장음표시 사용
461쪽
vestimentum suum praescindere volebat princeps sacerdotum, id sane fecisse debuit ilo propter blasphemi. ira i fis v, qui nullam dixerat, sed ut ostenderet Iudaeos sacerdotii gloriam perdidisse,& vacuam sedem haberePontifices. Multitudo ctiam tum Scribarum, tum Pharisaeorum & Sacerdotuos contra C H R I s T V M,iicut leo rabidus, coram Pilato aperu)t, ipsum accusando,& quod subuerteret Gentem & se Regem diceret, ac prohiberet tributa dari Caesari. Sed quu ut anquit Marcus non essent conuenientia eorum testimonia, quin & Pilatus eis de C H R i s r o dixisset obtulistis mihi hunc hominem quasi avertentem populis,& ecce ego coram vobis interrogans, nullam causam inuenio in homine isto ex iis in quibus eum accusatis, sed neque Herodes. Protinus R V G I T v xi suum addiderunt, dum exclamauit simul uniuersa turba , Crucifige, crucifige eum, Tolle hunc ,& dimitte nobis Barrabam . Sic impletum est illud Hieremis cap. Ii, Facta est mihi haereditas mea sicut leo in sylva, dederut super me vocem suam. Sed quum pro i Es Y latronem, pro Saluatore homicidam elegerui, nonne merito & salutem & vitam perdiderunt 3 Magna & plusquam leonum eorum crudelitas, ito solum occidere, sed &crucifigere I E s v M quaesierunt, ne dolor passionis citius ac mi- laus finiretur,& ut in cruce Dominus vir dolorum, & infirmitatum videretur. Propterea sequitur, Sicut aqua,&c.
sicut aqua essessum in dispersa sunt omnia
Comparatio ista non minimum continet sacramentum & bene posuit Psalmographus A A M , quia nihil nouit corpus CHRIs Tl nisi peccata lauare. Aqua, quando effunditur, aut abluit, aut irrigat, aut lapsum pedibus facit. Effusus est c H R i s T v s sicut aqua, abluti sunt sordentes, rigatet sunt mentes, lapsi retrorsum persequutores. Iudaei. Hac metaphora insuper declarat C H R i s T v squam vili ab Israel est & occisus & receptus: na sicut aquἰ eeffusio pro nihilo habetur: ita mors mea inquit) flocci ab inimicis meis reputata est. Adde quis i quemadmodum aliis liquoribus e vase effusis, remanet illorum sapor vel odor, Lucaeis
462쪽
dempta sela aqua, quae dum e vase fluit,nultu sui in vase re linquit vestigium : siccHRIs TvM Iudaei ita cruce perdere volebant, ut nulla eius posthac remaneret memoria. Ad hoc facit dira illoru inuidiae vox, de qua Matthaei cap. 27. quando Pilato coram eis manus lauanti & talia dicenti, Innoces ego sum a sanguine huius iusti, vos videritis r tune rudens uniuersus populus dixit, sanguis eius super nos det super filios nostros. Hoc pacto impij sua voce sanguine innocentem fundentes,& volentes Redeptorem annihilare, quasi aquam quae hauritur & dispergitur,& non reuertitur. O s s A vero C H RI s T I nunc Apostoli dicuntum quia sicut caro ab ossibus roboratur, ita corpus C H R i s T r quod est Ecclesia ab Apostolis veluti firmantibus ac continentibus reliqua membra,compactum est. Ossa siquidem sustinetia carnem, pro semioribus quoad officium sustentandi 8c Rom. I. supportadi alios descripta suntriuxta illud Pauli, Debemus nos qui firmiores sumus, imbecillitates infirmoru sustinere. Et haec ossa tempore passionis dispersa sunt: nam omnes Nattb.26. discipuli fugerunt eo relicto, sicuti per Tachariam Prophe-Zacha. 13. tam praedictum erat, Percutiam pastorem dc dispergentur oves gregis. Deinde subnectit I E s v s quantum secundum hominem tunc timuerit. Factum est inquid&c.
pactim est cor meum tanquam cera liquescens in
i medio ventris mei.' Nunc gelidum sermidine pectus,&pallidum adora demissum timorem, solutaque frigore membra, atque qualiter sanguis deseruerit artus instante passione declarat C H R 1-s T v s:&manifesto hunc naturalem timorem ostendit indicio, quando imminente hora mortis, coepit contristari Acmoestus csse, coepit item pauere & taedere, quemadmodum Marc. i . habet Euangelium. Quapropter nunc ait, Sicut cera liquescit calore ignis, sic cor meum horrore terroris praesentis quasi prorsus resolutum est, ac defecit.Ista solum intellige-da sunt de inferiori parte animi, quἰae dimissa est pati secundum unaquanque virium, sine redundantia consolationis cx'parte portionis superioris, quae semper beata fuit. Attamen quia cera dum soluta fuerit ab igne, no perit, vi csterae species
463쪽
speeIes ab igne semel incen se in cinerem rediguntur: sed ipsa quu arserit, ad hoc redit quod fuit: Sic c H i s et v x scies se passione perirensi posse, sed statim resurrecturum,
dicit,3 A c T v M incor meum tanquam cera liquescens. Interim vero legitur etiam nonnunquam inti emuisse spiritu,ut apud Ioannem, I E s Vs autem infremuit Spiritu,& Ioan. v turbauit seipsum. Et paulo post eode loco,i Es us aute rursum Demes in semetipsb,venit ad monum elu. Fremuit quidem dispensatiue,& ex dispensatione sponte sua,& sola dignatione, quia motu indignationis in se excitauit in prin- cipe huius mundi, per que indum fuit mors, haud multo
post foras eiiciendu:& in Iudaeoru incredulitatem, quos ad Ioan. I i. calumniandu eius opera quam credendu propensiores c gnouit. Turbauit aute semetipsim, quia non ab extrinseco turbatus est, sed a seipso solo. Vnde liquido constat,voles turbatus est, voluntate praeueniente eam turbationi, quin-
imino excitante ipsam,& intrassectar rationis metas continente. Sic dc volens timuit,&quando voluit timuit, utpote pia . .
instante passionis hora, quae tametsi a coceptionis exordio . a: illi esset notissima, nunqua tame ante eam timuisse legitur, ob una hanc ratione, quia noluit: quin potius ardentissimo affeJu ad lare hora passionis desyderauit. eius dilation ε re pertulit, coquestus ea tam prorogari, ob feruuissimunostrae redeptionis perage laede*derisi. Naapud Luca di- Luc. cit, Baptisino habeo baptizari scilicet sacri sui sanguinis perfusione, quo totus in passione maduit & quomodo coar or,vsq; duperficitur3Rursum alio loco, Desyderio de*- Luc. 11 deraui hoc Pastha maducare vobiscu antequa patiar. Ecce igitur qualiter &cur ipse instemuit spiritu. VENTER 'vero nunc ponitur, ut interna in c H R I s T o, pro portione inferiori undique passa intelligas: seu Venter iuxta GL eci nominis significationem, totam corporis concauitatem complectitur. Subiungit litera. Aruit,&e. '
Aruit tanquam testa uirtus mea, lingua mea
adhaesit faucibiu meis, in puluerem mortis δε- duxisti me.
No dixit, Fracti est inqua testa virtus mea, sed A R v I T:
464쪽
Luci 23. Marc. s. Luc. 23. Ioan.I9.
nam sicut fractura testae irremediabilis est, ita decoctilo laudabilis inuenitur. Testa antequa in igne ponatur, infirma est, postquam in igne ponitur, roboratur:& C H R I s T v sposteaqua in pati suiu crucis ascendit,sua Ecclesiam roborauit. Ergo no aruit sicut foenu, ut caderet, sed quasi testa ut firmaretur,& Ecclesiam suam stabiliret: nam inde coeperue Sancti, eius exemplo, pro virtutis ac fidei defensione etiavltro se morti trauere. Magnificum igitur quod hic dicit, Firmum factum est nomen meu de tribulatione. Quomodo enim testa ante ignem mollis est, post ignem fortis de
fornace durescit: sic nome C H R I s T I ante passione cotenebatur, post morte honorificu & forte redditum est. Sive haec verba accipe dicta pro opinione quam habebat Iudaeide c H R i s T o. Quicquid enim virium in eo erat, sapientiae qua docuerat, potetis qua fecerat miracula,totum tempore passionis aridum ab eis reputatum est, non ut lignum quod quandoque fuit viride, sed ut testa quae nunquam viruit, nunqua protulit fructu. Reputatus Quide est CH Rrs T v s ab Herode tanqua impostor & fatuus, quutamen is Ioanne Bap tista virum sanctu existimaret: populus autem eum peiorem latrone, homicida ac seditioso acclamauit,dices, Tolle huc,& dimitte nobis Barraba. Sequiturix N-G v A mea adhaesit faucibus meis, quod intelligendu est,ta interrogatus ab Herode multis sermonibus, ipse nihil illi respondebat, Lucq 23. Et animaduerte quod quoties in pas. sone accusatus seu interrogatus tacet, quasi pro grege agnus immolandus patientia vincit:ubi vero respodet, quas pastor pro ovibus contra lupos & latrones pugnat: siue lingua adhaesit faucibus, quando deficiente humido radicali,& exhaustis naturae viribus, sitivit in cruce: naiam spiritus vitales deficiebat in corde, motivi in musculis,& animalis per totu corpus, atq; ipse exanguis faci' propter iam accepta vulnera, & sudore sanguineu prius in horto emic. sum, totus desiccatus & adustus erat. Quid mirum igitur si ardentissima siti tunc cruciatus est,& talia tandem Patri intonat, I N puluere moreis deduxisti me. Q in loco mot tem ac sepultura intellige: na corpus mortuu i 5 est nisi puluis, atq; qui in sepulchro iacet terra ac puluere inuoluutur.
465쪽
λd quod sepulesim tu Pater voles inquit eduxisti me, Ip-pter nominu salute: nec miru si morte passiis sim, Qt,&e.
Quoniam circundederunt me canes mutac si tam malignantium obsedit me.
i Iudaeos merito Tauros silperius Dauid appellauit, velutii hui iugo legis premebantur, tametsi ipsi lege transgrederentur. Nunc aute forte Romanos milites iure etia Canes
vocat,veluti immundos secundu lege, Sc praeterea G1 valde impudetes. Qua ratione Dominus in Evangelio ad Ca- is nanaea dixit, Non bonsi semere pane filioru &dare cani . bus. Sive nuc C H R Is T V s per natura canis mirabili pro prietate passionis suae sacramenta describis: canis enim natura talis est ut nouis hominibus nullatenus acquiescat, sed importunis atq; assiduis latratib arceat quos notitia domesticae conersationis ignoratriis aute Iudasis aptissime eoparatur, qui noua doctrina Domini minime recipietes, cotraeum ferocissimis vocibus oblatrabant. Canu etia proprium est, ut domino siuo congaudeant,& extraneu allatret: quod utique fecerunt Iudaei, quado allatrauerutcHRIs TvM, Luc.rse& latroni cogavisi sunt, est Barrabae, petentes illu tan ita Dominu situ dimitti,& I E s v Moccidi: AN Es multi, no pro veritate, sed pro consuetudine latrates & mordetes Hic vere pro canibus in Hebraeo habet litera, Chelabi quod authore Hieronymo Aquila & Theodotio, Venatores interpretati sunt.Vtraque lectione tuo arbitrio relinquo, candide lector. subnectit c H R i s et v s se a consilio malignantiu misse in passione obsietam cuiusce rei locu- .ples est testis Matthaeus, talia scribens, Mane facto conta Mati. 27. Iium interut omnes principes sacerdotii, 3c seniores populli aduersus i a s v M, ut eum morti traderent. Et vide quimselliciti fuerint in malo, tota nocte vigilauerunt, ut mane facerent homicidiu. De hoc satanae consilio etiam prae lixerat Iacob, Genes 49, haec dicens, Simeon & Levi vasa iniquitatis bellantia: in cosilium eorum non veniat anima mea, quia in furore suo occiderat virum. Quippe scribae &' Pharisaei oriudi sunt a Simeone,pro ut sacerdotes a Levi: Scij omnesvi reliquo populo ait Redemptor Foderub dec.
466쪽
Foderam manus meas, oe pedes meos, dinum rauerunt omnia ossa mea.
Inter Hebraeos & nostros hoc in loco magna cotroite saest pro hoc vocabulo Fixerunt, seu Foderunt, ne ex hoc textu conuincantur Hebraei habuisse crucifixione o M R i- a τ i prἹhetatam. Illud tamen constat, quod septuaginta ante Mema aduentum transtulerunt, Foderunt, &c. enos nunc ita legentes meminerimus quod no dixit Trans. fixerunt, vel Vulnerauerunt, sed Foderunt manus meas de pedes meos, clauis nimiru perforantes. Sed sicut terra fos-i fiuctum facit: sic cHRIs TVs vulneratus vitam dedit. Clauos fixerunt crudeles I udaei, dc ubertatem magnam inuenerunt, salutem videlicet Gentium:& bic sicut 3c ferme per hunc totum Psalmum praeteritum pro futuro ponitur:
atque addit Dominus, DINUM ERAVER v.NT omnia ollia mea, nudum me crucifigetes, atque in cruce extendentes, ita ut ossium meoru compagines a quocunque numerari possent. Hi igitur obmutescant, asserentes tantum similitudine atque imagine passionis & doloris cHRis τvM hominem pertulisse, & nullium omnino dolorem vel pata Ea 13. . sionem sens se. Propterea etiam ait Esaias, Vere languores nostros ipse tulit, & dolores. nostros ipse portauit. Doles igitur inquit Ambrosius Domine I E s V,Vulnera mea notua, quia tu non pro te, stat pro me vere doles. At sorsan miraseris curtam acerbam crucem elegerit sibi a a s us, de mortem,qui mitiori via mortales' redimere potuit: sed ex ioc coiice quam indicibili amore a Deo amati m mus,pro-t s . i pter quos redimendos,in nullo Pater Filio pepercit, quin nee Filius sibi ipsi, ut sic cunctos maxime ad amorem siti al-
iceret. Hac ratione etia semper magis emines fuit c H R. r. s et i dilectio, quam usquam ereuerit crucifigetium Iudaeorum odium. Et feruentior atque intensior extitit conuersio anim. ae C H R I s T 3 per actualem amorem in Deum, quam fuerit aversio Iudaeorum, δἰ quoruncunque peccatorupera more sui, aDeo, aiorque reuerentia dc obedietia e H R is T i ad Patrem, quam contemptus transgreorum: quibus
e Iebus hac passio magis Deo placuit, quam unquam ei. displicuerint
467쪽
dissiplicuerint omnia mundi scelera, nullaque mors tantae maiestati melius conuenire potuit, nisi quae nobis perfectae salutis, persecti quoque amoris indicia dereliquit. s quitur, Ipsi vero, &C.
ipsi uera considerauerunt ρο infinxerunt me diuiserunt sibi ustam mea,ω super uestem mea
Nescio cum qua animi praesumptione 6 sceleratissimi Iudaei)Psalteriu in vestris canitis synagogis. Considerate mi- seri, hunc esse Dominu que negastis de interfecistis:significapertissimis miraculis quae vivistis, aliquado saxeucor vestru emollescat. Nam nequis postea Deu dubitaret, in eius passione haec miracula conuenerunt: Tenebrae factae sunt Matti 2
super uniuersam terram: terra tremuit: petrae scissae sunt: monumenta aperta, ut uniuersus orbis passum euidenter suum testaretur authorem. Et ne quis colendat scriptorem Euangeli1, quum tenebras super uniuersam terram factas
ait, regionis Iudaeae terram intellexisse,assentiente & Diuo Hieronymo, satis ostendit diuinus Dionysius in Epistola ad Polycarpum, hunc Solis desectum, qui tempore crucis Dominicae factus est, ei tunc apud Heliopolim existenti apparuisse. Nunquid insuper quado dixit Hieronymus, eclipsim Solis in Iudaea factam moricte et E s V, propterea AEgyptum, Graeciam,alias quoque vicinas regiones exclusi Nec est unde iteru urgeas, cur aliquis seu Latinus seu Graecus author, eius rei non meminit: an ipse no meminit Dionysius Graecus, mediis & natus Athenis An ipsum non citat in hac re aduersarium Apollophanem, & tanti miraculi testem ducit in mediii: testem tam notum Rhetoricae artis professione, ut eius auditor Polemon Laodicaeus a Graecis authoribus perhibeatur, qui fuerat praeceptor Aristidis 3 Necessene fuit ut omnes de hac eclipsi scripserint, si viderint nunquid istorum duorum testium testii ponium satis est3 Quare vestram obduratam caecitatem o Iudaei)nunc arguens i s s v s,de vobis praedicit, Ipsi inquit coNsr-P 3 Ri y τ curiose de me in ligno sta
468쪽
spenso disquisierunt, nunquid pilius Dei essem. Dicebant
enim, Alios salvos fecit,seipsum non potest saluum facere. Me tandem inspexerunt, quia satis agnouerunt quisinam essem, cernentes nimirum uniuersam creaturam mihi compati, tametsi duri adhuc permanserint. Scribit enim Matthaeus quod Centurio,& qui cum eo erant,videtes terraemotum dc alia quae contigerant,timuerunt valde,dicentes, Vere Filius Dei erat iste. Execranda ergo merito est. incredulitas de duritia cordis istorum, quae nec verbis nec signis ullatenus molliri potuit. Vnde forsitan iure sol amictu se tenebrose in passione, ne tantum scelus eorum videret, abscondit. Radit rursum ad suum planctum c H R I-sTus, DIVIs ARVNT sibi vestimenta mea, &c. Manifeste hoc Ioannes Euangelista declarat, dicens , Milites ergo quum crucifixissent cum,acceperunt vestimenta eius.& fecerunt quatuor partes,Vnicuique militi partem: quia erant quatuor milites ipsum crucifigentes. De tunica autem quae erat inconsutilis desuper contexta, dixe runt mutuo inter se, Non scindamus eam, sed sortiamur de ea cuius erit, ut Scriptura impleretur: ea nimirum quae in hoe loco n is tradita est, per Prophetam, cuius verba illie Ioannes distincte apposuit. Per V Es TIMENTA igitur,indumenta illa intelligit quae consuta erant, & quor uvisa fuerunt per milites. Qibbus vestimentis nonnul Ii existimant fulgo significatum pallium, quod tunc temporis erat indumentum doctorum & philosephorum:per vestem vero,tunica illa inconsutilis quae superne erat contexta per totum,designatur: nam testante Chrysostomo pauperes in Palaestina induebantur vilibus indumentis reticulato opere factis, ad modum ciliciorum. Haec igitur Domipi vestis non diuiditur,ut significetur nunquam di luenda esse unitas Ecclesue atque ad unum peruenit, ut i telligamus quantum inter nos semper vitanda sint scita tarquippe Dominus omnes in unum collegit, sicut Se inter duodecim, unus Petrus pro omnibus dicit, Tu es c H R I-s T vs Filius Dei viui:&ei pro omnibus dicitur, Tibi dabo claues regni caeloru m. Ista est unitas & commu nio fid
Bum,de qua ira inibit Hieronymus in Epistola ad Dama-
469쪽
sim. Facessat inuidia Romani culminis, recedat ambitio: cum succetare piscatoris, δc discipulo crucis loquor: ego nullum primum nisi cHRIs Tu M sequens beatitudini tuae, id est cathedrae Petri,comunione consocior. Super illam petram Uificatam Ecclesiam scio, quicunque extra hac domum, agnum comederit prophanus est: si quis in arca Gene. Noe non fuerit, peribit regnante diluuio: qur c H Ri s T r
non est, Antichristi est. Tunica ergo nunc sonita, omnium partium significat unitatem, quae cnaritatis vinculo continetur: &vestimenta in quatuor partes diuisa, praesignant aquatuor orbis partibus esse ad hanc Ecclesiae unitatem ab omnibus confugiendum, quae& Gentili non Iudaeo contigerunt, ut Gentium vocationem deserto Israel agnoscer mus.Sed dum inimici mei ait c u R I s T v s usqueadeo in me quiunt, Tu autem Pater)ne elongaveris,&c.
Tu autem ne elingauem auxilium tuom a mer
Humanitas ad diuinitatem loquitur, ut auxilietur ei in tepore passionis,atque sic accelerationem suae resurrectionis expostulat c H R I s T v s, ne videlicet maneat in fine seculi cum caeteris resuscitandus,& ne pars voracis illa inferni, quidpiam aduersiis eum praeualeat. Α v x ILI V Menim hic & Defensio, ipsam significant resurrectione uxvrique longe facta non est, quando triduana successit. Si tibi paulo ante non videbatur esse possibile usque ad mortem venisse immortalem, aspice nuc quia qui deuicta morte tertia die resurroesturus est, non potest postea esse mortalis. Sed bonitatem in hoc intellige Creatoris, quia eousciue ille miserando descendit, usquequo tu peccando deiecius es. Attende insuper in iis verbis humilitatem & patientiam nostri Messae, ut quum expositus fueris tribulationibus vel tentationibus, illius exemplo humiliter & patienter sustineas, de diuinum auxilium postules & requiras. Sed quq ata
huc sit ista defensio quam nuc ipse expetit, iam exponu&
470쪽
1m canis unicam meam. Per F R A M E A M Romanos milites possumus intelligere, qui frameas,hoc est gladios & arma ferebat: siue appellatione Frameae,omnia arma mortifera, quin & mors ipsa designatur. E R v E ergo dicit Filius Patri a framea animam meam, non faciendo qubd non moriar , sed quod in mone non detinear: nam manere anima separatam a corpore poena tanta est, ut propter ipsam auferendam lancti clament Apocalypsis cap. 6 , Vsqueadeo Domine, non vindicas sanguinem nostis &c. Et quum manus officium imprimis sit detinere, nunc ipse petens non diutius recludi per mortem in inferno,addit, E T de manu canis unicam meam. Quem quidem infernum, Canem appellat, quia more canino semper hiat & deuorat, quemadmodum perbelle de hoc lu-htheid.c sit Virgiliui, - .
Noctes atque dies patet atri ianua Ditis, Sed reuocare gradum, superasque euadere ad auras Hoc opus, hic labor est. Unica vero dicitur anima C H R I s T I, quia sola peccatu non fecit,& aliae animae ab ipsa mundantur, & sola Dei Filiu secum , nitu in eade habet Pal. 87. persona:& ideo alio in Psalmo ipse dicit, Factus sum sicut homo sine adiutorio inter mortuos liber: non dixit Homo, sed Sicut homo: sicut homo enim fuit, quia etiam descendit in infernum , seu limbum patrum ε sed inter mortuos liber extitit, quia a morte teneri non potuit. Et ideo in uno,natura humanae fragilitatis, in alio diuinae maiestatis ostensa est. Porro subnectitur, S alua me, &c.
Salua me ex ore leonis, oe cornibus unicornium humilitatem meam.
r. pet. s. Leo rugiens nostis quis sit, circumiens & quaerens quem deuoret. siue per leonem nuc regius Vates Iudaeos,ob mmmam nimirum eorum saeuitiam , & quia mortem C H R I-s T r sitiebant.& quia insidiis utebantur, intelligit: eosdem praeterea unicornes vocat, veluti in unam tantis Dei persenam credenter, & qui a malo suo proposito propria fa-