장음표시 사용
241쪽
di scilicet formam, aliquid remanere , arguimus dari subiectu nullorum
rami quod ipsa remanet in corruptione, modo hanc formam recipit, modo aliam dicimus quod materia est Gas ex se informe, sed in potenti cad omnes Q mas recipiendas , ita hac methodo aposteriori ab effectu, satisfacimus quietito, an sit, quid sit materia primas At hoc methodus includit habitudinem ad Orminarit patet: quia transmut Ilio fit in subiecta, Crgo hanc etiam in
Th o Theorematibus Logicis diximus si inet, laodum in uel igandi definitionem subitaret e scilicet demonstrationem quia . ut ibi explicaui natis, ecpcobaui muri quomodo liocetiam tiat, declarauimus in Theo Theoremate de regrestu, quere in his 2 uiuobus locis. Hinc facile postiamus olt dere, quomodo opinio Smti sit verissi mari patet enim quod eadem methodus inseruit ad venandum de materia prima quod est,&quid est non autem ut dicebat Mercenarius, ad an it inseruit in thodus, demo stratio ex contrarietate,&ad quid es analogia ad arte facta; in
ano parti ilanter contra io quod analogia ad arte tactimon sit methodias, via sussicies ad inuestigandum quid est, de materia ostendo. HI similitudo ex sonon tacit fidem sed pr.et supponit meth dum ex transmutatione substantiali, go per se non est sufficiens Antecedens
probatur sequia si quis arguat Sicuti se
habet materia respecti artificiali urn, itarnateria Ic spectu formarum naturaliti: sed maletiae artificialitata eis. Statim quis posset negare Maiorem,scilicet,illam similitudimem, scilicet, quod sicliti se lambet materia artificialium respecta fior-maru in artificialium, ita materia formarum natur. ium se habeat respectu O marum naturalium: nisi enim probetur,
ex se nihil valet pro tanto ergo valet, quia ex transimulatione substantiali ap- p uet haec similitudo, proportio quia enim in corruptione naturali destruitur mrma, te manet matella, rellamat tu i eit informis de se .potentialis ad omnes formas, hinc cognoscimus mat Ad
riam rerum naturalium esse similem miteri eartificialium cnon ergoli ec similitudo est vera, propria methodus inuestigandi quid est de materia prima, sedes transnatatio substantialis Hinc pater ad ditas primas obiectiones Mercenari j,non enim valent contrari tum: non enim dicit Scotus, neque euas opinio asserit analogiam esse methodum inuestisandi cocinitionem dei natoria prinia an sit. Immo diximuS, quod Analogia, neque
est methodus ac inuestigandiana quid Ad- .cit, de materia, ut ipse Lais , arbitratur. Sectuida veroa alio facit pro nobis; quia dicimus,quod via generationis ostendit quod est, deinde addimus, quod etiam facit scire quid est, ut longo sermone d
clarauimus in Theorei R. . et Logico, qUOdoc monstratio, quia notificat substati a.
Ad Atistotelem vero dico, quod illa Co, clusio non deducitur ci illi Analogia
praecise, scd e riuionibus stiperius addactis ex ratione transiluitationis, quibus Aristoteles proba iterat materiam esse
subiectum contrariorum, sed in se nulla oontrarium haberes sed eis susceptiuam illoruni ex hac enim tinacaciter deducitrer, quod materia est uiuormis, init tentia ad omnes formastalla autem analogia inseruit pro maiori declaratione; shd ex se non labet vim demonstr. Iidi, reper hoc patet ad secundum. Ad tertia rationem pro solutione est notandum,
qtiod duobus modis potest expolia Ile
textus Uno modo, ut exponit Mercenarius, scilicet, quod ibi dicat subiecta ina reriam cognosci per analogiam ad arte facta, Mexpolitio est satis conformis ver bi textus,sed tamen non propter hoc dicitur, quod Aristoteles volucrit hanc analogiam esse methodia cognscendi quid est materia prima sed esse quandam e
Uema TSumentationem, quae simul cum melliodo ex generatione, corruptione
deducha,deducit nos in cognitione quid
est materia prima Alio modo potest ex poni norim ter expositioni Averrois
sciliceti, quod sublesii materia cognoscitur in analogia, id est in habitudine afflarinam, ex se enim habet ordincm, Ni .
242쪽
eta, R ideo cum includat talem trabitudinem,non potest cognosci, nisi in hac habitudine;&analogia ad tarma hanc au-
tem habitudinem materiae ad Orma declarauito similitudinem materia arte factorum, aes enim non est tarma, neque aliquid formae, sed potentia omnes sermas arti sciatas includitu etiam materia de se no est mrma,nec habent formi, sed potentia omnes formas includit,&sic conspicitur, quod materia obet habitudinem ad formam; sic potest exponi ille tex.Sed Auer errauit in eo, quod ulterius progrediens, dixit materia nullo alio modo eae cognoscibilem, nisi in hac habitudine,quod tals inest,ut in prima Coclustione declarauit Scotus: porrove ita eit, qaod maeteria,vtest subicctu, tertium principitarerum naturaliti,ndest cogniscibilis,nisi in hac analogia, sed ut estiens abiblutu per se,ut ostendi unus in Theoremate de actu nutarivo, esto seu te iligibilis sine hac habitudine,&analogia ita est ens,Mitelligibilitas est passio en iis,&iicheiratio cotra nos nullum het robur. Pro cori oboratione vero primae conclusio clusionis non susit alia fundamenta coi struenda,quam illud, quod Scotusadduxit, nempe, quia materia secundam se, et eas absolutum omne aute ens est intelligibile per se quia intelligibilitas est
pallio enus quod fundametu adhuc probatur: quia enses obiectum ac aequa thim intellectus ut dictum ei in proprio NUX fcia sito, usicomne ens per se intelligibile, sim eiu itomuis color est per se visibilis , dato --β quod color sit obiecti tin adaequa tu visus, tamen specialiter cotra fundamentu Ad- Uersiariorum arguo, piobo, quod acti ista alis non sit causa intelligibilitatis rei. Quando isti dicunt, quod actus est causa intelligibilitatis, vel intelligunt ex p ute rei,vel cx parte intellectus: si ex parta rei, hices sensius, quod achus est causa, pter qua res est intelligibilis. Si secti doni odo,luc est sesus,ac 'est causa piopter quam intellectus intolligit rem Si pruino modo, adhuc duobus modis intelligere possunt,uel enim intelligunt,quod actus cst causa propter quam res est intelligibilis materialiter, ibiective, id est a
ctu sorinalis statu est obiectum intelligi
a Ibile siue materia intellectionis, mi utilaliud: vel intelligunt quod actus ei causa &rario propter qtia res est intelligibilis mrmaliter, adeo quod actus est ratio mimalis, qua res est intelligibilis, ita dfutire sensus, Primus est,actus est causa propter qua intellectus intelligit reni, Secudus, achus est causia propter quam reses intelligibilis obiective, Tertius Vachus est causa propter quam res est intelligibilis maliter . Aduersarii non intelligui primo modo, quia tunc nulla esset disputatio inter nos,quia non loquimur deintellectu nostro, an possit materia nec ne intelligem sed loquimur de materia PQ in se an sit itelligibilis, i hoc modo iiitelligere , esset omnino quoque falsu , qtua intelligetiae abstracta sunt m lxime actus, sitamen e secundo Met Malibi, sunt difficillime cognitu ab intellectu nostro: quia se h. ibet respectu illaru uti oculus Nicticoracis respectu lis Restat crgo, quod intelligant secundo, vel tertio modo sed neque secti do inodo est vera: quia si solum actus rivalis esset obi
cst ,&niateria intellectionis, cetera enim non essent intelligibilia vcniateria, pix situ actus secundus, scilicet ucrationes, ite entia, te qui b. loquitur Arist. . Phyc. te . .quamao Sut naturalia neque habet natura, sicino sunt tarma, nec materia, nec copositum, sed sunt secundia nativia,
quod tame est falsum, immo haec cognoscimus hillis mediantibus ascendi iuus in cognitionem rinae compositi .Pi. Eterea, tunc materia prima nullo modo e se set intelligibilis, quia quod est extra obiectum alicuius potentiae , no potest ullo iiiodo percipi ab illa potentia, ut stantis , quia est extia obiecti visius, nullo modo invisibili aer si actus Ormalis est obiectuna intel rectus,materia nullo pacto poterit intelligi, nisi mri: in dicant per accides,ut dicimus,ciuod albedo in aedificatore aedificate aedincati sed re sunt peraccidens, non pertinent ad scienam. Relii qui u ergo tertius sensus, in otio ipsi l quuturi sed hic quoqtie est falsus,quia Sutiliter tunc sequeret iis , quod actus secudus, entia secundi uti naturam, non Ecsent per se intelligibilia:probatur consuquentia quia illud, a quo aufer turiaticatio
243쪽
forniali intelligibilitatis, redditur inintelligibilessedactiis secundus, lantia secundum natur uti, secundum se sunt denudata ab acti primo, forma,quia forma non clauditur in eorum latitate, ut patet, sed sunt entia distinctii. Similiterinateriae primi tunc repugnaret intelligibilitas quia ei repugnat actus , .m ma, resic neque ullo modo posset intelligi, tamen Adtiersari concedunt ipsam intelligi: nam eius definitionem , reproprietates assignant. Nec valet dicere, cignoscitur per mi inam, quia cui reptignat ratio mimilis intelligibilitati , est penitus in intelligibile, sicuti id, cui repugnarratio riualis entitatis nullo pacta etiens, Etiam tanu S, qtua Vrcpugnat ratio visibilitatis, nullo modo nec per se, nec
per accidens est visibilis; neque est quod icant esse intelligibile per accides quia
hoc est falsum,ut visit in est deinde, qui esunt per accidens, non pertinent ad scientiam. Ex his patet, quod ham propositio, quae est si indam rarum Aduersariorum,aetus est causa intelligentiae est falsa secundum intellectilia eorum. Sed est hic Atari notandii, ne decipiamur, ut decenti sunt dum Aduersat ij, quod quidem omne Ens ale est intelligibile, sitie sit substantia, siue litaccidens, siue materia uiue forma, siue perfectum, siue ini perfectum, sed tam cinvnum ens no est ita persccto intelligibile, ut allelu, sed illud, quod habet nobiliorem entitatem . et perfectius intelligibble, Miloniam tirma est perfectius ensquam materia, ideo forma est magis in telligibilis. Insuper cum forma sit c. uica, dans entitatem rebias forma quoque dicitur causa intelligibilitatis rerum; quod enim tribuit rebentitatem , tribuit quoque intelligibilitatem , quia intelligibilitas est passio entis; Ctim itaque rina sit
Causa entitatis est quoque causa intellia
gibilitatis .in hoc sensu vera est illa
propsesitio ac tis,&mima,est ratio intelligibilitatis, si Isic non officit nobis, ut dictum est: quia nos concedimus, quod
illud est magis intelligibile, quod habet
nobiliolem acti inas unde substantiae abstracte propter hoc sit intinaxime uitelligibiles, id est perstitillima intelligibilia,
non tamen sequitur, quod res paruae en-
litatis, ines, qua nitu habet actus stat. maus,dummodo silens,non sit per se intelligibilis , ut dictum est Ad quod Nberius declarandum, valde est utilis usa disputatio , quod difficultas cogit scendi res non prouenit ex parte rerum, sed ex parte noliri intellectus, de qua suo loco; licet enlin unum intelligi bile non sit ita perfectum uti alterum, tamen unumquodque quantum est ex se est a que facile intelligibile, ut reliqini m. Hinc patet quomodo potentia sit causa ignorantiae , re occultationis, quia quod est potentiale, est parua: entitatis &sic est parum intelligibile, inpropter hoc materia prima dicitur parum intelligibilis,quia est maxini3 potenti ilis, litet iligentIae inaxime intelligibiles, quia nihil participant de potentia, sed Itintcntia perfectissima.
Hinc au primam rationem nego Maiorem: qtita omnibus modis est falsa. Ad secundam concedo, Quod potentia est cauta occultationis, quia minuitentit
rem, reperfectionem eius, rideo dico, quod materia est intelligibilis satis exiguo modo qui . h.ibet mi illum de potentia, cum hoc tamen stat, quod initori .icit per se intelligibilis, Vimen qtua materia per se insensibilis, ideo pro laoc statu cognoscitur per res lansibiles propter ordinem, connexionem nostram potentiar uni in communiter dicitur materi .1 inintelligibilis,quia est insensibilis vi diximus in Theoremate de obiectat:itello chiis Adrationem Thomiliarum paret, quod procedit ex falso fundamento,sicilicet quod materiai si habetentitatem ab ,-
hi tam Ex his facilis est respolio ad ra- , tione diiccolominet, Ad prima negatur L. Minor ad probationem ii spodeo, quod aliquid recipi in alio, tarmaicaliud potest intelligi inibi, modis, vel ut actus
Inniateria, ves ut obiectum in intelligonte; primum est mutius propraum se riara', sed secundum est munus omnis entis istie autem receptiones patet quod inagis distant ab initicem , quam Caeluma tecta; quod conspicile patet exauctoritate, Sexemplo Arist. s. de Anima, tex. f. quod meus est lociis formari ini neque enuia hoc intelligitur de formis rea
244쪽
M A TAE R I AE. THEOREM A XXV.
Iibus realiter, sed de speciebus Ormarii,
que intentionaliter in intellectu, men te recipiuntur quodlibet autem ens habet huiusnodi species, tantias Per
hoc patet ad secundam,vult enim dicere Arist. quod non recipitur in anima lapis materialiter, sed spiritualiter per suam speciem, ideo non sequitur propter a ,
quod imateria in se non sit intelligibilis , ipsa quoque per propriam speciem non
possit, uir es ligi. Ad tertiam alias ille textus est explicatus in Theoremate de primo cognito, pro nunc dicatur, quod locus ab auctoritate negatiun non valet.
Ad quartum dico,quod concludit materiam Elle paruae entitatis, quia plui binum potentialitatis habet, ic est parum intestigibilis; concitidit etiam valde esse remota a sensu , quia distat ab actu
formali, sic est insensibilis, deo pro hoc statu per se est parum intelligibilis,
sicut etiam intelligentiae,non rationCCntitatis, sed ratione ordinis, connexi ni nostrarum potentiarum . Ad quin tu negatur Minor Ad prob itionem ia probata est alias in proprio TheorematC,
quod materi.c est pars quidditatis, habet suum quid .
Iii materia prima non datur tarma comporeitatis siue ratio seminalis coaeterna eiu
vositio Fiberti uagni,ct aliorum. SCotus secundo Setentiarum . i8. q.
unica, recenset quandam opinione,
quae a Marginis lis tribuitur Alberto Magno, Menrico hab alijs tribuitur incennae, de alijs, quae asserit in materia
prima esse trinam corpore talis, te nam Cisca hanc materiam tria sunt f cienda; Piimo declarabimus, quid intelia ligant per lianc miam corpore itatis,
Secundo eorum ratione adducemus,
Tectio aminabimus illam.Quo ad primum existisnantisti, in materia pruna
esse itandam inmam substantialem inici iniri quam appellant rinam corporcitatis, quae quidem per stapsa non est perfecta tarma, sed imperfecta dat tamen materiae, ut sit receptiua omnium mmarii in Haec Orma appellatur ratio semita ilis, siue inchoatio riarurtim: auia ex illa educuntur omne mrma tamquac seminario, siradice , dicunt, quod licet sit impers cta,coagittamentcnerati extrinseco in prima generatione cuiuscumque rei Pro hac opinione adducit
Scotus varias rationes, sunt istae Nisi ,
haec mrma admittatur in materia, sequitur quod dabitur creatio, immo quod hae quae generatio appellari bi et ab omnibus erit cieatio.Cosequens est falsum, tam secandum Philosophos,quam Theo os quia Philosophus no admitti creatione neque Theologus admittit, quod agens natural misit cerare Consequentia probatur: Quia creatio est productio alicuius nulla illius rei productae parte supposita ii sed lic est,quod sit innare pro
ducitur ab agente sine hac forni aeterna in materia, prodiicitii l.ini rem totaliter, nulla sui parte supposita, ergo agens naturale creat, sic illa,quam nos appellamus generationem ut creatio at si admittamus illam sormam corporeitatis , patet, quod non sequitur hoc inconia niens,quia illa praesupponitur tamqtiam pars rinae inducendae. Secunda ratio, sequeretur quod nullari generatio esset naturalis, consequens est falsum,ut patet consequentia probariir. Ille motus est violintus,&non naturalis, qtii est totaliter ab agente extrinseco, nullo autem pacto ab intrinseco , sed sic est quod si non admittatur hec forma aeter na vi materia, quae Coagat agenti extrinseco, omne agens in motu generationis est extrinsecum:quia materia non potest ager neque tam inducenda, cuia in dum est, nil aliud aute internu adest;Relinquitur er 'o quod omnis generatio sit violenta.Haec ratio cotirmatur, ex Arist. s. Q. in 1. Phusicorum,tex. a. ubi ait,quod naturalia diti erut ab arti licialibus per hoc, quod naturalia litabent principuam internum motii s.artiricialia vero nequaquai
per quod principiunt patet, quod vult
intelligere principium activum,non passivum a1 uncialia enuia quoque habent princi
245쪽
principium pastuum . At si haec forma
QP arto ait Aristot les,G.Metaph. tex. r. quod principium artificialium est hi cognoscente, principium naturalium et: in moma certum est quod in hac authoritate unis drmiter loquitur de principio, alioquin non valeret argumcinium quod ibi tacit: probat enim ibi,quod Philolbplii naturalis distinguitur a practicis; luia naturalis est circa ea, quae habet principium in re mota, practicae veto Sut circa ea, quorum principium est in operante, sillo in intellectu Necesse est ergo
quod intelligat uniformiter de principio, scilicet de illo, per quod scientiae illae villinguiuatur; tunc sic:sed principium artificialium est activum,ergo principium, quod est in natura debe quoque etsic activum;at tale nil aliud esse potest,quam ill i forma corporeitatiS,Crgo. Quinto , tertio Ethicorum violentum est,ctuus pruicipium est Earea non conferente vim passis , ergo per oppositum pacsum natiuale est illud, quod nomouetur totalites ab cxtrinsem, scd ipsum qu cute pati iam aliquam vim confert ergo hoc quod in passo naturali conferat hanc vim,nil aliud esse potestnita fio ma haec, ut dictum est , ergo datur serma corpo-rcitatis aeterna materia quae est inchoamenturn,& ratio seminalis omnium sor
Sexto arguuiali pro hac opinione sic. Tria supponendo,Pi imo quod supremugenus in cathegoria substatiae univocum est corpus,quod sola caduca corpora C plectitur. Secundo genus uni uocusillud solum dicitur,cui aliqua una natUra communis extra animam rospondet Tertio, quod hac natura communis a qua sumitur uni uocatio, non potes esse sinem ma Tunc ita argumentantur Corpus quod est supremum genus cathegotiae substantiae,in uniuocunt genus omnium caducorum corporum,ergo ei respondet in rebus aliqua una forma ab omnibus talibus coisoribus participata, datur ergo forma corporis, si ergo datur, ergo a te
nieth, quia quod euin re intereunte ,
debet quoque esse in re generantia, non debet interire, at corporis natura, siuue forma nulli rei generandae epugnae, immo est omnibtis nec si ariari Stest ino ianibus rebus , ergo nunquam interiret debet,ergo est aeternari sibi autem mat ri Ostae tCrna, go inii interia solum in se potest, Sic concludunt quod forma corporis sita terna
Huius opinionis confutatio. cap. II. HAEc opinio communitur fere reiici
tur,ab Omnibus,Scotus tamen praecipue contra eam loco supra citato argumentatur Mimpugnat fundamenta huius opinioniS. Primo sic. Illi ponunt hunc achii sis
mam in materia ad vitiin i ina Cretatio marsi nem, dicunt quod ii haec forma admittatur in materia, optim saluatur, quod generationaturalis non sit cieatio. Contia hoc non statuatur: qilia qui aelo virum illa pars forma det nou aduenietas, pergen ationem praefuerit,an non si dicas
quod non ergo cum illa Orma non sit aso, sed ab alio ager te illam producente, de nihil illius prae fuerit,creatur: si dicas quod praefuit ergo nihil noui acquiritur per generationem, dic nihil est . totaliter novum, sed quodlibet erit in quolutat ,quod reptas inat Philosopliori Physicorum,t X. Huic rationis disii aliquis responderet, quod licet pars generanda non pra existat, prae existit tamen forma illa aeterna, qu e est par eius imperfruta , resic non creatur. Haec responsio est contra ipsos: iuia ipsi aiunt,quod illud cre tur quod producitur in este, nulla eius parte prae supposita si hoc est verum, si quitur quod illa pars quae de nouo int
neratione aduenit,creatur:quia ipsa non
praeruit, neque aliud illius partis cilla
nim praeexistens forma aeterna, non est pars forma qua de nouo a luenit, ali quinta aec pars de nouo adueniens, esset
prius quam esset; si autem dicat, quod haec pars praeniit ergo no datur aliquod nouum in generatione, ut stipra Ratio itaque est efficacissima, quia procedit ex supposito tali aduersiariorum, Mest ad
hominem salsum est enim juod illud
246쪽
CORPORE ITATIS IN MATERI A THEOREM A XXVI. cu
dicatur creari, quod producini rin esse, milhi parte sui preexistente: sed illud cre aeri dicitur,quod producitur de nihilo, ei licet, nulla presi apposita materiari adeo
quod id, quod producitur in esse , licet nulla pars ipsius preextitit tactumnodo
de aliqi materia producatur inesse, nodicitur creari, bd generari: sic in proposito, cum omnis forma naturalis educatur de materia, licet itali ii ,rmae me xistat,non dicitur croari,sed generario Secundo quod talis forma quae sit ratio seminalis, iron praee viscat in materiai probat sic. Supponendunt ei ut etiam dicunt Aduercari j quod tarnia illa ottana
exiliens in matella, mi ma adueniens,
sint esui dein rationis, alioquin illa nara
esset ex diuersis rebus diu laru in ratiInum, tunc sic agens quod in virtute sua
aetitia liabet fiormam pintectiorem, habet iioque imperfectiorem ei is dein rationis , ergo sicuti perfectior ponitu rua esse per generans, sic imperfectior,e gonones opus racione semitiali perp
Tertio, pars tarmar per generationem inducitur, aut educitur de potetia materiae immodiare, tunc frustra ponitur ratio seminalis, Ghec forma in materia ut non educitur Gorateria, sed de illa ratione seminali, vel de materia quatenus est
sub ratione illa seminali , fori a illa corporeitatis;sedrinabo har etiam absurda sunt, quia utrobique sequitur quod aliquid deducatur ad actu de aliquo eiu sedem rationi cu ipso Coniciquetia patet: quia ratio illa feminalis, vel materia, ut est sub illa ratione, Urina est eiusdem rationis cum forina inducenda, ut illi co-cediint,& concedere habet ratione superius ad lucha; falsitas consequetis probatur: quia nihil fit ex alio eiusdem rationis eum ieip b; non enim aqua fit ex aquatiaeque bos ex boue(nisi ratione agentis , sed omne quod fit, ex suo contrario fit, vel ex
medio,ut dicit Philosophus pri in Pae si-
: Quarto, si hec forma corporeitaris datur in materia prima, aut est eade respectu contrarium tarmarum, aut in mat ria pruna sunt singular rationes seminales singularum rinarum specimarurn
Non potest esse eadem quia tunc deridii urnero erit parsi brinarum strariaruri quod est in murruens Praeterea,Illae r
me nirn id ex quo limi contrarie, dis ferunt; non dii crunt autem per ratione illam semitialem, quia illa est illis unius .cata es headem setam durari aduersiarios
omnibus; ex Hypothesi ergo per aliud diffecunt, sic sunt composita ex partibus diuersiarum rationum, quod est fatilina, cum illae sint simplices . Si vero in male ria sint singulae rationes seminales singu-narum fornaarct m tunc vel una insorin
hii materiam, Maliae non, Miicerm per se subsistentes, aut omnes in Orinant, siccum sitit inii eis specie illa in iteri , violarit in tarmat i diuersis Grinis specificis substantialibus , quod tiam sitia possibile ex se patet non ergI ad II LCnda est aliqua ratio seinitialis in inateria, neque tarma corpore itatisvna, neque plures Impugnat etiam aliud fund. in nitide sumptu ex natur ilitate generationis quia falsum est, quod naturalitas generatiosus de sui natura principio achi uota hic prUbat, quod natura non sit principium activum, sed pallivum,de quo suo loco, ideo non eit quaerendum principiti activum,in genetatione ad hoc ut generatio sit naturalis, sed surnicit principui pascit uti, sic propter hocio est opus ponere hanc fornia corporeitatis,quae sit principium activum generationis coactiuuas aget externum, sed pro principio ac uosus ficit agens extet lavan, internum Vercionali principium naturale est passivum. Ali arguunt conini hanc opinionem Ratio ut Aucrroes, Si haec tarma terna essetis ne, materia,non pol, et vlla alii mmo recipi li)ra. in materia,conseqtiens ei filissim, quia tolleretur generatio substantialis contianua. Consequemia probatur: quia mathri petr hanc finnam cons ituerunt in actu, uichimas tarma illi adueniens essset accidentalis , siquidem omne adu niens alicui in actuses haccidCns. Quidam respondet, quod duplex est larina, alia spectrica,&alia genetica spe cifica quidem constituit in esse actualitauquodcumque aduenit enti existenti inachii per talem Ormam, est accidens seis mima generim non constituit in actu exi-
247쪽
existentiae,&ideo tarma illi aduenire potest quae ipsum constituat in esse actu Ii existentia in sic in propc lato Cum haec Orma corporeitatis sit gen rica , non constituit materiam in ei Sehcbali existetiae,& sic mi me sp cci rice materice aduenire posse init, Sullam conti tuere in se specifico actuali, neque sunt a
Contra hanc responsionem arguit a barclla quia vel forma corporeitatis est coaeterna materie,ita quod intrinsecus in h. a reat essentiematerie,& sit inseparabulis ab ipsa, ct illi inest potentialiter , ita iiDd matella respectit illius est in forma contradictionis . Non est dicendiam hoc cIndo modo, quia cum seu stra sit forma dique non reducitur ad actum, pocset contingere,quin quandoque materia esset sine hac forma,& sic illa serma esset
corruptibilis, neque esset teterna , Si,Cro dicatur primuin, ut dicere labent, valet argumentum factum quia ina talis forma intrinsece inhereat essentie linateriae,
sequitur, quod nulla alia rma substantialis illi aduenire possit quia in tu existens prohibet extraneu, Sed neque hec impugnatio st,. ilida, quia dicunt,quod intus existens spectricum prohibet aliud Hasdem specie , vicit illa sol macssct
specifica, utique non posset materia recipere alias forma spectricas: ital, quia haec est generica,non sequitur. Vii de dicerct, lxiod recipiens debet esse denudatum a natura recepti specifica, non generica, decimo ali . Positio opinionis Scoti num duersariorum, solutio ratio
cap. LII. Ropter rationes adductas, Scotu a-
i perte sustinet, quod in materia non datur talis inchoatio formae, neque m ma corp ieitatis quid autem sit ratios minsilis, hin ovibus sit, declarat; sed nos uso loco tractabimus de illa, Nunc ad rationes Aduersariorum respondendum Adi esti Ad primi in patet ex dictis in confutatione opinionis aduersariorum,non Valet enim cosequetia, quia generatio fit exl . iecta materia, hoc sumcit ad saluadam gen rationem non esse creationem.
Ad secundum simit nerui dis a Urions quentia Ad probatione dico: inrid prin Ada.cipium natura leno est ac icuim, sed passiti tu, motus no dicitur naturalis a principio et tuo, sed a pal tuo; quia inatura est principium pasii cui in tantum motiis Squietis,ut dicam, ideo licet aliq: iis motas totaliter sit a principio e rura Xterno, tamen ii sit conformis principio passivo interno rei materiatae est naturalis, si vero sit contrarium principio pastilio motus non est naturalis, scd Viel ratus, ut in Su. aestione Annatina siti lincipium passuu Th.. motus tantum, licam. s. Ad tertium, quod est conmmatio pre Ads., cedentis rationis, dico pro viiii c.Quod artificialia diri erunt a naturalibus , nedum
per princitium ac sunm, sed per principium passivum' quia naturalia habent principitani passuum inclinans ad talem motum, scd artificialia it equaquam, sed
Ad quartum dico,quod Aristoteles ibi A si non loquitur,nimi miter in omnibus , sed soluin quantum ad distinctionem obieetarum,ut dicam infra tinc. Sed quando cicit, quod pisincipium arii ficialium est in cognoscente, intelligit de principio activo: scillatini ait,quod principium naturalium est in noto intelligit de principio passivo Ad imp tignationem Respo- detur, falsum esse, b loqui de principio unis Oimit ei omnibus modis nam principium rerum naturalium est passivum, ut dictum est principitim, artificialitim,
in e obire ortua sicientiam in praeticari est activum principita tamen utrinque Vnima miter se habent quo ad hoc , quod sunt distis ciuia suorum obiectorum
scientiarum; non sunt autem uniformia
quoad ratUnes proprias quia unum est sic iuum aliud pauiuum, viatim est in umtellectu, aliud in re mota, virlimque t menes distinc tuum sui obiecti ab alio obiecto, Mab alia scientia. Ad quintum, aut horitas illa, violen Auctum est illi id, cui iis principium cst extra, non conserente vim passo debet sic exponi, quod violentus motu est ille, qui ut a principio externo passio non conitarcnte vim scilicet passo noninebente inclinat nem, ta tendentiam ad talem mo
248쪽
tium, ted potius praebente repugnantia,
23. Ad Qxtam quid iti id illis uis po
sitis quoruin primum est falsum , ut infra ostendam , ad argumentum dico quod datur mima una Correspondens corpori , tiod est genus unitio'imitii, stantijs caducis, &mortalibus,sed est v-na generet,non numero; ideo haec non potest in materia nuda coexistere perpetuo, Mideo in argumento est tallacia a qui uocationis ab unitate generica ad unitatem numeralem. Unde Concedo , quod forma generica sitae terna,quia uniuersalia sunt aeterna , sed forma una numeroni illa est aeterna nihili i mero num est .ae emam nisi Caelum, caetcra sint fluxibilia , hoc modo etiam rationale est forma aeterna hominis, ex hoc autem inferre , quod in materia debeat dari unafrinna numero aeterna est abstiadum.
Im eri non est una numero , sed spe
Exponitur, incomprobatur, filio Scoth, aduersa rei citur cap. Utricum S Cotus inquario distinctione undeci
ina, quast. 3.arti C. sic rado, Cointra
Aegiditim sustinet, quod materiaitam a non est una numero, sed diueisa; at sustinere videtur eam esse unam specie sic sentia, quod est idem, quod esse unius rationis , ut quid Pro hac opinionc varias r. rb. tution addiicit,sed praesertim has Dicere, quod materia sit una numero in omnibus compositis Est contra Philosophiae, colura rationcm,eimo non est asserendum; rus sit contra Philos phum pribatures quoniam Philosophus in duode cimo Metaphysic tex. 1 .loquens de per se principiis, ait, quod sicut principiat astantilia,sic runa per se principiari hoc secundium genus, o speciem, nu-nacrum;&ad propositam expresse dicit: licium, quae sunt in adtria specie diue ita, supple sunt pei praecise , sed quia singui est rata mat
aiidem uniuersili eadem.Ex ioc loco claro dediicitur, quod ex intcntione vult quod materia mea, tua, ut est pci suprincipium meum, reuiam, est diuersa numero. Sectindo e processu Aristot in primo Physic. teX. 81.Sprimo dogCD.t x. 1 .ac secilia dot si .d gener itione in investiganda materia , paterim2Uriam non esse unam numero,in omitibus enim
his locis Aristoteles ait materiam esse eadem si ibstantiam tot transimulationi, utrique temnino, Ex hoc deducitur,ergo materia est eaden, in genito M inrupto aliquo modo, ito modo nonis eaciem in duobus simul genitis,qui si esset ei de eodem modo generatio, corruptio, noni magis concluderent materiam ii genito,&corrupto esse unam, quani hier Diexistentium simul, si ibinsero, sed ei P eadenumero in igne genito, hin acroco rupto in ignem, ergo non potest esse e dem numero in aere , Migde simul ex stentibus. Ditin, si materia Cadem numero est et simili sub forma aeris, signis,
non re illi roretur transmutatio comi m- pons pr a cedonSadhocvr materia fieret
Quarto est contra rationem, quoniam . G. mattia est prior ordine nati irae , nam forma recepta , quia miteria est fundamentirin, omnium, at prius ut est pri trios sentialiter non variatur propter variationem posterioris ergo anateria per adii en nribi maiiam,non preset plurificari numero si ipsa per se esset essen sal ter unanumero, sic eadem materia ni mero re i perct diuersas mireas substatiales contrarias vel alim incompossibiles ut aeris, ignis,&tucilioritas seqυcretur qucd generans ponet genera Iulior rumpendo, Ctia eadem materia numero
posset esse sub forina hominis asini,cti nullae duae tarma substantiales repit-gnarent perficicndo eandem alcri in . Ex omnibus his rationis, couincitur , si materiam primi non esse, nam ratim ro, sed cu necessario materia sit una, quia nitas est passio entis, ideo copetit om nibus entibus, necessario debet esse aliquo modo una, tu in unum solum tribus modis dicatur ex Aristotele . Plays.rrex in I unum numero, unum specie ae
249쪽
Vnum gener necessario materia erit una aliquo horum trium modorum , diruimes autem,quod non est una numero,erit ergo una vel speci vel genere non videtur autem posse dici, quod sit una gen re,quia non trabet differentias spectricas, per quas distinguatur in suas species, neque habet species,ut patet, erit ergo una specie uia est una species entis;diuiditur autem in plura numero per ultimas realitates suas.Vel dicamus,per ultima re litates formae, neque enim repetitur m teria una numero distincta ab altera, nisi
in composito, sic quod est ratio indiuidualis compositi, citctiam indiuidualis
Tamen Gandauens lib. i. Physic. q. 1 .Conclusione secunda , Timara ex Opi', Auerme Theorentate '6.aperte sustinet, quod materia prima sit una numero di-
uinguit enim de materia prima, proxi- a,compositi lianc fatetur esse plures C - tumero,materiam vero remotam esse nam numero asserit omnium generabilium,& corrupti l uJ; S probat primo sic:
quia omnium it transmutantur aeditii. v. uicem, est unum subiec in numero,cutras mutatio requitat subiectum n tunnia morosub utroque terminoiani utationis x i. Phus tex. 1 uJ.tCX. S.at Omnia naturalia sunt tras nutabili ad inuicem,ut patet ad sensum,ergo materia est una numero in omnibus entibus generar ra. bilibus,&cori uptibilibus.Sectando materia prima dei non est distincta oportec Ergo eam habet, aliqimmunitate quia uniuersialite quaecumque diuisionem ohabent,ut sic, unum dictantur,scd mat ria non est speciei unius, neque est una generesneque una analogi i ergo relinqui-Mod tur,quod sit nanumtiro Modus autem
die is dicedi eius et hic; Aliquid dicitur unum dira numero duobus modis Primo positive,
ius o &hoc modo illud dicitur unum ni iam ro, hira quod habet mi mam unam numero per sv quam est individuum, ut contingit, de
mi V quoli vitandiuiduoalio modo aliquid di
' citur unum numero pestratiue,quia est v- num per piluatitanem omnium Orniarues indidualitam, a litibus cst inultitudo nuiat, e meralis,iam Ct in non est una numero pris
in o modo, sed secundo: luia ipsa non rabet ali tram forma actu per quam sit v-na numero, sed caret Omnibus quantum G. o.
est ex se,non quod careat omnibus finiui, sed quia ipsa materia in essentia sola nullam ibi uiam claudit. Pro hac etiam opunione videtur esse Aristor, qui 1 Metaph. tex. I i ait, quod in s Indamento naturae nihil est distinctum, almaeteria est fundamentum naturae, ergo in illa nulla est drastinctio,crgo est una numero. Vertini haec opinio non est vera uec A Re ristoteli consentanea,& ideo contra eam citura argumenta Scoti facta sunt efficacissi-nia, quae non oportet repetere Sed conta amodum assignatum,ita argumentor. Omnis priuatio reducitur ad positiuurn, sed materia per vos est una numero pria uatiue, Ergo debet haec unitas numeralis reduci ad aliquam rationem unita is p sitiuam antecedens est concessium communiter , consequentia est euidens Sed quod decepit aduersalios omnes,cst non rectu percipere quid sit unitas spectrica
vel generica, quomodo hae differant ab
unitate numerat unam qui a vi lcntinat Nam esse, Mirabere unic uia ista Iam,idco existimant eam esse unam numero qt: od tamen est alsum: nam sic etiam videmus naturam specit leam esset unicam
essentiam,&esse unu inen in reru natura ine tamen dicimus esse unum ens numero sed peci ita in proposit licet maereri sit unica essentia, vim Raetis in rerum naturari, non tamen est existit Unda Camisse unam numero:quia quod est num numero est incommunicabilest Livius,ut quod, ut quos materia vero comunicatur plurib',ut quod ,ut patet pre
dicatur enim de hac, illa materia; .ctu diiuditur in huc, Lilla materiam, s(cut homo diuiditur in Socrate Pelius Praeterea,distinctio illa de materia pro X ima, materia remota, nullius est ni menti: quia materia pro maest qire rubforma actio;acha finateire proxima non est diuersa ab alia materia proxinia exh&quatenus est maintia, sed ex rara, proprietate enim , rutiones propter quas materia proxima est diuerta ab alia materia proxima,in sunt sibi a se, i man&vcie sunt pioprietates compositi , mrmae,non nimine.
250쪽
Ideo ad r. tiones pro opinio re adue morum additata', ad prisna :co, quod
in locis assignaris Aristi dicit in oria in generatione diabere reperiri aliquid ubi chum, sed tamen non clicitaris ot quod illud subie timi debeat esse vimianima nero, neque potest colligi, sed vi(rodamus in aliquibus generationibus an leni in
teriam, quae erat in corrupto, manere iv nito, ur materiam, quae erat sub forma
acriS, EMDciem numero manere in igne ,
genim ex aerebi nouo sed ex hoc non sequitur, quod eadem numero sit materia omnium generabalium, secorruptibiliti, ut deducim aduersata j, mimo ex hoc
deducitur argumentum in oppositum, ut par, ex secundo argummio Scoti,nuc ducto,qui cum sit eadem mi mero in genito, corrupto, sequitili, quod non est cadem numero in utroque illorum existentibus in esse suo, quia sic sim sit duo
mimero existerent in materia eadem nu- inero, tiOd est abstridum.
di indam rationem dico,quod est
sera; una speci ut declaratur Eth. dum Ad tertiam dico,quod ex illa avi horia tale tantum habetur, quod materia non distratio, causia distinctionis,&quod ''m abstrahendo a materia formas, nulla datur distinctio rerum, quia omnis distinctio rerum compositarum est a forma, non tamen sequitur, quod materia phim iecundum sitialia essentiam,non sit distincta ab alijs cntibus specifice, quod
non plurificetur numero a forma , quod
tamen ma Criae repugnaret,si materia e set una numero,ex propIia natura .
Aduersarii, etiam hoc fateri videntur
dum asserunt materia esse unam numeto,im n positiue,sed priuatiue hoc eninae est dicere, quod materia est quedam e
sentia, a non competit ex se multiplicari numerori ela forma multiplicatur. Non potest autem materia esse unumsse nec virilia non dantur plures species in teriae primae tamen apud V Thomam, qui dicit aliam esse inateria rerum generali ilium,& corruptibilium, Maliam es sic in t rham corporum testium, posset dici,quod matella prima sit unum geliciae,sed apud nos,qui sustinemu matcrima primam esse unius rationis in omThil . Nat. Io. D. Sini.
nibus, quod in Caelo non Citinateria,
cogimur etia dicere materiam primam cile unam specle,r Ontcnetre.
Materia est pars, ii id litatis sibilantiae
Tostio noti cu suis fundamentis cap. LSCotus , Sententiarum,dist. EZ. .vnIca,art. i. ex profosso disputat de hac materia, iustinet materiam esse parte quidditatis rui materialis, vi ignia,vel hominis, hinusinodi pro hac sua sententia vastas rationes incacillimas q*dem habet Pi ima est, es sontia substant e matCruitis,ut exempli gratia essentia ignis est stillicietis ratio intrinseca igni essendi stibstantiam,cii cum scripta qua l. ra. cumque alia reta essenta ipsa ionis,igitur si essentia ignis es hidrma cirriim scrinpia quacumque uiare ab igne forma ignis erit scissicietis ratio ipsi igni essiendi ignem, usubstantiam, ergo ignis esset vere ignis,si esset Fbla tarma ignis,hoc autem est falsum quia tunc destruitur omnis materia, si enim solatori in cimum- scripta materia est ignis, materia dipe titia est,in sic ignis erit ignis,& substantia absque materia primum antecedens cst clariun quia essentia rei est principiuisiternum furficiens essendi ipsi rei retia qua enun qine requiruntii ad esse rei, tint externa. Prima consoquentia de se est euidens,similiter secunta consequentia est euidens de se. Secundo ctritices s. csentia est, secunduna se ilicata sita, ipsum quoque est incatis alia,quia fientia,& id innus est essentia, tui trade res realiter, tunc sic Id cum essentia est means ata 1 cailsis intillis eciS,ipSu quoque est incausatu a causis inti iniecis, sed sic est, quod si quidditas, Messeti rerum materialiuno includit materia,esset incausata,a causa maioriali,quia non labet materia causam, sic ergo id, citi is est quid litas,est similiter incausatu materialiter sed hoc e impossibileo, tuc frustra poneretur ab