장음표시 사용
211쪽
liophia naturalis contemplaretur ens mobile sit salteria iretur Metaph. quod est falsum, Probatur consequentia: quiae illa est scientia subalternit a quae considerat idem subiechum qu Id considerat Lipurior addita tantum differentia accidentali,at metaph. cor itemplatur enS, utensiit,eigo si Philosophia laturalis conici aptatur ens, ut mobile, conti derat idostibi stum, quod Metaphysica, addita ei tantum di flerentia acci lentali quae est mobile hac ratione iudicat subiectum
ei se corpus mobile, non autem EIIS III
bile Tertia opinio est quorunda recenti rum,qui dicunt ui biectiun Philosoplitae naturalis et se corpus generabile, corrup ibile, lianc suam opinionem cImproba it tali ratione. Illud est subiectumans' ailosophia naturali, cuius principia cisi de an turin prim o libro P lysic. at in pr in s libro Pitys coli sideratur ibium principia corpbris generabilis,oc corruptibilis, Urgo CIrpuS generabile, incorruptibile
est subiectum Milo probatur: quia illud est subiectam in aliqtia facultate,ct ius principia in illa considerantur minor
itiae sunt principia corporis generabilis, corruptibilis solumi, patet Enim quod
Caelum non constat ex materia , io
Secundo subiectum debet esse uniti
cuia sat corpus uniuersale, ut complectitur teste, &gener ibile Corpus, non estvnia una, a aequivocum ergo Maior
est clara Minor probatur: tii ex Arist.
bile inter se genere diiserunt,ergo non habent, nam naturam commvno vniuOcam.Nec valet responsio comunis,quod corpus naturale et analogiana,quoniam analogia non mediat inter univocum, a qui vocum,viai vocum Unim,& aequiu C im contradictori oppontiniuriinter corradi horia autem non datur medium, crgo analogum erit,uel univocum,uela qui vocum ergo admisso, quod corpus naturale , ut sic , commune sit anal grini adhuc necessario aequivocum, vel uni vocum eritanon est uni cum in a
sic non potest eis subiectum Teriis siccium set pars corporis natur. iis, quod est sibi stum institisse,
phia natur. li,sequeretur et colu perus, rederi tritionem corpriis naturalis,quod est subiectum Pinlosophiararaturali se, sed hoc est falsitim, ergo Consequentia si etiadens,quia predicata, qu. E compe. unt g neri, tabent competere quoque spinae
bus, iuxta illam Regulam Ai erue
meirtalem: il eoimque de praedicato ditauitur,d de tibie o .Falsitas conseque,tis probatur: quia corpiis naturale, quod est subiectum it Philosophia naturali,ex. Arist..1. Physicorum tex. I. Eit, quod ha bet in seipsbpri acipitalia intCrnum in tus at C lum Dullum habet Iiter inimprincipium motus, sed ex .ernuntianturiscilicet abiintelligentia,quae culino ricillius,ergo
Ster opiniones reiiciuntur,ra confirmatur opinio Scoti cap. II.
PRO intelligratia istius Neriae an iis
maduertendum est illud commune,
quod duplex est subiectum,scilicet materiale, formale materiale est res considerata,mi male vero in modus confiderandi,quo ad utrumque errauerunt Opianiones iste, tamen possunt redigi ad bo Opinum sensium D Thomas pro tibiccto . materies posuit ens, hodum conside VI randi voltiit esse mobile , tamen si recto
consideremus quid sit ens mobile vide bimus, quod nillil aliud et , mu corpus naturale, propterea quod miti corpus d. naturale est mobile materia enim V ι,hase, de forma per se,non sunt mobiles, icd sosae compositum Num est per se mobile quia habet in seipso principia motu , qti ae stilat materia ,Grma unde dum dixit ens mobile esse subiectum in P Hlosophia loturali, est , ac si dixisset corpus naturale eis subiectum, sic opimo D.
Thomepotest redigi ad bonum sensium, Qtio ad formale opinio D. Thomae imiliter, opinio Aegidii posseunt re igi ad
bonum sensum Aegidius autem notas
rauit circa sit biectum noterial quias
fuit illud cui corpus, sed cum D. nom.
212쪽
PHILOSOPHIAE NATURALis. THEOMMA XX. es
tia Physica, quae motam Cnt: quia partim sunt actu,& partim potentia acria ria, forma,per se consideram ante compositionem non sunt actit, scd solum corpus,creto nilial quod est communius co pore potest moueri. Secundo probatur foetu idem. Aristoteles in secundo Phystex Ii da G.
cetrauit circa flarmal qtita positit corpus vi mobile: possunt tamen liue duae opinio hos redigi ad bonium sciatum,hoc modo. Mobile potest duobus modis accipi, via modo pro aptitudine illa ad moveri,quq
est qualitas,&accidens,deInedicamento Qualitatis,alio modo potest accipi pro principio istius aptitudinis' id moueri scilicet pro illa vi, principio interno admoueri si accipiatur hoc secundo modo, sed illud , quod est terminus a quo , in quint bit l,quia timc tantu est ac si di cant, quod corpus,ut est principium mitus,est rubiectum,at illud tio est principium motus,cst tantum Corpus natura Ila,ut habetur et L.lib. Physsit . r. h. nacorpus naturale est illud, qnod habet internum principiti motus si vero accipiae duc mobile pri aptitudine illa ad mou ri, quae est accides de Praedicamem Qualliatis iniceorum opinio est falsas quo ni S Thomista Moderni,& sectatores e nolunt has accipere interpreta in ite . quibus iste opiniones possunt redigi ad bonum scissilin, sed illas volunt sustinere securidia uin sensum,quo prostriatur, ideo illa ut falsas impugnare debCmta S. Contra illi ille opinione D. Tho.ut illastistinent Thoinistae comuniter, Ptimo sic
arguitur. Illud est subiectit in in Philos,pbia naturali, Nod potest moueri,(-hecratio probat aduersus subiecta materia te sed cruri corpus, non auge materia,&
test moueri,ergo corpus est subiectu material non autem aliquid comunitas corpore , sic muniterens mobile non est subicctiim Minor probatur in Arist. 3. Phys.lcX. 8.& in s. lib. text. . 8. y ubi probat,quod omne illud quod mouetur, labet esse actit,quia quod no est achu,no potest moueri, praesertimo Physipost stoiboris.Stibicctum ergo motus proprie. lilia assienavit definitionem motus di in per se est corpus, non 'ii id coiminius liquod aeteria est termana a quo,generationis,forma vero terminus ad queritiis,non monetui quia ab illo incipit motus,ipsum autona excluditur a motus ait aut Aristoteles quod materia est terim
nus a uo, ei erationis ergo materia nogcneratur,&sic non mouetur, ergo nihil communi ad materiam, veluti chens,dcbet poni subiectiim. Tertio argilo sic Materia, &forma re nulla specie motu positi ni OUeri, ergo ita re. non poss intelles buctum motus Antecedes piobariti tri Aristotele primo Phys.tex. 81.malcm est ingenerabilis,&incorruptibilis,similiter forma, lilia est principium,& cause,non caiisara,ncque principiata,ergo materia,&ubrana, novi ros scit
moueri moti generationis , ramue motu corruptionis,qtane est prinia species muru
his neqtie moueri possunt motu aug- metationis: quia hic ritin Praedicamento Quantitatis, scd materia, Idrina non sunt quantitates, sed substantiari miremo alterationis: tita hic fit sollam in Qualitate, materia i forma non sum qiuilitates neque fit in radicamento Vbi: quia, altod mouetur ad bi est cor pus materia autem per se , d ma perio, non striat corpurum sed principia corpo ris. rpus ergo est illud ,quod per si mo
uetur, materi. vero.&forma , soli in per dicci scias mouentur, scilicci, admotunimi
it . quod est actus entis in potetra, index. cieclarat quomodo sitientis in potentia, in emitis Xistinam et, quod motus Osicca-inis entis,quod est omnino in potentia,
distinxit , quod motus est actus illius entis,quod est partim actu, partim pote-tia, quod motus est actus imus entis 16
ea parte , qua est actus, sed ea parte quael potentia unde postea statuit illa propositionum vnitieriale, quod illa sint encolpore . Sed fortassemitis dicet: mate Re porta Vforma dictuatur nioueri, sed vinuo
modo, atque Corptis;corpiis enmi est si re A. biectum motus adaeqtiaculia: in atrii Est subiectum motus racia liter, quia materia est radix liis partionis: Finil PUest stibiochia in motus terminati im , isti motus terminatur ad foranam Contia,
riinc sequeletur quod quidquid cotu n-ctu est cum motu,vel tiod a taliquare ition n
213쪽
relationein ad moturn esset subiecitum motuS,&cuiqua species subiecti , quod est faelsum falsitas consequentis patet: quia tunc nulla erunt principia distincria subiecto,nullae pastirones,sed omnia tacta in Philas plua naturali erunt partes integrales subie in Consequentia patet:quii principia, passiones,& accidentia naturalia sunt aliquo pacto in bilia,si enim essent immobilia,non pertinerem ad Plutosoplitam natura erra; gergo materia, de flama, quia aliquo modo sunt mobilia sunt partes integrales subiecti,eadem ratione, principia xpa siones erunt partes integrales subiecti . Praeterea, cum motus proprie de principaliter dicatur de motu locali, deinde de alijs motibus, ill i quae habent relatione ad motum localem,dici debebunt mobilia motu locali, sic locus cum sit teri ninus motus localis, vi forma substantialis, est terminus generintionis, eriti mobilis, quod tamen Aristoteles expresse negat in quinto Phus in definitione loci, ubi aperte diciti quod locus est ultimum corporis continentis immobile primum , ex quo loco aperte patet Arist*telem vicere locum esse immobilem Tempus quique quia est numerus motus, erit m 3bile habet enim relationem admotum non est Pigo dicendiarn,aliquid communius corpore naturali ege subiectum ad
c., Contra subiectum formale arguo.Nul, astita scienta potest probare de suo subie-hi. .cto quod sit a priori, neque potest os len-ctum dere subiectiim formale inesse sit biecto materuali a prioli sed sic est quod in Phi- male locos tua natur ii psissumus pr*bare a priori,quod mobilitas sit, quod mobilitas insit corporis ergo mobilitas Dons
naturalis i Maior est cui iens ex dictis ab Aristotcle in lib. Posia rariumnam si biectum pi .esilippo ititur, in qua ritur depastione ipsi iis , Minor lii Obatur:qura possumus sic arguore. Illud, quod habet
principium irater uim Dius,Cil mobile. sed corpus natu iula habet in t fetu principium motus,nempe iraturan siue maceri teriam, vibrmam ergo Orpta naturai a te est mobile. imo arguitur contra v-
trurnque, stalicet tam contrae subiectum matelial quam formale.Nullum aggregaturn per accides potest esse subiectum in aliqua staentia, scd corpus mobile est
agere a tum per accidenset ergo non potest et lesubiechurn.Maitar Progatur . Ul. . aggregatum per accidens, noli est scibi
te n*n enim de ipso potest assignari deti, nitio, ut inquit Aristoteles in septimis
Metaph.post tex. 1.vsque adcio. neque de ipso potest haberi scientia, quia non est vita res,vthoino albus, sed duae res distincta Minor probatur quia corpus est substantia,mobilitas vero est accidens,ergo corpus mobile est aggregatum per a cidetis. Respondet huic irationi avecta sim . Metaph. quo. mobile licet sit c dens,tamen gerit vicem diisetcntia: & sic non est inconuenies, quod assignetur pro formali subiecteto Pliilosophi. naturalis ;Sed haec responsio est nulla quia, ubnon tollitar per hoc, quin corpus obia te sit aggregatum per accidens, de quo negatur ab Arist. posse haberi scientias secundo falsum est, quod non pollicli beri dii ferentia Substantialis Etaindumquam cosideratur corpus in Philosisphia naturali, quia illa est naturale, ut osten
Ad raciones D. Tho. Resp. primo, ad primum quod maior propoliti, deficit, non enim solum reqturitura subiectum quod amplectatur omnia consideram,sed debet esse etiam adaequatum, ita quod non excedat ieientia, ni o cras est nimis commune, ora pterea non est adaequatit Praetet ea est filsum, quod pannia reducan tu ad ens mobile .im-
quam sublesiam proximum , qui taliud
est corpus natur fle,ela fundamentum rationis litae, quod erat, juod maloiia, mrma erant mobiles iam visum in illa falsum, nam nec materia, nec mi inra per se sant mobiles, quia non sunt citi, scd solum corpus per se est in bile Ad se nindam rationem negatur illa propositio, quae uiliantelligitur, videlicet, quod in Plutosophia naturali subiectum sit, vel ens mobilesvel corpus mobile os ei li- inusin D,quod incutrum est subiecitain. Ad tertiainmeiatur minor scilicet quod primum subiectum motus sitens mobist quiaa
214쪽
PDILOSOPHIAE NATURALIS THEOREMA XX. iii
se ita, ut dichim, est primum subiectu ria, siformi,no quodcumque ens,quodi notus est Coi pus naturale, non nim ma sub se comprehendit materiam , tena, firma sunt mobiles per se. Ad mim tam tu .im partes integrales dat ens definitioneir Arii l. de motu dictiime it, compnlitum ex Meria, formas est quod mottas est acti identi non omnino idem ira i corpus naturale, probatur in po entia, sed parti in actu p. rtirnio quia omheeris compositit in ex matella, tentia,&quod motus' tacti et scintis,non formi,est cor ptis naturale,&licet hoc masai te, citra ustacti et, sed ex ea parte, sit dese clatum: nullus saniae mentis nequa est potentia, sc alitem est corpus raree, tamen probatur,quod hoc en co- naturale.Ad rationem Iavelli dico,quod sitiam ex materia, tormit, vel sit Ide materii mel se stibiccbum generationis uri corpres naturale, vel sit sigmentus duobus incidis potest considerari , uno H, em composit,imm materia, mi Or- modo profunda meis. Operrunio fit mo mi potitii mucitet. quod est comm inetus genCr.itionis,& coirtiptionis, hoc stabitantiae,&accidenti, enti pet acci-mo ovinum est, iti, nast teria est stibie detras,necelli moesti illis in muri iris de ctum generationis sed in hoc sensu non semirarili cametatis,ali:,qui non Caetet accipitur in proposito , alio bdo subae deretur ad compedisituna nubat inti ite, ctum accipitii pro mobili, mi ita vis ibijci- accidentale similiavi utilica et mus, tuc
iectum accipitur ab Artih in definitione motus, sic materia non est subiectum quia nbn est tibilis i non enim genesaia
scitum est lic subiectum. Ex his patet consitatio optritonis Zodii, insolutio ia
g ident ei test in expositum pro composito ex materia tormii,quod cor
puritaturalesveti tale ens compositum est commen im Crinii sitientia patet: an leo esturiententia Caietani es Recentio cedens pr ab .i tir. Si daretur hoc en conirum cap. III. positum dii tinctum, commune substatice,&accidenti, sequeretur quod omniso Pinio vero D. Tho.secundum expli tib stantia Praedicamentalis, omne a ratione Caiet.impugnatur hoc mo cidens ei se compolitum ex materia, d/, Primo , bilia nodi est ad mentem D. forma,consequens est falsium,ut patet doc g, Tho.ut colligi potest ex dictis supra, ubitan . LXplicauimus qtuomodo sentetia D. Tho. possit redigi ablon tim sensium . Secuniadb illa opitato, ut consideratur a Caieta. necessario in re coincidit clim nostra senatentia, licet secundum eius mentem di uersa sit,quod ostenditiar bret iter Priain per mobile se declarat , quod intelli substantia incorporea mi e est in Pridicamento etiam secundum D Tho qui cu in alijs Latinis vult, quo stipiemum gentis de Praedicamento substantiae sit substatuta,&qtio litet iro:&corruptibili sit aliqlii avni vocum , oede aceidenti bus quae sunt serniae simplices, ut in fiadicam cons lientia probatur.Omli liigit fundamentum aptitudinis ad iridium perius inchidi tui in sui institoribtis, sed rei mobili at hoc fundamcntum astitu compositum illud est stipetitis adsubstanditiis admoueri, est naturalitas, quia ra tiam,&accidens,ergo includitii in si ib-tio propter quam aliquid est mobile est stantia &acci lento, sic omnis stibilanii Mura, ut declarauinalis, neque aliquid ita,&omine accidens essent com Dosita est in re mobili,quod precc dat naturam, ex literia, forina, nota quod hanciri )bsidi et oidem est qllo inarii rale,acci ratioriem non potele vitare Calet. quia te
mendo mobile secundurn declarationein et,qtiod ens triobile hoc modo est itid iet cleclarando es mi id intelligat abstractius substantia naturali, quid petens miod est subiectum materiale commilite accidentibus: modo quod estiit, e sntelligere compositum ex hiat, comtmune substanta G&accidentibiis,elc
215쪽
transcendes,& cum transsctaadentia clauit Uitur in onmibus uis a serioribus, hocen mobile compositum, claudetur in Prae dicamento Substantiae, sic totum Ireaedicamentaim Subiti sui. crit compoti giam vi tatiriclligentiae inim roponan-
Crina;quia quidquid est in sit periori,cstqtioqtie in insericii a xlia citatio habet vim , siue istud tars mobiles inpositum
dicat nceptiun Uniuocum vel Anal gum: nam certum est, quod cum verum sit dicete, ens mobile est compositim ex
mattata,&forma, est superius ad substantiam S ucidens,etiam est vertim dic t quod substatui quoque, Maccides sunt coposita ex materia, Drma, tria
quid liud praedicatur, superiori illud
idem praedicati de inferiori, ex rcgilla Antepraedicameritorum. Cum itaqilcisi detur hoc compositum ex materia,& for
u dictaadiim est quod potitum in ma- retia Vforma,est Idem quod corpus naturali: vel quod tale compositum est cometiarum. Praetcrea, dum restringit ensper mob: le,conti allicens ad corpuS,nec citis respolio valet, quod ostenditur exe-plo adducto x . . Si quis concedat, S crate esse substantiam itationalem,etiain conccdit Socrate esse hominenari falsiicit quod remaneat adhuc viqilirendum, an Socratos ita aptis,&animal :quia est impossibile,quod Soci atra sit rationalis, renon sit animal Cocedendo ergo quod Socrates sit rationalis, conceditur qui ue Socrat isse animal Sic in propo-to, dicendo ens Dbil mobile contrahit en ad illud, quod eui vere mobile, ut ostendimus conta alteram sententiam Thomistarum, ergo dicendo subiecturn esscens mobile est dicere, subicctum csse se corpus naturalet.
Sed iis dimisiis opinio Caiet est in se tal fama Caiet non vult conc dere, quod corpus naturales suo su stantia natur iis,quod idem est sit subiectum,ut includat recidemia, quae putat per se sola esse mobilia, stamen illa non sunt substan-Vae, neque cor ora , sic hoc colligitur e
si non sunt composilia, sed Grianae impli Ces, et non possunt sumites integra- ,&s tibicctimae cratis mobilis, quia ipse intelligit purens motasse napoliturn X mateDa, mi ma, si vero clicit acciditia esse composita,ut Qualitate, rati alitarite,&c. hoc est fusilm: quia omne accides est ima simplex apud omnes, immo aliqtii Thomistae, ali existimantes Scoti statuere accidetia esse composita, illum reprehendunt, ut patet ex Paulo cinci nate ita. Metaph. led ego in Theorema rh Die, quod Deus non est in genere, respon rem. lendo ad argumenta Gregori de Arimi- s6.no, ostendimentem Scoti, decl.iraui quomodo non sit vorum accidentia esse composita Praetin ea est exprest i sciat On-
ait nulla accidentia const.ue ex maicii , ex qua, sed in qua, cilia qilom;aria ingsi accidens est costa postumi materia,&mrma, ut ipse vult, cons Fabii accidon, CX materia cxntia, mima,quae facie cc positum, loc vitare non potin Caiet. nisi sua verba negeta, accidens ergo perse,non est compositum, sic non potes moueri:vcvororiunt itur ibitantiae, citens per accidens, quodes ut non est enaperi ne lite est mobile pin se, sed per accidens,&. pro tanto est mobile, tua su tecti in cui adhaeret mouetui modo ea quae sunt per accidens, non per tinent ad scientiam,& in praesenti loquinatu de eo,
quod per se molietur, quod est subiectum in Philosophia naturali, quod est proprie per se nisibile. Praeterea, si acci
dens est counpositum, Varro CX qua via tem sit compositum, vel ex materia prima, clex alii diuersia Sex materia prima, ergo est compositum ex substantia , vclvitia materiam primam est alia a ieria prima niuet salior, ilia est C mmu . ni materiasibstantiar,& accidentis: si est diuerse rationis, ergo,int plures materia primae.Praetcrea,illud dactst: vi subiectum in Philosophia naturali, itoa mOUetur ut lion ut quo, sed si est quod accidens mouetur statim, ut quo, corpus vero substantiale, ut quod, ergo
nonii et statui pro subiecto aliquidaesi
216쪽
PHILOSOPHI E NATURALIS THEOREM A XX. D
mune substanti la UU- saliter. Ad se
uiuid substantiale Maior conceditur;
Minc, probat quia Arist in Physici
c-x .ms Physi. rex. y. inde inquit , iod motus fit in Quantitate, talitate, ut , , non dicit quod Quantitas Qimi ras, Vbi,moueantur, quoniam illa nonnaouetur, quod, sed etsi corpus substantiale, quod mouetur secundum Quantitatem,Qu.'litatem,vel bi Praeterea probo, exconc istis quod cor staturale,sidit re subitantia naturalis,quod mem ut declaraui in aerum sit si abiectum. Illud est subire una in Philosophia naturali, ausprincipia sui sila materia,s Orm i, priuatio, de quibus loquitur Ariit in i .Phys . hic maiora ianimitur quoquc a Caiet &conceditur, scd materia, siforma,quae inr .Physntractantur, sunt principia substatiae tantum,non accidentium , neque entis per accidens, neque Cntis,quod comune est pultasti et Vacci deii,ergo subiecturn Philolophia natiuali est substaini naturalis,sive corpus de Praedicamelo substatiae tantu,no quid comunius Minor pribatur quia inateria prima est substantia impersectari ut dicitur toties in premo Phus tex.Si u . Metaph. textu p. fornia est ut, stantia Ffecta,clas essematCrie, exstat eti et Arith giuisio, de Anima rex. 1.&T.Metaph.quod liplex est hibitalia, scilice materia,forma,&Gp tu,qd est ex illis Rationes sut nullius momeli sunt. seu Ad prima ratione Oilei.dico, quod vi Nodc loco scilicet in .lib. rex. Is usque Caie ad 1'.Arist.docet, quomodo eadcinsunt rani principia omnium Praxlicamentorti non cibsolute,sed quada proportion quia in quolibet ente, a In substalla,quam accidente , est aliquid quod habet rationem actus,&aliquid quod potentiae, in substatia materia est potetia,forma est actus,in accidete vero materia est substatia, acci- lc ipsum est Orma Secundo ait simpliciter esse cado principia omnium H, ichme Orti,quia que sunt principia substantie, tam caetrinseca, ut intrinseca,sunt tuam, i incipia accidentiu quia acciden-namininta substati a Tertio,quia omne
si prius in potentia, deinde in actsi , sic ectus, urina sunt principia om- 'iurnentium, loquendo de principajs uni Phil . Nat. Io. D. Scoti .
definitione motuS, perens intelligit ensactu, copletu, quod est in potentia ad Crata . terminu, ad que, sed hoc est solum com rosiluin substantiale, hoc enim est quod
ceneratur, corrumpuur,alteratur, auretur, mouetur de loco ad locum, Lec clara per se sunt. Alia auctoritas nosacit ad propositu,quia ibi facitArist.quada suppositione, qd omnia aut saltem alioua mouetur,que suppositio accipitur in
sua communitate maxima, Mest verassi ina: sed illa,quae mouentur sunt cor ra.
Tertia opinio superius ad ducha,nec e LU Ptia os sustinenda:dicebat enim quod sub ieetu in tota Philosophia naturali,est corpus generabile, coiniptibile,verum si hcc opinio eu et vera, sequeretui quod sutilo esset de cosideratione Phys hoc autem est falsusna claru est, tacd Ceu est corpus naturale,& de ipso agit Physicus: probatur cosequella,na Caritimo est generabile, nec corrii ptibile, ut probat Philosophus in i .de Caelo. Praeterea, s Ucr tur,quod libri de to non deberent co- numerari inter libros Philosophiae naturalis, tamen videmus Arist post libros
Physiposuisse libros de Caelo Tertio omne mobile pertinet ad Phusicum,nam mobilitas est passio,qtie pertinet ad Philosophum naturalem, sed Seliam est mobile motu locali, ergo Oelum est de consid ratione Philosoplesar naturalis Sed quidam sequentes hanc opinione Recem respondent, quod etsi talum sit corpus tu mobile,& consideretur a Physico,non ta respo-men sequitur illud cotineritu subiecto Po, Philosophi e naturalis, sed tractationem eius esse quasi appendicem quandam ad
Philosophiam naturalem, aiunt, renera requirere propriam scientiam, nec conti neri sub aliquo illoruin trium membrin rum scientia um,quas enumerat Arist. . Metaph.tamen Aristot ne multiplicaret scientias sine necessitate, de eo tractauit inter tractandu de corporibus naturalib. Caeteruin, haec responsio non satisfacit:
n, in primis, licere,quod illa diuisio scie-uarum factaab Arist. no comprehendat sub se omne ens,est facere Arist. liminutiam, Mnegare diuisionem communissimarnstientiarum, qua negata, ad libitui pol
217쪽
poterirnus multiplicare genera scienti rum:nam si eo quia Caelum, re sublunaria differunt per corruptibile, incorruptibile,exigunt diuersas scient asina cum
animi 1 corpora diiser in ab inanima tis perviveres&mon uter quae sunt differenti reaidenta sit me in maximI, dic re poterimus exigere diuersas scientias ta. iterum illorum non contineri sub PhiIosophia iturali, sic de alijs.
Preterea dicunt Arili non constituisse proprium genus scienti corporim i sti ne multiplicaret scientias sine nece state; at hoc est vaniuinqui cum Celuinsu pars prestantissimaentis, per eo nocontineatur per se sub aliquo trium me-brorum scientiarum,erat necessitas multiplicandi scientias,alioquin fuisset diminutus Arist.
Praeterea,ibi Aristot.ait Philosophiam natinalem versari circa mobilia, &inseparabilia, per hoc differe a Metaph.&Mae themsitica, at Celum est mobil ergo
ad Physicam spectat..tas Quod magis confirmariit ex solutiore fi ne rationum recentiorum,maxime exi si tu tutione secudae,& tertiae.Secundam enim cotea reflectere possumus sic Corpus naturalem , late sumptuim ut complectitur aeternu, umortalinest uni vocum ergo Antec
dens probatur et quia definitio corporis naturalis est haec ex primo textu secundi Phylaeoru Corpus naturale est, quod habet in seipso principiumotuS, aequi iis per se primo, mon per accidens, haec competit sublunaribus, caelo, ut patet rinde de facta continuo mouetur; quod vero Caelum est incorruptibisse, subhinaria corruptibilia,hoc non facit,quod corpus naturale in communi non sit illis uni vocum, sed facit, quod differant genere proximo; sicut non sequitur, quod etsi animal diuidatur per rationale,&irrationale, animal non sit univocum hinmini,&bnuo sufficit enim quod indefinitione animalis conueniant ergo su ficit,quod Caelum, corruptibilia corpora conueniant in hac definitionet quod est habere principium motus , quietis per se primo,& non per accidens. Ad texi ante dictum ex Io.Metaph. --
spondetur, eum loqui de genete phyrico
plox mo, non detremoto. Tertia ratio vero omnino est pron
bis Minor enim est filsa, opposita est 3 I; vera scilicet quod elum habet interni principium motus,na inibi petiit acipi non intelligitur principium activu, quia
tunc inanimata non es en corpora naturalia, sed itelligitur de prin i pio pallium hoc autem potest este in Caelo cum dei
cho ab intelligentia moueatur, natura
Ad primam ratione ero, tuae est funer damentum eorum,licet possent in illa di muci,satis sit hoci quod Arist voluit in principio Philosophiae naturali a gereri principij corporis generabilis, corruptibIlis, non quia corpus generabile, &corruptibile sit adaequatum subiectiim philosophiae, sed quia illud genus corporum est
notius, ex eius p incipiis parabatui inagis via ad alias res naturales intelli Sen-llas;& ideo adi ,rmam argumenti dico, quod maior est falsi , dicebat enim inhior . Illud est subiectum in tota Philos phia naturali, cuius principia naturalia, consideratur in i Phychaec perpetuo est
falsa,deberet sic dicer illi id est subicctuin tota Plifilosophia naturali,cuius principia passiones sideratur in octo libris
Physicorum, tunc esset vera verum posita hac maiora minor illa non sequitur, sed potius sequitur hoc, at in octo libris Physicorumugitur de principiis, rumpas
sionibus corporis naturalis ut complectitur etiam Caelum, ergo corpus naturale,
quod etiam complectitur Caelum,est subiectum in tota Philosophia naturali, in 1. enim lib. agi tur de principijs cognoscendi corporis naturalis, quae est neces se there quod libet subiectum; noli est autenecesse cluodlibet subiectu habere principia essendi, ut dictum est The. . narteria autem, flarma sunt principia essendi corporis generabilis corruptibilis. Corpus autem naturalesnon habet principia essendi, sed solum cognoscendi, ut dictum est.
218쪽
ynILOSOPHIAE NATURA IS THEOREMA XX. H,
propria entitaten Nui generatio producit in esse proprium terminum , sed totum est prunus terminus geneia Ionis,ad quem non altera pars,ergo totum est aliud ens a suis partibus, siue coniunctim,siue divisim Temo,sic arguata sim T rali de corruptione ex Philosopho T. Me Do. taph.in fine Corruptionis terminus est, non essessiue destructio alicuius entis reae iis, at in quacumque comiptione term nus est non eis compositi,non autem noesse partium, quia partes quandoque remanere possunt destra composito, ut
dicunt Theologi de anima,& corpore hominis, persiliendo in Philosoples Aristotelis, cum dest uitur haec syllaba, ab,
remanet,a. t. re tamen non manet ab.
ergo ab est aliud realiter a suis partibus scilicet ab a tab .idem dicendum de aliis totis essentialibus talario sequeretur , quod causae intrinsecae nihil causarent scilicet materia, neque forma, quia me causae causant hoc compositum, quia sui paries causati,sed iste non sunt partes neque alterius earum, neque ambarasi,quia neutra est causata ,neque ambae: quIa Mit
odram esset dis prirna: cauta, prima principiam, Igim
rentia totius , quod est per se unum. ut opus est, quod si sunt cauta reales, effectus est realis quod compositu silens reale aliud a materia, forma Quinto sequeretur qti, nullum ens effet,cui esset propria passito per se, propria pascsio speciei,quia nec propria passilo neque propria operatio sunt materiae , vel tar- me,sed copositi .Relinqttitur ergo,quod coibi situli sit aliud ens a partibus quocumque modo sumptis. Pro hac Cade Opinione arguti alijAris .ssecundo de Anima,tex a G. septimo Metaph. textu T.&alibi sepe, diuidit substantia in materia,forma compositum,&ait esse tres substantias, conuiu emembra diuideti no debeant ad inuice
Totum essentiale est aliud ens ab omnibus par us suis coninctim,
Tositio, iuionis Scoti cum suiffundamentis. 6 p. DE hac materia loquitur ex prosciso
ubi primo refert opin.Averrois,secundo Quia Cnfutat, ponit propriam sen-trent lana.Au rOC I Physicom. II videtur dicta , quod totum licet sit aliud a retibus iuea qualibet parte scorsum non tamen ab omnibus simul cita quoci Auerroes sustinet,luCd totum non est aliquod si h eal aliud parub. suis simul si inpiis sid est eadem entitas partium.
Scinus cxonposito sustulet , quod i retinestat rudens a uis partibus elui ctim, &conuinctim sumptas. Hanc se tentiam oro a militas rationibus, primo, nisi toturn esscntiale esset aliud ens a sens toto,quod est unum aggregavone, ut cumtilus lapidum consequens est falsum , probatair consequentia et quia omne to rum,quod est unum aggregatione , non est aliud, quam suae partes unitae cumulus lapidum nihil aliud est,nisi ipsimet lapides cumulati, is nati, falsitas cons quentiae psobatur et quia unum per acci-
dens est magis unum,quam unum agregatione siminus unum, quam totum U-n uir per feri, tamen totum unum per
accidens non est suae partes, ergo multo minus totum essentiales quod totum num per accidens non sit suae partes, pa- te ex Arist. .Metaph.ca. i. tr ibi enim iit Aris homo albus est Nirimi ali-culd,juia albedo inest homini Minsor mat hominem.& facit homine aliud,sci
licet album, unde ait, quod homo albus est unum aliquid ,non ergo sunt duo;at si totum illud esset solum sue partes , non est,et unum, sed duo,quia partes sunt uarentitates. Sed fortius iecundo sic arguit. ro Terminus generationis cliens , ha
covacidei sed esse diuersa, sequitur, diotu sit aliudaens,&substantia a materia, seidrmadeptii no,positim arguere ex dictis efficacissimo modo. Sitcsiti nitaliud est quam siti. ae partes unite,scqttitur quod terni inus generationis substantialis est v-nio, hoc est falsum, ergo Irobatur Ccrn- sequentia : quia truncin generatione nil aliud sit,itaui quodpat te simul uniuntur H a ut sic
219쪽
ut rina materiae , falsitas consequentis patet ex se,quia unio est relatio,at terminus generationis substantialis debet esse substantia,non accidens, generaret Ur nim tunc unio partium , non substantia compositi. Vlterius Scotus in eodem loco declarat quaenamentitas sit haec entitas comis
positi,qua est alia absentitate partium,&ait, quod non est entitas respectiva, sedentitas absoluta hoc patet ex rationibus adductas, quia nulla generatio est per se ad respectram si autem entitas totius cosentialis esset respectiis, illud absurdum
Qui , Vlterius iam docet, non esse imagilii e nandum quod hoc totum(quod dicimus iit et esse aliud ens reale a suis partibus , etiam 'tera simul sumptis constituanir in iocesse ii cli tertiaeentitatis ab aliqua alia forma su- - perueniente illi ultra torinam partis, laedicatur Orno totius;'ilia hic inrellectus
est falsus nam tunc in homine preteranI- Σ . nam intellectivam,esset alia fornose itu fectior constituens eum in esse homitas , rem a quod est absurdissimi im estergo dicen-ieria dum,quod totum constituitur in iac terio is'. tia entitate per mimaru partis, praeter illam non est ponenda alia ulterior o ma quae pecticia materiatati&mrniam ultimate,quia materia, urina non sunt
clementa perfectibilia ab alio tertio actu, rina, sed unum illorum est pro- ritum pellectibile silicet materia, aliud proprium persecti uim , scilicet Draia;&hec est preci baiio,propter quam faciunt vinum per se , quod est ens aliud ab ipsis realiter distinctiim Et si quaeraS, unde est,quod tales cauta caiisent, costituant entitatem tertia alia se qu. ae sit per se una, aliae cause non, ut latamo, di albus,no est assignanda alia ratio, ius ais Leentitates illarum causarum sunt i les, Mali ae sunt alterius rationis, quod innuit Philos 3phus 8. Mer tex. Id ubi respodes ad quiestione de unitate compositi quomodo satisnui per se,ex materia,&mrma,assiona pro causam uia hoc per se est actiis, si s vero per se est potetra, sicut hoc est per se actus,illud veros se potcntia,ita hoc totum est virum per se, sicut illi id est actiis per acci leni. poteria
per accidens,ita totum, quod fit ex illis eth unum per accidens; qitare autem ista entitas sit per se actus respectit unius, alia sit tantum actus per accidens respectat alterius, non est ratio, nisi quia haecentitas est hoc entitas, si initicalidum ei hcalefactivum, quia est talis entitas j que ulla ratio assignari potest , possumtis tamen admittere in composito tarma totius,sed in hoc sensu, non quod haec si, in sit quis iustituens, sed quod sit soluipsa natura tota totius, quae quid litas dicitur, in hoc sensu in 1omine forma totius erit humanitas, lic sensus est bonus,& haec tarma est diuersia a forma partis, sicut totum est aliud a rina partis , Me res podet materia toti', quae est ipsumet positu, no quod in rmetui a tar matotius,quia iam dixit, quod ei non est rina inmrmans, sed est Orma compositi quia est tarma, qua compositulares Pensqii id litatiue,ut hoc compositu in homo, ei laomo humanitate sicuti enim in generatione generatur ens reale aliud a partibusata generatu natura alia a natura par;iu, haec potest dici mrma totius, illud materia toti tis. Ex his apparet,quor
ineptias dicant illi Scotilla , qui detracta,
materia totius vorma totius tantum a quo borant,&tot quinterno Sic ibunt: nequestida enim Scotus multum abniat, ut illam ostendat: dari, sed solum ait, quod in com uarii posito non est opus ponti aliam Maa fornia partis, neque aliami Ratariam a
materia partis,quae sit anserinans, sed si aliquam mi mam in toto osse velimus possumus dicere, illam esse naturam totius, lilae etia quandoque ab Arist.& iliis
Auctoribus, ut ab Avicenna, appell.itur
rina, ut Equinitas dicitur Orma totius equi ab Avicenna,& compositum ipsum dicitur niateria talis formitotitis , non quod ii renetur ab ipsa, sed si ita c. natura quidditati ite est compositum.
Sed Mercenarius mittis Ddycidati
nibus,aduersius hanc mi in totius,&materiam orius,arguit quia, patet ex dictis, non asserunti formam totius esse qmdditatem totius resultantena ex palatibiis , ut in homine litimanitatem, ipse assumit probati stim , quod non datur
quid litas talis restillans ex partibus, i d
220쪽
la tamia, materiam axi si est realitor disti
d pi incipio indui id uationia,ubi declaIauimus, qua ratione Scotus appellet diuerentiam indiuidualem materiaim,ostendrinus etiam non recte dici ad metem c
N,materiam tollita esse principium incla uiduationis Praeterea,ratio Mercenata squam ad discre contra materiam totius,
non concludit contra eam in sensu quo nunc nos illam declarauimus, nam ducit ipsiquod apud aristotelem materiaeSe- per cli potentialis, passiuasi nos autem dicimus, concedimus hanc materiam totius esse aes ualem,&coni itutiva,hoc enim est alsiim:quia dicii nus esse potentialem, passiuain, si quidem responuecfbrmae totius, ut visuin est ilia ratio non militat contra propositum nostrum. Ex his etiam patet,quod non reche Piceolomineus exposuit mentem Scori libro de materia rerum naturalium capites cundo , dum tribuit Scoto cum alijs,. quod materia totius sit principium indiuiduationis, neque enim hoc dicit Scotus, ut ostendimus in Theoremate de principio indiuiduationis,cap. r. ideo rationes eius contra Scotum nullius sunt
Rationes aduersariorum contra hanc sententiam, o solutio ratiotium pro Sco- tota Cap. Ita.
terasti is partibus,sive quod talia enimia realis a suis partibus. Ali vero sic.Si , totum distinguitur a partibus suis, vel clistinuitiuua partibus secundum se totum, vel ecunduin aliquam partem fili.S primo modo , ergo secundum omne partessitas illinguitur ab omni bii partibΠq, suis,quod implicat contradictionemili secundo modo,illud ,vel erit passio, vel aliqua pax totius,n potest esse passio;quia est posterior, go pars, sic secundum partem distinguetur realiter ab omni b. partibus,qim similiter implicat contradi chilinem. Tertia ratio, Si totum distin 'guitur realiter a suis partibus ergo ternarius erit quaternarius consequens esheui: denter falsum, conssequentia probatur quia praeter tres unitates partiales esset quarta unitas,nempe entita totius toruaraj,quae cum illis tribus Constituta et quaternarium .Quarta, tota aliqtia quantitas
esset maior,quam omnes patri suesimul sumptara probatur consequentia ut supra , quia illa quantitas habet omnes qualuitate partium, orarier illas habetentiatatem totius quae non potcst esse aliud quam Ulant irae , ergo est maior quam omnes partes sine simul sumptae , quod est aporte sellum Nil inta ratio cuiuslibet generationis essent duo tennini, unus
forma, alius entitas totius, at unius in tu numcro,nu terminus tantum est ,
ille est forma, ex Aristotele saepe , ergo haec entitas totius non datur . Sextoris re Qiud quid aduenit enti in actu, est accudens, sed ista entitas totius aduenit o contra hanc opinione Scoti arguimi
multis ex Antiquis, moderatis,&praecipue Aureolus Durandus 3.Sent. li-
lo primo,sed pauca dicit rationes aute chias:ergo illa entitas totius est accidensi quae contra hanc opinionem adduci sis non tago poterit esse terminus generariolent, sunt istae praecipua:.Primo arguit Au ni subitam talis.Septirno secundum Arima, reolus Omne absolutiam potest esse sine stotelem mi ni est in quidditas rei, at quocumque alio, a quo distinguitur rea siluatur hecentitas totius, haec erit quas