장음표시 사용
451쪽
cantibus siue praestiterit, siue prsset Deus Pate mirum cur proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit
illum. Et sorte ea nunc est ei causa querelae, atque propter- Rom. ea assumptum homine vere declarans, seipsum cum af ctis coniungit,& ait, Ouemadmodum Patres nostri secundum carnem, qui ante meum aduentum in hac vita clari fuὀro, sperauerunt in te,&liberasti eos: ita ego illos imitatus ac veluti illorum similis, similes etiam ad te effundam preces. Ecce vocem humanitatis anxiar, & ad tempus derelictari necnon talia intonat Messias, quasi dicat, Mirantur infirmi me non statim exauditum, quum sciant antiquos Patres, qui meritis minores fiae uni quam ego, suis in periculis a te exauditos. Et Patres suos, quos C H R I s T V s Dominus hic dicit, ex illa parte oportet intelligi qua & fratres suos Apostolos vocavit: sicut in Euagelio post resurrectio- Ioan απ.nem suam dixit, Vade ad fratres meos, & dices ad eos, Ascedo ad Patrem meum & Patrem vestrum,&c. Sed hoc facto, isto denique planctu bene ostendit C H R I s T v s cur semper in omni aduersitate ad Deum oremus, neque propterea cessemus, si aliquando au statim non exaudimur. Tum demum ad hanc primam suam querelam, anxiamque in eo instante passione naturam humanam ostendendam, ita subnectit, Ad te clamaueriint,&c.
Ad te clamauerunt cin salui facii siunt, in testerauerunt non sunt confisi
Rursium repetit demirationem simplicium, quaerentium
cur ipse ad Patrem orans ne moreretur, ita non est exaudiatus ac Patres eorum, qui quoties clamauertit ad Dominum
vexati, salui facti sunt, aut per Moysem, aut per Iosiue, aut per Iudices, aut per Reges, aut per Zorobabel, de Babylo- i. Eci. Ene, aut per Machab os, de Antiocho. i Nie sperauerut in- r. Macha.
quit & non sunt confusi, sed quod promisisti adimplesti, 3. dc A.
terram promissionis & vitam longam tribuendo, nec eos fefellit spes nam certissima est propitiatio qu.ae ad optatum effectum peruenit. Minus vero dicitur, scilicet NON sunt
eonfusi, & plus intelligitur,quia multum etiam honorati F. iij.
452쪽
sunt. Itaque animaduerte qualiter semper ad utilitatem sua. auditur, qui rite clamat ad Dominum. Et per liberationem a periculis, ij qui in sacris scripturis docti ac diu versati sunt, non corporis Qtum , verum animae imaginis liberationem intelligunt, quando scilicet anima dolores omnes ac supplicia generose serens, nihil illine in suo laeditur proposito. Hoc pacto sanctos martyres, tametsi ocelsi fuerint, vicisse dicimus. & liberatos esse propter inuictam animae fortitudinem : ij etenim quan uis ab insdelibus non credebantur a Deo audiri, dum eos corporalis poena constimeret, tamen utilius interim exaudiebantur, qui coronam marFri; percipere meruerunt. Dominus ergo iustos suos semper exaudit, prout tamen illis expedire cognoscit antiquis vero Iudiaeis tanquam carnalibus, ad erudiendum sunt concessa temporalia. sed nobis in C H R I S T o regnantibus illa substrahuntur, ut cHRisTus solus quae ratur & ametur . Vide igitur CHRIs TVM ut non moreretur Orantem , ideo non exauditum, ut sic implerentur Scripturae, & salus mundi ipsius passione proueniret: deuicto per mortem propriam illo tvranno , qui mortis antea imperium occupauerat: quod utique Illi& nobis melius fuit. Nunc tamen adhuc ad Patrem querulam humanitatis vocem subinfert, talia dicens, Patres ex quibus ogo secundum carnem exaudisti, Se Iiberasti: ego autem
Qia idam putant prima verba huius versiculi, dicta esse
propter humanam C H R I S T I generationem,qu.ae ab
que ulla viri fuit coniunctione, ut esset CHRIs TV si s s v s in homine ultra homines, Ruthuiusmodi verbis illud nobis indicetur, quod quemadmodum vermis e pluuia nascitur desuper in terram veniente, ita& C H R I-s r v s superno Sancti Spiritus in Virginem aduentu sit generatus:& quemadmodum vermis, qui in ligno naucitur, non habet patrem nisi matrem,& CHRIs Tvs ex Maria est na -
453쪽
ria est natus absque coitu viri. Vermis etiam sicut repit humilis , & sine sonitu movetur, ita omnes vi. ar C H R I S TIpacificae ac humiles fuerunt. Ob has igitur rationes M iniasv E R M is dicitur, N O N homo, propter coceptione illam nimirum & generationem supernaturalem, quq human generationis ordinem non seruauit. Seu Non homo, id est nopeccator appellatur. quia quod est prop rium hominis puta peccatum) non habuit: quippe hac de causa diabolus in Euangelio dictus est homo, Matthaei cap. 13 , Inimicus homo hoc fecit, &c. vel aliter, Quia vermes in escam pistibus dari solent: dic ea ratione CHRIs Tubi vermem appellari possie, quia eius caro, sub qua diuinitas, veluti o cultus quidam hamus latebat, instar vermis facta est in capturam intellectualis illius ceti, qui in mari praesentis vitae versabatiir ' nam quum cetus oscitabundus ad illam scam hiaret, latenti illic hamo diuinitatis penetratus est: vel Qma vermis,tametsi specie exiguus sit, materiam tamecorrodendo delet ac perdit: ita & C H R I s T v s licet aspectu ac praesentia exilis videretur, contrarias tamen ac sibi resistentes daemonum atque aliorum potestates di perdidit. Sic quum in principio fecisset Deus caelum, habitaculum Angelorum,&terram, mansionem vermium, humilitas tamen postea sustulit vermem in canum , per quam C H R i s T V s super omnes Angelos ascendit,&superbia deiecit Angelum in terram: per quam cccidit Lucifer. Eo,r qui inane oriebatur. Sed quum vermis animal quidem sit quod quilibet nititur calcare & occidere, tu inde accipe quim nihili a Iudaeis & Getibus sit factus c H R i s Τ v s. Vnde nuc sequitur, oppROBRIVM hominu & abiectio plebis. Videte quanta passus est opprobrium hominum suit quando dixerunt Pharisaei illi caeco nato, quem miraculose illuminauerat, Tu discipulus illius sis, nos autem Moysi di- Ioan. V. scipuli sumus. Extitit etiam abiectio plebis quando Iudaei eiecerunt eum extra ciuitatem, & crucifixerunt, atque eo spreto Barrabam elegerunt. Sive quando flagellabatur, & Ioan. is nemo subueniebat: siputi deturpabatur ,& nemo aderat' Ioan. I'. colaphis caedebatur, & nullus auxiliator erat: spinis coronabatur, & nemo tunc misertus: leu.abatur in ligno, & nul-
454쪽
lus eruit. Quae omnia manifeste indicant ea quae passionis tempore Iutat contumeliose aduersus Dominum egerunt, illudentes nimirum & deridentes. Proinde sequitur, Omnes videntes,& caetera.
Omnes uidentes me deriserunt me, loquutisunt tibiis oe mouerunt caput.
Multis modis sua in passione irrisus en c A RIs T v s Matth. 1ς Primo a Iudaeis in domo Caiphae, quando expuerunt in se
ciem eius,&colaphis eum ceciderunt: alij autem palmas in faciem eius dederunt, dicentes, Prophetiza nobis, C H R I Marc. i . sTE, quis est qui te percussit: velavertit enim faciem eius secundum Marcum) non ut eorum scelera no videat, sed ut a seipsis gratiam cognitionis eius abscondant, sicut velum L. Cor. 3. fuit super faciem Moysi, quod usque hodie manet. Deinde illusus est a militibus Praesidis in praetorio, qui exuentes eu, Ioan . I9. chlamydem coccineam circvdederunt ei, & plectentes pro diademate coronam de spinis, posuerunt super caput eius,& arundinem pro sceptro in dextera eius,& genu flexo ante eum, illudebant ei, dicentes, Aue Rex Iudaeorum. Vbi in chlamyde coccinea opera Gentiu cruenta sustentauit, in corona spinea maledictum soluit, in calamo venenato occidit animalia, vel calamum tenuit in manu, ut sacrilegium scriberet Iudaeorum: tum demum spretus est ab Herode, quem Luc. 3- indutum veste alba remisit ad Pilatum: postea derisus est in cruce, a principibus Sacerdotum, cu Scribis Se Senioribus Naal, 27 eentibus, Alios saluos secit. seipsum n6n potest saluum facere: si Rex Israel est, descedat nuc de cruce, & credimus ei. In quo patuit fraudulenta eorum promissio: nam maius fecit surges de s epulchro,& non crediderunt: si ergo de cruce descendisset, utiq; non credidissent. Adhuc tuc subsannatus suit a latronibus & hoc est quod dicitur Matth. cap. 2 7, Idipsum & latrones qui crucifixi erat cum eo, improperabant ei, tametsi alter eorum signis quς in passione vita sunt territus,tandem resipuerit, δί locu misericordiae inuenerit. Pro
Luc.23. pter haec omnia perpessa ludibria nunc dicitur, L oua v
et i sunt labiis, quia quod habebam in corde, hoc loquuti
455쪽
sunt in verbis. Et ut talia probet per iracundiam non per rationem dicta, iam adiicit, E T mouerunt caput, quod minates faciunt, & non recte iudicantes: sed sunt haec omnia de-risbrum gestus. Atque in hoc maxime alludit David ad illud Euagelicum, Matth. aei cap. 2 7, Praetereules Iudaei blasphemabant eum, mouentes capita,&dicetes, Valiqui destruis templum Dei, &in triduo illud re 'ificas, salua te ipsum, si Filius Dei es, descede de cruce. Sed si insultantibus cedens,
descendisset de cruce, prosecto virtutem patientiae non demonstrasset. Ecce qualiter corde, voce, de gestu deriserunti A s v M Iudari, dicentes ironice, Sperauit in Domino,&c.
sperauit in Domino, eripia; eum, saluum faciat
Ecce quasi historica narratio non Prophetia, ne qua sit e cusatio, ne qua ambiguitas perfidis: verba ista expressa sunt in Evangelio Matthsi cap. 27, Dicebant enim Iudei, qua dopendebat a E s v s in cruce, Confidit in Deum, liberet eum nunc si vult. O caelestis integritast nonne videmur hic potius Euangelium recensere quam psalmum quando Laec omnia tanta veritate completa sunt, ut non futura, sed tracacta esse videantur 3 Attalia improperia iactabant infideles Apellae, tanqua in homine purumam si Deum credidissent, nunqua haec couitia dixissent, sed quia crucifigebatur & noliberabatur, credebat illum non esse Dei Filium, similia inferetes, Si Dei Filius est,& Deus est, quomodo mori potest Sed miseri loquebantur tanquam Deus no esset homo. Ve- rum qui de nihilo cuncta creauit, hominis formam induere potuit, ut passibilis mori posset, ut qui mortem in carne sescepit, mortem diuinitate destrueret.Mors itaque no Christum, sed in se cii RisTus mortem occidit. QOd autε talem voluerit Deus Pater habere Filium, utpote qui infirmitates nostras acceperit, & aegritudines nostras portaue- Esa. st rit, atque Agnus sine macula peccata mundi expiauerit, o- Ioan. i.
stendunt verba qu. ae sequuntur, Qimniam tu es,&c.
Quonia tu es qui extruxisti me de uetre, pes mea ab uberibus matris meae: in te preseectus su ex utero
456쪽
Vox humanitatis Filii ad Patrem dicentis, supra natu ram nasci me fecisti de Virgine:& quum omnibus hominibus lex ista nascendisse, ut de ventre extrahantur, nullus tamen pr er te me extraxit. Nasci siquidem ex utero quod in aliis opus est Dei mediante natura in C H R I s T ofuit miraculosa Domini operatio, quia egressus est ex matris utero, saluo claustro Virgineo . Nam sicut illius conceptio fuit absque ulla viri copula, ita & progressio foetu
supra naturam extitit: ipsa scilices diuina vi fortum extrahente, & Virgineis claustris nullatenus apertis. Sed 5 magna admirationis gratia, o ineffabile magnumque Sacramentuml Quis hoc excogit. are potuit ut Virgo mater esset, intacta generaret 8 quae& Virgo permansit de genuit. Sicut enim quondam rusus Exodi cap. s . comburi videbatur , & eum ignis non tangebat: ita Virgo sancta genuit Dominum, sed intacta permansit. & hoc praecinuit Esaias, talia scribens. Ecce Virgo in utero concipiet & pariet Filium, & vocabis nomen eius Emanuel. Scio autem Iudaeos opponere selere in Hebraeo verbum Alma non Virginem sonare, sed adolescentulam. Et re vera Virgo proprie Bethula) appellatur, Adolescentula autem vel puella non Alma dicitur, sed Naara, testante Hieronymo lib. r. aduersiis Iovinianum. & ut ille idem inquit Alma, proprie
secretam Virginem,&nimia parentum diligentia custoditatam significat. Aut certe ostendat quis ubi hoc verbo appellentur. & ineptiam & imperitiam cofitebimur. De hoc mysterio in Hieremia grande miraculum est, quia foemina circundederit virum, & uniuersitatis parentem Virginis venter ines userat. Et hoc idem mcanum praevidit Ezechiel in porta Sanctuari j exterioris quae respiciebat ad orientem, Scerat clausa, & dixit Dominus, Porta h. aec clausa erit, & non aperietur, & vir non transiet per eam, quoniam Dominus
Deus Israel ingressus est peream, quando scilicet Messias ingressus est clausis ostiis Matri , quam Virginem seruauit& antepartum,& in partu,& post partum. Nam sicut virga Aaron sine radice, sine naturae adminiculo fructificauit: ita Virgo Maria sine coniugali opere, Filium procreauit. Tum demum ut Filius se hominem ostendat, sesilit, s p E s mea ab uberi-
457쪽
ab uberibus matris meae: quasi diceret, Vt me perfectu hominem demonstrarem, ubera matris non siam dedignatus sugere. Sed mira res: nam postquam de matris uberibus laebis it ac si cum lactis dulcedine dulcedinem potasset misericordi , proiecit ab oculis sitis peccata nostra post tergum,& factu, est largus ad dandam veniam peccatorum, largus ad dandam gratiam & operum iustitiam . Sive po sunt esse
haec verba Fili j ad Patrem cui dicat, Tu ab ipso lacte fuisti
spes mea tex illo enim tempore cognoui spes meas omnes in uno collocatas esse. edoctus nimirum a diuinitate mihi coniuncta, quemadmodum dc in te proiectus sum ex utero,
tibi in supposito Verbi unitus a conceptionis principio, Mtibi soli datus filius qui patrem nultu in terra habui. Qua-Propter de ventre, & caei.
De uentre matris meae Deus meus es tu,ne disces
His verbis nec sine Deo suisse osteditur ipsa c u R i s T ieonceptio, qΗia non solum modus concipiendi fuit, sine virili semine, sed proles concepta fuit, Verbum caro factum: atque in eodem momento in quo fuit creata proles, suit Verbo perQnaliter unita sicut δc ab Angelo Maris semper Virgini pxophetatum est, Spiritus Sanctus superueniet in te,&virtus Altissimi obumbrabit tibi: propterea quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei. Quia enim inquit Angelus ) de sanctificatione Spiritus concipies, santium erit quod gignetur. Congruit conceptioni natiuitas, ut quae contra humanae naturae morem virgo concepit, supra humanae cosuetudinis modum, Dei Filium generaret. Atque ipse Redeptor pro nobis incarnari dignatus, mox sanctus natus est, quia sine iniquitate conceptus est homo. Sed illud quod dicitur, Et virtus Altissimi obumbrabit tibi, debemus etiam de sacramelo Dominici incarnationis intelligere. Obumbrari enim nobis dicimus, quit feruentemeridiano sole, vel arborem mediam vel aliud quodlibet umbraculi genus inter nos & solem opponimus, quo ardorem eius, vel lucem nobis tolerabiliore reddamus Redemptor autem noster non immerito Solis luce, vel ar-
458쪽
dore designatur, qui nos & veritatis scientia illustrat,& anibre inflammat. Vnde ipse per Prophetam dicit, Vobis timentibus nomen meum, orietur Sol iustitiae. Cuius videlicet Solis radios beata Virgo suscepit, quado Dominum concepit, qui mentem illius simul,& corpus consecrarunt. Sed idem sol, id est diuinitas Redemptoris nostri, tegmine se humanae naturae, quasi obumbraculo quodam,obtexit, qua mediante, Virginis eum viscera ferre sufficerent: sicq; virtus Altissimi obumbrauit Virgini, dum diuina C H R I s T I pote-tia, & eam praesentialiter impleuit, & ut capi ab illa posset. substantia se nostrae fragilitatis obnubilauit. Declarata vero Redemptoris & incarnatione δc natiuitate, nunc ipse explicat quali instantem suam passionem, qui ut homo terminae in oratione querimoniam,&causam reddit, QDniam tribulatio,&c.
Qtremam tribulatio proxima est,. non est qui
adiuver. Videte desertum, &vae nobis si ipse deserat: quis enim auxiliabitur si ipse non adiuuet, qui nullius nisi ipsiss tantum possumus miseratione siluari 3Nunc autem iam mouetur cHRisTus secundum affectum humanae naturae, Verbo volente & permittente secundum dispensationem, pati ipsam,& agere propria, ut per opera naturae crederetur veritas. At id sciendum, quod aicimus c H R I s T v M carne passum': diuinitatem tamen carne passam, aut Deum per carnem passum, nequaquam: nam quemadmodum sole arborem superillucente, si securis incidat arborem, in incisus& impassibilis perseuerat Sol multo magis imparbilisVerbi diuinitas secundum hypostasim carni copulata, carne patiente impassibilis perseuerauit. Et quemadmodum inquit Damascenus si quis ignito ferro superinfundat aqua, quod- quidem natum est pati ab aqua, ignis dico, extinguitur, incolume vero manet serrum, non natum cnim est ab aqua corrumpi: multo magis cune passa sola impassibilis diuinitas passionem non admisit, inseparabilis ab ipsis permanens. Nunc igitur c H R i s T v s alludens ad illud Ioannis, qua-do dixit discipulis, surgite, eamus hinc, Ecce appropinqua
459쪽
bit qui me traditurus est,ia dicit TRIBULATION vusuae passionis proximam: &quanuis ipsa multis post seculis i icon minata sit, hic tamen ideo denuntiat proximam, ut j : assumptio ver carnis,tristitiam ostenderet passionis. Simul ietiam sic explicat causam dictae suae passionis, videlicet qua- 's iam tempus ei ad patiendum definitum aduenisset, in quo
concordat cum illo quod Lucae Σα.dixit principibus Sacerdotum & magistratibus templi, & senioribus qui venerunt ut eum comprehenderent, Haec est hora vestra & potestas tenebrarum. Non enim poterat ante tempus illud pati, iuxta illud Ioannis, Nemo misit in illumanus, quia nonduve- Ioan. nerat hora eius, non quod necessitas fuerit facti, sed opportunitas voluntatis. madmodum enim voluit opportu no tempore nasci, praemissa longa serie praeconum : similiter praedicato Euangelio voluit opportuno tempore mori. Iam vero ostedit cur instante passione timuerit: I p p a Matth.2c nullus erat qui adiuuaret, sea omnes discipuli eo derelicto Lucae 12. fugerunt, quin & Petrus qui prius dixerat se paratum ire cu Ioau. IS. eo & in carcerem & in mortem, illum, ad vocem seu inqui-fitionem ancillae, negauit. Timorem tamen nuceum accipe qui naturalis est, nolente anima separari a corpore propter naturalem inditam illi a rerum conditore a principio compassionem & familiaritatem: secus de illo timore qui ex errore cogitationu prouenit, de dissidetia, & ex eo quod quis mortis horam ignorat. Nam ut testantur Euangelia Ioan. it.
I E s v s erat sciens omnia quae in eum ventura erant. Nunc
vero quasi per singula ipsim suam passionem describes, diacit, Circundederunt,&C.
Circunde terili me uituli multi, tauri pi essederunt me.
Hoc in loco cΗΟsTus quasi historice texit discursum suae passionis,&perinetaphoras crucifixionis suae depingit arcanum, prςterita autem pro futuris ponit: ut durissima corda Iudaeorum quasi peracta veritate conuinceret, Sc ipsi a tanto facinore fatis praemoniti recederent. Iudaei. Vero nuc dicuntur v I T V L I, quia populus luxurians sine
rugo Dei, atque petulantes & fatui gressus suos nulla regu-
460쪽
Ia moderabantur, sed vagi & penduli ad iniqua consilia, vElut quibusdam saltibus, & praecipites efferebantur , neque
iam reuerentia probitatis, neq; vlla nominis aut fanat apud eos cura habebatur, sed ipsi ad dementiam suam malis vo-Iuntariis interire voluerunt, tametsi eis Deus satis consuluerit, modisque omnibus primonstrarit, que forent eorum generi salutaria. At per T A v R O s pingues recte David ruperbos principes Iudaeorum designat, qui diuitiis & bonorum abundantia ferociores fuerunt. Q Tmadmodu tunc ipsum animal nimis redditur inquietum , quado pinguedine multa resertum est,& de mansueto ferox efficitur, quum. - Οbesa terga, atq; lata e mento palearia pendet. Ad hanc seno ute 3 tentia facit quod alibi ait Moyses, Comedit inquit Iacob,& impletus est,& recalcitrauit dilectus, impinguatus &incrassatus est, & dereliquit Deum factorem suu iu. Iam enim istorum Sacerdotii superba auaritia, atque crudelitate, Hierusalem ciuitas amplius Dei locus non erat, neque manere poterat, rapinarum,c dium atque quartiuis immanitatu facta sepulchrum: ipsi enim nultu facinus pr termittebat quo inexplebilem suam dominandi ambitionem satiarent. Pri- Naub nile M κ i s T v M circundederunt, quando eum comprehendentes in horto,duxerunt ad domum principis sacerdotum. Secundi autem obsederunt Iesum, S in domo Annae Ioan . & in domo Pilati. Et ibi inquit Messias Aperuerunt,&c.
Aperuerunt super me os suum, sicut leo rapiens
Metaphora introducta est a consuetudine ferarum quae avide os aperiunt quando aliquid deglutire festinant : ita β' ' egit princeps Sacerdotum scindens vestimenta sua, quasi cotra blasphemum ius renuirens. Vnde statim populus ex capite blasphemis i E s v M reum mortis acclamauit, Matths1 cap. 26. Sic vides qualiter quem de solio sacerdotali furor excusserat, eadem rabies ad scindendas vestes prouocat. Consuetudinis etenim Iudaici erat, quum aliquid blasiphemiae& quasi contra Deum audiebant, scindere vestimenta sua . quod Paulum quoque & Barnabam. ,quado in Lycaonia Deorum cultu honorabantur, se e legimus. Sed si tunc