장음표시 사용
371쪽
psu. 3s bonu: qu e pace & persequere eam: pax quaerenda ut bella fugiamus.Nec sufficit ea quaerere, nisi inuetam fugientem- Philip. . que omni studio prosequamur, quae exuperat omnem sen-Psal. s. sum: in qua habitatio Dei est,dicete Propheta, Et factus est Rom. ia. in pace locus eius. Pulchrinue persequutio pacis dicitur, iuxta illud Apostoli, Hospitalitate persequentes, ut no leui usitatoque sermone,& ut ita loquar summis labiis hospites inuitemus, sed toto mentis ardore teneamus, quasi os. ferentes secum lucro nostro atque compendio. Itaque
militer hane Domini pacem summo Ianore omnibusque neruis nobis comparare debemus, ut semper isti hostes de quibus dicimus, cadant sub pedibus nostris,& procidant
Et praecinxi h me uis tute ad bestii, Ο supplan
tali insurgentes is me sublim me.
Describuntur per haec summarie uniuersa praelia Dauidis.De quibus 2. Regii cap. S. Et clausula qui nuc habetur, in principio Psalmi, secundum ordinem sententiarum videtur fuisse locada: quoniam hinc factum est, ut ipse perse-Iutus sit inimicos & comprehenderit: ita ut ab eo subactini, qui eum subactum reddere volebant. Istud etiam potest intelligi dictum a fideli anima cui constrinxit Dominus sua virtute fluentia de*deria carnis, ne in pugna contra diabolum praepediretur. Et hos inimicos refert supplantatos:quasi Deus illos decipi fecerit, qui ipsam insequebantur. Et sub ea redacti sunt, qui super ea dominari cupiebat. Quapropter quoties aduersum nos aliquod vitium insurgere viderimus, si cito ipsum supplantare volumus, postri- Iemus a Domino virtute huic vitio cotrariam, & hoc artia sicio facile quae que peccati pericula vitabimus. Interim haec ad supplantada vitia perutilia sunt, intus & foris semper bonii habeam' testimoniti, tales sint nobis socii, quom contubernio non infamemur. Caueamus omnes suspiciones & quicquid probabiliter fingi potest, ne fingatur, ante deuitemus,diuinas Scripturas sepius legamus, immo n quam de manibus sacra lectio deponatur,obtineamus eum Titi t. qui secundum doruinam est, fidelem sermone. Permanea
372쪽
mux in his quae se didicerimus, scientes a quo didicerimus:& non conflandant opera nostra sermonem nostrum, ne quum in Ecclesia loquuti fuerimus tacitus quilibet rideat, Cur ergo haec quae dicis, ipse non facis 3 Delacatus magisterest, qui pleno ventre de ieiuniis disputat. His artibus fietiam in portu nauigantes Altissimo gratias referendo dicamus, Et inimicos meos, &c.
Et inimicos meos dedisti mihi dorsum, ρο odire res me disterdidisti
Si de Davide sermo est, apparet hic eum loqui de rebel-
lione facta per Absalonem & Sibam filium Bochri. Nam 2Rςyys
describit salutem suam per dispersionem odientium eum,& per fugam illorum, a similitudine terga vertentium: vitam quasi a facie non resisterent: quod Absaloni contigit, qui a praelio fugiens, dum crinibus pendEret de quercu, a Ioab tribus lanceis cosessus est. Σ. Regu cap. i 8. Duplicia insuper Legis sacramenta versus iste complexus est. Primu est, quHd Do R s v bi, conuersionem eorum significat, qui ex resistentibus nomini Christi, in salutiferam victo- Acto. s. riam fugati, emerserui subito Christiani: ut Paulus ex persequutore factus Vas electionis: sicut & quosdam immatura morte praeuenit Dominus, ne peccen . sapietitiae cap. , Raptus est, ne malitia immutaret sensium eius, aut fictio deciperet anima illius. Atque ita nunc ait Christus Deo Patri, Inimicos meos conuertisti,& dorsum mihi eos esse secisti, ut tandem sequeretur me. Nam inquit inimici mei qui noluerunt conuertere faciem suam ad me, dorsum dant quando confugiunt,& quando post me vadunt. secundum est quod Redemptor odietes eum disperdendos esse denuriat, qui in perfidi ae suae obstinatione manentes, suis malitia sua disperduntur. Id abunde patuit in obstinatis Iudaeis, quos propterea ita dispersit Dominus,ut nulli bi aliquid possideant, sed ubique seruiunt &sub tributo vivunt, languinem c H R I s T i super se & super filios suos portan- Mati. 27. tes. Sequitur Clamauerunt, Sc.
373쪽
minum,nec exaudiuit eos. Explicans David ad que clamauertit sui hostes, subiugit.
A n Dominii: taqua agentes vindictas Domini cotra ipsum adulterii dc homicida. sed sequit. N E c exaudiuit eos, quiano satistecit de*derio eorti: quippe ab his criminibus iam emedatus erat regius Vates. Insuper nuc Ecclesia dicit clamores irritos tu Iudaeoru tu perditora, qui a malitia recedere noluerui. Ante Titu semper fueriat Iudaei suis in tribulationibus exauditi:vt patet ex decursu libri Iosue, Iudici: Iosiae 8- Restu, Machabaroru. sed in hac ultima devastatione, nuI- Iudic qua liberatore inuenerutina transato ab eis iacerdotio M3 sacrificio, tranata etia fuit oratio, saltu quae eos tande a sed - Reg uitute eriperet. Adde quod dii eis loquutus est Dominus, per se,& per Prophetas, audire noluerunt. Quad mirii ergo si quod praedicit Prouerbiorii cap. i. eis contingat, Vocaua ' inquit & renuistis extendi manu mea,& no fuit qui aspiceret: despexistis omne cosiliu meu,& increpationes meas neglexistis. Ego quoque in interitu veri' ridebo,& substan nabo, quu vobis quoa timebatis aduenerit. Qvm irruerit
repetinacalamitas,&interitus, quasi tempestas ingruerit, quando venerit super vos tribulatio & angustia: tunc inu cabunt me,& non exaudiami mane consurgent,& no Inu
nient me, eo quod exolam habuerint disciplina, & timore Domini no susceperint. Tantude de quociique hic Indurato & finaliter obstinato dici potest: nam alius fatuare novalet, & Deus non vult, quia a nequitia sua no discedit, nec pure Dei misericordia requirit: unde infructuosa illic agnoscitur poenitudo, ubi iam est iusta damnatio. Qualiter Regi Antiocho contigit, de quo et . Machab. 9. atquei pu Esau, quoad Hebr. cap. i 1,N5 inuenit poenitenti. elocum, quanquam cum lachrymis exquisisset eam. Vbi inquit oua: Caruit benedictione, non qu5d non poeniteret, sed quia non Gen. 27. poenituit ut debuit, dicens, Veniet dies luctus patris mei Moccidam Iacob fratrem meum. Certe tales clamores in-uum facere nequeunt, qui salutis a thorem cotemnut. Addit litera, It comminuam eos,&c. Et mis
374쪽
r N P s A L M V M X V II 3 1 Et comminuam eos ut putierem antefaciem a thut lutum platearum delebo eos. .
Iam David fietus Dei misericordia suis inimicis comina- tur exterminium: quod adimpletum constat in prostratione M Reg. i tam Absalon quam sibar. Idem facit Iudaeis Christus victor mortis, quos sicut lutum platearum proiicitur extra ciuitatem ad loca immunda) ita deiecit a templo & sacerdotio. Qua ex re factu est ut fuerint posteaDeo eorum sacrificia ac 'orationes abominabiles. Nunc etiam contunditur lingua grandiloqua, & ventosa superbia: nam nouerint ut puluerem se comminuendos, quia Domino prauis mentibus c5- tradicere moliuntur. Et ne putent se, quan uis detritos posse quiestere addit textus. A N T v faciem venti:ut quiescere inon possint aut restigerium habere, quum suerint imminuti: aridi enim sunt non recipiEtes imbrE misericordiae Dei, atque elati & inflati superbia, a sipe firma de inconcussa,tan quam a terrae soliditate& stabilitate rapiuntur. Bene autem Iuto platearum coparat peccatores, quod steti dissimis fordibus inquinatur, nec excipitur a conculcatione populi, ut semper eius foetor iteretur. Sic peccatum semper sui
ducena & abominatio est. Et hos peccatores delendos hic
asserit C H R. i s T v s . Nam per latas, quas multi ambulant perditionis vias, luxuriantes, sic in immundieiis vivunt,& soras ut lutum)proiicimerentur. Graeca enim dictio est Platea, & latum significat. Deinde vox C H R I s T i ad Patrem pro subiectione Gentium, Eripies me de contradictionibus,&c.
Eripies me de contradictionibus populi, confi-
Plane ereptus est CHRIs Tvs de contradictionibus populi, quando explosis perfidis Iudaeis, ad Gentium fidem deuotionemque transtatus est: quod aperte praedixerat Ose- oseaea. as, ita scribens, Et erit in loco, quo dictum est eis, Non populus meuy vos, vqcabuntur&ipsi filij Dei vivi. Hoc testimonium Propheticum de vocatione populi Gentium , qui prius non pertinebat ad Deum, etiam Apostoli Rom. q.
375쪽
intellexerunt.In priore enim epistola Petri cap.2. scriptum est, Qui aliquando non populus Dei, nunc populus Dei. Et quia ipse quoque populus Gentium spiritaliter est in filiis fibrahae, ac per hoc recte dicitur Israel, propterea ait idem
Oseas, Et congregabutur filij Iuda & fiiij Israel in idipsum,& ponent sibimet principatum unum,& ascendent a tera. d ut clarius intelligatur, recolatur lapis ille angularis, Esa. 28. N &duo illi parietes unus ex Iuleis, alter ex Getibus: ille nO- Ephes 2. .mine filiorum Iuda, iste nomine filiorum Israel: eidem uni prin ipatui suo in idipsum innitentes Jc ascendentes agno-icantur in terra, & sic facile quis deprehedet quomodo cu-cti homines possunt pertinere ad spiritalem promimionem Abrahae, si eius pietatem &iustitiam fuerint sectati. Dese tionem vero Iudaeorum ibidem testatur idem Propheta, talia praedicens, ni am diebus multis sedebunt filij Istaei
sine Rege, sine principe, sine sacrificio, sine altari, sine facerdotio, sine manifestationibus. Et postea inquit reuertentur filij Israel, & inquirent Dominum Deum situm, & David regem situm, dc uupescent in Domino,&in bonis ipsius in nouissimis diebus. Nihil est ista prophetia manifestius, qua Dauid regis nomine significatus intelligitur c H R I s T v s, qui factus est sicut dixit Apostolus ex semine David secundum carnem. Amos quoque similia de hoc Pro- Dbetat, talia acclamans, In die illa inquit resuscitabo ta- vernaculum David quod cecidit, & reaedificabo quae ceciderunt eius, & destructa eius resuscitabo, & reaedificabo ea sicut dies seculi, ita ut exquirant me residui hominum.
3c omnes Gentes, in quibus inuocatum est nomen meum
super eos, dicit Dominus faciens haec Quem locum ad vocationem Gentium pertinere etiam Iacobus frater Domi- ni interpretatus est, Actorum cap. 1 s, Quum ij qui ex Iudaismo Pharisaico ad baptismum venerant, negotium facesserent paulo & Barnabar quod sit Ecclesia Dei cum praeputio versarentur, & sine ceremoniis sabbatismorum. Itaque quum Apostolica declaratio huic dicio accesserit, quis audeat aliam quaerere λ Contradictiones vero populi Iudaici nunc illas appellat crinis T vs, quando inter
Ioan. r. st dissidentes aliqui dicebant, Quia bonus & verax est: alij blasphe,
376쪽
blasphemabant, Non: sed seducit turbas. Et hic praecipue describit David quo ordine, quove medio vocat sunt Gentes: reprobatis scilicet prius perfidis Iudaeis: sicut dicit Aiapostolus, Illorum delicto salus est Gentibus. Calcato G Rom ii
quidem Israel, c H R. i s T V s triumphator extitit su-lier Gentes. Et vere inquit Messias ita accidit, nam popu-us quem non cognoui, seruiuit,&c.
Hoc se mesta Gentibus, quas non cognouit Dominus, visitando eas praesentia corporali, vel lege, vel Pro phetis . Ignorabat hunc populum Deus, quum idolis struiret. 'unc credens cognitus, ac seruiens factus est. Magi crediderunt, quos Deus non dignatur cognoscere, & il lis seruientibus, munera offerentibus. Iudaei abnegant,
dein CH RisTI persecutionibus perseuerant. ODaudierunt autem Gentes in auditu auris, quia non viderunt miracula, neque praesentem corpore Dominum, sed solo auditu ex pr. aedicatione Apostolorum, obediuerunt Euangelio, & crediderunt, atque auditu auris star c H R I s T rsusceperunt nuntium. In uentibus enim his praedicatoribus,accepit Ecclesia aurem spiritualem, qua intelligens custodiat praecepta diuina. Gare laus ista Gentium vituperium magnum est Iudaeorum, ut serviant Messiae qui non viderunt, ut audiant eum, quibus ex ore eius sacratissima minime verba sonuerunt, sicut scriptum est Esaiae cap. st, Quibus non est narratum de eo, viderunt, de quae non audierunt cotemplati sunt. Praesentem sermonem insuper potest dicere c M R i s T v s vel Ecclesia de simplicibus & idiotis, quos non videtur cognoscere Dominus ipses illuminando scientia, & tamen saepiuscule proniores sunt ad omnia eius mandata obseruanda quam docti& literati. sed vassi illi qui acceptum talentum in sudario ligans, caeteris Luc. rs lucra facientibus, id tantum quod acceperat reseruauit: illi eo indignantis Domini clamore ferietur, serue nequam, quare non dedisti pecuniam meam ad mensam. Sc ego veniens cum usuris exegissem eam,id est deposuisses ad Mine
377쪽
quod ferre non poteras. Dum enim tu ignauus negotIatoidenarium tenes, alterius locum qui pecuniam duplicare potercit,occupasti. Quamobrem sicuti qui bene ministrat, bo-r.Tim. 3. num gradum sibi acquirit, ita qui teritus est, euomitur ex
Rpoc. 3. ore magistri. sed filij alieni cinquit Redemptor mentiti
rili, alieni mentiti sunt mihi η alieni inueterari seno, claudicauerunt Uemitis suis.
Ad Dauidem rursus redeundo: hic assignatur causa ex qua ipse constitutus est a Deo caput Getium extranearum. Origo enim totius belli,cuius iure Dauid assequutus est dominium Gentium fuit iniuria quam secerut Ammonitae legatis Dauidis missis ad consolandum Regem super morte patris. Huiusmodi enim iniuria adiuncta conducitone Syriorum de qua z. Regum cap. io. appellatur negatio Dauidis, quia vere negauerunt fidelitatem mutuam, & ipsunt amicum & officiosum, seii mendacium, quia vere mentiti sunt, & violata fide& imposito crimine explorationis: vit i. patet ibidem . Merito autem vocantur Filij alieni seu alienigenae, quia non erant ex filiis Israel: immo nec ex fra- Gen. is. trious, ut Idumaei, sed nec ab Abraham descenderant: sed a Loth. Et congrue subditur iuxta Hebraeum, Timebunt a j. Reg. clausuris suis, quia nec in clausuris suis erant tulit coepit enim David etiam regiam urbem eorum. Hic priaeterea intelligi potest vox c H R ISTI contra Iudaeos, qui antiquo vocabulo filii Dei appellati sunt: quibus primum Rom. 3. credita sunt & eloquia & arcana sacra: sed nunc alieni seu abalienati nominantur, quemadmodum synagoga Matth. cap. 12. generatio adultera dicitur: & id egregie quidem, Erech. is quia dimisit virum:& iuxta Ezechielem multis se amatoribus copulavit. Tota enim lex& Prophetae hunc populum ducebant ad ci Ris Tura, tanquam in finem ac scopum suum: sed quum finis aduenit, ipsi Hebraei a fine discedentes, ex filiis, mutato nomine,alieni facti sunt. Et CHRIs To mentientes qui ei perpetuum obsequium in receptione legis deuouerant,inueterati noui hominis non
378쪽
receperunt aduentum, sed sua in malitia perseuerauerunt. Attulerat quidem eis Messias nouum Testamentum, ut renouarentur: verum in veteri homine potius remanserunt,& claudicauerunt a semitis suis. Claudicant certe, quia Patrem credunt, de Filium non credunt: claudicant insuper tanquam uno pede debiles, quia vetus tenentes Telix mentum,nouum respuunt: claudi effecti sunt etiam in ipN a veteri Lege, tenacius traditiones suas quam Dei sequentes. Calumni Lantur enim de manibus non lotis, quia tales erant semitiae, quas ipsi fecerant & consuetudine triuerant,aberrando ab itineribus praeceptorum Dei, suisque superstitionibus agebantur, non recipientes Messiam promis sum. Ista claudicatio huius populi figurata est, Gen. cap. 3 α. quando Iacob luctans cum Angelo mansit claudus uno pede, eo quod emarcuit neruus Demoris eius. Sicque erat
Iacob benedictus, & claudus: in fidelibus benedictus, in
infidelibus claudus: & is neruus Demoris, qui in eo emarcuit, non solam significauit quod plures sui sanguinis a fi- de'Patrum degenerantes, de a praeceptis sui authoris deuiantes, in erroris sui semitis claudicarent: sed& quod tandem is populus claudicans etiam torpesceret, ne visa iam fideles generare posset. Tum demim his enumeratis Psal
imographus quasi exultans summatim recapitulando munera Dei laudat, ut sic gratiarum actiones concludat: atque
ait, Et quia praedicta Deus facit, patet quod vivit Dominus,& benedidi us Deus, &c.
vivit Dominus, o bene AEllas Dem meum cr exestetur Dem se lutis meae.
Nunc vox est Ecclesiae, seu fidelis cuiuscunque animae Deo pro receptis beneficiis gratias agentis &asserit contra insensatam Iudaeorum pervicaciam viuere Dominum, quem ipsi in sepulchro sub signaculorum positione clau- Matth. 1
serant. sicut dicit Sanctus Paulus , mortuus est ad 1. Cor. 13. tempus ex infirmitate carnis, vivit ex virtute Dei. Iam enim non moritur, mors illi ultra non dominabitur. Be- Rom. s.
nedictus vero est cui laus omnis semper debetur, & qui
379쪽
cunctis propitius benedicit.Filium autem modo Deum statutis sus appellat, quia selus est incarnatus,passus,atque resurrexit ad redimendum nos. Olim enim Filius, creationis tantu erat seu formationis Deus, nuc autem & reformati nis Deus est, id est salutis. Ipse exaltetur qui & toto orbe creditur. Nam quona pacto aliter exaltari potuit, qui proprie vocatur Altissimus 3Vel exaltetur, id in in nobis sEmper excelsus sit,cuius vocatio salus nostra est, ne quicquam de eo vile sentiamus. Proinde intelligamus totum quod nobiscum agitur per Testamentum nouum, no pertinere nisi ad noui seculi naereditatem nouam: ut hic pignore accepto, illud cuius hoc est pignus suo tempore consequamur. Nuc autem ambulemus in spe,& proficientes de die in diem spiritu facta carnis mortificemus: nouit enim Dominus qui sunt eius:& quotquot spiritu Dei aguntur, hi filii Dei sunt, sed gratia non natura.Vnicus enim natura Dei Filius, propter nos misericordia factus est filius hominis, ut nos natura filij hominis, fili j Dei per illum gratia fieremus. Manens
quippe ille immutabilis, naturam nostram in qua nos susciperet, suscepit a nobis,& tenax diuinitatis suae, nostrae infirmitatis particeps factus est, ut nos in melius commutati, quod peccatores mortalόuque sumus, eius immortalitatis iustitiae participatione amittamus: & quod in natura nostra bonum fecit, impleti summo bono in eius naturae bonitate. seruemus. Sicut enim per unum hominem peccantu in hoc tam graue malum deuenimus: ita per unimi hominem eundemque Deum iustificantem, ad illud bonum tam sublime veniemus.Nec quisquam se debet ab isto ad illum transisse confidere, nisi quum ibi fuerit ubi tentatio nulla erit, nisi pacem tenuerit, quam bello huius vi. ae in quo caro concupiscit aduersiis spiritum, & spiritus aduersus carnem multis ac variis certaminibus quaerit. Hoc autem bellum nunquam ullum esset, si natura humana per liberum arbitrium in rectitudine in qua facta est, perstitisset. Nuc vero quς pacem felix cum Deo haberemoluit, secum pugnat inrelix: ochoc quoque quum malum sit miserabile, melius est tamen quam priora vitae huius. Melius quippe confligitur cum viatiis,quis, quum sine ulla conflictione dominantur. Melius est inquam
380쪽
est inquam bellum cum spe aeternae pacis, quam sine ulla li- berationis cogitatione captiuitas. Cupimus quidem etiam hoc bello carere, & ad capescedam ordinatissimam pacem. ubi firmissima stabilitate potioribus inseriora subdantur, igne diuini amoris accendimur. sed si quod absit alibita ti boni spes nulla esset, malle debuimus in huius c'nflictationis molestia remanere, quam vitiis in nos dominatione non eis resistendo permittere. Postea Redemptor conuerso sermone ad Deum ait, Deus qui das, & cari.
Deus qui das uindicitis mihi, oe pubis populis
sub me,bberator meus de inimicis meis iracundis.
Vox et RisTi quasi Deo Patri dicat: sicut liberasti Da uid de manu Saulis, Absalon, & reliquorum inimicorum, r. Reg. zi atque fecisti ei de omnibus vindictam, dans etiam victoria, a . Re. 17.&subiecisti ditioni eius duodecim Tribus Israel, popul6Ω t. Reg. que finitimos Ammonitarum, Idum orum & Moabitarum, z. Reg quae omnia contigerunt in figuram mei: ita tu es Deus Scliberator meus de inimicis meis tam Iudaeis quam tyrannis iracundis & persequutoribus. Seu vox est Ecclesiae quae in isto mundo cum triumpho vindicatur, quando blasphemi& infideles ad veri religionis penetralia perducuntur : ut qui ante contumaces extiterunt, fiant illi proficua deuotione subiecti. Ecce vere vindicta pia, salutaris poena, vitio gloriosi. Ipsi enim Ecclesiae subduntur, qui liberi probantur avitiis. Nam qui ab ipsa deuiant, mox laqueum noxiae captiuitatis incurrunt. Addidit autem liberatori suo laudem, duse saluam praedicat ab inimicis iracundis. Maior siquidem gloria est a feruentibiis malis eripere, quam dum non ius niunt hostes, adesse. Sequitur,
Et ab insurgentibus in me exaltabis me: a uita
Decora diuersitas:vt quanto magis ad iram excitati sint inimici, tanto plus exaltaretur illa quae pertulit. Sic nobile vincendi genus patientia : sic improbitate persequentium virtus Ecclesiae clarior effecta est. Nec vanis aduersariorum susurris cessit. Omnia quippe sustinvit, ut soli cis Ris To