장음표시 사용
481쪽
e hi adorabunt in conspectu eiu uniuerse summi ae Gentium.
Istud etiam apertissime prat lixit Daniel, talia capite septimo de e M R i s T o scribes, Omnes Populi, Tribus, MLinguae, ipsi seruient. Ne tamen quis putaret dubium quo
modo esset c H R i s T v s ab uniuersis Gentibus adorandus, interposuit Psalmographus I N conspectu eius,tanquam diceret, in fide orabunt, quia conspectus Dei non est nisi per fidem. Atqui dices nec uniuersi fines terrae crediderunt, neque omnes Gentium familiae. Verum quia in omnem terram Euangelium, & ad omnes Gentes penetrauit, a toto partem significat, quemadmodum alibi contra, totum a parte. Et aliter per FAMILIA s quas iuxta Graeci nominis vim parentelas potius dicere possumus) cognationes intellexit: manifestum vero est quod de omnibus nationibus plurimi, qui inter se cognati erat, C H R I s T ocrediderunt, &per ipsum, Patrem adoraueriit. Sed hic collige couersionem mundi tribus actibus factam esse, utpote recordatione sui, reuersione ad Deum fide & poenitentia, adoratione in Spiritu &veritate: naque venit hora & nucest ait Christus Ioannis 4. quando veri adoratores adorabunt Patrem in Spiritu & veritate: explosa videlicet vanitate idolorum, recepto spiritu fidei, atque per Euangelium depulsis umbris legis veteris. Et merito haec omnia
mniam Domini est re umbo lse domina.
Probata est his dictis uniuersalis Ecclesia. Desinant homines Donatistarum vanitate c6fundi, expulsus est diabolus, recuperauit haereditatem suam CHRIsTus, regnu diaboli cecidit, & regnum cHRIsTr eo resurgete aduenit.
Quia ascendit in tu, omnia silbiecta sunt ei iam stat regnuolim abiuratu a Iudaeis dicetibus, Non habemus Regem nisi Caesarem,regnum Ecclesiς non est hominis, sed Dei.Vn Ioan. 13. de etiam Dominus Euangelium inchoauit, quia appropin Mati. . quat regnum caelorum: &necesse est i a s v M ubique coli,
482쪽
quem rerum Dominum constat intelligi. Ipse Deus est qui
gubernat non unam Iudaeorum nationem tantum, sea MGentium tunde Augustinus in libro ad Honoratum Pres byterum, Ille irrisus est, ille crucifixus, ille derelictus: hoei. Cor. II. regnum acquirit&tradit in fine Deo & Patri, non utique ut ipse amittat, sed ut quod in fide seminauit, quum venieminor Patre secundum humanitatem, hoc perducat in speciem in qua aequalis non recessit a Patre. sed quum supra egerit David de pane caelesti dato in hoc regno Ecclesiae fidelibus, iam ostendit qualiter ipsum sacrametum digne sumatur, Manducauerunt inquit &c.
Manducauerunt adorauerimi omnes Fingues terrae: in cons edti eius cadent omnes quι de- Icendunt in rerram.
Per P I N G v E s terrae,diuites intelligit,diuites Inquam pietate & religione, qui antea spiritu pauperes dicti sunt. r. Cor. II. Hi mducat ad salute Eucharistia, si prius satis se probauerint,& sic de pane illo edant,& de calce bibat. -d ut recte fiat, perpendat imprimis fidelis communicaturus, si d testetur peccata praeterita, si displiceat praesentia,&si propositum firmum habeat cauendi futura: dc ubi haec tria Gmul assequutus est, tutus accedat, certo expectans aut virtu. to sacramenti peccatum illi dimitti, aut super ignorato peccato quo vere eius poeniteat,statim illuminari. Nec est cur semper animo fluctuemus, nescietes utrum amore an odio Eccle-'. digni sumus nam ut inquit Bernardus spei fiducia consolatur nos scriptura, ne dubitationis huius anxietate penitus cruciemur. Propter hoc ait data sunt quaeda signa & indicia manifesta salutis, ut indubitabile sit eum esse de numem electorum, in quo sequentia signa permanserint: primu est, si deuote audit verbum Dei, iuxta illud Ioan. 8, Qui ex Deo est,uerba Dei audit: alia tria huiusce rei indicia sunt, scilicet opera vitae agere, a peccatis cessare, commissa desere. Mare docet Augustinus , licet quis murmure conscientiae mordeatur, quasi nondum satis poenituerit, si peccati tamen de caetero non habet voluntatem, dc satissa -
483쪽
ciat lachrymis, accedat securus : protinus qui ira firma fide credens in hoc sacra meto, quod Ecclesia credit, tale murmur animi excusserit , statim veram C H R I s T I humanitatem seb speciebus panis & vini latentem adorabit, 3eocytis cum Thoma dicet, Dominus meus & Deus meus. Ioan .i: Nam ut inquit Ambrosius panis est in altari usitatus ante verba sacramentorum , ubi accessit consecratio de pane fit
caro C H R. I s T I : quod erat panis ante consecrationem, iam corpus C H R I s T I est post cosecrationem: quia sermo C H R I s T r creaturam mutat,& sic ex pane fit Corpus C H R I s T i: & vinu cum aqua in calice permixtum,fitianguis, consecratione verbi caelestis. Quid enim hic naturae ordinem quaeris in C H R i s T i corpore 3quum praeter naturam sit ipse Dominus i E s v s natus ex Virgine 3 Vera utique caro Christi est, quae crucifixa est qui sepulta est: vere ergo illius carnis sacramentum est, alioquin quomodo verum erit illud Ioannis ca. 6, Panis quem ego dabo, caro mea est,pro mundi vita, nisi vera fit caro Christi in hoe jacramento Adde, testimonio Pauli r. ad Corinthios i r.
clare liquet quod propter praesentiam Corporis Christi in
sacramento altaris, peccatum ab indigne semente pertinet ad Corpus Christi: ait enim, Qui manducat & bibit indigne, iudicium sibi maducat & bibit, non diiudicans Corpus Domini. Quippe instruit hic Paulus Corinthios, ne credat esse simplicem cibu in altari, sed Corpus Christi. Adde: quatuor Euangelia, Paulum quoque, Epistola praenarrata, istud,&iisdem fere verbis asserere: inquit siquidem, Ego r. Cor. II accepi a Domino, quod & tradidi vobis, quoniam Dominus I E s v s in qua nocte tradebatur, accepit panem,& gratias agens fregit & dixit: Accipite & manducate, hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur . similiter & calicem, postquam coenavit, dicens, Hic calix nouu Testame- tu est in meo sanguine.&idide apertissime demostrat Mar Marc. I .eus his verbis, Hic est sanguis meus noui Testamenti, qui pro multis effundetur. Qia omnia verba nihil aliud verius
significant, quam verum C H R I s T I corpus, hoc in sacramento esse. Nam quum neutrum genus sit essentiae, nullam aliam essentia pronomen Hoc, nisi ipsam veram IE a v
484쪽
humanitatem ostendebat alioquin falsa siti et ista pro asilio, Hoc est corpus meu: quin & verius de agno Pascnaliquam de pane azymo dixisset, Hoc est, id est significat corpus meum, quod fuisse dictum nullus unquam Qmniauit. Insuper quando Genes. o. Ioseph exponens semnium dixit, Tres propagines, tres adhuc dies sunt: seu tria canistra, tres adhuc dies sunt,&c. non dixit tres dies significant. Et multum haec loquutio notanda est, ubi aliqua significantia
earum rerum quas significant nomine appellantur. Inde est quod ait Apostolus, Petra autem erat Christus.& non arist. Petra significabat Christum. Adoremus igitur conformos Sanctorum & Ecclesiae determinationibus, verum Corpus c H R i s T i sub speciebus panis & vini latens, & genu flexo, ad hanc coenam magnam semper accedamus:praestet λdes supplemetum sensuum desectui. Quypropter nunc dicitur, i N conlpectu eius cadent omnes qui descendunt in terram : quasi ab omnibus mortalibus, qui in terram reuoluuntur,tantum secramentum latria perpetuo excolendusit. Sed clarius est quod hoc in loco ad veritate Hebraiaca legit Hieronymus, Curvabiit genu uniuersi qui destendunt in puluere. Tu demia subnectitur, Et anima mea,&c.
anima mea illi uiuet, oe semen meum sem
Ecce vox Ecclestae, quae posteaquam quotidiano Ang loru pascitur alimento, iam non sibi viuit, sed vivit inquit anima mea Deo,veluti quae actiones suas omnes ad Deum dirigit: quemadmodum contra, daemoni dicitur mortua, quando ad prauas illius suggestiones immobilis permanet. Matina populum antiquum ad terram promissionis per desertum eduxit: haec esca caelestis, fideles huius seculi deuia transeuntes, in caelum subirebit, unde recte viaticum appellatur, quia in via nos reficiens,vsque in patriam deducita Scquemadmodum panis prae caeteris cibis corpus reficit ac sustentat, & vinum hominem l ificat atque impinguat: sic Caro ei RisTr interiore hominem plus caeteris gratiis spiritualiter pascit,&sapinat. In huius sacramenti fide vixit Ecclesia de in Patriarchis, & in Propheus, Sc in Apostolis
485쪽
stolis ab ipsis excussis: propterea nuc intonat, E T seme miseruiet ipsi per Semen omnes filios intelligens qui Deo per Euangelium generati sunt, & quos ipse CHRisTus veinquit Apostolus Patri suo sibiecit. Cur autem s I R v lareausa redditur, scilicet quia Annuntiabitur Domino,&c.
Annuntialitur Domino generatis uentura,
nuntiabunt caeli iustitiam eius populo qui nascetur
Quida ista verba, A NNvNTIABIT v R Domino generatio ventura, exposueriit, dicentes prophetia illic coti- neri de Gentilibus illis qui in Hierusalem quaerebat videre Ioan. ra. Dominum : scribit enim Ioannes accessisse eos ad Philippi, qui erat a Bethseida Galilaeae, & interrogasse eum, dicentes, Domine, volumus videre I a s V M: & Philippum deinde id dixisse Andreae,&utrumque eorum demum id simul retulisse ad 1 a s v M, & Iesium respondisse, qu bd venerat hora ut clarificaretur Filius hominis:& hoc modo c H Ris ToDomino annuntiata est ab Apostolis generatio illa Gentilium: illi nimirum Graeci, qui exeuntes Sc accedetes ad I E-s V M, exordiu quasi ac principium se Ere Gentilium omniuqui in Christii erant credituri. Sive hic David Spiritu prophetico pr. aedicit qualiter cognosceretur a Deo generati bfidelium ex Getibus, quae vetura erat in dieb' incarnation is Filii eius. Has Gentes ideo Generationem veturam nominat, quia ex aqua & spiritu Sacto erant, Domino largiete, procreandiae:& ut ostenderet eas iustas, dicit, Domino hane gener. atione esse ventura, cui quidem caeli, hoc est Apostoli praedicaret iustitia Patris, utpote Filiu: is enim iustitia Patris dictus est , quia humani generis inimicu lectruxit qujiniuria illud semper ac dano affecerat. Sed ideo huc popula .
nasciturum & a Deo esse commemorat, ut sic ostendat quavia omnes in unitate Ecclesi. ae Domino regeneramur. Copiitatur siquide omnes quantucunq; diuersorii meritorii ad generationem unam quae fit per baptismum, per quem Chri- Roma.stum induimus, & in albo ouilis Dominici inscripti si1-mus. Ecce selici fine clauditur is Psalm quo omnes Getes
486쪽
sdem recipientes, populum suum, appellat Dominus, quunt antea Dei populus non diceretur: quin immo repulsis erant& exosae. Sed memineris psalmos de Redemptoris passione agentes, in magna spe Christianorum semper terminari, vepassim credatur ex passione IE sv c HRisTI salus esse.
Ominus reot me, nihil mihi deerit, in I
Hieronymus hic pro titulo ad veritatem Hebraica legit, Psalmus David. Et quu nihil eorum quae de seipso Propheta nunc loquitur,excedat persona ipnus Dauidis, sed omnia de eo verificantur, clare colligitur psalmum ad literam de ipso Davide tractare, siue pro eo tempore quando David oraculo Gad Prophetae recessit a Rege Moab, & profectus venit cum quadringentis viris in saltu Areth, qui erat uber-1.Reg. I 6. rimus, de quo I. Regum cap . 22: siue pro Bethlehem terra natali ipsius Dauidis is Psalmus aeditus sit, uasi sic Spiritus Sactus sub metaphora Bethlehem & Dauidis voce Ecclenet C H R I s T v bi collaudatis reseraverit. Quippe sicut Bethlehe. quae Domus panis interpretatur, recte Eccleua gratia sacramentoruundiq; foecunda designat . ita David Bethlehemita, vere etia Bethlehemiticu c H R 1 s T : Μ reb rebat. Prophetia igitur nucest institutionis Ecclesiae per
iusque fidelis de Babylone ad Saluatore transeuntis: tanqua hunc Pselmu Sanct spiritus beato David ex persona hueliv.qui ex Gentibus fuὲre, conscribendii mandauerit. Itaq; dul in vigesimo primo Psalmo habuimus tribulatione passe Pin. 12s. sonis, in vigesimo secundo Psalmo laetitia & fructum resurrectionis accipiamus : ut quia ibi seminavimus lachrymas
patientis Domini, hic metamus gaudia ac dona resurgetis: c H R I s T o moriete, consummata Prophetia, sepulta Sy- naeo stat Christo resurgente ex eius corpore & vulnere re-
: dem a fulsit Ecclesia. sed quid nuc ipsa iuxta se habeat videamus,habet virgam, unde minatur delinqueti: habri: a-
487쪽
eulum,unde subueniat poenitenti: habet mensem,unde det panem credenti: habet oleum, unde impinguet caput in libertate conscientiae pr sumenti: habet calice, unde inebriet praedicantes Euangeliu: habet misericordia, quq subsequatur seos omnibus diebus. Dicant ergo qui volunt, reget me ager me',& nihil mihi deerit dicat alius, reget me negotiatio mea, aut militia mea,aut industria mea,aut ars mea, aut litere meae,& nihil mihi deerit in os dicamus cum Ecclesia, Quadiu Dominus pastor meus silarit,non deficiam: quod enim nos dicimus, Dominus regit me, Hebraei dicunt,Dominus pascit me,& nihil mihi deerit. Certe qui Deum habet, & qui Deo adhaeret nihil boni deest ei, ut ait Propheta. N ihil deest timentibus eum. Is est pastor praesectus Ecclesit
de quo Ezechielis cap. et , Suscitabo super ea pastore unum qui pascat oues, seruum meu David. Pastor est seclidum assumptu hominem de David, qui manu fortis interpretatur, qui quum primos fideles ex Gentibus quasi oves praeruptis in locis errabundos inuenisset, ad ovile suum duxit eos, ac pauit. Asserit autem Ecclesia se i N loco pascuae costitutam. non unde caro corpusque saginetur, sed unde anima caelesti pabulo refecta, spiritualis letitie nitore pinguescat:&is Locus pascuae, diuina lectio est: nam sicut pecudum corporib pinguedine praestat ager depastus ita & sermo diuinus animam nouit fideliter saginare meditatus: aut Locus pascuae hic infinita promissio spesq; beatitudinis intelligitur, que- admodum repromittit Dominus per Ezechiele, Ego pasta Danie.1
oues meas, &nequaqua eas committam malis pastoribus, & ego eas accubare faciam,vt requiescat in sinu Abraham,
Isaac, & Iacob: atque sic nomine Pascia , suturam beatitudinem Intellige. Tuc quod perierat in Gentium populis requiretur,&quod errrauerat in haereticorum persuasione, reducetur:& quod confractum fuerat, alligabitur : & quod contritum atque infirmum, consolidabitur, ut impleatur P 1 c. quod scriptum est, Qui canat infirmitates eorum.& alligat contritiones eorum. Porro persistens Propheta in Pasce di metaphora, sit it, super aquam,&c.
488쪽
meam conuertit. Istud propter baptismi lauacrum dictum est, cuius aqua
emundat labem omnem,& podus peccatorum proiicimus, ac deinceps requiescimus. A A enim retectionis, est baptismus, quo reficiuntur qui integritatem virύsque amiserant, & anima ariditate peccatorum sterilis Decundatur: , Quapropter Dominus dicebat, Venite ad me omnes qui la-Nὸtin i'-δ- onerati estis,& ego reficiam vos. Et bene addidit E D V C A v I T, id est paulatim nutrivit, quasi paruulos Screnatos. Sicut Petrus Apostolus dicit, Tanqua modo geniti infantes rationabiles & sine dolo lac concupiscit ut in eo crescatis ad salutem: na postqua per baptismu in albo filio-rii Ecclesiae ascripti sumus, statim simplicia rudimenta fidei de uberibus matris, atque ab utriusque Testameti receptis doctoribus, cibum quirere debemus.Verum si plura denu-r x tu aquq baptismi virtute testimonia volum', audiamus Ezeη ς' i' ehielein quomodo de hoc pronutiet, Assumam, inquit vos de Gentibus,3c aspergam super vos aquam mundam.& mudabimini ab omnibus immuditiis vestris, & dabo vobis cor nouum, &spiritum nouum. Ab omnibus ait mundabo vos sordibus: in omnibus, nihil pr. aetermittitur. Si sordes emundantur, quanto magis munditiae non coinquinantur 3 Dabo vobis cor nouum & spiritu nouum fin C H R I s T o enim
I Es v neque circucilio aliquid valet, neque praeputiu, sed
noua creaturae unde cantamus canticum nouum, & vetere
homine deposito, non ambulamus in vetustate literat, sed in nouitate spiritus. Hic est calculus nouus cui nouum nomen inscribitur, quod nemo scit legere, nisi qui illud acceperit. tquot enim baptizati sumus in C H R Is T o I E-s v, in morte illius baptizati sumus. Consepulti enim ei sumus per baptismu in morte, ut quomodo surrexit C H R I-s T vsa mortuis per gloriam Patris: ita&nos in nouitate, vitae ambulemus: consepultissimus Christo in baptismate,&resurreximus per fidem operationis Dei, qui suscitauit etia mortuis: cumq , essemus mortui in delictis & praeputio carnis nostrae, conuiuificauit nos cum illo, donans omnia delicta delens quod aduersum nos erat chirographum decreti,
489쪽
-od erat contrarium nobis, &ipsum tulit de medio, gens illud cruci. Dies me deficiet si cuncta quae ad potentiam baptismi pertinent de Scripturis sanctis voluero digerere,&natiuitatis secundae, imo in CH RIs Toprima lponere sacramenta. Quae omnia quum ita sese habeant, nil mirum ergo si nunc hoc lauacrum baptismi Aquam re fectionis appellet Propheta. Cuiusce rei causa rudis mundus nec dum sole rutilante, nec pallente luna, nec ast is micantibus, quum incompositam & inuisibilem materiam abobrum magnitudine, dc deformibus tenebris opprimeret, lus spiritus Dei in aurigς modum super aquas fere batur, & nascentem mundum in figura baptismi part riebat: plantatur Paradisus in Eden, & unus fons in quatuor principia diuiditur, qui postea egrediens de templo,& cbntra Solis ortum vades, amaras aquas mortuasque vivificat . Peccat mundus, & sine aquarum diluuio non purgatur : statimque columba Spiritus Sancti, expulse alite teterrimo, ita ad Noe quasi ad CHRIs Tu Min Iordane devolat, 3c ramo resectionis ac luminis pacem orbi annuntiat. Haec uniuersa de aqua refectionis cum Hieronymo dicta suSciant. Subnectit Propheta , quum fuerit longe a Deo per peccatum, tandem Dominus animam peccantem per sacramentum poenitentis, coruscante Euangelio, conuerteret: & loquitur more eo ii qui exinaniti, cibo sumpto dicunt quod qui pauit eos, restituit eis animam, quasi eam reuerti fecerit. Merito ergo Vates animam suam gloriatur ad cis RisTVM esse conuersam, quae dudum sub diabolo probabatur esse captiua, quς defcculenta fit mudissima,& de contracta redditur sine ruga. Ecce prophetiam secundae tabulae quam habemus post naufragium, ecce medelam qua nobis & vitae succurrimus, ecce quomodo de inimicis, amici Dei sumus. Nulla certe tam grandis culpae macula est, quam liqc poenitentia non auferat: nusquam ita manus Dei ad puniendum extenta, quin statim eam retinere possit, tum compynctionis, tum huius poenitentiae virtus: Assyriorum imberum,& potentia sennacherib, Ezechiae Regis lachrymq, saccus,&humiliatio victus, ste
sit, prostrauit & vicit: Ciuitas Niniue imminentem iram Gene.
490쪽
Domini, animi compunctione detorsit, quam 3c sodomi placasset & Gomorra, si voluissent agere poenitentiam,& las Reg- chrymas poenitetit patrocinante conciliare ieiunio. Achab rex impiissimus ut nientiam Dei subterfugeret,& euersio domus eius differretur in posteros, pCenitentia impetrauit,& acco. Porro non solum contritionis, sed & poenitetiae sacramenti virtus, his verbis Ioannis firmatur, ciorum retinueritis peccata, retenta sunt: sicque sacerdos Euangelicus claue mysterii ligat de soluit, atque peccatu remittit, quod
Deus & CHRisTus claue authoritatis ac excellentiarcondonant. Dominus enim inquit Ambrosius parius xsiluendi esse voluit & ligandi, qui utrunque pari conditione concessit: & ut ait Augustinus H R i s T v x Laetarum de monumento suscitatum obtulit discipulis seluendii, per hoc ostendens potestatem soluedi concessam facerdotibus. Verum vide quid post tantam receptam in Ecclesia auth ritatem, adhuc ei donatur: Deduxit me inquit &c.
Deduxit me super semitas iustitiae, propter no mensuum.
Hic moralem c M R i s T r doctrinam semitas seu an
usta itinera iustitiae Dauid nominatriquippe quemadmo-um scribitur Matthaei cap. 7, Angusta porta & arcta vix est quae ducit ad vitam: nam satis angustum est,omnia relinquere, unum ibium diligere, ad unu quotidie pulsare, prospera non ambire, aduersa non timere: nec omnes hanc via, inueniunt, nec qui inuenerint,statim ingrediutur per eam.
siquidem multi, inuenta veritatis via,capti securi voluptatibus,de medio Iitinere reuertuntur: & sicut sagittantibus dissicile est percutere signum,& facile recedere a signo. ita inter tot & tanta mundi oblectamenta,quq omnes appetui, perarduu est medium virtutis attingere, quod non nisi multo cum labore, ieiuniis ac vigiliis acquiritur. Quauis enima laulati. charitas sit lata,tamen per angusta & ardua abduciei hominem ὸ terra:& idcirco duntaxat charitate feruentibus iuguc HRIsTI suaue est. Voluptas, ut meretrix importuna,siis delectamentis omnes inuitat, & infinitos tandem ca