장음표시 사용
221쪽
a.... M a se sic laidditas non esset forma usi, q esst rati Aristotelem , ut dictum
g 3. Vi -Octa IO,Sthecentitas ei taliud ab entitate partium , ergo si inui cum entitate illarum partium facit compositioneni unum ens per se, sic in quolibet composito praeter materiam, dormam, Criti Ira compositio in materia, torma,cum ista entitate tertia in rursus aliud tertiuc meos una constans exentitate mat Iia , formae,ex vi a parte, Mex hac entitate tot iu ex altera parte, quod est ab-m,3 stir inlimu . Nona,Ista tertia entitas si si
paretur abentitatet omnium partulet , tunc qua mala in entitate torius separatim a partibus considerata, includamur
ParreS, nec ne non ines iidi eas est colatrarationem totius, includi autem,est Ontra suppositionem. Nec valet si quis dicat, quod non potest mente haec entitas separari ab entitate partiumri quia cumentitas totius sit absolutari, distincta
realiter ab entitate partium , nulla causa esst,quin mente unum sine altero intelligii, si iit. Decima, Erit triplex natura,scilicet
materia, mima,&ha centitas totius
quod est contra Aristotelem,qui ponit solum dii plicem naturam,scilicet materia usormam;probatur coniequentia quia omnis substantia physica est natura Pella ad hoc postea consequuntur multa a siti da,quia non est facile videre quo in do ei possit competere definitio naturat, quoi nodo sit principium motus, quodq. principium sinan activum, an passivum. His rationibus moti multi, existimant totam nil aliud esse,quam suae partes simul
Ad, Ad rationes vero adductas , Momi no spondet Aduersarij. Ad primam dicunt, Scoto quod totu niliis aliud est,quam aggregatio partium, sicuti ternarius nil aliud est quam umo,ac deterininatae collectio triuvnitatu unde non est species numeri per aliquam una entitate distinctam ab unutatibus illis res sicuti etia domus est una, propter unam compositionum, figura partium, non propter aliqua entitate diastinctam partibus. Ad argumentu autediculiquod in hoc stat dis ieretia interio tum num aggreoatione, per accides ,
Minter totuin essentiale, quia in hoc est
essentialis connexio dependentiae, ordis in ter part an illis vero est ordo, e connexio accidentalis Ad secundum aiunt ad equod terminias generationis substantialis est forma substantialis non per se, edin materia, unde ait Arisitot. . Metaph. LEX tu ET.non generatur hoc vello sed hoc in hoc,id est non generatur materia, vel forma,sed forma in materia, quia compositum nihil aliud est,quam forma in materia, ideo dicitur generari compositum. Ad tertium dicunt,quod essentia adsecompositi est forma in materia, ideo ciucorrumpitur rina in materia, destruiatur essentia compositi, scist terminus corruptionis. Ad quartum dicunt,quod Ad imateria,&forma sunt sibi inuicem cat
sar; quia materia causiat rinam, quatenus rina educitiir de potentia naaterie, formavero est causa materie si tria actuat
materia ex hac aute catis alitate mutuae ioritur,nio naturalis, propter qu.im Ur minatur, est compositum natur ile cuvero dicitur,quod siti ni prima principia,
&prime causae, ideo sunt in causa te hoc valet de prima causa efficiete extrinsecata non de intrinsecis, ut est materia, tam ma , alioquin etiam valeret de partibus quantitatiuis, quia sicuti partes etsentiales constituunt totum essentiale, sic partes quantitatiue constituunt totum quantitatiuum, uanacte non distinguuntura suo toto.Ad quintum dicuntaquod pro
priae passiones dicuntur esse passiones co- positi quia sunt mrmae solum quatenus in m materia simaterie,prout est actuata a forma.Ad sextum respondent, quod Aus. Aristoteles pro tanto appellat compositum tertiam qnandarii substantiam a materia, Orma,quia tarma coniuncta inaterie habet quendam modum essendi
qui est diuersus a modo essendi materiae per se,ua modo essendi formae per se, hac de causa dicit compositum esse te
tiam substantiam ab illis Ad septimum . .
respondent,quod terminus generationis non est,nio, sed rma in materia, t diactum est supra ad secundum. Timaracum multu opinionem coticosiderauerit in praesciat materiaitas mi aim. liter rationes Aduersarioriae, venit in hac
sententiam,quod opinio Scoti sit vera &ideo
222쪽
i , in concordaniijs inter uerroem,&Aristatelem in primo Physicorum solu-Hone septiim, Meuam Theoremate s. aperte nititur probare uerroem liabuisse eradem lententiam cum Scoto , MLq.eos leuiter considerare Averrois dicta , qui manifestum iocabsurdum Averroiascripserunt, quod multis rationibus, &auctoritatibus comprobat, sic ait Scor. iniuria tributis Averro hanc opini nem, quod existimauerit totum nihil aliud essesquam sua partes simul sumprq, cum oppositum liabeatur ex doctrina Averros multis in locis, unde respondet
ad auctoritates Averrois in Contrarium, dicen S,quod quando uermes ait, quod
totum non est aliud ,nisi suae partes simul suinptae, debet hoc intelligi,quod hoc est verum constitutive,uintegrataiae, quia nihil aliud per se intrinsece concurrit ad constitutionem totius,quam tuae partes simul iuncta cum hoc tamen stat, quodentitas sit alia ab entitate partium simul sumptarum &uniuersaliter cum dicitur, totum no est aluidi partibus simul sumptis,uerum est aliud distinctum loco, subiecto, sed est aliud secundum rem ipsam,Haec Timara.
Confutatio huius opinionis, O responsionum ad rationes Scoti cap. III.
PRO clara, dilucida cognitione huius TheorernatiSest siderandus tituliis quaestionis ex declaratione enim recto intellectu eius, patebit rationes Scoti ne validas Et Theos ema verissimum este, habebimus quoque falsam esse solutionem allatam ab aduers inj rationb
Ne Notandi im est ergo , quod uermes' in textu i . primi Physicorum,aperte dicere videtur,quod ad constititendum aliquod totum , nil aliud requiritur , nisi quod partes uniantur ad inuicem , nam ille partes sic unitae ad inui in nil aliud sunt,nisi totum, sic videtur vellesquod in generatione totius non fiat mutatiori retransitio partium in tertiam quanda in naturam, sed quod solum vesantur ad inuicem, si enim unitae partes praecise sunt totaim sic totum non est alia mutas
secudum se, nisi entitas illarum parti uinunitarum. Scotus ausem ex altera parte
iudicat, quod in generatione totius, par te quidem prius uniantur, sed quod p stea transeant in tertiam entitatem monenim vult, quod unio illa partium sit esse
totius, sed quod tertia enutas, hi quam materia, siforma transeunt, cessere laus, ad quam tamen necessario praer quiritur,nio illa partium, sicuti ad causationem alicuius effechus necessario prae requiritur ordo causarum etficienuum kappi inratio illarum , quando sunt multae ordinatae, nec tamen illa approxiamatio, neque ordo est essentialis effectus illarum , quia illae est respectus tantum eisichus vero est quid absolutum Vult ergo Scotus ostenciere , quod entitas i
lias essentialis non es precise illa vitio paruum,sed quod entitas totius essentialis est entitas realis absoluta alia ab illa v-nionessiue partibus illis unitis tantums,hcc declaratio habetur expresse ab eodeminet Scoto in calce illius articuli 3.
Sentent loco iam citato, ideo proponi chanc conclusionem, quod totum essentiale est aliud ens ab omnibus partibus conitinctim&divisim , quae facillimc sensum, quod entitas totius est alia, P redistincta ab entitate partium, siue sint simul iuncta, siue sint divisim sumptae Habita hac declaratione, patet quomo- .do sit intelligendum illud dictum, quod
communiter pronunciamus. Torum realiter distinguitur ab omnibus partibus
suis simul sumptis, non volumus enim diceresquod totum distinguatur a suis pat
cibus, ut a materia, forma, ut sunt unitae, Miam transierunt in tertiam entitatem,quia dicere hoc est dicere, quod i tum distinguitur a seipsd realiter,siue t tum est aliud realiter a seipso, quod implicat contradictionem;si quidem materia, in a,ut transierunt in tertiam entitatem sunt ipsummet totum rea iter ,
sed volumus dicere, quod totum disti guttura suis partibus simul unitis tantum, non autem transactis in tertiam entitatem , quia partes simul unitae tantum sunt aliud ens ab entitate totius cuenam partes sunt tantu simul unitae, non amita tunt propriam naturain, sed eam seruant
223쪽
lum illi addunt respectunt illum uni nis; sed partes, quae sunt simul unitae,
fecerunt compositum, non amplius ser-Hant suam eluitatem, sed transii eiurat in aliam entitatem, quae est totum,unde totum non est amplius materia,ncquae fio ma sed compositum resultans ex matem,simma, propter hoc Aristoteles dixit, quod compositum est alia substantia
a materia sima quia materia, ita main generacione substantiali,mutantur in totum,hsic amittunt propriasentit terirevertuntur in coinpolitum.Hicci mani nonruilli materia,& sorana manet in composito, ergo materia,&mrmauon corrumpuntur;nec amittunt suam entitatem,dum ingaediuntur compositum; sedisti crassa Minotua philosophantur; legat
ubi expresisse dicit,Principia interna com- Dositi esse diuersia a compositoin dat exeplum de A. I. quae inerunt a syllaba AB cuius tamen principia intem sunt,reloquitur de differentia reali. Hanc refusius explicaui in disputationibus meis in lib. quattuor Sent.lib. s. disp.y cap. 3. ideo hic eadem non sunt repetenda , t men pro nunc uota,quod materia tarma habent suam caiisalitatem, sed earucausalitas realis,no es essectiva,ita ut Dficiant suum effectani distinctu a seipsis, ut pateressicit filium distinctu a seipso , sed causani causalitate sibi conueniente, scilicet initansece per actione causiecti-cienti S,ita ut eueniat quaedam tertialib- stantia, quae dicitur compositum; nec dicuntur causae intrinsecaecompositi, i quia maneant in composito inesse mori quod habent, ut sint materia, tarma ab lute, quod habebant antae caui ali tatem compositi, secliuia compositi entitas coale: cit,in consurgit intrinsece
entitate materiae, rem Num per actionem a rentis vertuntur in totum unde desinunt esse, tamen manent in composito, desinunt esse in silo esse, quod prius habebant, Hancnt in esse, hentitate compositi,in quod ab agentumutantur Et hac ratione compositum est subflatia diuersa a materia, iotara, perfectius utraqUe, non ita tentarum existunt sibi ut
dictum est , sed secundum illud esse pre-
cise, quod prius habebant aritequam unarentur, mutarCnitu ab agente, sed erat tantum approximatae.Dat exemplum Arist. .Metaph. ex .6O. vr caro est compositum ex terra, igne, syllaba AB.ex A. MB. Ecce terra, regnis ut ingrediuntur carnem, non remanent in esse ignis, terra, tamen manent secundum essentiam in carnesquia caro constat intrinsece ex terra, Migne: ita corpus, Manimae faciunt hominem Messentiam hominis, sed anima,&corpus non sunt precise anima &corpus,dum sic suntlia composito, sed quic tertium,quod est homo,&Csientiali ominis;inanent ergo, non manet, non manet iri priori esse, manent inisse
compositi, Nesse hominis. Haec doctrina est expresse Scoti tu primo Dist i . q. s. in illo extra incipienter Supposito charitatem c.circa medita,versiiculo, cedo conclusionem iliarum rationum, et Confirmatur enicaciter: quia si
partes Esi entiales materia, tarma, nouconuertuntur in totum, sed ita sua entitatemrmali manent, ita quod ita toto sint tresentitates realiter distincta, sequitur 'cltotum nihil erit: nsequentia probatili: quia ironeri canimae, quonia realiter distinguitur ab ipsa;lion corpus;quia ab ipso realiter distinguitur non erit uiuen,
quia hoc petit animae, quae ab ipso realiter est distincta; quod aute copetat, nidistincta realirer;no pote si competet at teri distincto realiteriei set enim contiadicts . Item homo non liaberet Osi a nec carne quia haec ut partes corporis a quorealiter homo distinguer tu per aduorsarios. Sed notandu est adhuc pro clariori notitia,quod non omnis distinctio realis est inter rem, re quaru una siquuexistat,&est inter Socratem, Ictrum; sed etia .itur aliqua distinctio realis,quaestanterpositiuum,di priuatiuum;Vt Inter moumi, quietem,ut diximus in Fornralitati bascap.vltimo, iespondendo ad
obiectiones contra cienti taetcm .d distinctione realem. Et hoc modo distinguitur reali tetr caro ab ignet, 'erra, ex quibus genera C ct caro a cibo, Manutrimento ex ost ideo ita euenit in proposiato: nam totum distinguitur realiter a par
tibus suis simul sumpti precue;quia illae
224쪽
dit caro, tacerra, ignus fiunt caro, usicluec distinctio realis in re partes,&t tum, non est inter positiuum , bosiu- Uum, actu existens, sed inter positiuum, priuatiuum prates enim,quae prius et mulsumptae erant, constituebant una
entitatem pol generationem qua tram tintilatoriam maittunt suam entitate,&lii intentitas totius; sic cindes
citin distinguitiu ab illis muter,sed prinuatiae,ut caro distinguitur cibo ex quo genita est. Ex his apparet, tuomodo rhriones Scoti concludunt veram esse eius opinionein,& falsam a lucrsarioru Habentias quoque facilem responsitonem ad Fri rationes aduersariorum Prima quidCm
mari ratio Scoti efficax es es quia si totum nil Sce i aliud sit nisi uni partuum, ut dictum est sentire Auermem,nulla erit differe
tia inter totumquod est, nun aggregatione, ae totum estentiale , quia totum qu odest murn agglegatione , nil aliud est, nisi unios irtiuin, ut patet decumulo lapidiun hoc autem quain sit absurdum pes, dictus ex imis . Nec valet eorum re sonis sponsio, quod in toto es lentiali sit depci rem, lentia essentialis inter partes eius, in t
tia, de ordo acclitentalis inicae parte EsuS, auia qui iurillim sit indo, dependentia intor pa et uiuetes dentialis, siue accidentalis, si emita linuri est unio praeciscitiali uno . Secunda 1atio etiam est ethica secre-cissima,quia certum est, quod terminus arse, henerationis est substantia,non accidens, terminus autem totatis Gadaequatus est composiluin,sive entitas compositi,ergo entita compositi, per se considerata,
quae haberiir perget rationem, non es hvnio quia illa est relatio . Nec alet re p. sponsio,nempe,quod terminus generatio reis
nisestforma,non Ierse,sed in materia i me
quia sic dicere est dicere, quod unio Illa iis. ola est, u liabetur per generationem, non enim forma per se generatur,sed formam inateria quod est dictit m gener tur,nio formae ad materiam, hoc autem es inpugnatum directe ab argumento et
termitiu enim totalis Ida qu.itus sen rationi Sesset accidens, non stubstantia ,
tiam inagis confutatur haec resposio per auctoritatem Arithotelis in illo eodem textu,qui aperte dicit,quod nec materia,
nec mi ina gelieratur ergo nemo poterit dici te, quod terminue P op his gener rio ius sit mrma tantum,sed forma in materis, quod est compolitum Unde in Noaitandusnesti, quod lori Aristotescis ibi tam dicat , quod geli eratur forma in materia, non tametia proptet hoc vult dicere
quod uni illa forma ad materiam , sit teri uinus C aerationis, quia hoc est contra sua fundamenta, ut dichum est sed
vult dicere, quod Lerminus generata II
est coinpoli ruin, quod resustat ex unio partium .ic in ulcetani&nil aluid: sequitur ne flarme in materia; unde in illo septimo, Nil Od cntitas totius compositi est ciuialis, Crit rotatio, siquid imoc relatio,
sae critham dii terentia inter totum essentialet, mitatu aggce atione,quod totum essentiale erit rela Dissentialis, totum agyI Ust .uion relatio accidentalis Insuperenti actotius citcntialis, erit accidens
. alibi, milies dixit, hoc aliquid, compositum generati , hoc esse diuersam substantiam a mattri , torma. CL Ter hoc idem patet vis robur terti ar titi et gumenti si arta ratioqtioque estica quarcissimaestri Certum est enim quod materia, forma , sunt caulae per se rea gum aci licctilla Vnio, lini unio est accidens, les, neque una est causi alterius , quia quia cit relatio, quae omnia cum sint arus ii Ida,patCt,cum clarum sit compositum substantiale esse abs stultim , elle pri- Diam, maximam substantiam. Illi exemptilm de ternario, quod adducunt pro confirmatione suae re ponsionis, non principia Iuna non sunt sibi in incem
principia quoad emitaten , quia tunc non essent prima principia , sed principiat an lo constrinat tir auctoritatet Aristotelesino Metapli lices Xtu T.
nunc adducta ab aduersalijs , ubi di- est ad propositum , quia ternatius est, cit Aristotcles, quod materia per e
num oriun aggregarione,&ideo verum non causatur , neque Erana peria, liest, quod non est nisi vitio suarum par igitur in causatione compositi, nil aliud fit,nisi
225쪽
riti nisi vitio istarum c usiritis terminus productus ab istis causis,erit unio illa ipsarum, sic causabunt solam relati nem: immo nihil causabunt, quia illa r latio unionis non fit, neque producitur a materia, vel forma, sed ab efficiente, ex quo enim efficiens coniungit simul si, inam cum materia, insurgit illa relatio unionis, sic materia, urina nullumnia 3 effectum proprium producerent.Neque
s. his valet responsio, quod solum primu priam
ei. cipium efficiens est in caussuum, non auctio tem de materia, tormari prirno, quiali ec Propositio probatur ab Aristotcle r. Physicorum a textu i. inde de omni
bus primis principijs, immo magis de materia,& forma, quam de efficiente intendit, scilicet, quod non fiunt ex alijs,neqne ex alterutris, sed omnia ex illis,modo materia, forma sunt principia prima,ut in eodem primo longo sermone probat Aristor Mes concestum apud Omnes, ergo non fiunt ex alijs, nectae ex alterutris, sed alia ex illis, ecce quod causatio materiae,
re inae, nisi respectu te inuicem, sed respectu tertii ab illis,ait enim sed omnia ex illis, id est composita riunt ex illis. Ex quo etiam deducitur validum argu mentum,quod Compositum est aliud ensa partibus, cum dicatoninia alia fieri ex illis Confirmatur causa,& causaltim diistinguuntur realiter Plarma, materia sunt cauta,compositiam es causatum,crgo: minor est clara,maior probatur: quia efficiens non causet seipsum, sed aliud: Similiter, forma non format Cipi am, nec materia fit ex scipsa, quia nihil facit le-ipstim,neque sit ex seipta: quia nunc na teria fieret ex seipsa Munaquaeque 1 Usa esset causam realiter, quod implicat contradictionem, quia esset,antequam csset,non possunt autem materiai forma causa te aliquid realiter distinctum a se , quia intrinsece ingrediuntur suum Cui satum,quod est compositum ergo ne fleest, quod hoc veri ricctur hac ratione: quia materia, ibrida aliter se habeant
quando sunt approximatae tantum Mantequam causent, postquam Cati saeuerunta non possunt autem aliter, Maliter se habere, nisi quia mutantur in tertiam
illam entitatem, sic causant causatum
realiter distinctiam a seipsis unitis, approximatis talarum , non autem a seipiis transactis in tertiam entitatem. Cum itaque materia non possit esse causa entitatis forme, nec conuersis, viato quod esset possibi lincuna seciandum Arith. causatio tarme non sit respectu entitatis mat n ire conmerso, sed respectu ali eius eluitatis, portet quod tenninus catisationis hami causarum sit alia entitas realis ab entitate partiui, quae non potest esse alia entitas,quam compositi. xemplum illi id quod ad dractin proconfirmatione suae responsionis de toto quare litatulo, sat tibias, dico, quod non est ad propositi ina, citata illud est totum integralc,quod conce imuis ne nisi e alii id a partibus suis simul sumptis, nos autem ' loquimur de toto essentiali. Quintia margii mentum etiam est effice cax, etenim certum est, quod propria pas . . .
so est alicuius entis unius, m pCra LIO Wrium. nilis speciei proticinit ab ente nomiam
ro persecta,& com sileto, modo formi nita tantiim materiae non est ens unum numero simul cu materia, sed diro qui iilla unio cum sit accidens, non est tantae virtutis,quod faciat illas duas substatias distinc has, scilicet materiam formair, una in substatiam numero;non enim duae substantiae distinctae realiter per aliquod accidens, fiunt una substantia numero et
quia substantia prima non constituitur in suo esse per aliquod accidens: qtua a cidens est posterius substantia, non dabirii ergo aliquod ens unum, quod sit pro piri lini subiectum propriae passonis, propria operatio non prodibit a lubiecto
vnon timem, sed eriint duo,scilicet mat
ria: forma. Neque valet eorum respon- Res ;sio, quod propria passio pro tanto dica sic 'vtur passio compositi, quia est pastio fior re-mae in materia etenim contra sic aletuo. Certaim est, quod operationes coria positi non competunt formae per se,ut etiam ipsi concedi ini: qtria qui dixerit animam texere,&ilar veti conorare officeret ridi-oilum ergo illi comperiint ut est in materia: at si competunt illi, ut est in mate-lia,competiunt illi per accidens, sic nodabitii aliquod subiectum inens, cui proprie, seri competat operatio positi,
226쪽
EMTITATIVO MATERIAE THEOREM A XXII. retr
i Guac propria passio Probatin conse quia est aliud ens substantiale ab illis sique tiari quia i competit operat , aliqueti brm ierous est unita materie, iilli petillam unionem,qtiae Cina
competit ilocculam n On2m, quae aere accidens,
ergo piopria operatio, propria passio
competi formae, icto proprio principio mediante accidente externo, quod dicere, quam sit absurdum, ex se patet. Nec valet dicere Hinc unio inter notCriam Midrinam est clientialis: quia quae cumque unio est relatio, siue sit essentialis, siue accidentalis i relatio enim habet multa spe cicrum, Inter quas una est,nio, hec rursus habet multas spectes, ut unioelientialis o mi accideri talis cum ergo haec unio fit species relationis, est acci
tali drinae competere diccturix accidonti,non imi si per se ni illi in erit ens, tali conipe a propria pallio, operari
compositu Ex di bis etiam pateti et sicacias u argiliaci Niniit m si compositum non sit aliud quam unio fori n. cc ira Petri .et,
patet quod coinpositum non est alia substantia ana Neria,&forma qui I in Composito tunc pra Errunt Harem materia ',&formae, non est alia entit it ilialis, sed solum illa unio qua Euenta et Sacci-
VCP dentalis, Nec responsio i liquid valet: serum quia tunc ibi main compolito non trabet alium inoctium insendi subita iritalem, sed accidentalem, scilicet, esse nitum, non ergo propter launc modum , forma in materia debet dici tertia substantia, composit uiri
Rationes aduersariorum soluunetur. cap. I V.
Diniat. 1 suborum ae pro solutione notan- nota da est una distinctio,quae desumitur ex diaa. his, hest, quod totaim realiter distin gui a partibus suis simul sumptis, potest intelligi duobus modis, uno modo quod totum distinguatur ab omnibus suis D tibus simul sumptis, unitis tantum, sed non transactis in tertiam entitatein per generatione, loc modo totum distinguitur realitera partibus suis, potest
esse sine illis, immo de tacto est sine illis:
cuti dicimus , quod accides distinguitura subiecto realiter, quia est aliud ens, quod et Letiis est distinctus ab approxi-
notione causarum illum producentiu . Alio modo potest itatelligi, quod totum dilthaguat ira suis partibus simul sumptis, Metiam transactis in tertiam entitat in per generationem,& hoc modo non dicimus quod totum distinguatur a suis partibus: qtita illae partes sic sumptae, nil aliud sunt nisi cntitas apstu et totius essentialis;vndedicere,quod totuin distin guatur a suis partibias sic sumptis, est dicere, quod totum distinguatur a seipso, quod implicat. Per Hanc distinctionem, quae desum uti rex clara intelligetiaThco
Iem Itis, stiluunt ii conanc rationes aduer
sariorum, per lianc disti otionem patet ad prinia in rationem, Om Itiendo responsione in Antoni Andrcae . Metaph. q. I S. tiam nori pitio. VmentCm Scoti quam in te Ilii Seiri. loco citato noui Issi me confutaui propter quosdam Scotistas , quibus illa mariana modum placet, ni positis mi irim potest esse sine suis partibus tantum unitis uiuet i Pprox Datis tantum, sed rio potest est sine si iis partibus simul viritis talaris achis in tertiamentitatem,cuiusmodii sit a teria, io ma, anima,&corpus, quando constitutit compositaim; sunt enim tunc compositu, Meuaserunt entitas compositi, neque amplius retinent proprias entitates,ut die caest. Ad secundam rationem dico, quod M. distinguitur secudum se totam a suis partibus simul unius aluum, non a partibus simul unitis, S transactis in tertiam entitatem irgument tim currit secundo nam do, nos autem intelligimus primo modo. Ad tertii, negatur consequentia, ad pro . ,hationem dico, qtioinentitas ternari non est alta ab en titate partium, sed illamet: quia iam vorta sunt in ternarium, ideo non ponit in numertim. Argumentum etiam non est ad propositum, quia illud est totum aggre*atione i loqllimur de toto essentiali Ad quartam similiter di s co,quod non est ad propositum: quia innititur exemplo de toto integrali, de quo nos non loquimur, sed loquimur de toto essentiali.Ad quintam nego conseqUen Ade.
227쪽
riam,ad probatiostem dico,quod duplex lia clariori distinctione . rui methnara
Creterruintis g morationis;scilicet rina fecit . Hinc opinionem cor militi selis, totalis vel tes minus quo terminus sequi profitentur,qui ea non in .clliseunt: quod dolis est terminus quo,entitas co requi similiter eam impugna iit, tuin si P i. positi torminiis totalis, quod Ad sexta sum non Ercipiunt:vnde non parum fie- dico,quod non cli ad petopositundi, non e cisse videbimur, siluaedis putationi es: nam dicimu . quodentitas compotiti it ram lucem attulcirimus. Ex dictis habes. titas ad uti iens entitatibus materi. r, iromodo ad auctaritatos erationes hil Ornue; sed dicimus, quod entitates Physica respondure possis Ad rationi Smateriae reformae, vertuntur in cntita Theologicas alias respondebitur.
o. tem tertiam, quae est Iulias compositi.
Ad septimam dico, quod pro cito Arist. THEO REM A XXII.
appellia ibri in quidditatem rei, quia illa est quae constituit composituminis Materia prima habet actumentita
sinatque in hac tertia entitate, non tam ituum .
negat quin illa entitas compositi sitientita diuersa a sorma de materia tantum Ponitis opinio Scoti eum suis fune
Ada unius, v dictum est, neque negat forma mentis cap. I. illam totius ut declarauimus. Ad octauam respodenicvt ad seXtam, quia haec, Noniam materia haec est dit ilis, se . . tertia entitas non est entitas superuenies I multi perperam mentem Secti
Ad p. entitati partium,sed resultans exillis.Ad ,-- intelligiatu, eam clare, po-Noriam dico, quod non potost considera nere,& dilucidare decretii.Scottis secun-ri totaim sine suis partibiis essentialituis, o Sentcntiartura, dist clarione iri. quaest.
simul unitis,& transactis in tertiam eriti prima proponit hoc qui esitum Utrum ratem : quia istae tunc facetie sunt entitas, in substantia generabili, coireptibali: totius,&stu veluti partes integrales, sed sit aliqua entitas positi ita realitor distii quidem potest intelligi entitas totius ab cisa forma, haec enim sunt verba eius: clueentitate suarum parti uin tantum si s ,rinalia deinde adducit unam opinio-mus unitarum, sicuti etiam entitas totius nem ciues a Marginistis tribuitur Richar est alia coecntitate partium simul sumpta clo de media villa, Alberto, quae dic
Ad rum tantum. Ad decimam dico,quod co bat,rem generabilem incorruptibalem. positum non clinatura,sed habens natu habere in serantum unam realitatem poram,ut docet Aristoteles in 1. Physicoria, titiam,&hanc aliqui dicebant ossema tex. .ideo non valet consequetia,&pro teriam,ali formam.Scotus hanc opini
positio assumpra ad illius probationem nem confutat, probat necessariis inest falsa; quia compositiam in substantia quacumque re natu Iali generabili,&cor Physica, tamen non est natura, stalia ruptibili esse duas reasstate positivas, hens naturam,ut docet ibi Aristotelem multis ratiornibus, sed praecipue sic ex A - , Ma Ad Timaram dico, quod licet Auer hist. i.PIimo degenerationet x. 23.Ingetetimis ora alibi oppositurn dicat, tamen in illo eratione naturali semper aliquid comi M. II.textu primi Physicorum ait, quod to rumpitur,&aliquid generariar,&hoc estrum nitul aliud est, quam suae partes si oppositum, quia ex opposito fit opposimul sumptae, ideo iuro Scotus hanc opia tum in generatione naturali praeterio Dionem illi tribuit, neque Scotus hanc, datur aliquid quod est comune utrique pinione uerro ex professo tribuit, sed termino, quod est materia, ergo in qua- inquit, quod videtur Averroc dicere, cumque re naturali genita,est op situ, quod totum non ost aliud nisi suae partes quod fit ex opposito, scilicet forrem, quae simul suinpta', quod si consentiat nobi sit c priuatione , eo modo quo doctiscum,ut tuetur Timara, nulla est conten sciui tamquam ex termino a quo , adesetio. Quomodo autem rationes aduersa etiam materiaquq est subiectum pri que
riorum stilucre debeamus, docuimus a tennino res per remanet in generatio
228쪽
ne,in re generatari ergo mater a tam ma sunt realitates positiuae. Praeterea,
substantia per se existensi diuiditur iu subsitantiam simplicem, compositam si sed composita non potethel se diuisa per
se contra simplicem nil illabe N partemper se dit Teretem, serealiter distinctam a forma,ergo in re naturali composita, siit duae realitates positiva distinctie. Alias rationes efficaciores vide apud Scotum citato loco lias duas faciliores addi ixi,
quia res haec est clarior tiam probari posc. a si secundumUinnes Peripa ticos Hoci , habito,determinat quale eras sicina eria, teria.. pro declaratione ponit hanc distinc nonem de potentia, quod aliquid potessi esse in potentia dupliciter , Uno modo, ut terminus ac Eionis agentis, sic dicitures se in potentia illud quod ex se nihil est, sed est in virtute, potentia agentis, ut
mi indus antequam crearetur erat in potentia, virtute agentis Dei sed in seipsonitu erat, hanc potentiam appellat potentiam obiectiti in Alio modo aliquid ei In potentia quatenus est subiechii capax, receptiuum alicuius formae, haecinr,otentia subiectiva et istae dua potentiae
quandoquet ccon comitatin,i iram sunt una mei potetntia realiter, scd compar
tae ad diuersia, sunt duae potentiar,ut eXempli gratia: semen est in potentia ad recipieitum formam corporis animalis quia elisubiectum capio talis formiae, sic est in p(itentia subiectitia, idc semen est in polentia, ut per actionem agetis fiat corpus an unalis, sic est in potentia obiectiva, quatenus ergo est subiectum inibi mabule forma corporis animalis,est in poteria subiectiva,quatenus vero semen considea a tir non ut est subiectum, sed ut esto ieci tun actionis agentis,per quam fit corpus animalis, est in potentia biectiva,&recipit agens ut peractionem eius fiat corpus animalis, siccadem potentia realis seminis est stibiectiva, obiectiva; iubiectui respectu agentis. Quandoque hae
potentiae suntseiunctae, ita quod potentia obiectiva erit in aliqua re, sed in ea non erit potentia subiectiva,ut in creabili estselum potentia obiectiva, non subiectitia,quia creabile habetis se tantum in pos entia, virtute agenus in se vero riuul
est nullum enim ese iubaectum in cre tione, quod subi jciatiir, ut in creabili non est potentia subiectiva. Habita hac distinctione ait, quod aliqui dictit, quod materia est in potetia obeiectiva tantu; sicut albedocst 1ia potentia obiectiva quando est, quae tamen secudu quid est,quia est in virtute causae vclcausarii suarum, adeo quod haec opinio videtur dicere, quod materia ex se nihil sit,&quod nulla habeat entitatem in se , sed quod solun habeat entitatem in causis suis,sicuti mundus antequa crearetur, ex se nihil erat, nulla habebat entitate, sed solii habebat entitatem in sua causa , scilicet Deo; Mua secudum hanc opini ne inateria prima est tantum in potentia obiectiva, non aut subicctitia, qtii ex seno est entitas,quae sit apta nata esse subiectu tormae, veluti sunt i, quae sunt in potentia subiectiva. Scotus contra hanc opinionem in siligit, probari quod materia non est tantum in potCntia obiectitia; sed quod ex se et entitas positiva apta suscia pere omnes tam .is, quod est entitas positiua,extra stra causa S,M nscq Onter, quod est in potentia subiecti ita non obiectina H l .ac apparet iure lectas quaesiti et quando quaei imus, an imateria primat beat actuentitatiuit, nam qua trimus, an materia prima sit entitas politiva ex se,extia sitas cati QS ivelan potius matCtia ex se nihil sit, ea tota sua entitas sit in potcntia, potentia agentis, suarum causarum. Hanc suarn opinionem probat, ii mul oppositam comtat, his rationibu . Coti alainc opinionem valent duae rationes nunc supra adductae, Salia omnes quas in pi citato loco fecit Scotus corra opinionem illam dicentem, quod invenea abili,&corruptibili est, nica entitas positiva, sed praetet illas specialiter, ita arguit; Stante positione aduersariorunt,ia cignis,ncc quodque generandum; vel generatum,erit maliter compositaim ex diuersis entibus, sed quoddam simplox; quod est conria omnem Philosophiam Secundo eadem stante opinione, non saluatur mutatio liabstantialis, cauod parita est contra omnem Philolbpnia probatur conseque tiarquia mutari, est aliter sculabere nuc quarn pilus, aliquom octo
229쪽
manens in inpositiuo,at si materia ex semillam habet entitatem positivam, dum aliqua substantia mutatur, ipsa manere non potest, forma autem patet quod nomanet in mutatione substantiali , eri ominatio substantialis est impossibilis quia nihil datur positiuum, quod in ipsa
maneat. Sed fortasse aliquis dicet, quod hoc non est inconueniens,quia dum substantia una corrupitur, taliae noua sub- η' stantia. ntra, hoc nitalest, quia licet in
corruptione substantiali una substantia
destruatur, non tamen annihilatur, sed ex ipsa aliud generatur quia corruptio
unius est geneiatio alterius non posiet autem ex illa substantia Coimpra gen rati aliasib stantia noua, nisi aliquidsubstantiae comaptae Iemaneret in hac ianuatione, ex qua generatur substantia noua rhoc autem ait Aristoteles, quod est materia modo,si materia non est quid posi-Gutum ex se, sed i oluim habet esse in suis causis, nihil remanet inmutationem,
stantiali, sic erit impossibilis. T. - Tertio patet,quod haec via aufert om-iM . nem compositionem , quia sicut quando albedo de potentia obiectiva redit ad actam, non fit compositio rea lis in albedi-ne,ita cum ex igne in potentia fit ignis actis,non fit realis compositio, redeo qui
ponunt materiain solum in potentia o lectiva, non subiectiva,destrUunt mnem rationem Philosophi de materia,
Euertut totam doctrinam allatam ab eo de materia . Propter has, o ali2s. ratio-Ops' nes,Scotus determinat,quod materia nod m est in potentia obiectiva tantum sed estentitas positiva extra suas causas,quae potest esse subiectiam omnium Ermarum, S sic secundum Scotum materia habet achium entitatiuum,idest, est entilas reatis positiva exti a suas causas Mest in potentia subiecti uasi ideo in Corsore qum siti hanc suam sententiam sic explicat, &confirmat: n: Neria est per se unum principium naturae, ut dicit Philosophus pri-ino Physicorum, tex. r.& inde, secundo tex.8.cst per se causa, ut dicit secundo Physicorum tex. 18.&quinto Metaphys cc tex. r.est pari compositi, Metaphysi
marum per t. I. Metaphysices tex. I .
est subiectum mutationum substantia. lium.quinto Physicorum rex. .h8. Vae cundum Theologos est terminus creatio
i o. Ex his omnibus, quae verissima sunt , necessario sequitur, quod materia non est aliquid in potentia obiectiva tantiim, sed est necessse, quod sit in potentia sum icctitia existens actu vel si tactus, Atintelligatur,quod ipse intelligat per huc
actum , in quo materiam per se exitiere
dicit, subinfert haec verba formalia, sed oportet tunc quod sit in potentia subi
cstiua existens in actu,vel actus,non curo
quodcumque dicatur setam tum quod, omne illud dicitii rem actu , vel actus , quod est extra causam suam Iecce quod se declaratiquid intelli at peractiam e
litati utian Deincle cxliis hac sententiam sic confirmat lcum materia sit principita,&causa entis,oportet necffssiario quod sit
aliquod ens quia cum principiatum,& cait satum d Cpendeant ae sua causa, Masuo principiq; si esset nihil, vel non ens, . dependeretens nihilo, Et non ente, quod est impossibile P erea, materia eadem manet sub terminis oppositis,&sub potent ijs numero diuei sis,quae in ipsa corrumptuatur. X his apparet, quod est realitas distincta a forma, siquod est quid positiuum ex eisdem causis, quia est receptiua formae Tamen his non ob stantibus, dicitur ens in potentia , quia quanto aliquid habet minus de actu,tanto magis est in potentia, Muia materia est receptiua omnium flarinarum subst
itialium, Maccidentalium, ideo maxime
est in potentia respectu earum , ideo
materia definitur peresse in potentia ab Aristot non enim inalcri habet actim distinguentem,vel diuidentem, vel receptum, vel in f hrmatarem, dantem sibi esse specificii in cuiusmodi est actus Q malis,&tamen materia est receptuium illius actus,scilicet serinalis,per nunc dicta, est causa compositi , ergonorae
potest esse nihil quia nihil non est, ceptiuum alicuius erit igitur aliquid, scilicet entitas positu realis . Cum ua . Scoto sunt Henricus decandatio, Gre Ser.
230쪽
ENTITATIVO MATERIAE THEOREM A XXII. in
quentia:quia ex duobus entibus in actu, non fit unum per se, modo rina est 1-ctus, eroosimaretria quoque sit vitas,
rim duo actus Q to,uisset actus,vel esse actus,qui est mrina,ves en in actu, quod est compositum,neutrum potestinta etiam per Scotum ergo materia non est citis Sexto Philo prius primo de gelabra
Neratione o. i. M .arguit contra illos cini ponebant subiectum generationIS
gorius de Arimino, Mercenarius,& Per
Adducuntur rationes contra Scotum cap. VI. Contra hanc suam determinata sen
tentiam Scotus adducia varias rationes,quiba aduersari utuntur, pro bat quod materia ex se,non sit entita positiva, sed quod solum sit in potentia ob-
sititia, lea quoa lolum sit inpotentia beth nc rationem:
techma liue quod habeat solum esse in liquod corpus actu, pci ua
suis causiS. tam ratio exseptimo Me qiuas '. et mmmet
amentis go non continetur sub aliquo metam et:
illorum, in qua ens diuiditur, ergo ipsi acritat ter distincta a rara, cnon est ens A est ens, non est aliud ens inconvcniens qui metu meta rina,quae est substantia. vixi si quis potentia luna, dicat, quod materia non siem actu, cactus completiui me et gy
linc ibi vult Philosoplitis, tamen est ens es adu mentes mmpotentia. Arguit contra, si in cnii' po pretes et diste: et
tento vel este materia in potentia, vel generatio substantialis, scd altriari tan
tentia;at neutrum istorum est ergo non teneribu, a lubit inhia non metet esten in potentia, latin primu quia mae generis, patet clii currendo per omne; teria tunc non esset materiata nihil enim nus accidentium: nam suscepti utimc est in potentia ad seipsum,aliquoquin es oris, non est color actu, ne litem genetret set,&non esset simul, ncque est potentia coloris, ergo in genere substantia TCα- Vrina,quia materia no fit serina, neque stiuum subitantiae nihil erat generis subrute tiumqua materia non fit, neque eua itanti cum autem tale receptiuum nondit compositum, licet ingrediatur com Ionaetur in aliquo alio genete, nec pollit positum,&maneat in eo. Secun iana reduci ad aliud genus, quam ad substanteriae non est ens per se intelligibile, quia tiam, dicendum est quod non distingui- ex Aristotele primo Physicorum,tex Syri tur realiter a rima subsitantiali, us est materia est cognoscibilis solum in Ana. susceptiuum, sic materia noestenti loetia ad rinam vel ut habet textus in positiva per se existens distincta a forma.Analogia ad Arte tacta ero non est me Praeter haec Thomista omnes Ioannes M. in se, quia omne ens positiuum est per se iacconus kZabarella argutuit contra Intelli Ubile . Tertio dixit Scotus, quod hanc sententiam Scottaaiular rationibus. --n inerra est in potertia subiectiva, quoc Sed bla,quod illi omnindicunt, conmilest extris ira causas achii,prout illud dici cedunt, quod materia et realitas post L . tu esse actu, quod est impositiuum ex ritua,&quod est ens sic saluant compositionem sed inimi dicunt, quod materia est ens, siue entitas potentialis ,
re hin i, ait diuidit,udistinguit, sed quod de se nullam ubet existentiam,sed
eam habet solum a roma, meo unpugnat cotum quo ad id quod didit,q odr indamento attinae nihil est dii tinctum, materia inentata politrua, sed in actu existens extra litas causas, hoc enim talsum esse aiunt quia irritetia non est actus,neque inaci Praeter ergo allatae, rationes
si a sua causis, quod nos appellamus actum entit itiuum,siue actum eritis. ntrae. Omnis acre diuidit,& distinguit,sed nsat cita non diuidit, neque distinguit ui 1 ipsi est fundamentui I natum ruat indamento naturae nihil estos Enctum, ergo me eria no est actus, neque habens huncta criim . Quarto si materia esset actus,compostum non Get per se virunt,