장음표시 사용
411쪽
F V V ut te Dominus in die tr ibulationis,gat te nomen Dei Iacob.
Iuxta Hebraeum testante Hieronmio, huic palmoralis superscriptus est titulus, Victori siue ad victoriam Psalmus David: qu quidem verba satis ex pr cedentibus pater, nisi forte cu Rabdi Salomone dixeris, quod iste psalmus s ctus fuerit David ad victoria impetradam suis,postqua viri
eius iurauerunt dicetes, Iam non egredieris nobisiann bellum, ne extinguas lucernam Israel. 2. Regum cap. 2I .atque
ita quemadmodum orante Moyse vincebat Israel Amalech. Exodi cap. i 7. sic David precibus suos victores fecerit. Sectvidemii s qualiter hic David primu describit persenam angustiatam, cui prophetat multa bona, scilicet quocineus auxiliabitur ei, exaltabit illum, implebit omne consilium Scomnem petitionem eius: simul qu kl ipse prophetans cum aliis exultabit erigεdo vexillum in nomine Domini. omnia si prudens lector perpendat,& interim historia certam hic tractatam quaerat, nulla profecto inuenitur scripta, in qua haec omnia habeantur: ut facile patet discurrenti per tepora, quibus arca Domini fuit in Sion. Itaque quu nullus inueniatur, nisi Messas, de quo haec veriscentur, quippe clare costat de eo selo ista intelligi, Impleat Dominus omnes petitiones tuas, & omne consilium tuum confirmet, qui semper exauditus est pro sua reuerentia atque quum David hic annumeret se inter clamantes, dicendo, Exaudi nos in
die qua inuocauerimus te, restat istum Psalmu intelligamus propheta ad literam catare in persena Ecclesiae de C H R. Is et Oetametsi quidam hunc Psalmum dictum putent ex voce populi ad cis RisTVΜ loquentis, ut ad Rege pariter,& Sacerdotem. Ipse enim vere partes sacerdotij egit, qui de mediator hominum orado pro eis factus est, atque seipsum sacrificium obtulit, necnon legem cunctis salubrem dedit. Vnde Pontifex merito dictus est, quasi leges & positionem faciens, per quam populus iuste vivat, & ad aeterna dirigatur. Quamobrem, nunc praesentia dicta accipiamus tanqua Hebr. s. I. Tim. E
412쪽
Propheta e M Rr s T ooptata quae ventura erant, luc prae nuntiet eius sacerdotium, vocando ipsum ut acceleret asuentum, & cito veniat ad liberandum nos per suum sacritacium. Et ouantum ex progressu Psalmi apparet, nunc tra ctat Vates ae exaltatione Messiae, ex merito suae passionis,
qua mundum iugo fidei subiecit, & tanquam cauens prophetiam impleta, asserit quod Deus saluauit per Memam rata quod aliis in curribus & equis ruentibus, nos per eum erecti & exaltati sumus. Incipit autem massio magnae charitatis accensus, & more amantiu solo pronomine intelligi vult nomen proprium amati, tanquam omnes sciant quem amat:queadmodu Maria Magdalene quari ens Christu,dixit hortulano, Si tu sumit isti eum,dicito mihi,puta, omnes Ioan.io intelligere de quo loquebatur,vsque adeo amabat. Hoc modo nia Dauid qui totus amore Messit flagrabat alterius nominis expressione illi ad cruce eunti iucit, Ex AvDIAT te Dominus in die tribulationis: quo quidem tempore maiori desyderio Deum deprecari solemus: atque ita hominia E s v qui se obtulit redemptione pro omnivus in passione,bene precatur, quando pro cunctis, tum in horto, tum
in cruce tunc orauit. Cmerum pro eius resurrectione addit
Nau. 26- pKorso Ar te nomen Dei non cuiustuque sed Iacob. Luca: *3- hoe est illiusmet Dei, ut est Deus populi Israel mam Mori in eo,hominis fuit: sea Resurgere, Dei. Meminit autem Patriarchae Iacob, quia & ille in magnis calamitatibus & p Gen xs & riculis versatus est :& ab omnibus tandem Dei auxilio Ii-- 7- beratus: sive ut in eo qui tametsi natu minor, tamen primogeniti fratris beneclictionem habuit mysterium intelligainus, quo Gentes quanuis post Iudari s vocat , tamen iα locum & portionem Israel, C H R I s T o resurgente deue-Gene s. nerunt, adimpleta illa Prophetia qua dictum erat, Maior seruiet minori. Sequitur, Nittat tibi auxilium,&c.
Mittat tibi auxilium de sancla, oe de sisn
philip. a. ruentur te. Qui formam serui acceperat recte ei nuc Propheta quas homini precatur auxilium, dices, Mi TTAT tibimus Pater auxilium de sancto,hoc est,de semetipso: na illa diui-
413쪽
tilias In ipso corpore erat,tametsi quandoque eius effectus Colossi
suspederetur: siue n a sancto, hoc est, de caelo per angelos huic homini ministrantes, quemadmodum legimus Ma thaei cap. , Accesserunt angeli & ministrabant ei. Minia Mabant inquam tanquam subiecti suo Domino, ut per hoc eius dignitas comprobetur: non enim indipuit eorum custodia, qui labi non potuit, & pati & mori in sua voluntate habuit, Ioannis cap. 1o, Ego pono animam meam. α iteru sumo eam, nemo ea tollit a me, sed ego pono eam
a meipso:& potestate habeo ponedi eam, dc poterialem habeo iterum sumendi eam. ndo ter pro nobis, is homo'
orauit, ter auxiliu de caelo accepit:du enim Ioannis cap. I talia intulit, Pater salvifica me ex hac hora, Pater clarifica nomen tuum:venit statim vox de caelo, dicens, Clarificauu& iterum clarificabo: in resurrectione videlicet & ascensione. Dum pr. aeterea in passione, Lucae cap. 12. auulsus a
discipulis quatum iactus est lapidis,& positis genibus orabat, dicens, Pater si vis transfer calicem istium a me:verumtamen non mea volutas, sed tua fiat: apparuit protinus An- elus de caelo confortans eum. Et tuc homo factus, eo mo-o est confortatus, quo & contristatus: nam si nobis tristis est, id est propter nos tristis est, necesse est ut etiam propter nos cosortatus sit,& nobis: sicut &ad nostra instruatone ocaduersarij confusionem tentatus est. Matthaei . QPomnia supereminente siue dominantem Angeli custodiam mianime concludunt. Insuper in cruce dum Patri dicebat, Pa- i, ter dimitte illis,non enim sciunt quid faciunt,ocyus de caelo auxilium suum vidit:nam huic homini morienti, sol &Iuna, & omnia elementa ostenderunt se compati,tanquam naturae Deus male tractaretur. Ratio autem huiusnodi praestiti auxilij nunc additur, ex cultu exhibito Deo a Messia intemplo in Sion t ad literam siquidem cHRisTus homo coluit Deum in templo, quod erat in Sion pro hoc vero meruit & sustentari & adiuuari, quanuis inquantu Deus non egeret, & propterea sanctum templum appellabant antiqui, qu bd aguentare illuc Deum eredebant merito orationum. & sacrificiorum: atque apud Hebraus putabatur
Sion esse domiciliu Dei, & ex eo loco p rietibus salute daru
414쪽
propter hin e discimus quanto honore sacer locus semper excolendus sit, necnon quantus murus sit patris,oratio deuote in templo fusa, & iustus sacrificus talia pro populo agena.Atque ex hoc satis apparet cur non debeamus inuidere vel temere derogare bonis, quorum fides nos seruar, iustitia ab excidio detendit. Postea Propheta rationi meriti C H R i s TI adiungit rationem sacrificu,dicens, Memor sit oninis sacrificij tui, &c.
Memor sit omnis sacrificii tui, O bolicosum
Nunc vocat David c H R I s T v M,ut redimat mundum per passionem suam,quiac ii R i s T v s ipse est Rex &Sari cerdos, & hostia, qui semetipsum obtulit in passione: qui HGD7-J testante Paulo ad Hebr. non habet quotidie necessitatem quemadmodum sacerdotes , prius pro suis delictis hostias osterre, deinde pro populo. Hoc enim fecit semel seipsum
osserendo,usque adeo efficax est illius mortis sacrificium. Vnde habentes Pontificem magnum qui penetrauit caelos, et E s W M Filium Dei,tentatum per omnia pro similitudine absque peccato, adeamus cum fiducia ad thronum gratiae eius,ut misericordiam consequamur, dc gratiam inueniamus in auxilio opportuno, quando scilicet adhuc certamen manet, & palma pendet. ad Hebraeos cap. q. Deinde praeuia det Propheta veturum sacrificium Altaris, cui nunc ita bene precatur, HOLOCA VsTVM tuum pingue fiat. H locaustum Graeca dictio est ex nominis etymologia sic diactum, quod totum comburatur. Sacrificiorum enim alia in totum alia autem in parte c6burebatur,veluti omentu, r Leuit. nes, adeps, & alia huiusmodi, ut habetur in Leuitico. Christus autem totus in cruce oblatus, & dolore combustus, veru
holocaustum fuit: sed pinguescit, dum in istius rei memoriam, quotidie huiusmodi sacrificium per Missam a catholicis frequetatur. atq; sic Ecclesia in loco pastu collocatur. P Lic sacrificium quide tantopere nobis necessarium, tantis Scri- pturae testimoniis roboratum: nam si omnis pontifex ex Hebr. s. hominib' assiimptus pro hominibus costituitur in his quae sint ad De vi osserat dona & sacriscia pro peccatis, quod
415쪽
tandem proprium & peculiare nouae legi sacrificium socerdote offerendum esse queat, nisi superbenedictum istud
corporis & sanguinis c H R I s T I sacrametum, quod esu paschalis agni, manna, caeterisque propemodum omni-Dus Mosaicae legis ceremoniis, figuratum est 3 Erubescant ergo qui sacrosanctum Missae sacrificium abrogari volunt: neque enim lex esse potest quae sacerdotio careat: quod si sacerdotium habet, habet & sacrificium. Porro etsi c H R I-s et v s assiduus pro nobis Pontifex, non per sanguinem hircorum aut vitulorum, sed per proprium sanguinem, introiuit semel in Sancta, aeterna redemptione inucta, negari tamen non potest Sacerdos in aeternum secundum ordinem
Melchisedech: ac proinde huius exemplo sacrificium aliquod obtulisse, quod exteriore panis & vini forma veteri illi Melchisedech oblationi responderet, erat enim Sacerdos Dei Altissimi: quod utique fecit in suprema coena illa Nam accepto pane, gratias egit,& fregit,dedit'; discipulis
sitis, dicens, Hoc est corpus meum quod pro voDis datur &ab Einngelicis sacerdotibus iugi semper obseruantia praecepit iterari: Hoc facite inquit) in meam commemorationem. Hoc enim est holocauitum, haec victima pro peccato, haec hostia pacifica, hoc iuge sacrificium, haec munda, iuxta Missae nominis Haebraici rationem, oblatio, quam in omni loco Malachias praedixit offerendam, quum repudiatis legis antiquae ceremoniis, ab ortu solis, vise ad occasum, magnum esset nome Domini in Gentibus. Et proinde niae regius Vates ad similitudinem corporalium oblationum quae fiebant in veteri lege, & holocaustorum quae offerebantur Deo, describit holocaustum Corporis C H R is et i in cruce,& illius oblationis in Missa: ut quemadmodum in holocausto materiali, missius quandoque de caelo ignis tam vehemens fuit, quia in cinerem illud redegit: ita ignis spiritus Sancti totam Christi passionem ac Minsae oblationem gratissimam acceptauit: & rore caelestium donorum pinguem fecit. Iterum conuertit Propheta sermonem ad Christum,dicens, Tribuat tibi,&c.
416쪽
.1Κ Ex Posi Tio Tribuat tibi secundum cor tuum, oe omne coas filium tuum confirmet.
Sive pro humanitate Christi, siue pro corpore eius quod est Ecclesia ut exaudiatur nuc optat David. T R a B v Α τ inquit tibi Dominus non secundum cor te delere volentium, sed secundum cor tuum , quo sciuisti quid utilitatis tandem adferret, de tua passio,& illius in Eucliaristia com-1oan. . memoratio. Sicut enim Verbum caro factum in unam personam assumpsit naturam humanam, non consumens eam
in seipse, sed in unitatem personae traxit, ut in ipso Essediuinum perciperet sic nos c5uertit ad se, quando digne manducamus eius carnem, & bibimus illius sanguinem. Ioan . cap.', Qui manducat meam carnem,& bibit meum sanguine, in me manet, & ego in illo: ham animae robur a C H R I-s τ o manducato accipimus per quod iam non vivimus secundu carnem, sed vivit in nobis Christias. Haec caro Chria si est tanquam carbo ignitus, cuius esesnflammare,& cale-- sacere:qinsnam enim ad amorem protinus non excitatur, dum tanquam edulium suum,c H R i s T v Μ, qui ex inensabili charitate se pro nobis in ara crucis obtulit, de in cibuse nobis tribuit, cum deuotione sumit Itaque quemadmodum ad praesentiam carbonis igniti pellitur frigus, & corpus calet:ita ad hanc c H R i s T i praesentia fugatur quicquid gelidum aut tepidum est in anima, & ipsa igne diuini
amoris ardet. Ad hoc autem, sub specie panis 3c vini Dominus hoc sacramentum instituit, ut unionem hominum eum Deo & signiscaret, & charitate vinculo unionis qua ipsum praestat efficeret. Quemadmodii enim ex multis granis unus panis conficitur, oc ex multis racemis vinum coni. Corio. fluit: sic teste Apostolo unus panis, dc unum corpus, multi sumus,omnes qui de uno pane&de uno calice participa-Ioan. r. mus. Atque sicut dum Verbucaro factum est,&habitaviein nobis, quod superius suerat descendit inserius rata homo participans huic coenae, in Deum ascendit:&secure credimus homines nasci ex Deo: quod praemisit Ioannes dices, Ibidem. Qui no ex sanguinib', nec ex volutare carnis,nec ex volu-
te viri, sed ex Deo nati sunt. Quapropter non nisi in cha-
417쪽
ritate Ecclesiasticae unitatis, coena haec sumenda est: quod egregie signatum est Exodi 2 s.& Levitici et . ubi dicitur, quod panes propositionis, qui in mensa singulis sabbati,
ponebantur, calidi coram Domino proponebantur: hoc significante spiritu Sancto, quod panis sacrameti noui, qui in mensa Altaris cunctis fidelibus sumedus proponitur, in calore charitatis debeat accipi. Deinde rursus ad Christum subnectit Propheta, o M N E consilium tuum confirmeti non selum quo animam posuisti pro vita omnlii, ut mortificatum granum copiosius resurgeret: sed & quo caecitas ex parte contigit in Israel, donec plenitudo Gentium intraret,&sic omnis Israel saluus fieret, ad Rom.cap. ii. Vbi vocabulum donec duntaxat consequutive sumendum neque pro Multitudine, Plenitudinem dicit, sed quia replesunt Getes Spiritu Sancto a Domino nostro. Sicut S ipse ait Paulus de credentibus, Et ipsum dedit caput super omne Ephes r. Ecclesiam, quae est corpus ipsius, plenitudo eius, qui omnia in omnibus adimplet: tametsi intrante in fide c H R I s T iGentium supplemento,tunc etelo & aemulatione permoti plurimi Iudaeorum, etiam ad Euangelium accesserunt: at 'que interim Dominus miro modo studuit, quomodo nobis gratiam sinantε praepararet:&inuenit hoc Eucharistiae pacificas sacramentu, quo ipse medicus, ipse & medicina semper haberetur:& proinde misit Verbii Quin hoc Sacramento,&fanauit omnes. c apropter in Evangelio ad se vo- cat Filius quoscuque in nrmos, dicens, Venite ad me omnes ' 'qui laboratis & onerati estis, & ego reficia vos. Nil mirum igitur c H Ris τ x Quψnia laetabimuri salutari tuo,&e.
Laetabimur in salutari tuo, in nomine Dei nostri magnificabimari
Vox Ecclesiae quae vel laetatur in salute quam c H R I-s T v s sua morte attulit vel quod ei mors non nocuit, in qua nobis eam non posse nocere facit:& de morte per mortem transiuimus ad vitam, aceepto λcHRIs To sacerdotio, per quod a vinculis peccati Qtuimur, & mortui resurreximus. Ipse enim Apostolis in ultima sua coena statim postea moriturus potestatem ordinis super corpus suu ve-D. h.
418쪽
rum dedit. Lucae cap. 22, Accipite inter vos & diuidite, Noe
corpus ineu, quod pro vobis tradetur: hoc facite in mia commemoratione:reliqua vero authoritate ligandi & soluendi insufflando die sancto suae resurrectionis, eis contulit. Ioa. cap. 2o, Accipite Spiritu Sanctu: quoru remiseritis,'&c. Istis duobus integratur nostru sacerdotiu: ex iis nosti usalutare, istis quasi clauibus clausum ob peccatu regnu cariorum, aperitur, quibus sacerdos tanquaminister, culpam Telaxat, testante Gregorio, haec de Euagelicis sacerdotibus scribente: Principatu superni iudicij sortiti sunt, ut vice Dei quibusda peccata retineat, & quibusda relaxent. Deo inte-τim per authoritate, c H R i s T o per potestate excelleti 'ob actu heroicu redemptionis, que egit in assumpta natura delictu similiter condonante. tanto beneficio venturo inquit Propheta E T nos in nomine Dei nostri magnificabimur:in cuius nomine sumus in Ecclesia cogregati, noin meritis nostris, vel nomine nostio: sed quii resurrexerita mortuis, leuabim' in nomine eius vexillii victoriae crucis. Certe maior quam dici potest honos est Christiano, quit ex vocabulo celestis Regis, nome est ei impositu,& a C H R I-s T o Christiani nominadidicimur. In hoc nomine primi cred&es daemonia eiiciebat, linguis loquebantur nouis, super aegros manus imponebat, & bene habebat. Marci cap. Vltimo. quae gratia miraculoru, neq; adhuc nuc in Eccleuadeperiit. Verutamen si quotidie talia signano faciamus, aut
in nomine C H R I s T I videamus, non propterea no credimus: sed haec in exordio necessaria fuerunt, ut fides miraculis nutriretur, & nomo C H R I s T I antea odiosum, postea
cunctis gratum fieret. Fide autem Ecclesiae iam confirmata, non sunt necessaria. Deinde Dauid stylum vertes ad ipsum Nessiam, ei ait, Impi eat Dominus, &c.
Impleat Dominus omnes petitiones tura: nanc cognoui quoniasaluu fecit Dominus Christum puum.
Hactenus de passione & sacerdotio Redeptoris dixit Pr
pheta: nue de illius resurrectione,&ascensione, ac remuneratione agit,& comprimis asserit omnes petitiones eius
implendas,no tilum quas in terra, sed dc eas quas in caelo
419쪽
facit interpellans pro nobis, queadmodii testatur Ioannes r.Ioan i
in r. sua Canonica, talia scribes, siquis peccauerit, aduocatu habemus apud Patrem I e s v M C H R I s T v M iu -
sum,& ipse est propitiatio pro peccatis nostris: no pro nosti is aute tantu, sed etiam pro totius mundi. Vbi memineris illum no esse aduocatu, nisi eum vocantibus. Displiceat ergo peccata tibi, clama,& ipse audit,& liberat: Orationi in sistas & precibus, ob diuturna ac constante contritione atq; humilitate impetrabis.Verba vero quae sequuntur, N V N Ccognoui,&c. certitudine quadi propheti resurrectione Mascensione e M R I s.T I firmat, acsidicat, Nuc in eleuatio- 'ne vexilli crucis, quo princeps huius mundi eiectus est,quo. Ioan mors superata, quando patres ex limbo liberati. c o G N o- v r, quonia saluti fecit De' Pater, de morte crucis, C H R I-s T v M suum, eum resuscitando, & triumphanti ascensione in caelo collocando: nec solii salute resurrectionis Mes.siae vidi faciam: sed etiam sciui quod exaudiet illum,&c.
Exaudiet illum de cado sane Ζομοπn potentati-
In caelo habitabat inteplo obumbrabat Dominus,&ideo aliquado e teplo, aliquado vero e caelo illii aduocabat Iudaei. s A N C T v M vero Caelia appellat, quasi sanctificatum Deo,ac dedicam. Itaque hic ostedit David qualiterno solii de terra, ubi petiit clarificari, sed etia de caelo, ubi interpellat ad Deum, mittens Spiritu Sanctum super creden Acto. res, ex audit' sit Filius a Patre.& in spistola ad Hebr. cap. s. testatur Paulus eundE in passione exauditu pro sua reuerentia:quippe quia plus omnibus Deu reueritus est. Surgit tamen dubiu, quomodo exauditus in hoc quod orabat transi- Maa. 2ς re ab eo calicem passionis ZAt dices, Nec ideo petiit ut impetraret, quia sciebat Deum istud non esse facturum: nec illud fieri volebat affectu rationis, vel voluntate diuinitatis. Veruntamen ita periit propter nos, scilicet ut membris formam praeberet imminente turbatione clamandi ad Dominum , & subiiciendi voluntatem suam diuinae voluntati: ut si pulsante molestia tristentur, pro eiusdem amotione
orent. Sed si nequeut vitare, dicant Deo quod ipse c H R I-
420쪽
s T v s,Non mea,sed tua voluntas sat. Neque ad insiplinatiam fuit, quὁd c H Ri s T v s clamans non auditur ad salutem corporalem: bonum quidem petiit,scilicet vino moreretur: sed melius erat ut moreretur, quod&factum est Itaque fatemur semper eum exauditum in eo quod affecturationis voluit, cui voluntati diuinae conformabatur, sed nonnullos asseuus sensualitatis etiam passus est, quatenus veritas humanitatis in eo probaretur. Et ut ipsum quoque in Deitate sua omnipotentem esse monsti aret Propheta. nunc sequitur, IN POTENTATI Bus salus dexterae
eius. Salus illa qui obuenit a gratia Dei, fundata est in abu-
dantia quadam,&excessu divin. ae potentiis, atque ideo nos confidere oportet,&inimicorum apparatum non timere, quanquam immensus admodum, atque intolerandus videatur. Salus igitur quam ipse condidit, potentatus noster esse dignoscitur quando illa salus, nec morbis assicitur, nec doloribus sauciatur, sed potentes nos esticit, quuin sua perennitate custodit nos potentes sumus ex auxilio gratiae eius, quum etiam de tribulatione dat nobis auxilium, ut quando infirmamur tunc potentes simus : nam vana est salus hominum,& rerum temporalium, quae non dextera est &ar terna. sed sinistra & transitoria: hac enim in superbia extolluntur homines, quicuque peccantes,teporaliterialui facti
sunt. De quibus subdit regius Vates, Hi in curribus, &c.
Hi in curribus hi in equis, nos autem in m-Hine Domini Dei no stri Huocabimus.
Duo apud antiquos erant genera triumphorum, unum maius, in curribus,quod laureatum dicebatur: aliud minus, in equis, quod ovatio nuncupabatur. Et hic Vates ad similitudinem istorum triumphantium & pugnantium,armatis curribus, aut equis, describit mundanos homines pugnantes contra fidem e H R I s T i. Depingit etiam atque despicit eos qui in vanis confidunt. Per C v R R v s enim voluptas naudi siue mudanoru omni u cupiditas designatur,
quia quasi rotae qui instabiles sunt semper sonis volubilibus huc illucque trabutur, de perituris honoribus gaudenta