장음표시 사용
361쪽
bus ms in Hierusalem. 2. Regum cap. s.&quandouit Rabath filiorum Amon, α. Regum cap. I 2. Si vero nucst vox Ecclesiae, literable insigniter docuit regulam fideia: A te dixit eripiar non a me, quia per me nihil possum. Tetentatione autem,diabolum 1ignificat, qui momentis omnibus tentat, ut a bona conuersatione nos abstrahat. Et in Deo meo inquit transgrediar murum, quem inter homines, &eaelestem HieruOem peccata erexerunt: sicut san-son virtute Dei transiit per portas Philistinorum,transportatis foribus cum postibus suis & sera ad verticem montis. Nurum vero appellat obstaculum peccatorum quod inter Deum & hominem mortalium construxere nequitiae, ut ait Gregorius. Murus est quicquid in itinere nosti o erigiturne ad Deu traseamus. Sed &nisi I Deo destritatur illa peccata, no possumus per nos tracte ad ipsum. Tuc tame trasgredimur, quado pro amore arternae patriae quaecunq; interim via virtutis praepediunt, calcamus. Sed memineris quam benedixit Psalmographus, Transgrediar, non Irrrumpam, non Dirua murum: nempe murus ille humano generi immobilis manet, etiam quum eum sanctis beneficio diuinitatis transilire contigerit. Et vere geminat Ecclesia γ per Dominum eripiar, & in eo transgrediar, quia Deus meus impolluta via eius, &c.
Deus meus, impolluta uia eius, eloquia Domi
ni ene examinata, protectior est omnium speran-rium inst.
Aliud versus iste inchoasse, aliud subiunxisse videtur
Deus meus aggressus est dicere, nescio quid exoratiuum: Scsubiunxit ei exitum inopinatum: Impolluta via eius. Nam si propositio sequentibus concordaret, Dei mei dicturus erat, non Deus meus: quae figura dicitur, Paradoxia, Latino inopinatus exitus, quum aliud proponitur, aliud explicatur. Vnde hqc est quantum existimo) figura loquendi apud sacram scripturam usitatior. Pro eo enim quod dicendum erat, Dei mei impolluta via est, dixi Deus meus impolli ta via eius. Istud autem Impolluta via eius,vel ad incarnationem
362쪽
esonem c H R i s T I pertinet, quem constat no ex virili se- .mine, sed de Spiritu sancto conceptum: vel ad legem eius Euagelicam refertur,in qua nihil turpe ac flagitiosum spectandum imitandumque proponitur,ubi veri Dei aut prae
cepta insinuatur, aut miracula narratur, aut dona laudatur,
aut beneficia postulantur. Ibi nulla cocessa est immunditiae exploduntur Pagani pro idololatria colentes opera manuusuarum, in quibus nihil est numinis:damnantur Sarraceni,
vilissimi Mahometi discipuli, expectantes pro beatitudine quod porcis conuenit, gulam scilicet & coitum: conafunduntur obstinati Iudaei, quorum nunc ceremoniae sina CH Rrs To sunt insipidae: refelluntur & singuli haeretici sacra pro voto suo peruertere conati. Nam ut inquit Augustinus lib. 83. Qusmonii non potest error oriri palliatus nomine Christiano, nisi de Scripturis no intellectis. Sed se
Iet circunstantia Scripturarum illuminare sententiam unde haereses orte sunt, per se legendo, quae conferendo repuliae simi, quia conferentes diuersas sententias adduxerui,
quae ex se inuicem mutuo videri poterat quomodo, & qualiter essent intelligendae. Qia mobrem nunc dicuntur Eloquia Domini igne examinata: nam flamma fidei lex superna discutitur: & ut scribit Hieremias, verba Domini sicut , , ignis qui paleas consumit,&sicut securis c5cidens petram, quippe auserunt cor lapideum, visonant pro eo cor camneum, molle videlicet,& quod possit Dei suscipere & sentire praecepta, atque interim has inanes stipulas pseudoprophetarum conterunt, &ipsas infructuosas arbores succi- dunt: atque ita qui haec eloquia Domini bene gustaverit, rutilat sicut aurum per ignem purificatum. Postea addit Propheta generalem promissionem, ut omnium animos releuet, ne putet quis protectorem Deum non habere, si a peccato prorsus immunis non merit. Dicendo enim eum protectorem omnium sperantium in se, nullus ab eius custodia excipitur, nisi qui in eum sperare neglexerit. Sic nunquam consumet tribulatio, quia spes semper sequetur fidem. Et
merito sperandum est in illo. niam quis Deus praeter Dominum, aut quis, & cari.
363쪽
Quoniam quis Deus praeter Dominum Et quis yeus praeter Deum nostrum'
Hoc contra paganorum scribitur dementiam, qui Deos tibi multifaria vanitate finxerunt: quόrum error ex hoc satis refellitur, dum eos pro hoc impetrando colebant, quod neque prinare sussiciebant. Vt dea Iuventa no passim quoiacunque iuuenes reddere valebat, neq; Fortuna semper suos
ubique felices collocabat. Adde quod neque immortales
ex mortalibus facere poterant Quare sorsan his melius c5sultum erat qui ignoto Deo aras construxerant, prout legis Rct. cap. i7. Sic enim tacite fatebantur beatum fore popu-Pta. 3. Ium ,cuius esset Dominus Deus eius,& qui non re exmset in has vanitates & insanias falcas. De origine tamen' huiusmodi cultus ignoti Dei, nonnulli scribunt istas aras inuento Epimenidis Cretensis fuisse erectas. Nam quum regio pestilentia laboraret, consultaque Pithia re pondii set expiari oportere urbe & agros, nec cui Deo sacrum fieri oporteret, dixisset, Epimenides qui tum Athenis erat, iussit dimitti hostias per agros, sequique eas sacrificos, de in quo loco qu que constitisset, ibi mactari eam immolarique Deo
ignoto propitio. Itaq; ex eo tempore etia ad aetate Diogenis Laertii stequetes visebantur per pagos Atticae terrae, sacrae arae sine nomine. Sed utcunque res sese habeat, quod ignorantes aliquandiu coluerunt Athenae, tandem veritas ostendit: Deum videlicet esse omnis creaturae conditorem,& cui propterea omnia serviant: qui secit omnem animani siue quocunque modo viventem & sensus & rationis expertem, siue etiam sentientem, siue & intelligentem: qui rerum causas habet, qui vim seminum condidit, qui munus
futura dicendi quibus placuit spiritibus impartiuit, &per quos placet, ipse futura praedicit: qui bellorum quum emedandum & castigadum est genus humanum ) exordiis,
progressibus finibusq; moderatur. qui terram fundauit alisque foecundat, qui fructus eius animalibus hominibusque largitur, qui lunae statuit motum suum, qui vias caelestes atque terrestres locorum mutationibus praebet qui humanis ingeniis quae creauit, etiam stiessias artium variarum ad adiuuandam
364쪽
assiuuandam vitam naturamque concessit. Hunc modo Propheta Dominum appellat: quia ipsius serui sumus. Deum etiam nominat, quia eum iustissime& adoramus & coli mus. Et ipse, inquit, est vere Deus qui praecinxit me,&c.
Deus qui praecinxit me uirtute,stposuit
culatam uiam meam. Hie David ponit beneficiu viae, hoc est quὁd Deus DauI-
de custodiuit in via fugiente atq, vagum: nec solum custodiuit, sed roborauit. Dedit siquidem ei sexcentos viros: accinxit quoque eum gladio Goliath in Nobe, & fecit viam eius immaculatam, auferendo maculas adulteri; cum Bersabea, & homicidi j Vriae: quae maculae fuerunt purgatae per patientiam quam Deus dedit Davidi in persequutione Absalon, 1. Reguca. . Vel nuc Ecclesia a similitudine cusrentis dicit, Deus praecinxit me virtute, sicut homo pricingit in via vestamenta sua, ut non impediant coeptum iter. Praecinxit autem est ut fortis sim ne sel uentes sinus cupiditatis, impediant opera & gressus meos. Posuit immaculatam viam charitatis qua ad illum veniam, sicut immaculata est via fidei qua venit ad me,& meipsam constabilivit atque ficinauit ut nulla seculi ambitione mouear. Congrue vero
subiungitur, Qui perfecit, &c.
Qui perfecit pedes meos, a quam ceruorum, O super excelsa satuens me.
Excelsa appellat David celsitudinem regni sibi promissam, & recognoscit agilitatem ceruorum sibi a Deo fuisse collatam, ad insequendu hostes,& ut ipse quando expediebat,ad loca tuta & abdita confugeret. Insuper est vox Ecclesiae iam a terrenis cupiditatibus liberatae, & qu. ae mundo altior facta est. Dicit enim Pedes, id est amorem in ea ) ita persectos , ut facile transcendat dura, & umbrosa huius seculi impedimenta : sicut cerui calcant pedibus spinas, de transiliunt sylvas. Isbad illa mens vere dicere potest qu. aecum Paulo talia loquitur, Omnia arbitror ut stercora, ut e HRIs Tu M lucrifaciam. Melius est confidere in Domino qu- co dere in homine.Melius est sperare in Domi
365쪽
no quam sperare in principibus. Et facile quis sie conteion et mundum, qui quoticue cogitabit secum mundo peritum, atque attedet qualiter nostra quς hic dicitur vita, no vita, sed mors quaedam est. proinde amodo cauebit Christianus' Gala. i. hominum rumusculos aucupetur, ne offensam Dei, po- ,. Cor. r. p 0x mi ude comutet, si adsuc inquit Apostolus)homi ' ' nibus placerem, c H R i s T i seruus non estem. Desiit plataeere hominibus & seruus factus est c H R i s T i. Per bona famam & malam, a dextris & a sinistris Christi miles gradiatvr, nec laude extollitur, nec vituperatione frangitur: non diuitiis tumet, non contrahitur paupertate, & l aeta cotem- . nit&tristia. Per diem sol non uret eum, neque luna pernoctem. Super excelsa statuit eum Dominus, collocado spem illius in aeternis, &super caelestem habitationem figendo cordis inletionem, ut impleatur in omnem altitudinem Altissimi. Ossicis illius erit ouaecunque midiosa amplecti, Mmala declinare omnium domos amabit quasi proprias, nec quid agatur in alia, domus alia per eum cognoscet. Hippocrates adiurat discipulos suos antequam doceat, & in verba sua iurare compellit: extorquet sacramento silentium: sermonem, incessiim,habitum moresque praescribit. Quato magis nos, quorum mens iam tota callestium conscia esse debet, ista Deo libare tenemur Nam ipse est inquit Psalmographus) Qui docet manus meas,&c.
Qui docet manus meas ad pratium, oe post μnt arcum aereum brachia mea.
Nunc illud dici potest, quod extendere manus ad Deum aduersus inimicos, validissimu est genus certaminis. Docere verd, est ab imminentibus insidiis cautu fieri. Manus, operationes significant. Praestu, diaboli certamen dem sti a cum quo spiritualiter cossigitur, quia incessabilib colluctationibus semper fatigamur, & errat quisquis putat V qua Christianii persequutionem non pati, feci tunc maxime. oppugnamur, si nos oppugnari nescimus.Nuc persequitur
Iuxuria, nunc auaritia conatur irrumpere, nunc venter vult
Deus esse pro Christo, persequitur hostis cui nomina mille, mille nocendi artes: dc inter tot decipulas,nihil Christiano .
366쪽
selisus,cui promittitur regnum cassorum : nihil laboriosius, qui quotidie de vita periclitatur: nihil fortius,qui vin cit diabolum:nihil imbecillius,qui ab hoste diabolo seperatur. Itaque lubricum iter est per quod gradimur : nec ta- tum sequitur gloriae post victoriam,quantu ignominiae post ruina. Militia, est vita Christiana, vallo, fossa atq. hyeme acta sub pellibus agere opus est, si has spirituales nequitias
debellare volumus:delicatu milite non amat Christus. Eccede caelo tuba canit: ecce cum nubibus debellaturus orbem imperator armatus egreditur: ecce bis acutus gladi' es regis ore procedens,obuia quaeque metit: dc quis de cubicula ad aciem,de umbra egreditur ad solem Corpus iubetutunicis,loricae onus non fert:caput opertum linteo, galeam recusat: molle otio manum,durus exasperat capulus. Blandimenta igitur & mollia huius seculi rumpere debet amor Dei, & gehennae timor: atque interim nos totos C H Ο-
s T ocrmamus, post eum crucem nostram serentes,qui do
cet operari ad superandos inimicos, debellandaq; facinora.'quiq; posuit ut arcu ari eum brachia nostra. Et ista scribit Dauid mutado persona. Arcus aute est intelio. Brachia vero sunt sertituao in operando: ut sicut manus brachiis adhaerent, ita ab intentione procedat operatio: & si quandoque coepimus bene agere, non deficiamus in via, sed perseueremus in bono usque in fine: queadmoda neque arcus aer eus sagittando mollescit. Ad terra sanctam multo per heremit labore perueniendu est. Non putemus perfectam esse virtute exiisse de AEgypto , sed per innumerabiles insidias ad montem Nabo,&ad Iordanem fluuium perueniendum, ut accipiamus secundam in Galgala circuncisione, ut illi muri Hiericho corruat, sacerdotes tu tubarum subuersi clangori- . ibus . vi iuguletur Adonizedeb rvt Fles 3c Azor pulcherrimet quonda corruant ciuitates. sequitur, Dedisti,&c.
Et dedisti mihi protechonem salutis de tera tua suscepit me.
Hoc in loco pro Protectione Hieron .legit Clypeu salutis
quiquide clypeus est salutare nomeI E s v s inuocatu nomequide quod os Domini ab aeterno nominat, & quod Ange- Lueae 1
367쪽
ius Virgini denutiat: nomen sacrum, quod langorem so minis expiat,& certa salutis nuntia portat. De quo nomine siegusit in Iosephina Gerson, Dulce i E s V s nomen ex quo gaudemus toto orbe venire salutem, Romani veteres quodam Saluti dicauere templum: Vera salus I E s v s est, sine quo saluabere nemo. Vexillum fuit hoc nomen tibi, Paule, per orbem, Cuius sunt fidei stiati virtute rebelles: Est cordis iubilus I a s v s, exultatio mentis Nomen ad hoc I a s v s, in caelis terris & abyssis Cuncta genu flectunt, tentatio diffugit omnis. Est triumphale vincens sceleratas peccatorum acies: I E s V s ergo nobis semper i s s v s esto . Tu nostrum pretium, tu spes moerentium, mentes salua miseras Quod deest in nomine, suppletuo nomine quod est saluti serum: Quum tu circu cisus hoc tibi caelicum nomen virtus diuina indidit: Fac tua
circuncisio nobis sit cordis praecisio atque inicax cauterili: Sanguis priputii per te essu sus, sordidos lavet, riget aridos, moestis det solatium: Ista quotannia tua sint encenia nobis. Postea Ecclesia hic dicit se dextera Patris, quae est Filius, suisse in incarnatione Messiae susceptam, quemadmodum post cruenta in bello accepta vulnera,benignus chirurgus saucium militem fanandum recipit. Hic vero Hieronymus Iro Suscepit, legit Consertauit: quod etiam bene quadrata' ed quia eosdem quos cofortat & curat Dominus, aliqua fagellat. Idcirco nunc recte subnectitur, Et disciplina,&c.
Et disciplina tua correxit me in finem: γphna tua ipsa me docebit.
Disciplina C H R i s T i, sunt flagella & aduersa quibus nos corripitatque erudit. Qus enim diligit Dominus, corripit siue erudit, ac flagellat omnem filium quem recipis Erigimur ergo qui prius corrueramus, quum caesi a Domi-mino fuerimus: & in hoc apparet quod nos diligit Deus,quii dat disciplinam hic corrigendo mores,docedo scientia qua quicquid agamus, in eum fine reseramus,quo ei semper cohaereamus: atque sic eade correctio docebit nos peruenire quo direxit, & quoniam superuenerit mansuetudo, tunc
368쪽
tune adhuc eorripiemur. Post enim elapsos septuaginta, Min potentatibus octoginta annos, quum venerit Domini mansuetudo,&dies nobis mortis ingruerit, non iudicabimur iuxta meritum, sed iuxta clementiam, & quae putatur correptio esse, eruditio est & doctrina quae quidem docet etiam nonnulla imprimis vitare peccata, quae lili in caelum vindictam clamant:vi sunt blasphemiae, homicidia innocetum, pupilloria ac viduaru oppressio. Et per hane disciplinam inquit David)Tu deus dilatasti gressus meos,&c.
Dilat Vesus meos subtus me, ρο non suti,
Hac metaphora significat David & stabilitatem sui regni,&quam firmiter gratia Dei adiutus, in virtutis apice steterit. ndoquidem homo ligatisvel simul pressis p dibus facile cadit, qui eisdem composite elongatis firmissi
me ambulat. Propterea nunc etiam voce membrorum Ec
clesiae, ait dilatatos gressus suos, ne videlicet impedimento vini ad virtutes, earnales angustiae. Nai latam fecit Dominus charitatem hilariter operantem, etiam de ipsis qu. e sub nobis sunt mortalibus rebus & membris, ut non praeseramus illa saluti animae, sed postponamus. Dilatatos in Q-Ier sub se habet gressus, quisquis gloriatur in tribulationius. Si enim foris est angustia Iloris, intus est latitudo charitatis quia Deus nos late diligit. Atque istiad fit certum per spiritum Sanctum, qui hac Domini charitatem ad sua creaturam nos intelligere facit, &ideo in tribulationibus iustus gloriatur, quia temper tanto plus accepturum se credit, quanto in tribulatione se viderit sortiore. Pignus enim charitatis Dei habet in corde per hunc spiritum veritatis. Nam fidele esse promissum Dei probat is spiritus, ve quiaeharos falli impossibile est, securos cunctos faciat de promissione: cuia&Deus est qui promisit, & his quos charos habere vult, promisit. Quia enim fidei nostrae rationem hi imana verba asserere non valent, virtutum testimonio quae quum tacent, clamant, rationabilis approbatur, ad confvnonem prudentium mundi, qui audacia verborum, terre
vis contra caelestia dimicant, & carnalibus aduersus spiri
369쪽
talia, &prudeles se dicere no erubescunt. Nam sicut pere grini hominis improbabilis origo in terra aliena est: ita &ῖdei nostrae veritas peregrinatur in terris: & quia natura eius verbis explicari non potest, virtutis quς maior res est' testimonio commendatur. Itaque illius non sunt infirmata vestigia, qui praeparat cor situm ad aequanimiter quaecunque aduersa propter Deum tolleranda: & siquod tale sito posteris exenylum patientiae ac longanimitatis relinquit, neque infirmu est, taliaq; lippressa cordibus hominu, per, seueratiae vestigia seu signa, maxime imitaturis profutura sunt. Deinde est vox Christi seu Ecclesiae: Persequar,&c.
persequar inimicos meos, comprehendam ii Ios,oe non conuertar donec deficiant.
Ad Davide praesentia reserendo, ita ut hic dicitur ei concogit in filiis Amon, quos capta ciuitate regia trucidauit, ducircumesit super eos ferrata carpenta, trasduces eos in t po lateru, i. Regu ret. Si vero nucest vox Christi ad Patrem: istud pro Iudasis accipi potest, qui iniuste Domino inimici sunt facti,& quos propterea multis malis afflixit. Aue hoc intelligit regius Vates de illis qui primam cotra Dominu extolluntur,postea conuersi, eius pedibus inclinatur, Scvita merentur humiliati, qui morte demeruerant contumaces . Persequitur enim Deus inimicos suos afflictionii diueri a clade fatigatos,& coprehendit eos quos ab studio periaec se mutauerit, queadmodu Paulo contigit in Actis, cui dictu est, Ego siam I E s V s que tu persequeris: dum est tibi cotrastimulu calcitrare. Vbi Messias no Deum, vel Dei filium sevocat, sed humilitatis mei inquit in firma suscipe,& superbiae tuae squammas dTone. O quam felix est qui hoc modo capitur l beatus nimiu qui illas man 'euadere no meretur rtunc magis liber redditur, quia fuerit tali sorte captiuus: Mquando no conuertitur Dominus, tunc praeda capitur, & a prauo studio suo desinit, qui vincitur ad talute. Sive es iter intellige Ecclesia hic loqui pro sitis membris, quasi ad studiosa animata constanter dicat, Persequar asseaus carnales meos milii infestos, neo ab eis comprehendar, sed comprehenda illos ut absumantur, dc ab ista intentione nocoue tura
370쪽
tar ad quiete, lonec deficiant quae obflaepunt mihi. Quo
modo enim in legionibus & exercitu sunt tribuni, sunt cetaturiones, sunt ferentarii ac leuis armaturae, & miles gregarius, & manipuli,comissaque pugna vacant nomina dignitatu,& sola fortitudo quaeritur:ita in campo & pCaelio Christiano quo contra daemones dimicamus,quauis astet Ecclemulto & vario ordine circundata, tamen non qu aerumenomina sed opera, & gloriosior ille sub vero imperatore Christo, no qui nobilior, sed qui fortior. Recte igitur subiungit Propheta, Confringam illos,&c.
Confringam illosinec poteranistare: cadetpub
Nunc prudens viator depingitur, qui earnem Damo temperantiae retinet, ne se praecipitet curredo post concupiscetias:& eandem, ne pigra sit &inobediens ,stimulis timoris S amoris diuini urget, velut calcaribus ad cursum boni operis.Nulli parcedit, ut soli parcamus animae,& in hac valle, ubi vita tentatio est, semper concupiscentia rationi subdenda.Vas electionis in cuius ore Christus resonabat, macerat corpus suum & subiicit seruituti, & tamen cernit naturale carnis ardorem suae repugnare sententi ae, ut quod novult, hoc agere compellatur, & quasi vim paties, vociferatur &dicit: Miser ego homo quis me liberabit de corpore mortis huius Ic quis arbitratur absque lapsu de vulnere posse transire, nisi omni custodia seruauerit cor suum 3 diu vivimus,pugna cotinua est,& incerta victoria: sed Christo faciente, victoria adducentoratio sine intermissone, vigil senses, nec vanis cogit. ationibus patens:corpus insuper pa riter & animus tendens ad Dominii. Haec persecte silppistant nostros infestissimos hostes, mundii, carne,& dirabolu'. sic confringuntur nec durant aduersum nos, sed cadiit subtus pedes nostros. Quippe calcatis illis stra ponimus amores quib' ambulemus in aeternit. Nos affectu virtutu sic vitia seperamus, sicut philosephi seculi selet amore veterem amore nouo quasi clauu clauo expellere. Nisi oderimus matu, bonu amare no possumus, quin potius faciedsi est bons,