dum praecise goneratione quarta reuersi sunt filij Israel de AEgypto, quod Gen. is necdum impletae erant iniquitates Amorrhaeorum, donec venit illud tempus quartae generationis, id est, no ndum peruenerant Amorrhaei ad eam scelerum multitudinem
313쪽
propter quam decreuit eos Altissimus de terra sui eἱieerer Nirandum insuper fuit, quod tunc in reditu sui Israel. Do ... Exod. I . minus fecit, iter praebens populo suo in medio aquarum maris Rubri, quod repente percussione virgae Moysi incisum, & in se diuisum, terram reliquit nudam, ut Hebraeis via esset Sc fuga. Et siquis forte pro hoc quod absit dubitaret, nullus inquit Iosephus distredat a verbo miraculi, si antiquis hominib' malitia priuatis, via salutis liquet per
mare facta siue voluntate Dei, siue sponte reuelata, dum eis qui cum Alexandro rege Macmoniis fuerunt olim, Scantiquitus a resistentibus Pamphylicum mare diuisum sit:& quum aliud iter non esset,iransitum praebuit eis:volente Deo per eum Persarum destruere principatum : & hoc c stentur omnes qui actus Alexandri conscripserunt. Mit a
praeterea sunt & noua quae in carne e Η R i s T v s gesar, mirantibus Iudaeis, non tamen credentibus:qui ut inquit Ioannes cap. Iz,)quum tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum. sed propterea non poterant credere, Psa. quia dixit Esrias, Excitauit oculos eorum,&indurauit cor eorum, ut non videant oculis, & intelligant corde. Non quod non potuerint mutari in melius, sed quadiu tales puta quandiu pertinaciter Christum nolebant non potueri credere. -m utique malam eorum voluntatem praesciuit
Deus, & per Esaiam pridixit. sed & hac exc cationem demeruit voluntas eorum tumida, qui suam volentes consti-ἰ
Rom. Io. tuere iustitiam, iustitiae Dei sunt obliti. Itaque quod hic diacitur non posse credere, ita est culpa voluntatis humanae, cui quod dicitur Deus non posse se negare,laus estvolunt iis diuinae. Praenarrata igitur sunt magnitudo & excellentia
misericordiam Dei quas in se & Dauid & Messias iuste fieri
deprecatur. Veruenimuero nia quid antea no fherut miseri
cordi Dei, mirificatar An selum post Christu natum & passum hae mirabilissimae misericordiae apparuersit 3 Vtique ita
contigisse testatur Ioanes cap. i . talia ex persona Redemptoris loquens, Qui credit in me opera quae ego facio & ipse faciet,& maiora horum faciet, quia ego ad Patrem v do. Maiora enim fieri debebant per effusionem spiritus Sancti post ascensionem,quam ante:Ioannis cap. 7, Nondum erat
314쪽
AE erat spirit sanctus datus, in linguis videlicet igneis
quia nondum erat i E s v s glorificatus. Et tunc multitudo Gentiu coepit intrare Eccleua Christi, quando selum antea pauci ex Israel conuersi sunt,& Apostoli omniti linguis loquuti, quado ante iam Hebraeis de Patre Filius annutiabat, miracula insuper demirada increbuerui. Na si Christus ad tactu smbrit ibi vestimeti, muliere,qui erat in fluxu sanguinis sanauit,& umbra Petri quod maius est postDominiastensionem quoscunque languores curabat. Quapropter hoc modo mirificavit Deus Pater misericordias suas,salua-do sperantes in eum, qui ut clarificaretur in Filio, quodcunque petierunt in nomine ipsius Apostoli, hoc fecit, non quod ex se aliquid potuerut Apostola: na non est seruus maiorDomino. Ipse enim sine eis omnia, illi vero sine eo nihil operari valebat. Sequitur, A resistentibus dexterae tu , &c.
A resistentibus dextera tua modi me,nt pupi
Petit David elistodiri ab omni linone, & coprimis ab impiis, qui resistebant protectioni & fauori quibus Deus eum defendebat & vult si seri potestin tam tenelle a Deo, quam pupilla oculi a nobis diligi. Admiranda est avisi quam maxime custodia illa qua oculus pupillae praestat. siquidem tunica seper tunicam,& alia quaedam tegumenta eam muniunt, quorum alia tenuia ac transparentia sunt, ne pupillet
quae suapte natura humida est & mollis asperitatem inferant. Alia vero exterius crassiora, ut palpebrarum tunica. quae duobus est semicirculis distincta ut pulueris & aeris lς- Donem paruula quaeque animantia repellat, & pilis etiaquibusdam vallata, ut sudorem prope fluentem prohibeata acutus enim sudor est, atq; ad modii molestus. superius proterea supercilii vallis formata est. Ipsum aute superciliu veluti tectit quoddam firmit ac validum iacet,quod pilis etiam multis ac condensis ornatum ac munitu est, ne sudor desit perflues in pupilli habitaculii irruat, illinc enimrepulsus in ipsa deuoluitur tύpora. Cu tanta igitur praestet ocul 'pupil
315쪽
optat, atque hic opus misericordiar appellat dexteram,scis sorte opus iustitit, sinistra Domini dici potest. Matthaei cap.
2s, Statuet oves a dextris,hoedos aute a sinistris. similiter vox est Ecclesiae tam syncere mos a fermento haereticorum seruari requirentis, quam munda semper de pura est oculi pupilla, quae neque vel puluerem, vel minimam festucam patitur. Rogat ergo si forsin insurgit noxium haeresis caput, ocius fiangatur,&sibilantia hydriora protinus mute-uant, nec peregrinam doctrinam quis suorum recipiat. Solent enim nuiuscemodi per angulos mugitare,& innumeris cuniculis nituntur subuertere veritatem, pleni arrogatiar & supercilij cunctos despiciunt, armantq; linguas suas detrahe L. De quibus rectivi me alio loco Psalmographus, Pol Sc. Fili, homin niti dentes eorum arma & sagittar,& lingua eo rum gladius acutus. Bonum est igitur nequaquam hoc veto erroris circunferri, & his praeceptoribus pessimis non uti. Hoc itaque postulat Ecclesiari perfectis & sanis doctoribus, qui sunt illius oculi, semper dirigatur,&quomodo pupillia oculi pluribus palpebris, & neruosis tunicis tegitur, sic continue diuinis gratiis donisque caelestibus adumbrata sit. Sive si vox C H. R i s Tr est Custodi me , inquit, ut pupillam oculi: quae apparet perparua & exigua, peream tamen dirigitur acies luminis, quo lux & tenebrae diiudicantur: sicut per Christi humanitate diuinitas discernens est inter bonos Sc malos. Subnectit Propheta,
sub umbra alarum tuarum protege me i facis impiorum qui me afflixerunt.
Ad similitudinem pulli qui absconditur sub umbra maternarum alarum a facie auium rapacium, intendit David fibi propitiam facere diuinam protectionem. Agnostitque auxilium suum tantummodo a Domino esse, qui est omniu- conditor, qui pauit Israel in deserto & in terra inhabitabili, ubi rerum omnium penuria, ubi nullae aquae, dedit manna Exod. rs. de caelo, & aquarum sontes produxit de petra durissima. 37. &Nu Neque enim per tantam heremi vastitatem ubi non solum me.2o. fruges & arbores vineaeque .sed nec herba quidem gignitur,dini illa: acuae ardorem temperant solis,quadraginta anni; poterat
316쪽
poterat domus Iacob ad terram peruenire Iordanis, nisi Dominus omnia praestitisset. Nil mirum igitur si nunc regius Vates a facie suorum inimicorum saluari cupiens, H Deum confugiat, cum quo omnia possit,&sine quo fiactus iacet. Similiter nunc vox est cHRIsτi & clesiae. Aia fixerut siquidem Iudaei cis is Tubi in passione, & haeretici quotidie sponsain Ecclesiam perturbantiqui comederunt&impleti sunt,&cibos Domini non tulerunt: quibus loquitur Apostolus, Iam saturati estis, iam diuites facti estis, i, Cori
sine nobis regnatis, atq; Vtinam regnetis, ut & nos regnemus vobiscum. Comederunt enim in sanctis Scripturis panem qui de cacto descendit, & cum PsalmograpEo dixeriit, Incerta & occulta sapientiae tuae manifestasti mihi. Impletique sunt, & saturati eleuauerunt contra Creatorem cor suum,&alterum sibi finxerunt Deum:quicquid ante bib rant & comederant, suis meritis non Dei misericordiae de putantes. Idcirco obliti sunt Dei, qui praecepit eis ut legis verba religarent inter oculos, & in uianibus atque in fimbriis palliorii, ne unquam obliviscantur Dei sui. His de re- Deut. s. rebus saepissime fluctuat 3c semper sibi timet Ecclesia, quae ta- imen interim misericordia & charitate alis paternis desenditur: atque sicut gallina sub alis pullos abscondit propter miluos, sic sapietia diuina duabus T estametorum sis eam contra has spiritales militici diaboli nequitias munit. De Christo insuper loquendo, nuc Facies dicitur dira impresso mentis ad mortem innocentis. Impij vero intelligutuc Iudaei, qui Messam crucifixerunt. Contra hos nunc a Patre protegi rogat, atque subiungit quomodo isti afflixerunt,dicens, Inimici mei &c.
Inimici mei anima mea circundederunt adipem sui; concluserunt: os eorum loquutum es superbia.
Si de David nunc est sermo, Riam petit liberari ab hoc periculo, de quo. 2. Regum cap. 23. quando scilicet Saul de viri eius cingebant David in modum coronae, ita ut de fuga quasi prorsus desperaret:& propterea nune abundante milite qui sorte adeps principis nominari potest se undique conclusiam fatetur. Sive per adipem cor intelligit de vii -
317쪽
ra, quoniam circum haec multa solet esse pinguedo. Ad hiadaeos insuper c H R i s T I persequutores ista reseredo. ipsum Verbum circundederunt. Evangelicae narrationis exin Hatth. 1ε primit veritatem,quado cum gladiis & fustibus Dominum redeptore, insanorum turba circundedit. Tune certe i itia
sua pingui cooperti sunt Scribet de pharisti, postquam pia
ditas eoru de scelere satiata. Et hoc loco Adeps, nihil veriusquam eorum malitia designat, quam ex teporalium abudaistia de terrena concluserunt seu cotinuerunt in seipsis veluti nunquam amplius recessuram, sed cum eis perpetuo futuram, atq; ita potestate orta est, ad similitudine animaliu, qui ex adipe inflantum& hanc, bonis saginati, veram intelligetiam perdiderunt.Ezechielis cap. i 6, Ηγ fhit iniquitas Sodom sororis tuae, superbia, saturitas panis, abundantia otium. Nam propter haec sequitur Dei obliuio, quae praesentia bona putat esse perpetua,& nunquam his sibi esse carendii existimat, quin talia malis superdiar seminariu sunt. are Deuter.ca. 8. ibitur, Attende ne comedens: bibes & saturatus, aedificatis optimis domib ,hab Ensque oues. &boues, obliviscaris Domini Dei tui. Diues enim ille Eui Lue. rq gelicus non aliud peccasse memoratur, nisi quod opibus αdiuitiis affluens, in tantam erupit superbiam, ut manum nonorrigeret indigenti Lazaro,conditionis suae oblitus, ut ne hoc quide quod proiiciendu erat, daret misero. Adde quod in de*deriis est anima hominis otiosi. Proinde semper aliquid agendum, ne ager nostri pectoris, manu cessante, malarum cogitationum sentibus occupetur. Restabat aute ut qui pinguissima immanitate tumuerat, superba loquerentur. Gapropter nunc sequitur, Os eorum loquutu est superbiam. Sed bene hic dixit, tantum ore non etiam corde loquuti sunt: nanque sceleratoru mos est, illa frequenter sermone defendere, quae noscuntur conscientia teste damnare. Qiwmadmodu ita de Ioviniano legimus, qui tametsi & γ-
iam 5c luxuriam docere aequaretque matrimoniis virginitati, neque tamen uxorem duxit, remordente sersan conscientia, nam ex monacho clericus factus erat, attamen versute semper negabat id se facere, quod hinc prςmiu aliquod steraret,sed ne mol iis matrimoniorum irretiretur, hoc cri non
318쪽
est,nta ut melior esset sed liberior. Tantudem egit Epicurus voluptatis assertor, fiugi semper vivens, neque id tacies quod docuit, sed vafre dicebat, Carnes &exquisitae epulae .ingenti cura ac miseria praeparantur, maiorEmque poenant habent in inquirendo, quam voluptatem in abutendo. Et propterea asserebat se non posse hos varios cauξonum se. pores ferre. sic gulam uno uinul tempore & suasit & fugit. Ore quoque id foris docuit, quod corde intus reprobabat. Sequitur in textu,
proiicientes me,nunc scunderut me:oculos suos 'patuerunt declinare in terram.
Aduerte lilio exadverbio temporis N v N c, insinuatu hu6d oratio ista tempore illo habita est a Dauide, quo exploratis gressibus eius, a Saule circundatus est. Cu qua ora
tione stat quod de illa circundatione tractat alter psalmus ibi per modum Cantici, hic per modum orationis. Immo hic ipsa oratio tunc habita ponitur,& quum saul. i. Regucap. 23, Ziphaeis dixisset, Considerate & videte omnia latibula eius in quibus absconditur, quod si etiam in terram se
obtruserit, perscrutabor eu. Propterea nuc David Domino dicit,oculos suos statuemini declinate in terram: ut ita explicet qualiter semper siue in tetra siue in aquis, siue in aere persequentem habebat, neque illi usquam tutus refugij locus patebat. Preterea hoc in versiculo est accusatio Christi aduersus Iudaeos,& posuit regius Vates praesens tepus pro Diuro ob certitudinem Prophetiae. Ipsi autem eum proi cerunt. Nam Ioannis testimonio, Iudaei faciente eoru inuidia, consipir. auerant ut siquis saluatorem confiteretur esseCHRIs Tu M, extra synagogam fieret: quasi locus & a Christo & a receptione nominis Christi macularetur. Cir- eundederunt quoque eum non obsequio,sed furore, quem eruci affixerat.Sicut praui coloni, qui seruos Domini in vinea eius primu mitas occiderunt, nouissime perdiderunt &filium ac haeredem illius, quem potius reuereri debuerant. Sed memineris quado C H R. i s T v s passus est, omnis terra tremuit, sydera obseurata sunt, petrae scissae, ac monumenta aperta. Miserrimi vero Iudaei oculos in terram sta-
319쪽
statuerunt: quia hominem purum existimauerunt, & diuta nitate non intellexerunt. Vel oculos suos in terra statu iunt, quia solii de terrenis actibus cogitabam, & nunqua ad caelestia aduertebant, similes talpis sodientibus semper interris, quom caecitas usque ad mortem animae durauit sicut talparum oculi nisi in morte quod aequo tardius est non
aperiuntur. Haec caecitas auarorum praesignatur per caecitatem mendici, qui sedebat secus viam prope Ierico, & medicabat a turba praetereunte, Lucae cap. 18. Nam semper
auarus eget, & inquit seneca No qui parum habet, sed qui plus cupit, pauper est. Quid enim refert quantum illi in
arca, quantum in horreis iacet, quantum praestet,pascat,aut faeneretur, si alieno imminet, si acquireta computet 3 Quis si diuitiarum modus,quan is 3 Primus,liabere quod necesse est proximus, habere quod satis est, & certum voto poneresnem. No maneat mens hominis in terra, no enim ut animalia rationis expertia prona esse videmus in terram, ita creatus est homo, sed erecta in caelum corporis sorina, ad- Colos 3- monet eu, quae sursum sunt sapere. Porro mira mobilitas, quae linguae ac manibus attributa est ad loquendum & scribendum apta atque conueniens, de ad opera artium plurimarum ossiciorumque complenda, nonne satis ostedit quali animae viseruiret, tale sit corpus adiunctum Itaque non Hebr i sepeliamur hae in terrena Alitudine, sed cosideremus quonia non habemus hic ciuitatem permanente, quin futuram inquirimus.Deinde intonat Redeptor, susceperui me,&c.
susceperunt me sicut leo paruus ad praedam, sicut catulus leonis habitans in abditis.
Adiungitur descriptio ipsius Saulis ad Dauidem . similitudo eius quasi leonis parati ad praxiam, hoc est perseuerantis in desiderio rapiendi, & quasi catulus leonis Ventis in absconditis. Per quas similitudines denotatur quiM tam occulte quam manifeste Saul anhelabat ad mortem Dauidis. Differetia enim inter leonem & leonis catulum quida huiusmodi tradiderunt dicentes quod leo proprio fretus robore manifeste ac palam rapit, & quod catulus tanta e rens cosdentia clam atque occulte se accingit ad praedam,
320쪽
isde abditus costire dicitur. Haec insuper ad Christum pertinent. Na susceperunt eu Iussi ei a Pilato,quado Ioanis
cap. is.tradidit eis illia, ut crucifigeretur. Susceperunt autem I E s v M & eduxerunt eum Hcut leo, circundates oue oua laniarent. Istoru feritas & leenae,& vrce raptis catulis,
siue cibo indigenti, merito comparari potest. Aiunt qui de Ostae iabestiaru scripsere naturis, inter omnes feras nihil esse ursa Leuius, quit perdiderit catulos, vel indiguerit cibis. At istorum crudelitas non solu pantherae, pardi, & vrsae serociam superat, sed leonis quoque,&omniubestiam quae gignuntur in saltibus. Leone, populu sacerdotu: Catulu leonis, populum subditum sacerdotibus, posuit David, illis fremetibus super innocente et E s v M captum, istis seditiosa rabie deuorantibus, qui habitauerat in abditis. Nam nefandoruhominum consuetudo est, mala vota sua tegere, ut latenter possint quod non concTerui, opere perficere. Sed tu Deus ,
pater ait Filius) qui dissimulando videris dormire, & iniquitates hominum non curare, Exurge, &c.
Exurge, Domine, auem eς supplata eum eripe animam meam ab impio: Irameam tuam ab
mimm ita tuae. David more humano Domino dicit: supplanta,id est c5suetudine luctantis delice Saulem. quod impletu est l. Ium,cap. α 4.& χε, quando David potuit ipsum occidere, voluisset. Et istud ex eoru metaphora ductum est, qui dum currentem impedire volunt, tibiam aut pedem transeunti subiiciut,ut huiusmodi offendiculo eos in terram prosternant.Nec selum David a Saule, sed a sectis eius petit saluari vitam, quibus Deus utitur,ut manu sua ad vindictam malarii,&probatione iustorii. Iuxta illud Esaiae Io, Assur virga furoris mei. Exurge, praeterea nuc Christus Deo patri dicit in peccatores, quem illi putant sicut homo posse quiescere: atque hoc petit ut tande ipsi cognoscant eu vigilare, dum eoru non permittutur iniquitates crescere. Praeveni aute apposuit ut ante subuertantur quam peccata perficiat.