장음표시 사용
591쪽
Quantuncunque patiaris, non peruenies ad illas insulta 'tiones,ad illa flagella,ad illam ignominiosam vestem, ad illam spineain coronam, ad illam postremo crucem. Haec ne Ioan. 1, lasat tibi sunt, Christiane, ut statim cu Paulo intones, Quis Rom. 8.nos separabit acharitate C H R. I s T I Tribulatio, an angustia an fames an nuditas tan persequutio ξ Haec ne faciant, o us in has voces erupas, Gloriamur in tribulationibus, Rom. s scientes quia tribulatio patientiam operatur, patietia probationem, probatio spem, spes autem non confundit, quoniam charitas Dei diuusa est in cordibus nostris. Quicquid acciderit iusto, voluntati diuina deputet, non potestiti inimici. Saevire ille potest, ferire si ille noluerit, non potest: ocs ille voluerit ut feriat, nouit situm Dominus quemadmodum excipiat. Quem enim diligit, corripit,& flagellat omnem filium quem recipit. Quid ergo sibi plaudit iniquus, Hebr. ii: quia flagellum de illo sibi fecit Pater noster Deus 3 Illum assumit ad ministerium, suos erudit ad patrimonium, quoa& confirmat. Et quomodo
Dominus dies immaculatorum 'haereditia eorum in aeternum erit.
Hoc in loco per D I E s, couersationem iustorum,& pe fecto corde ambulantium intellige. Nouit ergo Dominus x. Timo, qui sunt eius, immudos autem & eos qui eum ignorat, nescit. Omnis enim ignoras. ignorabitur. Seruat bonis nescio r. Cor. i quod dulce spectaculu. Nam quia conlepseriit trasitoria&terrena, habebunt caelestia &aeterna. Noli igitur, quisquis
iustus es, mirari quia hic in laboribus pararis: sane ad magnum aliquid pararis. Vnde vox illa iusti confirmati, Non Rom. z sunt condignae passiones huius seculi, ad suturam gloriam
quae reuelabitur in nobis. Propterea textus habet, HAE E DI T A s eorum in . aeternum erit: quorum hari editase HRIsΥvs est, qui in aeternum manet, neque in hoc seculo iusti haereditatem habent, hospites se esse scientes aeperegrinos. Per C H R I s T v M autem non confundentur in tempore malo. Vel I N aeternu erit, hoc est In vita arterna, Matthaei cap. 2s,Ibunt hi in supplicium aeternum, iusti autem in vitam aeternam. Merito autem haec vita aeterna
592쪽
toties bonis repromittitur, vivere pollicitationis ambi
Non confundentur in tempore malo, o in die biu famis saturabuntur,quia peccatores peribunt.
M A L v M tempus, significat diem extremi iudicij,quando omnis caro solicita actuum suorum, mercedem compensation Smque reformidat, quod tempus discussionis impiis malum erit. Nam tunc terribilem Dei sententiam audient, Ite maledim in ignem aeternum. In hoc tempore iusta non
hi tin s' aut fallentur, quia ille in quem sperauaud non fallere potest. Impij autem esurient & sitient, nut Sceuibuscunque actibus studiosis carctes, de quibus dacitur, T Vae cui saturati estis, quoniam esurietis. Nam dies vitare Ii illi, dies fami sunt: siquidem nihil habent spiritualem n 3- ouod illos intus reficiat patiuntur famem spiritus, arbores 1 2 autumnales, arbores infiuctuos . Quado ablata sunt exter-' na .nihil habent quod eos consolari possit an conscientia. Crie i, Contra autem iusto accidit, cui si foris angustiae, in animo 'ς' ' 'φ' hibet ψhde delectetur& dieat, Lubeter gloriabor in m firmitatibus meis,ut inhabitet in me virtus C H R I s T i. Sic in diebus famis saturatur,uti dixit Esaias, SeruI mei comedent & vos esurieris. s A T V R A T V R quidem hac vita & per Scripturas sacras,& per exempla Dominica,& per spem ac Dei repromissiones,& in futura artemo summo m-rteibilique bono: quibus epulis satiat eum C H R I s T v sPECCATOR Es vero peribunita quandoquidem quibus locus nusquam est, quomodo no peribuntZNon in iudicio consolatio in suis externis, quia Iam erunt neque solatium habebit a suis interioribus & animae bonis.quia nulla apparebunt. Sic ergo quomodo non torquebitur cui nullibi ne esse potest Zsibi ipsi tormentu erit: ipse enim erit gehenna sua, quε torquebit conscientia propria. Fugiat ab inimico quo potuerat, a se quo fugiet Inde Elatas,ignis eorum non extinguetur,& vermis xur. His igitur modis peccatores peribunt. Istud clarissime ostendit Versiculus sequςΠΤ3 Inimi-Esa. cf. Esa. c.
593쪽
inimici uero Domini mox ut bonorφcati fuerint exaltati, deficieres,quiadmodusumus defciet
Ex ipsa similuudine, rem quam insinuauit, agnosce. Fu mus a loco ignis erumpens, in altum extollitur, sublimatus in globum, intumescit:& quato fuerit globus ille gradior, tanto fit vanior, ac citius in auras dilabatur, ita ut videas ei obesse illam magnitudine. Sic inimici Domini mox ut honorificati fuerint potestate terrena,& exaltati in vana gloria, quanto maiora in hac mortali vita habuerint, tanto magis ac magis deprimentur in futura, sicuti scribitur in Apomypsi, cinnium glorificauit se in deliciis, tantum date si Apoebitati tormentu & luctum. saepseue fit ut quanto gradus hic altior, tanto etia sit hic casus grauior &breuior, ac in futurumina maior uti testatur Suetonij historia de Vitis Caesar η'oru alius neque sexaginta dies imperauerit, alius vix se-Pte, alius vix octo meses expleuerit, hoc modo inimici Domini cito c5sumuntur,&evanescut in sumo vanae gloriae, ac qu umbrae trisitus, vita eo ii, & nome illoruAIiuionε accipit,& finis eoru est cofusio. Sarpissime enim uti coque-τitur Deus per Osea, ipsi regnaueriit, sed no ex Deo: na via Os per qua assequuta sunt huiusmodi sua dominia, fuit aut tyranis, aut dolus,aut decipula alia quaeda,uti refocte Ioane Annio scribit Philo de Herode, qui de anno quo Christus ortus est credens filiu propriti ad regnanta natu, illia interfecit, similiter & Salome irore sua, ac vim eius de tribu Iuda, & Tanedrin de domo David deleuit: neq; destitit in diis & fraudibus Iudaeos persequi,donec fessi Hebraei ultro ipsi ac eius posteris eo anno regnii obtuleriit, iurates in ta . de ipsius ac posterom sese permasuros: quo tepore Eic soluvere fuit ablatu sceptru de Iuda. Sed nuquid his homicidiis ac tot facinoribus insignis,dignus erat cito deficeret quod&accidit: na postea vix sex annos copleuit. Addidit Propheta T A N A M sum',ut nulla pars actuu eoru residua, esse noscatur. Insia per quia aduenicte morte, omnis gloria malorum, tanqua fumus aut nebula perit nam cito omnia transeunt,&dementia eorum manifesta fit omnibus: ideo autem istiud malis accidit, Quia mutuabitur peccator,&c.
594쪽
M v T v o accipit a Deo peccator & corpus & anImam P
ae bona tum animae, tum naturae,iu fortunae: E T non red
dit,quia pro acceptis no habet gratiam ut debet, atque interdum his abutitur: sicuti auarus qui temporalia, quae mutuo a Deo recipit,vi illa cambiat pro aeternis, & reddat cuusura dc scenore,dum sibi superflue reseruat, hoc modo abscondit talentum Domini sui in terra,& propterea aufertur ab eo praemium illius talenti, & datur iusto t ut patet Matthaei cap. 1s. Vel mutuatur, quando verbum Dei audit, neque tamen soluit quia non reddit operibus, quod auditu percipit, & non habet in recessu, quod fronte promittit:veluti plurimi faciunt subtiliter sapientes &seruiliter viventes. Contra autem, iustus MissRET vix assectu, α T Rin v E T effectu.Videte egestatem, videte diuitias: ille accipit, & non soluit: iste miseretur, & tribuet. Iustus si non habet semper copiam temporalium unde eroget, semper tamen habet bonam voluntatem, quae charitas dicitur, per quam nunquam sibi deficit unde misericordia praestet. Prouer.23 Plus autem a te Deus non exigit quam suod tibi intus dedit .Fili prste mihi cor tuum.Vides caecu duci a videte, quia nummos non habuit quos daret pauper videns, comodauit oculos non habeti. Sic bona voluntas, dat auxilium foris si potest: si id praestare non potest, saltem dat consili aut voto adiuuat, vel orat pro contribulato. Haec bona voluntas thesaurus est pauperum, in quo vera securitas: quem nec latro demolitur, nec iures auferunt: sed sic seruat tu- Matti to secum pauper quod intus habet: nudus euadit, & semper plenus est. Ideo aute iustus miseretur, & dat: scit enim Quia Benedicentes,&c.
Quia beneAcentes ei haereditabunt terram:mal dicentes avitem e disteribunt
- Hic peccatorum &iustorum praemia mercedόmque segregat Sam qui semper Deum laudat,& in omnibus gra- tias agentes, dc eius praecepta ac monita sequeetes, dc istam
595쪽
imam solent possidere,&postea terram illam viventium haereditabunt,de qua alius Psalmus, Portio mea in terra vi- RH.i t uentium. Sic c H R I s T V s suis diuitias magnas attulit, quibus faceret diuites quos hic pauperes inuenit ita fecit inuite piscatorem, dimittendo retia sua, quod habebat, con Mare. temnentem,&quodno habebat, accipiente. Infirma enim t.Cor. t mundi elegit ut confunderet sortia:& non de oratore piscatore, sed de piscatore lucratus est oratore: de piscatore fecit hominu pastorem, de piscatore fecit animarum messorem. Ioan.2rrHaee sunt stipendia bonorum. MALEDICEN TR s autε Dominum, quales sunt impii, ingrati de acceptis a Deo be- nesciis, & donis ae talentis sibi creditis abutentes, succidentur de hac terra viventium,& disperibunt: non quia ipsi non erunt quos inserni ignis torquebit, sed D I s P E R. I-B v N T tam scilicet in corpore quam in anima, quia in utroque aeterna perditione morientur, & ita duplici contritione conterentur, promittente Domino, Inimicus ero Iliere. i, inimicis tuis,& affligam affligentes te: & ut sciat quisque Exod. 13. quo tendat ne simul pereat,sequitur in textu, Apud Dominum gressus,& caetera.
Apud Dominum hominis dirigetur, γuiam eius uolet.
G R. E s s v s hominis, simi sensus vel assectus & opera niuscuiusque, ut ait Salomon, Hominis est praeparare via Prouer. rc suam, sed Deus diriget gressis suos. Ad Dominu ergo gres.sus iusti dirigutur, quia ipsum semper, sicut sagittarii sagittare voletes, signum habet,&omnia in eius gloriam facit.
Aut quia ipse homo, ut velit viam Domini, petit ab eo gres sus suos dirigi. Nam ab initio flexuosi & praui sunt, quando in iniquitatibus cocepti, Sc in delictis progeniti sumus t siquidem in Adam omnes accepimus in intellectu igno- Pal. so
rantiam, in voluntate malitiam, & in concupiscibili infirmitatem, his de causis ingemiscimus, dc egemus gratia Dei liberari. Quaerimus cM R i s T v M medentem, qui dirigat viam nostram, ne inter huius seculi vepres, a recio deuie- mus. propter &tu,si apponas animu ut transeas a morte ad vitam,non pedum gregibus,sed animi & fidei virtute P. iij.
596쪽
eofide, si vere Christianus es,debes perviam e H Rr s τῆsequi. dura videtur, sed tuta est: iam au sequeris via C H R is aer, no tibi mundi blanditias promittas: patieris ad tempus, sed ladem in aeternum gaudebis. Qvm autem perpe- deris quid sis accepturus, niniti erui omnia quae sustinebis,'& miraberis tantum praemium dari pro tam paruo labore. x T viam eius voles, mandata scilicet diuina semper implexe desyderando : nec deerit qui te seruet&custodiat. Nam, sequitur,'
QDm ceciderit, io collidetur,quia Dominus sup ponit manum suam.
Ecce quid est velle viam e M os TI. Contingat iusto
ut aliquam tribulationem patiatur, aliquam exhonorationem, aliquam contumeliam, & caetera quae que mala, qui, bus abundat iste mundus, proponat sibi Dominusuum egetem, angustiatum, afflictum,&nsn collidetur, nec turbari
potest captus, qui aduersa seculi huius subire decreuit intrepidus. Neque deiicietur ictus Oc afflictus a malignis, sed Dominus supponit manum suam, eum liberando de potestate impiorum, uti Athanasio, Hilario,& Eusebio post mortem Arrij accidit, quos tandem ab exilio & inueteratis odiis Arrianorum liberauit. Quare si recorderis, ab initio videbis semper iustum probatum potius quam derelictum. Prou. 1 . Aut iustus, quum ceciderit propter infirmitatem carnis .'
quia septies in die cadit iustus: & qui dicit se peccatum, id
est deordinationem non habere, mendax est NON collia detur, quasi frangatur, clona & gratiam Dei perdedo, nun- qua posthac recuperaturus. Sed Dominus sVPPONIT manum suam.Metaphorica hac esHoquutio, ad similitudinem praeuenietis ad sustinendum eum qui cespitat. Domi- nus vero supponit manum, peccatorem auxilio suae gratiae x. Reg. 22. & misericordiaesiibleuando. Sic agenti poenitetiam, statim Matth.26. miseretur, veluti Dauid& Petrus cognitum lachrymis Iaauerunt delictum. Sie nonnunquam etiam per synderesin ad ostium nostrae coscientiae pulsat, ut tandem resipiscamus. v. Cor. II. sic aliquata superbum cadere permittit, ut qualiter infirmetur, agnostat,uti testatur se se Paulus, dices,Ne magnia ludo
597쪽
tudo reuelationum extollat me,datus est mihi stimulus carnis meae, Angelus sathanae qui me colaphiset.
Iunior fui, etenim senui, non uidi iustim de
HIELm,nec semen eius quaerens panem.
Hic patet quod Dauid aedidit praesentem psalmum in senectute sua,ut dictum est in principio. Nos vero nunc hoc in versiculo non quaeremus sensum grammaticalent: nam si Scripturas consideremus, inueniemus iustum Abraham famen passum,& ob id resionem suam mutasse. Similiter de huiusce famis causa filiu eius Isaac ad alias terras peragrasese, de Patriarcham Iacob cum filiis suis in AEgyptum descendisse. Adde quod Paulus ut patet in epistola 2. ad Corinthios, in fame & siti, in frigore & nuditate vixit. Quare superest ut hunc locu de Ecclesia militante quκ est corpus C H R I s T cintelligamus, quasi nobiscum unus homo loquatur. Ecclesia autem i v N i o R nit, & postea senuitrnam fuit puer in Abel, ut scribitur Ezechiae cap. is, In die qua nata es, vidi te coculcari in sanguine tuo,& dixi, in sanguine nata es, in sanguine vive: is enim primus & virgo Imartyr: postea adolesces in Patriarchis & Prophetis: deinde iuuenis in Apostolis, quado pro patrib' nati sunt ei filii: Vir in martyrib , quo toto tepore maxime in sanguine vi- Titana quato magis oppressa est & a tyranis & ab hireticis, tanto plus creuit: sicut in alio Psalmo super hoc exultas, ait,
Sspe expugnaueriit mea iuuentute mea, etenim non potuerut mihi. Posthac senuit senecta uberi, in Virginibus sci- Iicet de Consetaribus: ac dum per uniuersum orbem di- Iatata est, dat ae sunt mulieri huic alae duae quibus volaret, & ad solitudinem, id est ad Getes &in desertum locum, hoc est ad insiliares. Tunc ut tradit Ezechiel) grandis facta
est, ornata auro & argento , profecit in regnum : emundauit enim C H R Is T V s sanguinem ex ea. Nunc vero in
fine seculi iam est quasi in decrepita aetate, siquidem flos suae primae iuuentae prope marcescit. Nam teste eodem Ezechiele fiduciam habens in pulchritudine sua, hoc est in teporalium absitantia,& seculari potentia, fornicata est,
598쪽
& post omnes abominationes,non est recordata dierunt adolescentiae suae, neque tamen propterea derelinquetiam M ut in eode Ezechiele scribitiir scelus & ignominiam sta ubi portauerit,recordabitur Dominus pacti nil,quod pepigit cu ea in diebus adolescentiae eius. Hanc etenim c H R I-sτ v s sibi desponsavit in aeternu,maius Scipis semper caput. Na veluta ante Euageliu remissio peccatora filii in fidec H RIsT I veturi, 3c passuri:ita nuc reuelato Euagella tib ramur in fide c H R i s T r mortui de passi, ut & ipse sit eaput totius ciuitatis Hierusale, omnib'conumeratis fideli ab initio usq; ad finem,& vet fiat una ciuitas sub uno rege, Sevna quaedam prouincia sub uno imperatore. In cuius rei typum cis Ris To ingrediente Hierosolymam, turbae quae Matth. ii. praeibant dc quae sequebantur,clamabant, O sanna filio D
uid Benedictus qui venit in nomine Domini: quasi nunqua Act. . fuerit aliud nomen sub caelo datu hominibus, in quo oporteat nos saluos fieri. Ait ergo Ecclesia, et v N i o a fui primis
teporibus,&ecce senui senescente mundo, N v N QI A Mvidi iustum derelictum, ut finaliter periret, nec semen eius qu. aerens panem. P A N i s est verbum Dei quod nunquam
Psal. i discedit: sed italege Domini meditatur die aenocte: quando legit, aut quando audit, aut cogitat, vel ru-Prou. ii. minat sacra, manducat hunc panem. Proinde ait Salomon, Thesaurus desederabilis requiescit in ore sapientis,&cogitatio sancta seruabit te. Et ecce,si seruat te panis huius, sancta meditatio,nunquam vidisti iustum derelictum , nec semen eius quςrens pane. Aut s E M E N,opera uniuscuiusq; Calati σἰ hominis esse dicamus, uti scripsit Paulus, Quae seminauerit homo, haec& metet. QP opera si bona fuerint, nusqua irremunerata manent: Sc ideo de iusto sequitur,
Tota die miseretur commodat, oe semen i
Diss est, quum unusquisque bonum opus exercet: iste ergo tota die, id est toto tempore vitae suae , miseretur 5ccommodat, dando eleemosynam, siue spiritualem,sive cor- poralem: ubi misericordia imprimis tangit animum & postea aperit manum. Igitur iustus,dum temporalia commodat,paupera
599쪽
dat pauperi, stenus facit Domino.Nam sicut laenerator minus vult dare & plus accipere, ita teste Scriptura scenera- Prou. tur Domino, qui miseretur pauperis. Commodas plane unde antino diues es,das terram, accipis Caelum, & quod rigis inopi, commodas Domino . Nam quum non nabeat pauper quod tibi retribuat, & tamen ipse vult retribuere, sola in illo remanet beneuolentia orandi pro te: quum autem ora laquam Deo dicit, Domine mutuum accepi, fide- iube pro me:proinde etsi no tenes pauperε redditore, id neum habes hdeiutarem. In Euangelio fideiubet Dominus pro paupere, cui beneficus fueris: nam Matthaei cap. 2 s. ait, Esurivi,&dedistis mihi manducare: sitivi,&c. Et quum diauites interrogarent, Domine, quando te vidimus esuriente dc pauimus 3 dcc .ut ostenderet se pauperum fideiustorem, Mmebrorum suorum sponBre, respondit, Q duni ex minimis meis fecistis, mini fecistis. Ipse enim illorum sicut omniu caput est,&quum membra accipiunt, caput accipit i stus igitur semper foeneratur Domini sui pecunia, no ad lu- Lucae I .cra mudana, sed ad c lestia c5quireta: 3: de mamona iniquitatis facit sibi pauperes amicos, ut quum desecerit scilicet post hac vitam) eu suis meritis & precibus admitti faciat in
aeterna tabernacula. Et ideo sEMEN illi in bene ictione . erit.Vide in Apostolo Eleemosyna expressius Semc ns se nata, quuait, Qui parce seminat, parce & metet:& qui seminat in benedictione, debenedimonib & metet. In hac mortali vita inter .ae nas,lctationes, lores, gemit', mittimus
eleemosyna,semE: in alia vita nullus erit nudus, quevestias: nullus esuriens, que pascas: nullus peregrinus, quem suscipias. Vnde alius Psalmus de nobis hic peregrinis, Euntes s ibant de fiebant mittentes semina sua. sed attende quia semen in benedictione erit. Sequitur, vementes autem venient cum exultatione, portantes manipulos suo , Itaq, ut ri . . ait Apostolus) dum tempus habemus, operemur bonum ad με omnes. Hoc est seme nostru quod in benedictione erit. Aut per semen iusti, opera quaecunque eius bona intellige, quae a Deo,caelesti gratia velut frumentale semen imbre aspe guntur. Nam semen opera nostra esse intellexit Apostolus, Ibidem quum dixit, Oui seminat in carne, de carne metet corru-
600쪽
ptionem. Et qui seminat in spiritu,de spiritu metet vitam aeternam. Semen etiam ad Christianum referri potest populum, qui in Ecclesia assidua benedictione ditatur. Tu ergo quicunque es,noli esse piger, sed Declina a malo α
Declina a maloinfac bonum, inhabita isseculum seculi.
Duobus modis vitam nostram pia mater sacra Scriptura instituit, DECLINEM us mala, quae nostra sunt: FACI A M V s bona, quae C H R. I s T I siant. vel,Declina ama Io, obseruando praecepta decalogi negatiua: Fac bonum, implendo etiam affirmativa. Noli putare tibi sufficere si non expoliasti vestitum, declinasti enim a malo: sed noli arescere& sterilis esse, fac bonum, vestias nudum . Vel si mauis,Declina a malo, scilicet Dei timore, ac metu gehennae: uti dixit Esaias, Atimore tuo, Domine, parturiimus spiritum: No quod gehennam pluiquam Deum reformides, sed ipst te retardet ac reuocet a peccato. Sicut spes futuri praemij, ad bonum nonnunquam te sancte allicit& prouocat, quemadmodum ita CH Rrs Tvs multos gratia curationum ae aliis beneficiis, ad suum discipulatum inuitauit, Fac bonum, exercedo te in omni opere studioso. Haec
est altera pars iustitiae nostrae quam assequimur, & per Dei Rom. I3. & per proximi amorem: nam teste Paulo) qui proximum diligit, lege impleuit. Veru haec praecepta quid sequitur
a NHABITA in seculum seculi. Ecce repetita mercede, ut tali promissone cossus, futura primia spe certissima iam possidere videarist hic enim s a c v x v M seculi significae regnum aeternu, quod nulla successione mutabitur. Aut, Inhabita in seculum ieculi, id est in Ecclesia, in unitate fidei esto cum C H R i s T o perpetuus. Adest merces:
Quia Dominus amat iudicium, o non derelinquet sanctos suos,in aeternum conservabuntur.
Audiens hoc verbum,ama & tu iudicium: fac iustitiam ut iuuante Domino recta voluntate vivas,& bonis tuis ipse congaudeas.