장음표시 사용
291쪽
cap. I. Tabernacula enim Cedar ad Ismaelem pertinet,no erat haeres O filio liberae. Sed decor huius h reditatis in Gala. sanctis: unde nuc intonat haeres, Benedica Dominum, &c.
Benedicam Dominu,qui tribuit mihi intelles Rhinsuper O usq; ad nostin increpuerili me renes mei
Imprimis hic Christus Patri gratias agit, quod ab instanti suae conceptionis habuit plenitudinem scientiar Sc sapie-tiae ad custodia suae haereditatis. ad Colos scap. 2, In eo sunt omnes thesauri sapientiis de scientiae absconditi, & merito A t. o. quidem. Nam ipse est a Deo constitutus omniuiudex, quia
Filius hominis. Ioan. cap. s. Decet ergo eum etia occultissima nosse, Sc nillil ignorauisse, quu testate philosopho)sola
unusquisque in eo recte iudicet quod bene nouit. Nec obstat quod Lucae cap. 2.de eo scribitur, I E s v s proficiebat sapientia, aetate,& gratia apud Deu dc homines. Na ut inquit Gregorius iuxta hominis natura proficiebat sapietia. no quod ipse sapietior tepore, qui a prima coceptionis hora spiritu sapietiae plenus permanebat: sed eande, qua plenus erat sapientiam, caeteris ex tempore paulatim demon-- strabat: sicut sel in aurora ac ortu suo habet tota plenitudinem sui luminis & caloris &virtutis: quoad nos tamen, in his crescit successive, quato propinquior adest nobis. Vnde iuxta hominis natura Christus proficiebat aetate, de infantia ad iuuentute: iuxta hominis natura, prficiebat gratia, non quide quam prius non haberet, gratiam per accessim
temporis accipiendo, sed pandendo donu ξratiae quod habebat apud Deum & homines. Quia quantu crescente aetate patefaciebat dona gratiae, hominibus,quq sibi inerant,dc sapientiae: tantu eos ad laude Dei excitabat, per considerationem istiusmodi bonoru: sic Deo patri ad laude, & hominibus ad salute natus. Insuper licet gratia non fuerit tragadieruineo augmentata, tamen vere ea proficiebat per illa continue meritorie operando: & quod iam uno modo debitu erat, adhuc pluribus aliis modis idem deberi faciebat Sic Id forte prosecit sapientia, quantu ad cognitionem rerula proprio genere, seu acquisitam, experimetalc, licet clarissim prilis illa et res cognouisset in verbo, cogniti ne quae I
292쪽
et97 ne quae beatisca, aut matutina dicitur: siue Deo omnino dc prorsus illam cognitionem faciente, ut gratiam & gloriam Ptadet Dominus: siue essentia diuina quae est causa omnium sit speculum liberum, in quo duntaxat reluceant quae vult
ostendere. Nam neque propterea nouit C H Ri s T V s res
omnibus modis quibus nosci poterat: quare adhuc sempersiit locus notitis experimentali, que per operationem sensuum accipitur. Nam si diceremus tantum secundum apparentiam Christum per intellectum pro secisse, quis statim malignus inferret neque Christum, nisi secundum appare-tiam, intellectu aut sensum habuisse: quod retrobat λmbrosius lib. de Spiritu sancto. Accepto itaque a Patre hoc dono sapientiae&scienti. ae, nunc gratia refert Filius, qu6d sic bene portiones haereditatis sbi contingentis ad regulam voluntatis ditiinae, distribuit: atq; interim respodet susiurro Iudaeoru, qui ei improperabant, cur non ita eos ac Gentes assumpsisset 3 Sed nuquid iniquitas apud eum:Absit. Omnes enim vocavit, licet pauci, aliorum malitia impedicte, elem remaserint. Adhuc tamen ingeminant perfidi Apellae, cur non eos compulit intrare sicut& Paulum: quibus hoc unii sufficiat quod ad Roma. cap. I i. scriptum est, Non repulit Deus plebem sua quam praesciuit. Adde vi inquit Augusti
nus nisi Stephanus orasset, serte Paulus saluatus non esset. Novit Dominusqui sunt eius: nouit qui permaneat ad corona: nouit qui permaneat ad flamma: nouit in area sua triaticu, nouit & palea nouit segerc, nouit zizania, sed magna gratiae commendatio. Nemo potest venire ad me inquit Fi Ioanlius nisi Pater qui misit me, traxerit eum. Nemo venit nisi tractus ait Augustinus: quem trabat, & quem non trahat, quare illum trahat, de illum no trahat, noli velle iudicare, D non vis errare. Semel accipe & intelligo: non traheris. ora ut traharis noli tamen cogitare te inuituita trahi.. Ego dico ut verbis Augustini viar) parum est voluntate, etiam voluptate traheris. T ahitur homo ad Christurn, qui delectatur veritate, delectatur beatitudine, delectatur iustitia delectatur sempiterna vita, quod totum cHRIs TVs est. Canticorum cap. i, Post odorem unguentorum tuorum curremus. Mamobrem quod quaerebat Israel non est con- t. iit.
293쪽
sequutus, caeteri vero exciecati sunt: nam offenderunt in lapidem o nsionis & petram scandali. Ad RO. cap. 9. Comprimis blasphemaverunt in hominem Christum, dicentes, Ecce homo vorax & potator vini, Lucae cap. 7. Blasphemaverunt & in Christum Deum. Matth. I 2, In Beelzebuth principe Lemoniorum, eiicit daemonia. Quare quum nusquam Christum gustaverint aut quaesierint, neque a C isto inuenti vel tracti sunt. Vnde & pro his nunc Messias conquerens subnectit, Insuper & usque ad noctem incre Psal. 68. puerunt me renes mei, ac si diceret, Non tum me non a-SIQa i s. mauit Israel, sed gratis me odio habuit,&supra mala quae mihi fecit, hoc unum nefandissimum addidit: usque ad noctem, id est mortem, quae in Sacris nox appellatur me-. ipsum persequutus est. Et hic Renes, parentela declarat, per quos & cognatio & generatio humana seminatur. Ex Domino tamen nunc & in prosperis & in aduersis Deum benedicete, hanc doctrinam accipiamus. Vt semper Creatorem laudemus siue in donis suis & prosperas,nue inter flagella& aduersa. Vnde sequitur, Providebam Domi
prouidebam Dominum in conspectu meo sim periquoniam i dextris est mihi ne commouear.
Christus declarando quid fecerit, & quomodo aequanimiter semper omnia tolerauit, tradit nobis perutile remedium quo peccata vitemus. Nam qui Deum semper acie mentis intuetur, hic neque prosperis extollitur, neque aduersis frangitur: & imitatione Saluatoris nullatenus ad delicta conuertitur. Sic enim quemadmodum Christus or- panum diuinitati coniunctum, nusquam moueri potuit nisi ad regulam voluntatis primae unde neque quandoque aliquem deordinatum motum habuit) ita & nobis contin-
stet qui semper in Deo fixi erimus. De Christo vero nunc quasi de homine loquimur. Nam in eo duplex est natura, diuina scilicet & humana. Et idcirco in eo sunt utriusque naturae proprietates &potentiae. Quare in eo fuit voluntas hominis, ut hanc etiam pro quolibet appetitu siue n ursi,siue sensitivo, siue rationali accipias, & non solum
294쪽
pro appetitu libero qui sequitur cognitionem Intellectiva,
sed tot ponutur in eo appetisus quot potentiae apprehcsuae sensuunt exterio licet comuniter de appetitu sensitivo loquamur, sicut de uno qui sequitur imaginatiuam. Voluntate etiam naturali non caruit, quae large sumitur pro inclinatione naturali rei cuiust bet ad sua propriam persectio- nem. Videtur esse res ipsa nata ex coditione naturae recipere propria perfectione, aut talem producere, quae in homine nodistinguitur a voluntate libera: sed animaritin eo voluntas naturalis & voluntas libera, diuersa tamen ratione.' Nam dicitur libera in ordine ad actum elicitum que habet in sua potestate naturalis, vero inquantum nata est recipe
reperiectionem aliquam, aut recepta conseruare a contrario. Igitur pro volutate rationali absoluta in Christo, dice-du est illa fuerit semper cosormis voluntati diuinae in vo- Isto tanqua suae regulae, licet c5ditionaliter,& ut sensui co- iuncta quadoq , repugnauerit:permittebat enim deitas unicuiq; partiu animae agere & pati quod sibi erat naturale &propriu, quantia expediebat ad fine redeptionis humant,& Matth. ψ.
ostensione veritatis naturae. Sic I E s v s esurivit, sitivit. tri- IQὸn 4-
status est, doluit, ex diuersa inclinatione carnis ad usum Vo Matth, 2s Iutatis liberie, neq; tamen his passionibus quandoque recta ratio ab rpta est. Nam semper uti niic nuc scripsimus in
Redeptore fuit attetissima contoplatio diuinorum: qua factum est ut nunquam potuerit insurgere vlla vitiosa rebellio sensus ad rationem , qui ei plene seruiebat, sicut& in nobis ardentissima consideratione gaudiorum paradysi, aut dolorum inferni, omnis caro statim emoritur. Quare nunc ait, Providebam Dominum in conspectu meo semper. Neque quando oravit Patrem, Si possibile est transeat Mati. 1 a me calix passionis , mortem absolute noliait: set hac oratione duntaxat Patri explicuit pugnam & infirmitatem earnis ad rationem, ut sic veritas humanae naturae patesceret qui tametsi in hac petitione conditionata non sit exauditus, ea tamen non fuit frustra : quia magis adnostram eruditionem, quam ad petiti impetrationem facta
est: scilicet ut no dissidamus, si in terribilibus spiritu prom- Matti Is Pto caro aliquando infirma est, sed in Domino interim
295쪽
spem nostram obfirmemus, atque discamus in omnibus coistinue Deo obedire, cui in omnibus dicamus, Non sicut ego Ea. s3. & volo, sed sicut tu vis. Sequitur : A dextris est mihi,& cxt. r, Petr. 2. Ex hoc intellige qualiter c H R i s T v s peccatum non fecerit, neque inuetus sit dolus in ore eius. Nam semper deutatem praeseruantem hic homo habuit Ac si dicat, Si tu non fuisses a dextris, forsitan commotus essem de fide ad infidelitatem,de bono ad malum, sed faues mihi ut stabiliter in
te permaneam. Incuctis ergo quq agimus, quae loquimur, quae cogitamus, Dominum,ut omnium inspectorem auxiliatorem, iudicem,& remuneratorem semper in conspectu nostro prouideamus:vt neque amore, neq; timore alicuius
rei ab eius voluntate discordemus. Erit utique a dextrisnnbis ne de bono ad malum commoueamur & offendamus.
propter hoc laetatum es cor meum,m exultaust lingua mea: insuper c caro mea requiescet in spe.
Vox Christi pro ipse suscepto homine perfectum gaudiuexplicantis mam plena est laetitia quae corde hilari concipitur,& alacri sermone profertur. Nunc autem supra exultationes suas sibi adhuc dicit adauctat itiam, quod caro illa
passibilis, quam pro nostra omnium salute accepit, vere resurgere promeruit. Qua in re satis firmatur futura carnis omnium resurrectio: quemadmodum testatur Paulus I. ad Corinth. cap. is, Si Christus praedicatur, quod resurrexit amortuis,quomodo quidam dicunt in vobis quoniam resu rectio mortuorum non est 3Ipsa vero carnis resurrectio sie ex sacris deprehendi potest. Nam tria sunt quibus homo constat, spiritus, anima,& corpus: qua rursus duo dicuntur, quia nepe anima simul cum spiritu nominatur. Pars enim quaritim eiusdem rationalis qua carent bestiae, spiritus dicitur, principale nostrum spiritus est.Deinde vita, qua coniungitur corpori anima dicitur. Postremo illud quod visibile est ultimum, nostrum est corpus. Hoc autem omnis Roma. s. creatura ingemiscit & parturit usque nunc, dedit tamen primitias spiritus. quia credidit Deo, & bonae iam volunt . Roma. 7. tis est. Hic spiritus etiam vocatur mens: de quo dicit Apo
296쪽
1N PIALMUM XV. 3at: stolus,Mente seruio legi Dei: qui item alio loco dicit, Testis est mihi Deus, cui seruio in spiritu meo. Anima vero, Roma. Equum carnalia bona adhuc appetit, caro nominarur: pars enim eius quaedam resistit spiritui, non natura, sed consuetudine peccatorum. Vnde aicitur, Mente seruio legi Dei, carne autem legi peccati. Quae consiletudo in naturam verse est, secundu generationem mortale, peccato primi hominis. Ideo' , scriptu est, Et nos aliquado fuimus naturaliter filia irae,ia est vindict. per qua factum est ut serviamus legi peccati. Est autem natura persecta, quia spiritui suo subditur,& quum sequitur sequente Deum. Ideo animalis homo non percipit quae sunt spiritus Dei. Sed non tam cito anima subiugatur spiritui ad bonam operationem, quam cito spiritus Deo ad veram fidem, & bonam voluntatem: sed aliquando tardius eius impetus, quo in carnalia & temporalia defuit, restinatur. Sed quoniam dc ipsa mundatur recipiens stabilitatem naturae suae dominante spiritu qui sibi caput est cui eius capiti caput est Christus,no est desperaduetia corpus restitui naturae propriar, sed utique no tam cito quam anima, sicut nec anima ta cito suis spirit'. Sed tepore opportuno in nouissima tuba, quu mortui resurgent in Matth. ii corrupti, & nos immutabimur. Et ideo credimus carnis re surrectione, non tantia quia reparatur anima, quae nuc propter carnales affectiones caro nominatur, sea & quia haec visibilis caro gloria repurgabitur, quae naturaliter est caro. Cuius nome anima no propter natura, sed propter assectiones carnales accepit. Haec ergo visibilis, quae caro proprie dicitur sine dubitatione crededa est resurgere. Videtur PauIus Apostolus ea resurrectione tanqua digito suo ostendere,dum scribit, Oportet corruptibile hoc induere incorruptionἴ,&mortale hoc immortalitatE. Quu enim dicit hoc,
sol si quod visibile est & digito ostensibile intelligit,quoniaposset Jc anima corruptibilis dici & mortalis. Na vitiis nostroru ipsa & corrumpitur & moritur. Resurget igitur corpus secudii Christiana fide, quae fallere no potest. d cui videtur incredibilis, qualis nunc sit caro, attendit, qualis autem futura sit, non considerat: quia illo tempore immutationis angelicae, non iam caro erit & sanguis, sed tantum I Cor. ii
297쪽
corpus. Quit m enim de carne Apostolus loqueretur Alia inquit caro pecorum, alia volucrum, alia piscium, alia stipentum,& corpora caelestia, & corpora terrestria. Non enim dixit Caro eaelestis r dixit enim caelestia & terrestria
corpora. Omnis enim caro etiam corpus est, non auia omne corpus caro est Primo in istis terrestribus, quonia lignucorpus est, sed no caro, hominis aute vel pecoris, & corpus ει caro: in caelestibus vero nulla caro, sed eorpora simplicia& lucida, qu.ae appellat Apostolus spiritalia, nonnulli autevocant aetherea. Et ideo non carnis resurrectioni contra dicit illud quod ait, Caro de sanguis regnum Dei non pos.sidebunt. Sed quale futurum sit quod nunc caro& sanguis est, praedicat. In qualem naturam quisquis non couerti posise hanc carnem credit, gradibus aucendus est ad fidem. Si enim ab eo quaeras utrum terra in aquam possit conuerti: propter vicinitatem non ei videtur incredibile. Rursum,si quaeras utrum aqua possit in aerem: neque hoc absiurdum esse respondet: vicina enim sunt sibi. Et de aere si quaeratur, utrum in aethereum eorpus, id est caeleste possit mutari r iam ipsa vicinitas persiuaciet. Quod ergo per hos gradus fieri posse concedit, ut terra in corpus aethereum conuertatur, cur non accedente Dei voluntate qua corpus
humanum supra aquas potuit ambulare celerrime id fieri posse quemadmodum dictum est in ictu oculi sine ullis talibus gradibus credit, sicut plerunque fumus in flammam mira celeritate conuertitur Fatemur caro nostra utique ex terra sit, sed nullatenus propterea quempiam mouere debent Philosophoru argumenta, quibus asseruir ul- Ium posse esse terrenum corpus in caelo. Ipsi siquidem concedunt quodlibet corpus in omne corpus conuerti & mutari posse. Neque meminerunt dicti Apostoli, quia corpus seminatur animale, & surgit spiritale. God iuxta Augustinum ita est intelligendum, videlicet, tandiu compus est animale quandiu indiget alimento, dc per oppositum tunc est spirituale, quum non indiget amplius alimento. Istud vero complebitur facta carnis resurrectione: nam tune fiet illud quod scriptum est, Absorpta est mors in victoria. Qta bona putas in illa beata vita fac ire
298쪽
Deus suos sumere, pro quibus in hac miseria Vnigenitum
filium voluit usque ad mortem mala tanta perferre 3Quum haec perficientur, quid erunt, quales erunt, quae bona in illo regno accepturi sunt eleat 3 quandoquidem c M R I-s T o moriente pro nobis, tale iam pignus accepimus Qualis erit spiritus hominis nullum omnino habens vitiu, nec sub quo iaceat, nec cui cedat, nec contra quod saltε laudabiliter dimicet Z Pacatissima virtute perfectus, rerum
ibi omnium quanta, quam speciosa, quis certa scientia, sine errore aliquo vel labore, ubi Dei sapientia de ipse suo fonte potabitur cum summa felicitate, sine ulla dimculta te Quale erit corpus quod omnimodo spiritui sebditum Meo sufficienter vivificatum nullis alimoniis indigebit 3Non enim animale sed spiritale ut dictum est)erit, habens quidem earnis, sed sine ulla carnali corruptione substantiam Itaque si nos nunc spiritu laetemur.&caput nostrum smitemur , iam spem hanc certam concipiemus , quoniam aliquando resurgemus: & ubi caput praecessit , membra sequentur. Qua tamen fiducia hoc expectandum sit,nunc
declarat Psalmographus, in persona Saluatoris, talia subnectens,
Quoniam non derelinques animam in inferno nec dabis sanEllam tuum uidere corruptionem.
Aperte hunc locum explicat Beatus Petrus Act. i. de c H R i s T o ita loquens, Quem Deus suscitauit solutis doloribus inserni siue clarius ad veritatem Graecam Qlues per ipsum mortis dolores. Ipse enim sicut & nostras post nas in se suscipere voluit, corpus suum in sepulchro poni, ita etiam voluit animam suam ad infernu descendere. Corpus autem eius mansit in sepulchro per diem integrum, εο
duas noctes, ad comprobandum veritatem mortis suae. Vnde etia tantudem credendum est animam eius fuisse in inferno, ut simul educerctur anima eius de inser & corpus de sepulchro. Interim vero monumentum prae it Christo testimonium. Nam sicut in monumiso Christi nullus ante
γα post sepultus est sic in utero Virginis, nec ante nec post
299쪽
culcauam mortale conceptum est. Praestitit & ipse insereni de Cnristo fidem, qui eos quos captiuosdetineoat,protinus, reddidit. Quemadmodum scripserat Zacharias, Tu vero in sanguine linameti tui eduxisti vinctos de lacu. Christias sis quidem virtute suae passionis ab hoc reatu sanctos abseluit, quo erant a vita gloriar exclusi, ita ut non possent tunc Deuper essentiam videre. Quae viso imprimis vita aeterna est, ct ita soluit eorum dolorem quem patiebantur ex hac dilatione gloriae. Nam adhuc tenebantur hoc reatu poenae originalis peccati, per quem excludebantuna gloria nondum diluto pretio redemptionis humanae: sicut adhuc hic remanent nobis passiones originalis, licet ipsum per baptisma purgatum sit. Neque tamen propterea statim ubi haec anima ad insernum descendit, Christus patres inde eduxit,sed vectes ferreos & seras mortis c5fregit, ipses in inferno luco gloriae illustrando.Veruntamen ratione, qua supra, conueniens fuit ut tandiu anima eius remaneret in inserno,
quandiu corpus in sepulchro: & latro tunc cum Christo ad infernum descendit, ut cum Christo esset. Sed quia dictum erat ei, Mecum eris in paradyso, fuit praemio in paradysernam ibi diuinitate Christi fruebatur, sicut &alij sancti. Vbi autem iam sux t Appolinaristae fallaciter opinantes Dominum nostrum Christium animam rationalem no habuisse ZEcce ipse clamat, ipse Patri gratias agit, quia eius anima non .sit more communi in inferis derelicta, sed celeri r
sirrectione clarificata, ad c aelorum regna peruenerit. Resurrexit autem corpore integro, quemadmodum Lucae cap. vltimo scribitur, Spiritus carnem & ossa non habet, scut me videtis habere.Vnde quicquid ad naturam corporishumani pertine totu fuit in corpore C H R I s T I resurgentis. Non enim foret perfecta resurrectio, nisi restitueretur quicquid per mortem ceciderat. Si quis tamen cotendat de sanguine eius qui adhuc in nonnullis templis pro reliquiis conseruatumdicens hunc sanguinem miraculose a certis iamaginibus uxisse & conseruara,reIiquam super hoc Caietani, opinionem piis lectoribus discutiendam relinquo. Sussiciet nunc asserere quod neque dedit Deus Pater sanctum suum pura eorpus Christi sanctificatum per quod alusanctifican-
300쪽
sanctifieantur in triduo mortis pati corruptionem .Horreo dicere corpus Christi tue fuisse cadaver: quippe statim reuniendum erat animae& glorificandum: sed existimo, ipsum corpus Christi iacens in sepulchro, fuit materia siue forma hsubstantiali semper unita verbo. Nam quod semel assumpsit, nunquam dimisit. qua ex re diuinitas semper ab omni putrefamone praeseruauit. Immo ait Redemptor Notas mihi fecisti vias, Scc.
mihistriss uias uitae: adimplebis metia cum uultu tuo: deletilationes in dextera tua usi qae instim.
I bi vides beatitudinem animae, & dotes eorporis glorios Christum resurgendo expertum fuisse,describi,& pro his nunc gratias Deo Patri refert. Comprimis dicit notas sibi
factas fuisse vias vitie accelerando tempus suae resurrectionis, quibus de mortalitate transiuit ad immortalitatem: Min quibus, post tristitiam passionis ascendens in caelum, adimpletus est laetitia in vultu Dei. Non quidem quod ei ascedendo aliquid accreuerit quantum ad ea quae sunt de essentia gloriae, siue secundum corpus, siue secundum animamrsed tantum ei aliquid accreuit quantum ad loci decentiam,' quod facit ad congruum glori . Nam quum ipse post resu
rectione corpus habuerit, & immortale & incorruptibile,' decuit in eo loco maneret qui neque generationes, neque
corruptioni subest. Et de hac decentia gaudium quoddam habuit non quod tunc primam pro hoc gaudere inciperet quando in caelum ascendit, sed quia nouo genere gaudij tueexultauit,tanquam de re impleta:atque pro hoc etiam forsan tunc laetatus. Nam isto die ascensionis imprimis penetrauit & aperuit nobis celos, recipiendo tanqua Dominus, possessionem eorum pro nobis,& aperiendo suis viam. Qua in re spem nostram maxime adauxit, quia sic iam cernamus portione nostram in caelis collocari, unde Michei cap. 2, Α-scedit pandens iter ante eos. Insuper & fidem & charitate
amplius inter nos radicauit. Fidem quidem quia dixit, Ad Ioan. 1 p. Patrem vado, Miam non videbitis me: beati qui non vident im