장음표시 사용
301쪽
itaq naturali homogenear,sequitur dicendum,quod sub quocumque minit no na-ltu homogeneo dato tarma naturalis 3 reperitur.Tertio,vi quidam Modernia guunt, cogitetur portio materiae minore paruitate, qua isti dicunt corpus h mogeneum,ut clementum sibi intrinsece
deterininare applicetur ei ignis; aut iule ignis producet in illam portionem in
terrae tarmam ignis, sicalorem vel non sidaeas, quod sic, habeo intentum,quia e go tarma ignis, non determinat sibi certam quantitatem,si non hoc est impossi-hile .quia tota maioria prima est unius rationis, sic omnes partes eius materia autem prima est inpotentia proxima ad
omnes qualitates, formas elementares recipiendas, videtur ergo inconueniens,
quod adsit aliqua portio materiae, cui ab agente applicetur forma ignis ac non possit in eam recipi tarma ignis; quod dicitur de tarma ignis, dicitur de alijs ele- . mentis. Quarto,quaero, si in elementirum, uae sunt corpora nomogenea requiritureterminata qualitas in minus, ita quod in minori esse non possunt, hoc Cuciair, vel ceratione materiae vel cx ratione qualitatis, vel formae substantialis, non primum, quia 'itantitas in materia noni terminatur a materia, scd a tarmata, non
secundum , quia ipsa quantitas est indeterminata est enim in infinitum diuisibilis. At dicent, est cierminata propter tarma sed neque hoc esse potest, quias,
m elementi immediate inest pii maris teriar, hest comes quatitatis,& induit ratione materiae,& quantitati Set non itaque hoec rina requirit detem nata quatitatem in materia.Hinc ad responsiones Caietani accedendo, patet,quod vanae sunt.
Respontio ad secundum patet:quod non soluit,quia ostendi su Gquod 'tiantitati per se positive competit diuti ibilitas in
partes, in partes potentes per se existere, non autemsbium non reptignanterricum autem ait, quod repugnat partihus illis quanti di sis per se exister propter fbrmam,quia forma requii it determinata quatitarem,iam Oste sum est,quod hoc fundanae tu est falsum;videmus enim, sidiu homogeneis forma naturalis non terminiat sibi certam quantitate , ut di-
clam est. Secunda etia illa responsio per hoc de infringitur: quia a ostendi, quod partes illa diuis poliunt per se existere actitati diuisione hquod hoc sibi intri
sece non repugnat,licet, extrinsece repugnet propter contraria: Responsio ad primam confirmationem rationis nulla est, immo ratio illa reiicacissima est, mistentia enim rei pendet a materia, Urma et quae ergo habent materiain, Grinam eiusdem rationis,si unum existit,siue si vim extrinsece existere non repugnat, D que alteri; at in toto homogeneo partes habent materiam , Urinam eiusdem rationis,ut patet de tota aqua sipartib. eius,ergo sicuti no repugnat per se existere toti, neque partibiis per se Cum autedicit, hoc non sequitur, quia ultra mat riam,&mrmam eiusdem rationis requiritur illa conditio, habere tantam quar titatem, quae quia est in toto, existit per i se, sed qui1 non est in partibus per se exia stere non possunt.Hoc nihil est quia tamma substantialis non determinatur ab ac icidente, sed accidentia Orma substantiali,si ergo in toto, tripartibus est tarma eiusdem rationis, necesse est quod adsint accidetiareqsita,alioquin si requireretur aliquod accidens ad esse riuae,&illud inpaertibus non esset, nequc forma substantialis eiusdem rationis esse posset in illis partibuS: patet aure,quod in partib.aque est forma substatialis aqua ,sicuti in toto, Momnino eiusde rationis, ergo similitorresponsio ad secunda confirmatione nulla est,propter praedictas rationes, histit, ratio illa et ficacissima est, ni state haci sponsione Caictant,sequeretur, quod noomnis pars quae posset Esse individuum ' er aquar,led blii aliquae partes: nepi,ille so .r lae,qtiae haberent certam quatietate, reta et
principiti distinctiuu numeralis in indiuichiis substati ae,sicota mitistium eorundo esset quid substantia es sed quantitas ,
neque susticeret ad costitutionem indiuidui forma substantiatam, materi I, scd requirere accides, sic substati prima pe-dcret ab accidente sed hoc orsan apud eos no esset tacdueniens, de qua re loquiatur in Titeoremat de principio indiuiduationis stibilatiet materialis.Tertiato The, fimatio seniliter est esticax navalet etia, de par-
302쪽
de partibus nexistentibus toto prius enim quam esset:totum , illae existebant per se quod perspicitum si nos accipiam' aliquas partes aquiseorsum S postea i
Ias omnes in unum vas ponamus,i'. pa te aquae facient unum totum,in quo erutinexistentes:quaero, aquid prius illae partes duratione per se cxtiterunt non potesnerare ergo verum est quod partes in
xistentes possunt esse prius durationes to,ergo etiam posterius duratioue maenere illis non repugnat intrinsece Respolio ad quarto est penitus voluntaria, sinerAtione .diximus enim, quod minimuri diuisibile non datur,sed datur minimum quod partes habet,&est semper diuisibia Idquod aute tale minimum habetns partestam possit diuidi,&quod diuisio in tali minimo sit corruptiua immo annihilatiua,nulla ratio 'rsuadet:quod enim habet partes intrinsece sibi non repugnat diuidi in illas,illud minimii habet pa tes,erino sibi non repugnat intrinsece lucet ex rinsece,ut iam dicti im estsibi repugnet.Ad rationem fundamentalem Cai s-- 1ni respondetur, quod falsum est, quod -- e reique rinae respondeat determinatae' ' du, itas,ut probatum est; ad probationc
ex Arist. s. Metaph.tex. 3. I. Phynimius 8 .causa commensurantur estectibus,
mouerso. Respondetur,quod intelligitur fecundum hunc sensum,quod cause promiae proprius respondet cffectus , id est causae uniuersali uniuersalis effectusta spodet,sicata sie p.uticulari effectus particularis: Min hoc sensu loquitur ibi Arist. ideo ex illa propositione non habetur,reddeterininates ,rmire*Odea Edetermina- i. qualitas.Adsecundum patet: quia nos non loquimur de toto heterogeneo, sed de homogeneo . Ad tertium dictam est Theoremate e 1. per haec eade patet ad Achillinu.Ad primuin ex Modcrnis pocsiimus dicere quod verum est antecedes de tarmis heterogeneis naturalibus , ideo consequens etiam de illis verita temhabet tam extrinsece, qua intrinsece,sed in toto hoinogeneo,verum est tantum exuInsece,no intrinsece; quia cum ignis sit augmentabilis in infinitum intrinsece , habet etiam virtutem,mottim,&c.intrinsece interminatam Ad aliam dico,quod
concludit de dolo heterogeneo , non de homo geneo. Ad illam auctoritatem Aristot 1.de Anima, hi Physic dictum est Theoremates 1. c. a. respondendo ad a.
Datur maximum in homogeneis auia auocum e maximo dato insincere.
EX declaratione praecedentis Theor
, malis patet declaratio etiam istius sinititur enim ijsdem fundamentis: quaa scilicet forma naturalis in homogeneis, non est determinatae ad ceriam quantitatem in maius neque in minus sed quocumque maximo dato, datur aliud maius: sicut quocumque minimo dato,datur aliud minus tamen Scotus apponit rationem particularem deductam ex Arist. r.
de Anima tex. i. in loco supra citato ad literam N.quae est, quod apposito combustibiliugia augebitur, ita si apponatur combustibile in infinitu, ignis augebitur in infinitum;haec etiam stratio Aristotelis in citato loco, ad probandum , quod auctio ignis , non est proprie auctio. Huio rationi respondet Caietanus loco citato supra, quod hic ignis auctus in inlinitum ex infinito combustibili appo Pito, non esset unus numero igia tu,sed ag- regatione unus,&Atiaeda fingit qua ex se suam inanitatem ostendunt, num nim aggregatione est unum per accidens, continens plura distincta numero, ut patet de aceruo tritici, tacumulo lapidundicere aute maximum ignem quendam, esse plures numero ignes,sed unoe accidens,in dictum voluntarium Iivii perarium aggregatione,sunt plures matarie diuertar plures formae limiliter diuerse numero acrit,ut patet in cumulo lapidui er, o in illo igne aucto in infinitum, ex infin to combustibili apposito, non erit unica forma mi mero actu,sed plures lam ,& plures materiae actu, quod videtur ridicultun Praet 'rea,si ille ignis non citet unus ignis,sed plures numero,no dixisset
Aristoteles ignis ex combustibili infinito apposito augetur in infinitiim , sed dixisset multiplicatur ignis in infinitu hoc etiam couincitur ex continuatione texit
ibidet,confiitat enim ibi antiquos, qui di
303쪽
cebat,quod ignis erat causa augmenti cuiuslibet viventis, Aristoteles vero hanc sententiam confutat per hoc:quia si ignis est et cauta augmenti in vivente, posset augere quodlibet vivens in infinitum, quod est inconi leniens:quia omnium natura constantium deterininata est ratio magnitudinis, augmenti: at ignis augens vivens unum nurnero est unus numeros loque illam autem ait posse creascere in infinitum ergo ignis qui e se ij
finitus,est unus numero; datur ergo quin cumque maximo aliud maius intuens e in homogeneis sed intrinsece cxpit gnat:
quia i natura inlinitu sic, est imposs bile
Indiuisibile ut nunc, punctiim , est quid positiuum Posti Scoti p. I.
Status 1.Sent. list.2. . O.L.respondendo ad argumentum seciandum, scilicet ad secundam probationem illius antecedentis,successi uti in constat ex in diuisibilibus,adducit prius quandam responsionem, quam iuginillae ascribunt, minalibus, quae dicit, quod indivisibile est quid priuatiuum tantum ideo ibi digreditur, reprobat quod indivisibile sit
quid positiuum, non auicin priuatiuum - tantum Prima rario est haec Mindiuisi. bile esset tantum carentia diuisibili aetis, non esset quid positi tauri, sequoretur lio inconueniens, quod generatio substantialiquae non est perie terminus continui temporis, non haberet mensuram vitam positivam &siceiit in nihilo hoc autem videtur absurdum . Idem esset dicendum de alijs mutationibus subitis, quae laon sunt per se termini motus,ut de
illuminatione, quaesit in istantis licet
aditici sui quoquo pacto posscnt Elia d re, se salua e inmutationibus, quaestitici mini motuum, fiunt in instanti, ut
enim quaedam mutationcs, quae Frubent esse tantum in terminta morus continiri,
ut priuata continuitatis fit in tormina tione continuitatissicet inquam quoquo
pacto in lus mutationibus possent se sal-
uale, dicentes, quod talia instantia sinitura priuatio, carentia continuati IS, meninsultationibus praedictis, quae non sunt termini motus continui, ut est generatio, illuminarao, tales enim mutati, ne nihil sunt continui, neque positive, neque priuatiue, sed fiunt in uno nunc indivisibili,non possunt euadere:quia ta
te nunc,nullo pacto potest poni quid priuatiuum puriun, pura carentia diuisibilitatis. Secundo, r. Hi .declarando pri
mum modum dicendi per se,c .ait Phi ' 'losophus,quod ratio linea est ex punctis,
id est in ratione essentiali liii eaec tali punimas: quaerario diciturde linea in primo modo dicedi per se;at nulla priuatio per htinet per se ad rationem Ossentialem positivi, ergo punctus non est pia cis quid priuatiuum Tertio, si verum est quod punctus sit priuatio, eadem ratione quo ique possemus anferre, quod linea, impe
ficies, corpus sint quid priirati titim tantum; sed hoc est falsum,ut patet, Crgo;c sequentia probatur: quia omne termin
tum definitur per terminans,sed linea terminatur per puncta, ergo de initar perpunci a stursus, superficies terminatur lineis,ergo definitur per lineas ct sic cuin rpus terminetur super hic:cbus defin tur per supersici at quod definitur per priuatiuum no est quid positatium,quia positiuum non incitidi tessientialiter pri-tiatiuum, quia est Cius opposit uin priu titium, ergo si punctiis est priuatioquc dam linea quoque ei it priuatioqυ aeda.
si inexest priuatio ergo superficies;
perficies cst tantum priuatio profunditatis, sicquitiar, quod punctiis erit tantum priuatio pritiationis, siquidem punctus est priuatio longitii clinis, qliae erit pura
priuatio , a nilii videtur priuare prsuationem, nisi sit ibi ina litor positivum. Qtiinto insiunt corporibus multae tralitates sensibiles , ct corporales se tam 'dum superliciem,ut videtur ergo stupet ficiccnon est tantum priuatio, sed quid posititium. Antecedens probatur de coloribus,&t gliris,quorum uti tamqtie est in stiperticie tamquam in subiecto reviru-que est per se visibile,&per consequens est posi-
304쪽
est positi titim non ergo dicendu est,quAdeorum subiectum immediatum sit priuatio. His rationib. Motus probat, quod indivisibile, nunc, junctiis, non est
qii id priuatiuum, sed quid positiuum
quam sententiam sere Onanc nunc se
Estiones aduersariorum,oesolutiones. cap. II.
Ex altera parte Nominales altant quod indivisibile formaliter est,
rentia sola continuaesiiccessionis, pura inisest carentia longitii dinis, Gnimi po
sitivi dici squod probatur Primo :quia si
ponatur sola ratio continui,&ponamus, quod non sit inlinitum,&circii inscriba rimis quodcumque aliud a libitatum,coni nuum erit ei minatum,non Ergo puncti,per quo terminatur continuum,sunt
quic absolutum,&positi tu quia circumscripto quoctimque positivo absoluto &relieta sola ratione continui, continuum erit nitriim iiii ponamus illud esse infinitum. Dicendum est ergo, itiod puncta nihil aliud sunt, nisi carentia cotinui, vel continita si iccessionis sic sunt pu- , a priuatio . Secundo', videtur quod Deus non possit separare finitatem alinea ,sed Deus potest separare quodcumque absolutum ab altero absoluto, ergo
punctus non est quid absolutum a linea; naec ratio est Theolegica Tertio, si punctus esset quid positiuum, sequeletin, quod punctus linea, essent dii essenti qab solium dua autem essentiae absolutaeno possunt fieri unum,nisi una accidat alteri tunc linea esset unum per accidens neque sunt unum secundum idem- titate persectam, ut videtur; neqtie sunt unum tertium compositum ex eis quia neutra respectu alterin habet rationem ac iis,vel potentie, requiritur ergo quod
. , a punctus sit priuatilium purum in icto;
indivisibile haberet esse, non est abs que gene itione, horruptione , prob i- iure In semittentia quia in medio Lineae est tantuin unus putatiis at diuisa linea sutduo puncta in actis,ergo est ibi aliquis puetus, qui prius non erat, sibi est smeg nera Ione quia noli videtur esse probabu
le, quod diuidens generauciit ibi ali ilia
essentiam absolutam. Hanc opinionem sequitii Gulielinus Ocham , ut citant Marginis, his fere rationibus Ochra. Vcrinia ex dictis a Scoto hanc opinio V ' nem est falsian con picitur, Mab omni bus fere haec opinio derelinquitur his teporibus. Pro intelligentia autem clariori ratiotatim est notandum quod in diuisibile nihil aliud est, nisi terminus fiatinui, uti est punctus, &propterea formaliter distinguitur a continuo, diuisibili:sed non istinguitur realiter, non enim
est quid subiecta diuisum, ieiunctum
a continuo,Vt a linea,sed est termisius cotinui, lineae o sic apparet quomodo sit quid positi tuim, quia est ultimum, ieeminus inditii sibilis continui, sic est ui . . quid positiuum; sed con notat carm(lam n . continuationis, diuisibilitatis, per hoc formaliter distinguitura continuo, sed non realiter, neques ibiecto. Ex hoc Ad,
ad primamritionem possumus negaret, De.quod posita sola ratione continui, continui imit terminatum quia cratione continui non est esse ternii natum, vel ii terminaraim, quia si de ratione continui esset esse tetaninatum , quodlibet continuum esset terminatum sic tempus quoque esset terminariam, Mamen sciuinus,quod est infinitum,&sine limitibin, se indum Aristri etiam de ratione continui esset, esse non terminatum, illum contimitam esset terminatum; unde linea,&c non essent terminata, Ergo de rati
ne continui est,quod componatur ex partibus diuisibilibus, quae torminentur ad
unum terminum com intinem, ut dicitur
in reddicainerit, alitatis, lihil amplius requiritur . Vnde ad argumentum' esset dicendum, quod continue uin terminatur per aliud ab lutum, scilicet per plaetum,&sic falsum est assumptum, quod non habeat partes,&c Secudo possumus dicere, quod circumscripto quocumque absoluto listincto realiter, subiecto, a
retinuo,continuum est terminatum: sed tunc neganda est Minor, quia punctus licet thrmaeliter distinguatur continuo, non tamen distinguitur realiter , neque subiecto,ut lietiim est.Ad etaindo,quod Ad. .
est argumentum Theologicum dico ,
305쪽
quod Deus potest,quae non implicant cotradictionennadeo si posset es le infinitumcdtinuum,posset Deus facere illud, scisset continuum sine punctis, qui essit
interminatum modo, quia omne conti-
inuina est finitum, steriirinatum, ideo implicat dari continuum terminatum smne terminis uideo non potest Deus su- iungere punctum a linea, non tamen propter hoc sequitur,quod punctum, diuisibile, non sit quid positiuum Ad
s. tertium patet, quare ex puncto, in canonuiat compos tio,quia non dii tinguu-tur realiter, ae subiecta;scdsolum sitim litet; et dicamus,quod non fit compositio, quia terminus, ct res terminata non faciunt compositionem , non enim sunt dua res,neque partes estentiales, sed una est res&alia est terminus,&vltimum il- , lius rei. Ad quartam dico,quod non datur indivisibile actu in continuo, ut in linea, quia supra ostensum est,quod continuum no componitur ex indi sibilibus, sed ibi es tantum in poteutia, quia omnis linea secundu quamcumque partem
est divisibilis,& sic terminabilis punctis; unde illa duo puncta, qui actu adstant ducliuiditur linea, aderant pruis actu,nec alter,nec ambo, sed uterque potentia per diuisionemautem fiunt in linea actu neque haec est generatio,quia, ut dixi, punctus non est retasubiecto diuersus a continuo se sistum formaliter re autem est ternamus, xvltimum ipsius et cotinui . Hoc modo solui possunt illa argumenta, licet Scotus illa insuetuta reliquerit,mron,ia obliuione captus, sum multa alia perquirebat in illa quaestion quae non sine causa ab Antiquis Scotistis dissicillima serti-
Non datur minimus motus indivisibilis siue non m motus in instanti. Troposuim Theorema dilucidatur cap. I. Status et .Sent. d. a.q.s post G. post
N. inultis rationibus probat esse impossibile,quod fiat motus in instantiir
rio precipua, demonstiativa est haece . Omnis motus alius a motu locali pendet a motu locali, neque fieri potest sine motu locali, ut probat ipsemet Philistbphus
8.Playsitex. I S. sed motu localis non potest fieti in instanti,ergo nullus incitus sieri potest in instanti.Manor probatur:quia omnis motus est de genere continuoru ,esvsuccessivus;vi pato me. Physi. s.. Physic omne cns mobile necessario habet partesu quia indivisibile non mou tui;iaon Potest ergo totum mobile pertra-sire spatium, nisi prius una pars transeat spatium illud, ita in uno instanti transit una pars , in alioinstantialia pars , non ergo totum potest pertr.insire illud spatium in uno instanti Praeterea, motus localis fit super quatilitatem,&medium
diuisibile:quia super indivisibile nihil momum, ergo mobile in transeundo illud medium, prius est in una parte, deinde in alia, sic non potest fieri in instanti .Sed uta. hic est dubitatio, quia generatio, pr --riiptio,similiter il Iuminatio sunt inti m . tationes initatanetae, iubitae, ut elicitur ex ipsomet Arist. .Phys.lex. .quia Cn
ratio,&interitus versantur inter contradictoria,ut ait hi Aris .inter contradictoria autem non datur cidium, ergo mutatio inter ea fit momento ipsemet
qui dicunt punctum, instans esse qtiid priuatiuum tantum cergo datur aliquis motus, qiii est in instantia Item Arist ait See guttas aquae in instanti siue tern re in dum . . diuisibili cauarolapidem,S.Phys tex. 23. xlib. se sensu, sensibili, C. S. t sensum posse subito alterari, non dimidium prius re subinfert exemplum, ut aquam omnem simul coagulari.Pro intelligentias.lui
obiectionum notanda sunt ea,quae habet . S t.in Metaph. D. S.q. s. in initio illaria 'aciditionum, qui declarat ea quae dicit Arist. 6.Physilib.de successione Inotus .ait enim Arist. 6.Phyintea. p. t. &8T. quod omne quod transmutatur partim est intermino a quo , partim in termino adlque, sic necessario videtur orninequedtransmutatur, habere partes Hoc argi,. mentum adducitur a probandum id
mam substantialem suscipere magis, inuniui sed non valet ad hoc: quia hoc a
306쪽
IN IN STADTI THEOREM A XXXVIII. sis
gumentum non coneludit dediti iis bilitate mobilis secundurn mae,s,seminus,sCd secundum diuisibilitateria mobilis in partes quantitatiuas: in aergo illa disputatione de suscipere magis , minu , I Ortet videre quomodo mobilcchs Fer partim in termino a quo Wpartim in termino ad quemiquia ut supra obiecinius,videtur quod aliqua mutatio si subita, consequenter,videtur falsu quod omnis motus sit successitius, ut videtur veste argumentu,& ratio hic adducta ab Arist. Dicedum est ergo, quod haec ratJo Arist.est vGissima, concludit quod an rebus Stiluis iid potest subito fieri generatio sed id quod transmutatur, partitia est in termino a quo, partim in te ino ad quc:o illud.n.quod genera prius dii ponitur,dissonitur auloe r aliCrata ne,non alteratur aut simul totum, quia si stabiectu est cotiniau,est diuisibile in partes, siccu forma inducat tamqn subiectu est summe dispositu,no pol fieri generatio continui tota simul, sin aliud, aluid:&sic tarma substatialis prius inducimi in alia parte, Maliaria, donec coplete inducta est; hoc cosonat dictis A iis . .
Flay.tex. 3 . ubi coparat generationes ad niluce secundu volocitat . Hoc it ne argumentu concludit de exiesione fisi maiu, non de intesione,&remissionem artam.Sed est vidcndu quomodo hoc sit veL.im, Mintelligatur haec sticcessio triano-m,quia quaeda alterationes videtur posse fieri in instanti, si circii inscribatur motuS localis, qui necessariossit in tepoI vi contingeret de multiplicatione soni, si esset impedimcntu me iij per quod debet localiter deferri species soni redeo dicendum est,quod nulli id e quatum est cxs repugnat subita mutatio posset en min instanti induci, sed ratione subiecti,qdos diuisibilinomni formet,copetere potest mcccstio, ,hoc est quod intendit Philosic Phys succcssio quoque in motu potest si latione solet nae, lilia sorma habet gradus, sic paulatim, successive potest a luci,ut cotingit i qualitatilitis sed hoc
non veriticatur de omnibus sonitis: qiua non omnes formae habent gradus,ut sunt
formae substantiales; propter liocarist.diluniatu .Phyismouim a mutatione Ellereo dicendum , quod successio in motu ubique est possibilis ratione subiecti, sed non ubique ratione formae, sed solum imillis, in quibus formaehabent vario gradus;sed si accipiatur subiectum serie
mima per se in neutra istarum mutationum est necessaria successio, Hopter tionem adductam demultiplicationes ni,si circumscribatur motus localis;*autem istae formae per motum inducantur, id est, non subito inducantur ecesse est, quod sit succestio re tunc est uecesse. quod sit, ves ratione subiccti, vel ratione tormae, ut dictumis . Sed argutim con C.utra virum qire Embrum Arguitu conmi, x. tra primum,scilicet, quod non possit se memri succestio ex parte mobilis, quia alteris bram non linis cmpotens in principio,quam post , Magit secundum ultimum viruitis suae ergo agit tantum in passum a princi pio inquantum post Contra secundinia , membrum, quod scilicet non possiti ieri diuisio secundum gradus formaera quid mi in hoc videtvresso contra sensum,quod pra b timui medietas mobilis sit in summo disposita pei praeuiam alterationem, quia laabet gradum ibi mae, secunda medietas
nullo modo sit alicrata Contra virum Conisque: Ulamnc non esset una altenuio, traT-
sed plures Pro solutione istorum argu trat mcntolum cst notandum,quod aliud est ponere succestion tan in alterationes cui ii, dum partes mobilis proportionati ascii otii ...ti, Maliud totaindum partes mobilis in-po portionati ad agens, quarum tamen qtiae libetait proportionata mobili agenti uim si accipianius primum membrus possumus dicer quod prima pars mobi-lla alterata ab agente alterat secundum partem, lQuo non alicrat, hoc vel principalit ci vel instriime taliter si dicas, quod alterat secundu parte princi allicrituc alteran cyti insccti nihil agit;Si dicamus, i, alterat illa se clam parte instrumc t. luer, tuc agens extrinsecuti it agens
principale alter os prima pars age is
striimetalca stuc patct ad argumetu conti primimcbru, l, licet age sit Muci tes,t i necesse est euod successita Vagat iii passu mobile sibiimportionatus sic priusin una parte, pc ne in alia; Si loquaxiniri uelial casu nebiti, pol dici, quod
307쪽
ages prius necessario agit in una parte,&tuncula pars alteram agit in sc cundum
&sic etiam patet ac idem argumentum Notis contra primum membrum ridiandum dum est iuniper,pro solutionCargumentoriim contra secundum mona brum, de succes . sione ex partemrme, quod si alteratum secundum utrumque membrum modo praedicto, alterat, vel alterat statim cum
incipit habere aliquid Grmae; aut tunc
tantum, cum habet forniam in summo; aut quando habet eam in certo gradu ut puta in o. ita quod citra illum nihil faciat;Hortim trium membrorum sc-cundus gradus est impossibilis, tam in abs Llut fiammo, quam in summo posithiili induci ab illo agente: quia dato,quod illud agens cesset citra gradum summu , tunc illud alteratu ab ipso nihil unquam posset facere,quod est contra sensium setiam primum membrum non est verum: quia posset eme aliqua forma ita remisse inducta,idest inducta ita secundunt paucos gradus,quod mobile alteratum iecudum illam non poterit agere Vltimum Daembrum est veru, iiod scilicet succuperuenit ad determinatos gradustuc patet ad argumental m contra soci indum membrum de successione ratione fibrinc:
quis autem sit ille gradus in soritis no esti icilCassii gnare .i di te minoi sus facit in brma magis activa,ut calore, quam frigiditates: ex his patet ad omnes instantias; quantocmm alterans magis intenditur, tanto velocius mouet; quanto magis remittitur , tanto debilius fit; sc minus
agit;tollatiam sunt aliciationcs, quot a. terantia, Ssro hoc patet ad argumetum contra utrumqile medium Arguit etiam
Scotus quod non successio in motu, quia una par naobilis non poto simoia realiam ibi scd primum argumentum
contra tatimque membrunt cum it deprima substantia &c scd illa argi montasbluit, limbat itiod necessatio est siti cessio in motui tali una Philosophum;
Millam positionem res j eir, Sssoluit amin a menta illa o hoc facit usque ad illa verata a m a quod via tenens siccessionem . si alterationis c&C. In ili tergci, ii id secun , iis dum Aiistotelcm succcssio in motus o tabi test esse Iccundum parte mobilis,&coim
sequenter,quod una pars mobilis,m causamotiva averru partis, quhi omne cns achive potest omne en in potentia reddere sibi simile actu in prior pars est prior
in actu , quam secunda pars Et licet ali Iditio uando haec successio achii non sit secun lium dum partes, tamen illa causalitas adest, quia pars prior prius natura .ibc fur mam,quam postcrior, licet non temporo; laoc modo euenit in illuminatione: si autem est successio secundit informam tunc pars prior aget,non secunda a principio, sed secunda rimc agit quando habet illam formam secundum gradum activum.Sed luces dis multas quia secun 'dum dictauiorma substantialis siti eisiue
inducetur ratione Di ilis, licet non ratione si timetipsitis: qui i ipsa Dirma substantialis non labet; at gradiis,uti Lma accidentalis Hoc alitem Est contra Arist.J.Physi. rex. Ici. ubi vult, itio a in substantia non sit motus, sed mutatio se stinguit mutationem hi notu tetae T. quia mutatio transit de non esse, ad esse, sitiet de non serustantia,in sit ibi: antriina; a priuatione autem ad habitum aio: fit transitus
per gradus ergo videtur, qu diubstantia non possit generati occes liu , neque etiam ex parte mobilis . Ad hoc Scotusta ndat dii plicem responsionem, dimissa pii sibi ma,sccunda est thaec;Quod Urma sub Ili f.,
tialis non perfici tana teria media lite tran o.
titat ideo suum pruniura susceptiuum in quantum huius,non habet partena ei tra partem , ct in inductione ibi maesti st intialis non est successio seci dum partes sui sit sceptiui quia sui:m sui ccptrina
non habet partes, scd Iabet partessc accidens quia nunquam est sine quantit te; et ideo in genetratione, undis CZione amar substatuialis,ost succcssio non per
se quia neque ratione ipsa tori n. su
stantialis,cum illa non habe at parte ii
GNeratione ut coplitii.inruit imum ostia sceptiuuri, quia ut ei sulcoptiuilin Gi mae substantialis, non strita riuum sed solum per accidens liabet partis , quia non potest esse sine u intit . Ne alteratio atriem per se habet succcssionein , quia qualitas sper se estim quantitates, necesse sario praetcqui it quantitatem in subi
isto, tactiam plaitialitas liabet 'adu,
308쪽
varios, S id eis in illa per se est successos
quod est verum communit Vr,ut vide ur. Iure ergo in substantia sn est in Ilias, scd mutatio, qt Leest subitari sed in alterati ne, alijs Praedictaneirii g, eli succeilio N
Quonarido autem fiat haec successio in alteratione .. quare aliquod quantum motum,plius habeat calorem iem illiina, postea inicies ini patet ex hoc quia cum
aliquod corpus incidit calefieri, incipit calor induci paulatim sic quod viatis gractus minimus inducitur prius in una partem , deinde alius gradu per alium in tum inducitur in illam eandem parteii , prior vero altestatio continuatur in partibus alijs mobilis sequentibus , qtiarum una completa, vel qitantulacuque parte eius, potest incipere alia; sic cum illa alia tertia alteratio;vno epitor para ait raturitiam secunda alienatione, quando posterior pars alteratur prima alit rati
ne; ae sic in Line, prior pars est intensius
calida, quam posteriori iti a pluribus at rerationibu superuenientibii a feraturni agis prior,quam posterior . Ex his Omnibus patet, quomodo in cnolibet motast successio, istim possibi Q od in riis fiat in stati, quia est successio in quolibet motu, vel ration subiecti,vel ratio ne fornac: quia omnis ii lotu; fit super mobilo, ves subiectiim quantum: non super indivisibile, ut habetur 6. Phys habetur etiam quomodo generatio substantialis sit successivo, non ratione forariae substantialis, quae non habet gradus , neque ratione sui si ibiecti, ut est eius sit biectum; sed ratione sui subiecti per accidens:quia illud semper est quaimina,& sic per accidens successiti in illud inducitur forma
Setrum substantialis . Ex quo apparet,quod non et fatisfaciunt ut stioni ciui distinguuiit degeneratione , dicente , quod generatio. i. Obiis modis accipi potest; et pro alte
ratione primi ad inductionem formae substantialis; Vel pro ipsemet inductionemrme substantialis , dicimi generati nem primo modo acceptam esse succecsuam, non secundo modo quoniam haec distinctio non sufficit: quia adhuc quaero, in illa inductioristbrmae substantialis stubiecturis fit quantum,an inducatur sta
tim in qualibet partem subiecti, an non , &ideo est ditandi im, ut supra, quod successivo incitici turiab per se, sed per acciadens,ut dictum est. Ad illud de guttis cauantibus lapidem, dichini est stipia in
Theoremat illo, quod continuum constat ex semper diuisibilibus;ideo nianc bre estis uiter dic, quod Arist. non ait illam ex rib. cauationem lapidi iiij fieri in instanti; sed Thae. ait fieri in tempore admodum pauco. Ad s x. illud de illuminatione dico, quod non fit Adia successive quia ad militiplicationem coeludae Ioris non equiritur motus localis unde omnes alij norus necessariis sunt succes siui, qui interuenit motus licali , quod alterati, ieri posset sine nititu tracali, nore pugnaret fieri in instanti, Sic de alijs motib successi uis: unde supra i xi, quod est possibile omnes motum fieri succestiudisnon tarnen est neces Iari itin, si enim circumscribatur motus localis ison critic- cesse q iod sit succeiiii ius. Ad illud desen Musu loquit ut de alteratione in ictionali,ubi tu id subiectii misit summe dispositum ad foro CD naam.Ad illud, quod aqua si ibito coagulatur, dico, quod ait Scotus in antiquis textibus ilia verba non reperisse, attamen intelligatur imul, id est paruo tempore,&inperceptibili, unde si sit multa aqua, videmus etiam sensu , quo non tota similli sed paulatim coagulatur. An detur Anmutatio instantanea disputarii a Philo datur sopho g. Phys tex. 3 r. D. Thomas, AUE roes, Malij concedunt eam dari sed hoc tis ne intelligendis in eo inodo, qui Scotus q*supra exposuit, scilicet,ubi non intercedit
Corniptio unius est generatio alterius aegeneratio unius,est corruptio alicrius
SCotiis et Sent. d. r.q. a. respondendo ad teritum principale L hanc propinnitionem declarat de facit differentiam inter has propositioncs. rruptio uni , est veneratio alterius.& generatio unius,
309쪽
est corruptio alteritis:petitia nun propositio est verior secuta, im intentionem ingentis: quia nunquam agens intendit primo corruptionein,sed primo intendit generaetionem:& quia ut plurimum non potest agens inducere Ormam intentam inmiteriam , nisi corrumpat compositum praeexistens ideo prius corrumpit, o rhea inducit rina in intentam in in uet'. iam illain, adeo quod primo se se, gens intendit generationem, per accidens
vero corruption .Secunda ver propositio non ethita per se vera ad intentione agentis, sicut prima proprerrationem adducta: quia accidit generati quod co rumpat propter incompossibilitatem te mini corrumpendicum terminoque intendit,qui non potest producere Hrma, quam intendit, nisi in materiam praevistentem.&illa materia preexistens, n muti itere it sub Orma incomposibili formaeqtiam interidit inducere: propter
hoc opportet, quod corrumpat Ompositum praeexisterm,ut indiicat intentum. Ex
qua declaratione colligitur , quod h.ec propositio non est formaliter vera Getae ratio unius, Est Corriiptio alterius: quia generatio,&corruptio sunt Ucundum propriam rationem formalem opposita pruuatiue,ec .Phyisitem .sed est vera concomitanter,quod scilicet ad corruptionem unius, concomitariir gener io alterius,&generationem unius concolnitatur corruptio alterius,attamen haec est dii feretia , quod ad corriiptionem unius per se, secundum intentionem agentis, sequitur generatio alterius: quia generatio prius intenditur, sed ad generationem unius non concomitatur corruptio alterius per
se, sed tum per accidens:quia generans
per accidens corrumpit.Ex quo loco paret, quam parum accurate Ludovicus Buccaferrius in I.degen.tex. II. Morcenatius in tuis Dilucidationibus in Dilucidatione huius pmpositionis, citant vim Scotum, cum illum non viderint , ei
tribuant opinionem quam nec somnias te' u is quod saepe illis accidit, citant enim /- ' Scotum in s Sent. l. IC.q. 3. 3.d.s q. I. utamen ut videre est, Scotusibi nec ii
minat hanc propositionem;& aiunt Sc atm dicere hanc propolitiovem esse,
ram quandoque mediate, qua loci uelim.rnediate propter plura itate Ormarun, in composito,quod anari non est verum, licet enim teneat in conlposito pluralitatem forniarum n On tamen lianc propositioneinlic glossat se ad di ficultat eniillam,quod dum generatur homo interit tarma mixti, auio modo est responden dum,ut infra patebit.. Ex hoc etiam habetu*, qai nam istarct propositionum prior sit, an generario v-nius,&postea corruptiO,an prius sit, conraptio unius m postea generatio alte. rius Nam si loqtumur quoad ordinem naturae, prior est corruptio unius, quanti generatio alterius,non aina generans potest inducere memini in materiam, nisi prius corruimpatur compositum prae exiliens Si veris o liminii quo ad linem agentis, prior est gen rati, quam clariu-pti , si quidem generans intendit solum generationem compositi per se, per a
cidens vero corruptionem proxistentis compositi. Ex quo etiam apparet,quod secundum Scotum genviatio, corruptio non sunt una murationumcro, 'umbatio
diuersorum terminorum respectu dica ,.., tiit genetatio,&interitus,sed re vera sunt ruptio iduae mutationes, adeo quod una potest an esse sine altera quantum est ex se, in si nitrinsece potest Gaim es Iegeneratio alia Tn quc cirruptione, ut ipsemet Scotus dicit in eodem 1.Sent. d. h. q. resipondendo 'm ad ultimum principale, Sin praesenti lo mer
m ait, quod generans genetando corrumpit per accidens, quia Maeducenda est incomposibilis formae praeexistenti in materia, adeo, quod si illa forma existes in materia non ,sit incompossibilis rint educendae, non corrumpet illam, tunc it genetatio sine corruptione. Apparet etiam,quod perpetuitas generationis asia signatur ex caula efficiente, generante, ex eo enim quod generans seinper intendit generationem per se,ucorrupti nem per accidens, hinc rit quod genera, tio perpetuatur; neque enim generas per se corrumpit,sed per accidens, per se at tem generat; quia: autem sunt peri sunt aeterna pers quae per accidens. sunt aeternia per accidens, sic generatio est aete na per se corruptio est aeterna qROqui ,
310쪽
sed per accidens scilicet respectis generationis; illando enim agens inducit aliquam inam incompossibilem liciti, corni mpit ut dic iam est Vsic corrupti per ac
dens est aeterna . Ex quo apparet unde h. xc propositio habeat veritatem, pendet mini ex duabus propnsitionibus,qUae v
rissime sunt apud Phi sophum . Prima est,aetiod generans inducit rim in materiam , quae nuda sine ulla mi ina manere non potest , propter internam peri dentiam, inclinationem,quam habet ad formam Secunda est, quod duaeso inae numero non sunt compossibiles in caedem niateria numetro, ideo opus est, lagen S corrumpat pra existent a foram i materia; hinc rit, i, unius corruptio, est oneratio Alterius,ae unius generatio; incorruptio alicrius, ut eti immoderni
quida Cptime declarant quae propolitio est fundamentum in Physica,&radix intit
turnitatis,idco apud Theologum non est vera,neque in se, sed nunc Physice loquiamur, ii via Aristoteli
Alior obiectioves circa praedictam declaratiouem, carundem solutio Cap. II.
Irca pi dicta declaratione dirae prasertim, ut obiectiones Prima est ex Tubarella,in lib.deco nunt rerum gela iuuionc Minteritu, c. s.ibi enim sustinet, id generatio, corrupti , nolui duae mutationes numero distinctae id stim , sed ait generatione, &corruptionc esse eademimero mutationem, quae respectu duorsi terminorii dicantur interitus unius, alterius generatio. Hanc sententiam probat primo,si ignis agens in aquam vertat
eam in aerem,Crit interitus aquae , generiatio aeris, tunc erit una mutatio, rachi ab uno Meodem agente, serv-nam,h dem actionem,ab uno autem quatenUS Unum,non prouenit nisi unum, creto illa est unica mutatio numero, se indum diuersias considerationes ,&r a spcchus ducta generatio,&corruptaO SC-cundo omnis ut itio una numero est a
termino ad terminu, neque ulla est, quae duobus ter minis non sit conclusa, quoi uva ius est amissio,& alterius est acquisitio: las cum corrumpitur e g. per actae: m
ronis aqtia in aerem, sunt duo ei nini, uotum unus deperditur , Malter ac lubritur,orgo nihil obstat, quin ille transitus
mortis inter hos duos terminos sit unus motus ni mero, siue mutatio una num ro. in firmatia reaeemplo motus localis' fimnam si escendat lanis de summa turri ad maturima , transita loco ad locum est unus nummo morus re ratione hi, qui dicitur recellio ab altero loco Maccessio ad alterutrinquod patet quia in eo sunt om nes conditione requisitae ad unitatem numeralem motus,es enim unius mobilis de in uno tempore, per spatium unum,&a motore uno,ergo, quod de motu locali negari non poteti, non debemus ne-etare ea iij motibus, Itaque simili modo dicendum est in generatio te substantiali, hacnii nil mutatio aqv. in aere , qtia est aqv. interitus,&generatio acri S. Verum haec opinio non est vera,nequc Rei consistinet dictis Arist clarum est enim citur. quod Arist. 3. Phys tcx. .&inde fecit distinctionem Laici motum,& mutatione,
quia motiis et trasitio de subiecto in suis lectum sed mutatio est duplex, vel enim est de non subiecto in subiectiim, ,hanc appellae generationem, vel ci transitio de subi chori non subiectit in haec est Corruptio,ergo ex Arist patet, quod alia muratio estgoneration alia est corruptio. Sed huic rationi innuit rei potatione Ress. uod generatio, corruptio duoburum in iis considetari possunt; et iecudia reali rate; et secti dii ratione, si secundu realitate consideretur sunt unus motus, Muna mutatio neque habet diuersas detinii
nes,sed vim comune, quae est, peneratio
in mutario totius in totu, md volue1it coprehendere in hac definitione generationem,& interitu ostencliti ruix illisse bis(huius gen eratio, illius vero interitus,tsi vero conliderentur secundum ratione , sic distingiuunt tret,utunc habent unaqueque propi iam desinitionem . Generatio, est trasitio de no esse alesie; in corruptio est mutatio de else ad non esse; sed quodllaec responsio sit voluntaria inerati ne ex eo patet quia ibi Arist.ponit quattuor species mutationis, quaru Prima est leno subiecto in no stibiectu, quae,16d tur. Secuda de non subiecto in subiectu 1.