장음표시 사용
511쪽
Honem adducantur: ac pariter victoria laudatur quam retulit Dominus de tyranno, quem in certamine deuicit, α cruce, quasi hasta quadam iaculatus,transsixit. De hoc praelio scribitur Canticorum cap. s, Dilectus meus candidus&rubicundus. Rubicudus in passione, candidus in resu rectione. Porro clamat iterato comitum c H R i s T I ascendentis turba, Attollite, &c.
Attollite portas principes vestras, o eleuamini
portae aeternales, oe introibit Rex, iae.
Principes portarum secundi caeli, hoc est firmamenti, aua ditis iis quae a praeeuntibus Angelis dicta fuerant, summo gaudio ac laetitia assecti,&de humani generis salute exul tantes, statim praecurrerunt,eadem & ipsi mandanydis aliis principibus primi caeli quod est supra firmamentu a. Eenla congeminatio est, ut amplius determinent, quis sic Rex gloriae. Eleuentur, inquiunt, aethereae ianuae, aperiantur
ternarum aedium valvae, introibit Rex gloriae, qui facilutique illum glorificantes gloriosos. Quod si amplius urgeas, Et quis est iste Rex gloriae3 Respondebit Apostolus,
Rex omnium ad salutem,c H R i s et v s Filius Dei, ut si cui quondam portauimus imaginem Adae terreni, ita mo- i. r. ID do redempti portemus imaginem caelestis. Qii propter e- tiamnunc potest esse vox Domini ad Angelos Donos di centis, Attollite portas, hoc est, quia quando Adam peccavit portae paradisi clausae fuerunt, ac datus est Cherubin ad oen. deustodiendam viam ligni vitae, gammeus gladius atque versatilis, non quod sese verteret, sed quoa esset anceps, duoque ora haberet. At postquam c H R Is T vs venit in mundum, & luctatus est cum diabolo, aperuit infernum, de animas Sanctorum secum eduxit, 3c cum Angelis bonis adeaelestia remeauit. Quia tamen tantum mysterium secundum Apostolum cunctis retro generationibus ante ascen- Colosscsionem ci Π κ i s T i fuerat ignoratum, idcirco horum n
sch Angeli, iterum aiunt, Quis est iste,&c.
512쪽
Quis est ijse Rex gloriae, minus uirtutum ipse
Eodem modo Ipsi dubitant, atque ideo eadem interro-fant, quae satis alludunt ad illud Esaiae σ3, Quare ergo rurum est indumentum tuum, & vestimenta tua sicut calcantium in torculari 3Didicimus aiunt quod tu sis qui loqueris iustitiam, dc salus omnium in tuo sit iudicio constituta: nunc stire volumus quare Ustimenta tua sunt velut musto tincta: aut quid causae extiterit ut tunicam quae de-ΙOm. I'. super texta est, & scindi non potest,& de utero Virginali tantum candorem habuit, quantum nullus fullonum posist facere super terram, sanguine cruentaris: magis enim tibi clementia conuenit quam crudelitas, magis candor quam Guor. bus tam plene respondit Dominus, ut non Esa. 6 3. nece e sit amplius quaerere quis sit, Torcular erucis inquit; calcaui solus: neque enim Angelus aut Archange-ὶ Uthroni, dominationes, aut ulla caelestium potestatum sumanum corpus assiimpsit, & pro hominibus passias est,& conculcauit aduersarius fortitudines, atque contriuit,
Pol Ir nisi ille qui loquitur in Psalmo, Saluum me fac Domi-I c. g. ne, quoniam defecit Sanctus, solus pugnat, solus superat, sicut solus samson, praecisis crinibus, Philistaeis exponitur , & plures moriens quies vivens vincit. Qu pro
pter nunc CHRIs Tvs Dominus virtutum nominatur:
pro Domino virtutum teste Hieronymo in Hebraeoi Iegitur Dominus sabaoth, quod 1n alio loco septuaginta
Interpretes Omnipotentem transtulerum alij interpretantur Dominum exercituum, vel militiarum, vel virtutiam. Merito autem Messias dicitur Dominus virtutum, qui pro nobis homo factus est,& morti traditus, quia patienter tolerauit, sortiter vicit, mirabiliter consummauit,virtute propria calcans inferos,cum triumpho rediens ad iupero
513쪽
AD te,Domine, leuaui animi Dius meus
Hieronymus pro titulo hic legit, Psalmus Dauia unde kuklam dicunt beatum David conscripsisse hunc psalmum
in supplicationis atque orationis specie ad Deum, eumque omnibus inter calamitates atque angustias Deum inuocantibus regruere, ac docere quomodo supplicare debeamus: nam nunc flagelutus poenitens, proponitur aliis ne murmurent in aduersis, qui expertus dura, interdum per mis ricordiam blanditur,interdia per iustitiam terret. Atque sic iste vigesimus quartus Psalmus etia Mediatoris nostri missam ad Patrem continet vocem:aliquando etiam habet Ecclesiae supplicantis clamorem: nihil tamen vetat quin dici possit beatus David pro ieipso eu praecipue protulisse, quuab inimcis oppugnaretur. Nam quum ea quae in hoc Psalmo dictitur, quadret gestis Dauidis, neque aliena ab eo c5- tineant, liquet hunc Psalmum ad literam de eo agere. Sed quae Dauidis tractentur ex decursu Psalmi accipere oportet. Nunc autem manifestum est Dauidem in tribulatione Constitutum,unicum, pauperem, multiplicatisque inimicis describi cu angustiis populi, atque ipsum petere a Deo veniam peccatorii ter, & doceri vias Domini, atque duci per eas. -bus simul collatis facile collinitur quod Psalmus iste ad tempus tribulationis, quampas us est David ab Ab- 2. Reseis. salone speciat: nam solum illi tempori haec omnia adaptantur. Et quia persequutionem sustinuit David a Saule, non- r. Reg. 18 dum adulterio aut homicidio peccauerat, sed tempore Ab- I9.2s.ssonis tribulatio suit ei propria, ex proprio demerito, tuc multiplicati inimici, tuc uniuersus populus in luctu & moerore fuit. Itaque praesentia accipiamus quasi David propter sua scelera amictus ab Absalon, recurrat ad Deum, tum pro
Venia, tum pro conseruatione in rectitudine, tum pro tutela vitae propriae, Sc liberatione tum sua tum populi ab his angustiis. Nunc igitur Deo dicit, Ab omnibus terrenis luciis, ab omnibus quae videntur bona huius mundi, subdu-
514쪽
eens animam meam,ad te eam,Domine,per oratIonem te uaui nam oratio secundum Damascenum est ascessis vel
eleuatio mentis in Deum:& quemadmodum triticum sim terra iaceat, computrescit&perit, quando de terra ortum surgit in altum, eleuatur & custoditur: ita mens dum carnalibus desyderiis conculcatur in terra,protinus ab iis liberatur, si sursum a terrenis nimirum se rebus attollens, in
Deum eleuet. Nempe facile terrena despicit, qui diuina
conspicienda se erigit,& cuius mens iam tota caelestiu conscia est. Neque tamen audet dicere David,tibi obesiui,ma-
data tua seruaui: sed hoc unum tantum inculcat. qu in ipso solo spem fiduciamque suam ponit fugiens Absalone,
iam non cudens in nummo, in domo, in negotio, In miti ita in faculiatibus. Da ergo inquit M o N erubescam iteru, te inter angustias offendendo: sed fac cum hae tentatione mea prouentiam,vt no deficiam in pugna, sed vincam: nee patiaris tantum poenae irrogari, quantum tolerari non siit: sed concede ut aut cito cesset tribulatio, aut si prolixa fierit, dones tolerandi virtutem, ne vincatur qui patitur. Vnde sequitur. Neque irrideant, Sc.
Neque irrideant me inimici mei, etenim uniuessa qui pustinent te,non confundentur.
etit liberari de irrisione ac pessimis sermonibus suoruinimicorum, qualiter hac in fuga contra eum egit Semei. s ipsum sanguinarium multomimque malorum authore exprobransJui non est succensus David: nec enim circa huc abidum canem ei respectus aut pudor nit, sed ad Deum intendebat.quo volente,talia a maledico audiuerat, sperabatque sibi tandem adesse Dei misericordiam. Etenim inqui uniuersi qui sustinent te non confundentur. s V s T IN E N T autem posuit pro Expectant, ut plerisque in locis facit: ita enim interpretatur Aquila. Deum op re est sub malorum patientia ipsum viriliter sustinere ut u-le 'veniens in iudicio suo ,reddat quod fidelis animus expetebat. Interim iusti tribulationes praesentes longanimiter atque aequo animo ferunt, nullisque tentationibus a Deo
recedunt,sed in bono proposito perseuerant,& solu Deum
515쪽
ni tis omnibus expectant omnia patienter, immo hi- Iariter sustinet. Hac temporali pace gaudet fidelis, qui nutata prosperitate aut aduersitate dissoluitur,& sic arram aeternae pacis praegustat mouit enim Deum suos salubriter terrere, saepissimόque mordacissimum tribulationis medicamentum addere: nam non repulit ab Apostolo stimulum carnis tertio rogatus,vi virtutem in infirmitate perficeret. Proinde non est reprobatio, sed virtutis approbatio, bono.
rum aduersitas. At contra confundantur &c.
Confundantur omnes iniqua agentes superuacum
Nunc Dauid imprecatur exterminium Absaloni eiusque eomplicibus dignis ut exterminentur, qui eum praetextu offerendi lacrificij in Hebron, inique deceperat, atque hac fictione conuocato populo, protinus c5tra Regem coniurauerant, licet in vanum: nam statim Dominus opera sidelis Chusi dissetuit omne consilium versuti Achitophel, servato Rege cum suis trans Iordanem: quemadmodum haec omnia diffusius legis, α. Reguis. Alij casu quopia aut infortunio iniqua agunt:alij ob naturae infirmitatem: & quicunque alias ob causas transgrediuntur, ij superuacue iniqua agere dicendi siunt, hdc est nulla ratione, sed prae summa malitia, quales erantisti visibiles atque inuisiones inimici, qui aduersum beatum David pugnabant: sine caua enim atque inaniter pugnatur cum eo qui nullam alteri iniuria inserti. omnia quoque sunt vana & infructuosa' uae a Deo sunt aliena. Expedit autem semper meminisse eorum quae per vindictam propter talia hominu peccata egit Dominus: nam quondam multa passus est Israel in AEgypto ob sua delicta, in scismate inter Roboam 3c Hieroboam ingentem sustinuit iacturam synagoga: tantundem accepit in destructione templi & transmigratione sacerdotii in Babylonia per Nabuchodonosor,& tempore Machabaeorum, quando scismata Sc multi pseudoprophet inualueriit. Quae omnia ut scribit Apostolus I. ad Corinth. io, In figura facta sunt nostri, ut non simus concupiscentes malorum, sicut& illi concupierunt, neque idololatrae, sicut quida ex ipsis, quemadmodum scriptum est, Sedit populus mandu-2. r. i ἰ2. Reg. 1s3. Reg. riz4. Reg. 2s
516쪽
care & bibere, & surrexerunt ludere: neque fornicemur Num. I s. cui quidam ex ipsis fornicati sunt,& ceciderunt una die vi- inti tria millia : neq; tentemus C H R Is T V M, sicut qui
am eorum tentaverunt, & a serpentibus perierunt: neque murmuremus sicut quidam eoru murmuraverunt & perie- Num. I . runt ab exterminatore, id est ab Angelo eos percutiete ex dc I s. tra terminos terrae promissionis. Haec aute omnia in figura contingebat illis : scripta sunt autem ad correptionem no-
Cor. io. stram in quos fines secutoriim deuenerunt. Itaque qui se existimat stare, videat ne cadati ipsis enim patribus vere facta sunt, quς in figura erant nostri,ut timeamus talia agere, ne talia incurramus. Omnia quippe quae in populo Israel illo tempore facta sunt in figura, nunc in nobis in veritate: celebrantur. Sicut enim illi Per Moysen ex AEgypto liberati sunt, sic nos per c H R I s T I sacerdotem de seculo liberamur. Demum Christiani facti ducimur per desena, ut
per exercitium contemptus mundi & abstinentiae, in obliuione nobis eant AEgypti voluptates, ita ut nesciamus adseculum reped. are. Quum vero Baptismi mare transimus, tunc nobis diabolus cum suo exercitu tanquam Pharao de mergitur: deinde manna cibamur, & potum accipimus dec HRIsae I latere emanantem.claritas quoque scientia
tanqualm columna ignis in nocte seculi deministratur, Atribulationis aestu, diuinae consolationis nube protesimur. Post quae omnia si peccauerimus, ista nobis sela sustragari HS ip non ,oterunt: sicut&ad Hebraeos dicitur, Irritam quis fa- ciens legem Moysi duobus aut tribus testibus, sine ulla miseratione punitur: quanto magis putatis deteriora mereri supplicia, qui Filium Dei conculcauerit3Ergo nuc ait Dauid) ut non erubescam vel confundar, Vias tuas,&c.
Vias tuas,Domine, lemonstra mihi, semitas
v i Aa ut quibusda placet sent praecepta quae ad omnes dirigiatur. s E M I T As vero,sunt cosilia, quom obseruatiodutaxat persectorii est. Sic ergo vias Ic semitas Dei accipiamus ut sunt omnia quaecuq; ei placeti per eas enim securus
nec iam amplius vagabudus quis incedit, qui quae Deo pla- cit
517쪽
cita sunt perficit. Rogat igitur Propheta doceri, se a Deo ea diligenter, non selu ut sciat, sed ut & illa debite observetistimulque nobis satis ostendit qualiter apud Deum non verbi
auditores,sed legis factores coronabutur. Propterea ut inquit Paulus ad Hebraeos cap. 2, abundantius oportet nos obseruare ea quae audiuimus,ne serie pereffluamus, hoc est in aeternum culpam & poena incurramus.Fluimus siquidem per poenas mortalis naturae, Esauim peccata addedo,' Per- Hebra essivimus in aeterna damnatione. Si enim qui per Angelos dictus est sermo, sectus est firmus, & omnis praeuaricatio Scinobedietia accepit iusta mercedis retributione, quomodonos, quibusFilius loquutus est, effugiem ,si lata neglexerimus salutem Vias itaque illas per quas venitur in regnu tuu Domine demonstra, nunc rogat David. Semitas etia possimus legis intellig&ias accipere, quae 3c paucis notς,& difficultate sui probatur angustς. Qia a propter sequitur, E D OC E memqui sermo no ad calle sed ad legε magis noscitur pertinere. Verulam e tametsi queda in sacris obsturδ dicta desitasma obducant caligine, interim ita diuinitus prouisum estia edomandam labore superbiam , dc intellectum a fistidio reuocandum, cui facile inuestigata plerunque vilestunt,& per similitudines libentius quetque cognoscimus,& cum
aliqua dissicultate quaesita, multo gratius inueniuntur. Qui enim prorsus non inueniunt quod quaerunt, fame laborant: qui autem non quaerunt, quia in promptu habent, fastidio 3 pe marcestunt. Nonne suauius intueris depictos sanctos . doctores, exponens illud de Canticis Canticorum, ubi diia Cant. Α.ctum est Ecesesiae, quutanqua pulchra quaedam sciminalau- daretur, Dentes tui sicut grex tonsarum ascendens de lauacro, quae omnes geminos creant, & non est sterilis in eis:
quam si haec eade sententia plenissimis verbis, & sine similitudinis huiusmodi adminiculo operiretur Nam sic cos quasi detes Ecclesiae, vides prccidere ab erroribus homines, atque in eius corpus emollita duritia quasi demerses manosque transterre . Oves etiam iucundissime agnoscis deto- fas oneribus secularibus, tanqua velleribus positis & ascedetes de lauacro , id est de baptismate creare omnes geminos,
id est duo praecepta dilectionis, & nullam esse ab isto sanct
518쪽
fructu sterilἴ vides. Magnifice igitur & salubester spiritu.
Sanctus ita Scripturas sanctas modificauit, ut locis apertioribus ardetissimum hominis desyderi u reficeret: obscurioribus autem fastidia detergeret: nihil enim sere de illis o scuritatibus eruitur, quoia non planissime dictum alibi reperiatur. Ecce igitur cur nunc petit David semitas atq; obscura legis edoceri. Quida insuper per vias & semitas,dispensationes atque administi ationes rerum esse intelligui, ad quas diuina se extendit prouidentiarita ut qui ere a Deo Propheta his verbis intelligamus quona modo omnia gubernetur, Ut per actiones nimiru cfireptatio diligetior cos quatur:&per vias quid ε uniuersaliora: per semitas vero,magis particularia intelligit mandata. omnia tametsi in libris diuinis ante didicisset, optat tamen re ipsa atque operationibus melius addiscere,ut coactus quodainodo a Deo ea operari, experimeto deinceps cognoscat, quod sola pri ratione didicerat.Tu vero,lector, amplectere quod voluetis ex hac farragine sensuum. Postea Dauid ne erret,esta-sitat,Dirige me, &c.
Dirige me in ueritate tua, edi' doce me quia tu
es Deus saluator meus, te sustinui tota die.
D I R I G E, ad vita pertinet: D o C E, ad scientia. Ipstigitur qui natura tortuosus est,& in cuius carne no habitat bonii .petit dirigi ad similitudine manu ducetis infantulum,ue discat ambulare in veritate adimpletionis praeceptoru Dei.
Neque enim dimissus a Deo de paradiso,& in longinquam
regione peregrinatus, per seipsum redire poterat, sed reduce Deo opus habebat. Porro addit, D o C E me, quia tu es Deus saluator meus. sed quum iam Deu suu esse sciebat,cur adhuc doceri cupit3 Atqui tunc eum talem esse didicit qua-do ab inimicis fuit liberatus mam tunc sine cotrouersia m nifeste demostratu est, quod in solius Dei auxilio fretus, Iiaberatus sit praeter omnium opinione, nullo hominu illi opεsercte. Insuper sic vere ipsum hominem depingit, qui solus inter creaturas erecta ceruice cetium aspicit, quasi ibi sit eius scopus ubi tendatino in terra,qui propter aeterna possideda
pusinatus est : medius quippe est homo inter brutu & An-
519쪽
quae spiritus impellit, amplectitur, iam caelum caelestiaque
adhuc in terra manens totus redolet. Verutamen quia pro iis assequendis no sumus sufficientes ex nobis, testante Paulo omnis sufficientia nostra ex Deo est:idcirco nucro- i. ringat David edoceri a Deo consequutionem huiusmodi salutis aeternae. Sequitur, E Tte sustinui tota die. En iam vides duo qui maxime bonos reddut Christianos .Primu est Deu nobis salutare credamus. secundit,ut sub totius vitae patie-tia, eius retributionε expectemus:quod significantista vesba To T A die, quae ponuntur pro toto vitae tepore : noctu enim quu dormimus, vivere non videmur . Interim adhuc Matth. 1
Christiano semper vigilandu est, quia nescim' qua hora Dominus veturus sit, qui quotidie inexpectatus venit ad singulos in morte homines. Quae aute supra petiit David, no hoc egit tanquam innixus iustitit: Sed reminiscere inquit &c.
Reminiscere miserationum tuarum Domine, γmisericordiarum tuarum quae Ueculo sunt.
Ne distinctiones verboru praetermittere videamur, M I-sERATIONI s attinent ad operationes pias, Mi s E M-c o R DI A E vero pertinet ad clemente natura. Et nunc rogat David ut utrariiq; memor sit Dominus, atq; piissima humilitate sua petit per misericordia Dei liberari de manibus inimicoru suorut vi queadmoduDomin' fecit misericordia Gene. ν cu Noe, liberando eu de diluuio:cu Abraha Isaac & Iacob, eripiedo eos de Hur Chaldaeo , Laban,&Esau: cum filiis Gen , i. Istaei, saluado eos per mare rubria,&duccdo per deui de- Exod. i . serti in terra promissionis: sic eum securum faciat a cunctis hostibus. Et sicut omnibus est ab aeuo fuisti misericors, itatu quoque sis mihi, cuius reditus ad regnum,tuam expectat misericordia. Memeto dicit qu0da seculo,hoc est semper,
& natura tua misericors es Sc miserator, cuius nec miseratio
usquam peccati homini defuit: quin ut eum salvares, Filius
tuus homo factus est:&vnde in te es misericors, inde es miserator in nobis. Humano tamen usu loquitur ad Deum hoc
verbu REMINI sc ERE, quippe nullius obliuisti pots . Domin :sed quia ignorare videtur Deus atq; obliuisci FU
520쪽
do ad defensionem aut in auxiliu nostrum tardius venit, is circo ex ardenti affectu quo sibi subueniri des erabat, talia acclamat,Renuniscere &c. In his auic verbis M a s ERICORDI ARVM tuaru quae a seculo sunt, praeclar nimis & solita fieri elucere videtur sententia, quasi nullus un- qua suis meritis ad Domini gratia primiim venerit:dicendo enim Misericordiarii tuaru quae a seculo sunt, semper Dominu misericordiarii approbat largitore, qui no imprimis hominu merita suscepit, sed prius sua dona cocessit, ne sorte dicas, Promerui 3c ideo accepi. Non putes inquit Augustinus te promeredo accepisse:gratia praecessit meritu tuu , no gratia ex meritis,sed meritu ex gratia,loquedo de primav kes. i. qua accipimus gratia de qua dicit Paulus ad Ephes Deid y nu est,n5 ex operib', ut ne quis glorietur. Omnia sane me- rita ait ide Augustinus praecedit gratia, ut dona Dei cosequantur merita nostra:& haec prima gratia duntaxat in merito cHRIsTI nobis datur: ex hac, bona quae postea agimus, formatur, & alterius gratie meritoria, ex pacto CH R I ' s TI fiunt: sicque Dei cooperatores sumus. Per hanc autem x CQ ' a' iniserieordiam,orat David Dominum,dicen , Delicta
Delicta iuuentutis morantias me
ne memineris. Cosidera quomodo beatus David persectior admodii eta sectus, pro delictis supplicet a se in iuuetute comissis: & hic
Ivvs N Tvs sumitur n5 pro aetate, sed pro praecipitationis audacia,quae est quu calor animi modestia expedit, vel quado minus cosulte aliquid molimur, quae omnia maxime in adolescentia cotingunt.Duab enim ex causis potissimumAara mi id videre debeamus Iu illud ignorantiae malu est,hO-
modis peccadi rogat Dominu David, ne aduersus eu meminerit ad puniendu Sed forte nuc ideo no supplicat pro scieter a se comissis peccatis, quia illa maiori indiget poenitentia quam sit nuda,qua modo facit oratio , factis nimixti atq; operib . Quid vero iam significet D E xi e T A ignorati . alicui existimat ea etia ad paruulos pertinere,qui licet inualido