장음표시 사용
321쪽
ITH id ratione Henrici, ad primati de
Adi exemplo animae intellectitiae, dico, quod c , , hoc exemplum de intellechiva, est adop- potitiini,quia luellectilia modo inextel)sibili intarmat materiam, sed oppositus ni equitur de rina extensibili, diuidua in m ueri de ita nutu est sermo Ad se
' cundam r.itionem ex auctoritate Arist. P. de incratione tectus Scotus exponit illam auctoritatem Aris .caro secundum speciem augetur,non caro secundum materiam, quonian toti debet intelligi, ut aliqui intelligunt, non enim intelligit, quod materia tantum fluat,&refluat, forma secundum se totam, .secundum quamlibet partem siti maneat, quia iam vidimus,quod hic sensus est falsus est er-l , M sciendum, quod aliquae partes sunt in
D s. c.irnet, siuelite, quae sunt composita ex eada Imreria.&forma,&tamen dicuntur parmare tes siccundum nateriam,&aliae sunt sim-Ha uiliciter compolitae ex an ateria re tarmata mi in tamen dicuntur partes secundum m
Iecus ain:&si Icaribus modis contingit pars is ' enim una potest dici pars secundulum Q mam tribus modis , pars secundum materiam etiam tribus modis . Pars s cuilium Grinari 2 primo modo dicitur pars, quamdiu habet esse siecundum ramaenadecualdo modo quamdiu habeth dum elle,sed etiam operari secundu DNIamirtamen II hoc secundo modo est aduertendum, quod ad hoc ut aliqua pars
habeat ope pati secundum formam,requiritur, quod habeat determinatam virtutem intensivam,& extensiliam,contingNautem,quod pars quandoque habebit es
uam adoperari , quia erit sufficientis quantitatis ad agere: s ed deficiet ei virtus intensiva propter cuius carentiam ipsa perari non potest QVidum Ormam pars ergo habens esse secundum Vrm uia,& qualitatem sufficientem, re virtutem in- cenutiam ad posse operata dicitur pars secundum ranam secundo modo: quando vero pars habet esse secundum Orma, tam .ibet quantitatem sufficientem, sed deficit ea virtus ad posset operari, dicitur pars secundulo tarma tertio modo pars ver secundum materiain,clicitur triplici mirido his opposito Primo modo pars
sectitidum materiam est par llis non
habet esse secundum tarmania, sed fluit,hcortumpitur , t. Echnia opponitivproprie p. irri secundumst,rmana, nisi priuatiue, ut hom,mDrtuti opponiturio mini vitio Secti do Ido pars secta idum materiamdacitur pars illa, q .Ehabet escse in toto, sed nullam potest habere operationem, quia non trabit alan Pit item nec extensivam, nec insolitivam requisitam ad pol Semperari. Tertio modo par
secundum materiam dicitur,ais, qui e habet esse in toto secundum sermana, elinon obet virtutem ad operari,nec uarilitatem requisitam ad oper.iai; sed .imeri habet aliquam pitru Un quansitarem
tamen non potet fieri additis, quia ut infra videbimus, non cuilibet paruae iii titati Dieri pote it additio.Tunc ad propositum respondet Scotus ad citatain chori taleii D, quod Dir secandii in specie
primo modo ait Pnilomphus , quod nonnuit, quia manet in toto, non quoadu cundum intellechum, quia habet virtu,
tem conseruandi se in toto,ueque quo taltertium intellectum: qui habet sufficieri. tem quantitatem, ut aliqua pars sibi agri
generetur ad sui conseruationem:at pars iecundum materi uniquit, uret uit tria pliciter: tua pars secundum materiam primo modo corrumpitur, evanescit, ut pateri&alia aggeneratur: par secul dum materiam secundo Idonuit noni
quidem acta ,sed quia est in proxima dias positione adfluendum, quia non habet propriam virtutem, qua possit se conse
Uare. Pata secundami nateriam etiam tertio modo est in fluxa,quia illa no est augmentabilis, nam, ut dicam non quaevis
minima pars test augeri. Adeo quod setasus est,illa pars aucti augetur,quae Iabet sui ficientem quantitatem ad se consertiandi ina, vel virtutem ad operadum , hi quae habet alieni et Te secundum tarinam, id est no nait,pars vero aucti, lu.Lnon habet has conditiones, non auge uta
Hoc inodo intelligitur auctorat is Arist. ideo non concludat pro opinione adue rarij,quam expositionem olfecit aliquantulum Tab.uella lib.pix licto cap. c. .loquendo de nateria aucti Ex his apparet
male fuisse intellecitan propositionem Arist.
322쪽
Ari ab alijs, quos iure confutatiab Redi rella in suo libro de auctione capi 2e21. citur Sed neque ipse verum sensum tuis prinpositionis adcquutus cst quod patet ex Am dic istali crit enim ipse ilica .EI .culsu mgra libri,quod enim cum per se sit uidium bilis, persitan potest fieri maior,vel mi
Dor,neque augeri,nest re minui. Iram et clo ergo dixit Aristot. auctionem iacta sc-cundum speciem, non autem secundum materiam,sed materiam suere rei ii
re Respondet, quod anun est quanta
, et accidens,quia est incorporea, de ideo dotes penet e per omnes parte coryosis, quod non est inconveniens, qua ipsa est incorporea: impossibilis satin est penetratio corporum,non autem rei incolportae in rem cod Oream cum ergo at ria Hecatur EX Alimcnto apposito, Ita
tiam dicere damus animam augeri,&Occiem non per se, sed per accidens, i ratione matelius Sed haec eaepositio est contra sensum Aristot ducete quo munera materiam per se augeri polle, sed solum speciem per Q;ari enim quod stuctio fit conduin speci cmsmateri I vero fluat, Arcssuit, adeo quod oppo itoni,do res sese habe atqui dicit Zaba- rella, sic enim auctio est et pCnes aictaade seu non 'vis rimam nus per accities. Relinquitur ei O,qilod possis Obco a caeteris prepo nam C,etcium certum Est Aristot.ec loco non posse negare agmentationem et i secundum matetriam, nouidem totum compos idtim , quod constat ex matella &tbrma,at g tUr , Ut rc
Quin hoc Zabarella dixit in eodem id est ori sectuus est expositionem Scottiae cartibus secundum materiam quoquo
pacto, siquo ad quod valde refert; nateri oeauton augerinon potest,nui ror
est necesse est ergo materiam , Io mam augeri quomodo crgo verificatur dictum nil dico, quod vetancatur in sensu, ita em exposuit Scotus, quia compositum secundiam illas mimina partes, ua: dicuntur partes secudum materiam non augetur, sc secutritum materi via non augetur, sed secundum illas partesdicla secundum mimam augetur, ta sic Aia auctio fit secundum formam. tertiam
rationem clarius in mi patcbiti pro nunc dico,quod in nutritione adest iuxta post tio,sed etiam generatio,siue aggeneratio,
quia est uixta positio quo ad pax et
minas, duae non nutriuntur, sed cita g- Veneratio respectu partium quae nutriuntair Ad quamina dictum est, simitu dies i.
Eun, quod adsunt aliquae partUS minitariis ouae non nutriuntur,quia, quae nutri m-tvi renutiunt determinatam quantit tem,S illa omnes, quae sunt determinate ouantitatis, suntque nutriuntur, non om nes absolute; Adpilmam Vitioncm cam 3-barelle dico,quod compositum,quod uta
cietur,manet idem numero a prui pio vi alique ad finem,qui numquam eadem orna tota corrumpitur sinu Llicet modo
una pars,vel alia mutetur et Etenim cum PDSIONaaductait non manet seiuncta,
sed pinxistentibus partibus Orme agge-nCractu, ita, quod clim telum alia pars sevit, non est dicendum esse partem illius sume, que amplius non nitinerat, sic, quod paulatim, sialternatim omnes partes illius fiorme mutentur, ut illi dicular, sed est pars illiusmet tarme, ut constat ex partibus veteribus, de noul S,NUC Vnum , idem se in similoaergo est eaucia io ma , commui uter compos illa in macper equi ualentiali sed idcin numero eae litet sed bene hoc accidit ei, quod semper impurior euadit caro illa inise, quia parsique adiungitur est minus puta, quam, ut reces lit, hoc Eueniriquia eadem caro numero ex accidente deterioratur, scilicet ratione agentis naturalis, quod a-hi ' repatitur ac semper debilius ut . Adalia omnia re menta nulla nunc' abita connderatione an cgerativa sit Oi ali maeX ensa,vel non, lsco, quod supponue Scotum diceri forina inditus bilem pati momitam augeriti, diminui, quod sal unicii : lo it iniur enim deforma Extens A, qualis et Ibrma carnis, inparti mi homogeneo uos enim sunt extenso, d uiduo ad diuisionem materi rata non est inconueniens partem illius corrumpi, tartem generari in materia, siue preexistenti parti aggenerari.
323쪽
pires uomodo unaqurque pars aucti augeatur, elia is tertia conditio auctionis. cap. V.
Non est parua is inter Philosophos,
quomodo irae conditio struetu in Dii tritione,&auctione, scilicet,qtiomodo quaelibet pars aucti augeatur, v detur enim falsia i quia tunc omne quod a uete-TUtur,atageretur in duplum, quod ai non videt tuisse falsi. im expetuentia ipsa non enim quod augetur crescit in duplum, quia fieret immensae magniti alvi Opor, et ergo vadere quomodo Liat laoc. Scotus itaquem precitata disi.&quae suove soluendo tertiam rationem pro Henrico R. declarat in hunc modum. Sciendum est, quod in vivente sunt partes dii plicis Veneris: quaedam enim sinu partes mai res, siue partes sensibiles, quaedam vero sunt partes minimae. n. maiores, scia sibiles sit, ni illae, quae extenduntur,
in q(tibus potiori titur ex luxti partium
partibus. B.C.&alijs partibus prae istentibus illis iuxta ponuntur non tamen dicunti triuria poni toti quia sunt aliquid intra ipsum totum dicet nulla pars denouo genita sit , laqti id intra aliam partem illitis partis nutritae, sed est pars per se notia loco partis antiquae, quae nuxit Sacergo apparet, quod annutritione, auctione, es Hima positio alicuius partis quia fit iuxta positio partibus minimis, quae non nutriuntur; sed non est iuxta pisitio partibus sensibilibus, quae nutriuntur, fita est in generatio, siue aegeneratio illis, id est et intrinsecam generata partis nouae loco partis antetque, quae t u it; deflemia autem murirnenti im ad panem nutriendam periti fidam vias subtiles deseruientes tali missioni, cuiusmodi sui venari Cmpore animalis , alia trinuo modi correspondentia in plantista postquam enim alimentum It ore contritu , traijcitur in cntriculum S ibi concoquitur primo, postquam contritum cItore, tunc cibus, alimentum Ex hac con
feci indi immateriam, quian in parte an
sensibili fit. Partes vero minimae sunt illae partes camis,vel ossis, quae non extendu-tur . sunt i a parta quantitatis, quod sinu infensibiles non enim fune inlinime id est indivisibiles , quia tale minimum non datur, sed limi ira mimae, id os ita pariae quantitatis, quod surit insensibiles, inliis non fiuiu pol : cd ipse sunt partes partium in qui biis pori fiunt modo appelletur pars sens bilis&maior . quo h. boat Partes minimas deccm iudicatri r B C. Ac tunc nutrimentum cum per depi rationes .mi ques rationesquecumque illa sint, de lutatum est ad hoc, ut iam sit sub sorma proxima fornaae nutriendi, ut puta sub forma, hi tini vel roris, est approximatum per virtiuem regitium corrota parti nutriendae, receptum in pons, illis relictis ex Luxu parti siccus ultimmateriam, qui portante. id uentum iucra utrim Enti erant picini humole sit btilio-ri;vndo totum crat care densit a te in partibus requisita ad bene cite eius tunc nutrimentum existens in his porriS, mea ue i iiiir in ipsum hinendum tunc ercto iliala pars A. recipit in poro suas partes nutrimenti,&ibi existentes aggeri elantur
bus, generatur Chilus: deiis de do fertur hilus ad inaesta na,Mdeinde ad ecur per
venas,&In iecore it Crirna concoquitur revertini in anguinem dcinde per venas
ille Languis det rtur ad omno pari mu- triendas,& tunc et venis transi Pittitur per illo nilia utissimos poros, otio dii iamus, tunc est sitit, forma proxima mi mae tui tendi unci ut timentu me a les in illis oris altera tu i Crtim, in indensetur, monuertituri demiis stubstari
nam similam:& hec ultima concoctio g
mutario, est generatio illa, quae diatri r nutritio, ad quam se ita itur accretio, ut sit pra dictuna est. Exusis apparet, quomodo
vn. llaeque pars aucti: augetatur non nim augUtui quelibet par minim I, quia tu quodlibet quod augeretur,augetretur
in duplii: sed augentur partes malo es tatur'. Sed est dubium quomodo extendit Dub.tur illud auctuin, siue illii u addition uae qua initatis cum enim uncia substantia sis sulti liancnticora Impatur, CorrUmpunt in itioque eius accidontia , Vcommuni er quantitas quomodo ergo alime tum ut Quantum a Ugc nutritu in ut ait
Aristoteles primo degenerati me est veni in i
324쪽
s.' verum 3m pondeo quod sicuti cum cor-rD. rumpitur tarnia substantialis in materia illa, uretineti generatur noua tarma subitantialis: ira licet corrumpantur accidenti .i conseque itiamrmina limbnti tarite sequutural accidentiaco se itientia Gesmaia de nouo genitam in illa in i aeria &sic generatur noua quantitas,quq PO:ica
sit una, Meadem cum quantitate partiuauctitrum, sicuti etiam Lirini notia genita innutrimento fit una,&eadem numero Grinii cum praeexi istenti. D ilicultates contra hanc tolluntur ex illii quae itione, an in materia sint dimensiones interminatae. Hinc sontentiam coquitur et i imPomponati iis . Hinc etiam .ibemuS, quO-
modo totum compositum augetur; quia ad acere innum parti im homo hor qualis et caro,Ossa, tertii, phletet Ogeaeae,quae iunt membra ipsius vivetis quoque augentur, reta toti in Compositum augetur; Sed unde est quod vivens semper nutritur, non tamen semper augetur Respondeo: duplex est caussi finalis .si mali . Finalis, quia natura principaliter intendit accretionem, sed non principali terrimcndit nutritionem, sed ex accidente, scilicet ex occasione conserua-di vivens cum erg) principaliter mi Endat accretionem , cum animii peruenit
ad perfectam quantitatem adest impedimentum propter quod amplius non potest augeri, liae ei cauta tarmalis, quae ab aliquibus asse itur cffe exsiccationaxdurities ossium , propter actionem caloris naturalis in illas animal enim in principio vitae usque quo augetur, est molle in valde humidum, ideo facile auge- tui sed cum ossa ficta sunt sicca, non possititit amplius extendi , nota, quod ad ac- Iesa cretionem optis est, quod hiat secundum vn omnes dimensiones unde licet iuuenis cum pcruenti ad per tectam aetatem, pinguior tiat, non tame dicitur augeri, qui I illa extensio non est secundum omnes dimentiones, neque ossa extenduntur, nequeenii propter Iam pinguedinem su-
a nit incrementum secundum longitudineus Sed hic est dubium circa id, quod dic inaesi, scilicet quod partes minimae
non augent tri , quod tamen videtur falsum quia illae partes num nutritantur, ut videtur, et go Uoque a Ugentur. Preterea, si illis fiat iuxta positio, er pari;
res carnis estuat, vs accritus lapidum. Re ,.sprinde ii rad Arinatim, quod illae partes A. minimae non nutriri tatur, ut dictum est: sed sol iuri partes sensibi sunt tiae triuntur. I ccundum dico, quod ad ei tradi. multa diti orentia, quia ultra iuxta positioncmi menseat, tanto illam sub tantialem numero, qu id non est verum de lapidibus in cum isto, ideo imilia parte carnis faciuiit unam carn m.
An aliam sit pars materiae ili viuetite,
quae non rectat . Ied eadem per totam I- tam eruetur, t humidum radicat .
PRO exacta cognitione huius materiorcm Inc cInnsiderandum, nunquid
in vivente lit aliqua pars materiae,queiadfluat, sed i dem per c tam iram scru tur.Circa quod .imae sunt opiniones , Ettuna opinio, quae a Marginistis Scoti loco citato tribuitur Magistin Sent. de quo locuti sum is in mimos vittius neOrc-matis, quae dicita quod in silente reperitur dupla humidiim , scilicervinia, quoara libale,&narii rate dicituet; illud velocibale diciturn prim im contrametur a P a rentibus in generatione. hoc solii . ni se de vetita e naturae human e dicitiai,cibale vero humidum contrahitair ex ut trimento , plina ui tirante vita sectindumis hos,nunquam consumitur: quia eius cosumptio et mors; si indum vero continue getaer.itur,o fluit, inhoc eit quasi tamentum Madheret catari natu dire, ni eae tinguatur, sicuti oleum adhaerct lichano, propter hoc requiritur nutrimen tum secundum istos, licet secundu in Vos
non conuertntur inta miram viventis.
Hinc eandem sententiam aliquare butit Alexindro As odisiensi, do Gramma-ue insed i in quid isti viri linius opinionis X litterint,ncinest clarimP, sed hoc dimissio consideremus opinionem in se, cuius cumque illa sit .Pro hac opinione sunt varia rati CS. Prima est; Si tota materia flueret, reficeretur, tunc animae posset seruarii m-
me mi si consequens est salsum aperie;
325쪽
consequentia probatur quia anima per senium non debilitatur, materia autern tota potestsemper renouari, ergo tota anima potest semper mane e vivere, vini inquam animal senesceret, nullum d trimentum pateretur,mnat Omnia ab Ida sunt. Securido, si tora materiail ueret, .i ta renouaretur, sequiretur posse forma materialem separari a tota simul materia, consequens est aperte abstidii in consequentia probatur: si enim eadem forma potes a tota materia separari per Partem, de per pari cinis ergo tota simul materia ab eadem forma pomi separari,quia est eadem ratio utrobique Tertio , si nulla niaterie partis roraretur et idem, non seruaretur idem numero
individuum a principio usque ad incna:
consequentia probatur: quia unum nu- intro esticum materia est una. s. M t phys Lex. a. Item Id CV numero est cariis raateria est ea lcm ergo si materia tota mutatur, non crit idem individuum,
quod oritur, obit. Insuper non esset ident,qui genetrati iri&augetur,&rninuitur, nomen etiam aequi uoce diceretur de illo: ndiuiduo es sunt enim plura indiui qua,&haberent,niuocum nomenta Forma etiam migraret de subiccta insubi chum,quia brina eadem manet, materia
Verum hoc opinio ab ram ni biis sereicia ij citur, ricotus loco citruo inter multas Tritonos, quas facit contra hanc opini nem,adest haec praecipua,quae facit ad nostrum propositum, sequerct ursantehac opinion quod in vivent ut in homine, elisit aliqua caro, materea,quae Esset incorruptibiliS, ConsequCnS Est apor PQ falsu, quoniam tunc illa caro re materia esset alterius speciei, imo generis, reliqua carne corruptibili, si illa caro portio
itiam pollet amplius restaurari, dic in homine semper cla et aliquid minus de veritate carnis humanae, quociis Linconti niens consequentia patet quia caro adepta per mutationem eca limento, non rito Diem cum carne illa naturali, neque hutn: dum illud cibale fit idem cum si uini clia..talicali, sed est dulcruina, inservit
pro mento humido radicati. Secundo, omne humi iunies aptum brum. natum pati a calore, sed litis iidum radi cale est vere humidum, alioquin esset a-
Tertio iunt isti. Illud humidum radi. g. calet, quod vivens trahit a parentibus, multiplicari, di standi in totum animal porrectum in seruat i ad aetatem usque pei sectam sed hoc in impossibile, qui, illud humidum in initio ortus cs adna dum paruum, quomcido ergo potest dis funda per tantam molem, quantam vid mus esse animalis perfecti, plantiae Magister Sent inquit hoc fieri uaculose, ad modii, quo legitur in Evangelio Chtastum Dominum multipliciisle i in litet pancs, duo pisces, sed apud Plialos
pluim, cui non nouit miri illa, hoc non potes dici Tandem videm is ex partio orta ad modun, femine gEncrari arboretria admodum grandem . Hilsiim est ergo in s mine illo, sitie in germine primo pulliit i quod admodum coetuum es F, esset tum humidiim, quod dii funditur per omnes partes tuus magni ruboris, pur quod illa vivit. Ideo a barolla propter ba ratione habuit aliam sciatentiam mitiae tamen ab opto. hac parem distar, inquit nim quod qui-
dena asserendum est in vivente non inti re totam materiam, ita quod illa pars materiae, quae erat in intrante, remancat
in fine sed esse asserendum aliquam remanere,quae a calore naturali non consumitur, sicuti aliqua pars a calore naturati consumittit; sed haec di florentia non sam itur ex eo, quod alia par sit radicatis,&alia cibalis,e aduentitia,ut praeceden SO-pinio dicebat sed sumitur ex eo, quod a ha pus est humida, alia vero sicca, Sste restris: modo humidum consumitur a chlore naturali, quia est eius proprium phbulum, pars vero terrestris remanet, ut etiam patet de ijs,quiae cob Uri intur,quod toto nimido consum pro ab igne, remanet cinis, linae est pars terrestiis, quam o, eius maXimam resistentiam non potest ignis absumere modo viventia omnia iii, initio sui ortus sinit humi limitiale procedinate
326쪽
cedente aetUe fiunt sicciora i&licet adueniat humidum radicate semperi inae, aduenit quiniec alueo aliqua pars liccata Se icta estris, ii.et postea pe nanet simul cum sicco ducto aborru, si 'per aetate procedente indurescit. Huc est opinio Tabaerellae,quam profert libro suo de ac cretione sinutrirson c. 3.quae consistiti. hoc quod pars, quae rei nanet in uiuen
te a principio usque:ad sinem, est par terrestris;neque est aliquod humida, quod
non corrumpitur a calore naturali unde
valia est illa distinctio de duplici immi-clo,scilicet radicali,vel naturali, vel cibali sed totum humiduin tam quod ducitur a P. Ustatibus, quain acquisitum per cibum,dicitur radicalmad differentiam humidi excrementi iij, 1iod non est aptum
cim pinio Zabaaelum neque ipsia est sustinen-
I p. da, si velit assercre,quod eadem pars terrestris,quae a principio est in vivente, permaneat usque in rinem ab Que ulla alteratione, ut ipse velle videtur nam seque retti tun quod illa pars estet incorruptibilis, ut argutum se supra contra praece- 1. dentem opinionem Magistri. Praeterea inclina inutione, & deperditione non corru
pita taliun humidiumvt videtur supponere Labarella sed si pars mixta , quae fluit, ut pars cunis,modo illa pars mixta cor stat etiam ex portione sicca, sterr siti ergo et tuitur, quod etiam par terr sPriscorrumpatur. Item concedit, quod id ,quod in nutritione acquiritur, est etialiumidum, siccu,ergo si nutritio esti paratio dcperditi,ese necesse, quod in diuuainutioue,di deperditione etiam aliqua Seeita pars sicci deperdatur. Iudico itaque dies ni cendum eis ut videtur asserere Scotus,
no reperitur aliqua pars materiae in vitiet quae eadem sola absque ulla alteratione,& fiam permaneat in vivente a principio usque ad finem iratio, fundalnentu huius positionis stiperius suae explicata
cap. s. ubi ostensum est, in vivente fieri fluxu, at Ucundum patres Inateriae, qua sicundu partes sormae, tamen Idem numero seruari a principio usque ad finem: Aim enim omnes partes camiS, nerui, ostis,i denique pri te homogenee sintinus scin rationis omnes, aeque sunt apsae Phil Alet. Jo. D. Sssu.
natae Niter Vrest turari,& sic omnes patiuntur,siret oluuiaruncum autem caro,
quae ab ortu ducitur sit parua, conti nudiusque ad inium riuat, testuat, sic de iij partibus homogeneis, est necessio quod in senio tota sit nullata, Mal-
debilitatur: omla: stigo pars materiae viventi vel tota est mutata, vel saltem est alteratari facta impurior propter revecionem, te pastionem, ut dictum est , quoniam onare agens naturale agendo
repatitur, quonia a omnis pars est Numibilis,& alterabilis nulla incorruptibilis. Hanc opinionem aperte ponit Scotus in .distinctione s. quceitione prinia, ar
pinionem seqttitur Francisus Piccolomis.,hi neus libro de accretion cap .vltimo cum neus. hac distinctione,qubd in viventibus imperfectis nulla pars reinane eadem , in viventibus velo perfectis, ut sunt anim lia, preserum homo,manet aliqua pars cadein, sed manet alterata Prollacopinione sunt rationes superius adductae . Reliquum, ergo, ut rationes Aduersariorum solitam US.
Ad primam ratione pro opinione Ma Ad s. gistri, tiae erat ratio P Iilopolis, negatur conlequentia ab omnibus, ad probationein dicitur,quod licet forma, scilicet anima,permanoat eadem, iota materia
renovetur, tamen non est materia renouata eii rudem peii ctionis, sed semper estiinpurior, hiinperfectior,quia agendo
in alimentum,repatitur, sic t ideconsumeretur, sic vivens non posset serti risim moi tale.
Ad sectinda rationem dicti ina est in s. Ad . c.quodio nuit pals materies ola:sed pars
composita ex materia,& forma,hscnegatur ante dens, ct consequentia, nunquam enim brina permanet absquc materia,neque sectandiana partein, neque secundu in totum,ut ibi dictum est; declaratum est etiam,quae sit pars sccundum materiam,&quae siet undana formam,
Ad tertiam respondetur negandocosequentiam, ad probationcmaam dictum in in s.cap. quomodo idem inditi id utinmanet idem a principio vique ad finem, quoniam lis et maiori secundum partes
327쪽
muterit , nunquam tamen in latur se genere qualitatis,uel quar titatis, quin iocundum mines partes simulta simili uiua chiratione se forte pri maiora patiater rina non mutatur se indi in om tu secundum Ormam alterius generi ne parce simul e sic permanet idem . scilicet secundum accionein, qua ponitur Ad probationem ex Ariclitae, quia unu ecte forma ab ol ira distinctia quantita numero est,cuius inlateria est vina, patet, te, Oc qualitate coni quens it inconti quae materia illius indiuidui secundum niens,ut patet ecce erilis habemus quod totum semperestina , quia secundum , haec propositioiaegativa est vera, quoda- totum non mutatur , licet eius partes cito ut est unum Praedicamentum distit fluant. tum ab alijs nouem,noia est forma noua Ad quartum per idem patet. . quin tablbium, neque in agente, neque in pa- ors nam iam dictum est Opra, quod nedum biente.Ostendit in Luper quod non potest par es materia diuunt, sed etiam partes, esse forma absoluta non noua, sed cocincta formae , e ideo noti sequitur migrauo subiecto in quo et i quia tunc praeter alias solanae de subiecto in subiectum rationes sequeretur, quod actio esset, de non esui ciet i passan , quod est contra THEOREM A XLI. rationem acti mis. Consequentia patet: quia si sit in agente, non semper agens a-
Actio est in agente tamquam in git si sicin patietuet, non semper patiens
subiecto . patitur clarum est ergo quod actio non est Grina absoluta ci cara subiecto. ET
Opinio coli qmdlit actiori ta in quo sit iis vlterius deducariri , quid si acto non tamquam in subiecto cap. I. est forma ablbluta,&eit genus diiunctu,
sequitur quod sit quid resipectivum per
Cotus in . Sent. l. 13. q. I. in princia se. Ulterius etiam deducitur, quod est re- 'io opto quaellionis longo sermone agit spectris alterius rationis relatione, quae imi de actione, multa a. dicit dignascitu; bre continuit quartum Praedicamentum, si uiter eamen ait; quod Achio,vicit unum enim omnis respectus est unius rationis ex decem Pi edicamentis,scilicet quin tuo quid litatinae, non poneretur nisi unum
non potest poni aliquid absolutum quia cientis respectivum , sic solum essent
tunc se luerentur duo inconuenientia,' quattuor Praedicamenta falsum est aute, ni num g nerat , dc est, quod ad actionem dicere, quod sint solum quattuor Praedi- . . esset actio, sic in iniim tum quod est in camenta quia debet supponi vera illa fa-- possibile, contra philosophum s. Me talos diuisio Praedicamentorum in decet, y .dia sis taphysicae probatur consequentia: quia a quia ipsia est Arist.in Praedicamentis, nisinoratii ctio si est quid absolutum,est forma, haec in c.Metaph. Malibi caepe, Mutauicen , cautem nori est a se, qui inihil gignit se, dicit 3.Metaph. cogimur illam diuisione c. neque a nillilo,ergo ab aliquio agente . obseruare, quod sunt decem, propter an sic ad actionem esseti actio, quod, ut di utoritate Philosophorum octi non debetctum est,est impollibile.Secunduin inco facile contradici oportet ergo dicere iudiniens speciale est resipectu subiecti , in in respectibus datur aliqua sussciens disquo poneretur: vel enim actio ponitur in ierentia per quam dividantur,inconsti- agente, vel in patiente si in agente, ergo tuatur hic numerus haec aliten differen- mne agens muraretur per formam aberii sufficiens ut colligitur probabilius ex lolute, antequam passum muraretur ab dictis auctorit,est respeci' extrinsecus ad- ipso,quia passum non mutatur ab agente ueniens, se intrinsecus aduenien orcsperus iam habente actionem; si ergo actio iactus intrinsecus adueniens est ili qui po- est forma noua absolvi m agente, ages itis extremis coli surgit statim viri NecX- illam non potest recipere nisi mutetur ad tremor Rrespectit extrinsccus aduenies,
ipsam si ei in patiente similiter sequitur est, qui positis extremis non simul actuti, incon lonicias , quod non potest ali insurgit virtute extremoru , Odi quirita
tuo palsum pati secunduin sotanam de citi aliquid aliud externu ad hoc,vt re in
328쪽
curat relatio. Relativa quae constituunt formam,quia omnino irationabile vide Milaritim praedicamentum, sunt respectus tu quod aliqtia Imrma ponatur in alio intrinsecus aduenientes. Reliqua scilicet quo, non constituat aliud normat, ni ex ultima Praedicamenta sunt respectus secundum ipsumergo si .ictio est forma- extrinsecus aduenientes Actio itaque cu iter in passo , passum erit mi maliter a- sit quintum Pinedicanacia tum diuersum a gens, hoc non esὶ dicendum ergo emas quar maecesse est dicere, quod non sit re serendum quod actio est in agente tam spectus intrinsecus adueniens,sed erit re nialiter tamquam in subiecto. Pro hac tactae spectus extrinsecus adueniens. erum c tione habes alias ratione apud Antoni tunc hia hanc sententiam Scoti quod actio sit Andream inis Metaph. ili uaritione de P Relatio, esh hoc argumentum Agen Sa hac materia.ctione agit; ergo,actio mediat inter acies, His rationibus Scotus ductus statuti terminum seu passium;at relatio subste actionem esse in agente tamquam in sul 'um . Π stlitur Ex trema, non vi Cm media uiter IectΘ, In potentia vero activa agentis vr illi ergo actio non es relatio, sed forma in fundamento proximo similiter passo abs tuta media inter a rens, palliim . dicit respectum Oppositum corre Dis, Respondetur cum oto in . Sent.d te isti, re est in pasti, ut in subiecto ocissio. i3.q. I .ar. I .in resipsis ione adiecti lubpopi potentia passiua ut infundamento proxinione quod ablativus in similibus propo mor& specialius quoniam in agente i intsitionibus potest dupliciter constitia i , V multa respectus, deciarat quinam sit illeno modo in ratione Linue proxime de respectus agentis; qui dicitur actio,&est nominantis,ut in hac propolitione: Si mi respecti is extrinsecus adueniens in-le similitudine ci simile secundo modo qui quod in agente est triplex respectus, in ratione tarma proprie in genere cari sciliret ad productum,ut ad genitum, ses Ormatis,ut in hac propositione Sinai cundo ad inductum,ut ad formam indule qualitate est simile, mi ma autem pro chani in aliquod subice lina c. s. ad caum sumptari et quidem ratio proxima lorem inductum in lignum, tertio ad sub agendi, sed non est ratio proxima deno iecti in illius formae,ut ad lignum. Priunminandi, sed solum remota. Ad argu duo respectus sitit ira trinsecus aduenirn mentum ergo Resipodetur, quod ille ab tes, quia politis terminis statim insurgunt
latitatis ita antecedente, actione constittit in fundamento relationes. posito enim in
tu in ratione formo proxime denomi esse filio, statim in patre insurgit relationantis, non in rationes ,rmae propraetri paternitatis vel geneiantis,&sic in alijs: genere causae Srmalis, illa enim i mr at posito in esse ibi rem,ut ligno, toti et hi agentis His habitis, respondet ad Pro to inessie agente, non statim insurgit re-β positum,nostrinia, qtatuit Theorema Iatio inagctate potest enim agens impe- propositum, scilicet qucid actio citin a diri, quod non agat illud subiectum :gente, passio in patiente, ' sic actio, ut posito igne, signo potesst continge- passi dis hincta si in il ibiecto, aerealiter re quod ignis non agat in lignum pro-Pro hoc Theoremate adducit has ratio pter aliquod impedimentum, ut puta r. O ncS. Prima in eodem est respectus On propter distantiam, vel aliquid aliud, danaen him eius , sed potentia activari tunc in agente non est rciatio ulla respe quae est fundamentum actionis est in a chu illius tibi hi quando ergo talis rela- gente, ergo&actio, quae et respectu e tio inest tali subiecto, hoc euenit ex ali iliarit in agente.Secundo; in eodem non sunt caueta externa,& sic illa relatio dicitur e respectus oppositis illem ad ideira,neque trinsecus adlleniens, haec relatio pro-vnmersalites necessario sunt simul passio prie dicitiaractio, tete ut ex iis collibitin autem,uiuersaliter est in passo, non es est in agente tamquam in subiecto. go necessario in eodem passo est actiori
quae est respectus oppositus passioni ipsi. T. - tertio, in quocum ille est forma aliqua,tio. illud ella ii: liciter talo secundum illam
329쪽
Rationes aduersariorum contra hanc lententiam noti et eoru tidem positis, confugatio. p. II., . a. A versiis opinionem Scoti insurgit ri Herimis quarto quodlibet. tiaci . quarta,hac ration quam aliqui demonstrationem appellant. Si actio est in agente, vel est principitini activum agentis vel respectus agentis ad passiim vel aliquarentitas absoluta de nouo producta
in agente dum agit se certe actio est alterum horum triunt: at actio nillil horum esse potetit, ergo actio non est in agente Minor pr latur quoad omnes parteS:&quo ad primam partem probam primo, quia principium activum est principium actionis , ergo si actio est principium ,
clivum,actio crit principium actionis, idem erit principium siuiipsius,qtiod est impossibile. Secundo,ubi est actio, semper agens actu agit, at agens non sompertigit actu, licet semper habeat actu principilam accitiuum,ut patet de ignesqui habet semper actu principium calefactu
Uum,naeque tamen semper actu agit. S
Vinda pars inuioris prebatur et quia r i pectus portita et ad Pi aedicamentum relationis,nctio vero constituit Prae dicameti in distincti una relationes, ergo neque valet responsio oti, quod actio est respecstus caerritis ti aduenim S sitim, qUia hic respechus caeci insecus est fictio Scoti rum, quia ratioso malis relationis, quiei raditur ala Aristet esse , est esse ad aliud: quidquid ergo rei tu per se ad aliud ,
siue intrinsece siue extrinsece, pertinebit
ad Cathegoriam Resationis Tertia pars minoriS probatiir quia si actio est quid ab lutum de nouo in trictiun in agente, sequitur, quod producatur per actione, illa iterum per aliam chionem, de sic d
bitur procesi iis in infinitii in Sectindotaquia tunc asscta prius patCTE PUT, Ham ageret, quod videtur in conueniens. Alij Pete vero conrra Scorurn argutant , rer bant sinitii, tabe actio sit talem realiter,
quod p issio, ta proptet exiit in passo, sicuti p. lio est in passi, Primo haec posi-rio Scoti reptignat Philosopho in terrio
Physicorum cI tu a O .ia cium Aritior te ibi non es Te in conueniens, ut tarem actu sit commune itiobus, scilicet, a 'enti, patienti nam agentis est tarnquam a quo, patientis tamquam in quosvid cstio est an docente, quia caeniis docentas, at non ei decisus, sed est in ipso diciscente. at doctio est actiori ergo siccium dum Aristotelem actio est in agente tamquam in principio a quo, re in patieu te tamquam in termino in quo ecce quod Aristot. non vult quod actio sit in agem te tamqtiam in quo, siue ut in subiecto, sed in passo tamquam in subiecto, actio. Dgo est in patiente . Secundo Aristoteles i. secundo Physicorum textu 11. volenSdeclarare quomodo idem motus sit actiori inpassio, divorsas diuit rationes, inquit motum essi actionem prout est actus huius in hoc;ubi per in hoc indicat
actionean subiectitie esset pasib Tertiori
rum cunas Ue praeter actionem est alii id , quod sit, hortis,actio in co,quod fit, est, ut aedificatio in eo, quod edificatur. c texto in eo, quod contexitur, similite etiam de alijs,&Cmnino motus in motu .
Ex his apparet , quod actio est in patietute. an arto Aristo t. a. de Anima tex. Is s. .
habet haec verba Si igitur motus cst
actio, pastio ser in o. it Od mouctum de p.rijtur, clivi irini de motiui aci in patiente fit, at non nocci Ocis mouens moueri; ideX. seq.ait: Sicut enim actio, tapasno in patiente est, non in agelli ,
sic ipsius seni bilis actus in ipsi, crisits
uo existit. initiato. a Igurint ratione., om sonis actio est in ille te, ergo nulla actio est trasies sed omnas acto est immanras. et estico tra Arist. lib O. Mett..ph to. Id. brfacit duplicem a Citiir: i , im m. incntCm, ta anseUnicati ac si cotra omnes Philosi, phos, qui talem distinctioncm adminiit.,rem,omnis actio est motus , si si mo-crias, i id est in agente, cigo actio nonis in agente.Antecet tans,i batur sor Arist. q. Pnys.lex. o. ubi habet lia cucrba; i igitur utraque sit motus . loquendo desactione,& passiorari textu 11 .ait neque actio cum passione idem proprio tint sed cui insunt saec motus , ta ratione
probatur: nam agere est molaero, &este
gens est esse motici ergo actio sit ino '
330쪽
Praeterea, achio est cris successiti lim quia regens per actionem successive agit,conseqtirnua probatur,primo, quia omnis motus subiective est in mobili,ut ait Arit . s. Physsito. 8.tum ex definitione motus,in via dicitur, quod notus est actus mobilis , ergo motus est in mobili tamquam, in subieci, tum quid agens moueretur
eo moturi quo moliet, quod est inconta
triens. Septimo, si actio est motus pallio
etiam est motus,ergo unum numero mDuens simul producit duos motus, quod est incontimilens, ne lite re ipsa possunt disti sagui isti motu si,qtii omnis motus distinguitur a termino; in actione autem , repassione est idem terminus, go actio, pastio sunt unus inotus P cerea se-oUeretur,quod agens esset prius, posterius actione: prius , quia producit acti nem posterius, quia secundum Scotum agens ei formaliter agens per actioilem inhaereicia in ipso, sic idem esset prius, posterius eo lom, quod implicat. His rationibus moti asserunt isti, quod actio, xpallio sunt idem realiter , qtlod i-cuti passio eth in patiente , ita actio quoque est in patiente. Rationes tioque Scottia pro Scoto adduc has nituntur tu re, se sinitia non recte adducuntur ab illis, tortiores dimittunt, ideo pro nunc illas omitto Quod hec opinio non sit vera,clare cospicitur in iis,que diximus in declaratio ne opinionis Scoti, Me rationibus eius ,
qua non oportet modo repetere. Prima
ratio quae est Scoti est emcax na relatio est in eo in quo est eius fundamentum,&in quo ipsa fundatur meque hoc negari
potest; fundamentum alitem respectes chionis est potentia activa,ut patet, potentia autem activa est in agente tamquam
in subiecto non in passo, ergo actio est in
assen et , At responsionem innuet e videntur ad hanc rationem, quod potentia acliua,quae est in agente, fundat duplicem relationem iversa ratione, scilicet resationem, quae est motivi ad mobile. ea, quiae est mouentis admotum;Sed haec r
sponsio non est ad propositumsi ratio ei: 'tii biple non intellexit rationem Scoti,deinde confirmat rationem Scoti, hoc Gaim admisso,quod potentia activa sun-
det duas retritiones illas habemus quoci semper fui id intur In potUntia ac Mia, conseque ter xiod sunt vi agente, in quo tarn est potentia activa, tamquam inlitin lametrio, quod est inteirium Scoti.S , canda ratio est etiam euicax, cui non assi gnatur vlla responso. Tertia quoqtie cui et nec similiter ulla responsio as lignatur . ada Post mus etiam argtiere ratione quorun Scoti. da:n Scotis artim.b actio non est in age sarii. te, ergo in patiente ergo patiens, ut patiens a t. Huic rationi respondent,qiitia actio realiter est in patiente, sed non formaliter,hoc est,res,quae est actio, nempe limitis est in patiente, sed illud ,qtiodis Eexire ab agente , in quo consistit ratio actionis, non est hi patientris Ud in agente IIaec sunt rum verba Ormaliter ex
qua responsione conrirmatur validis li-ine nostra positio : nam quaero , quid sit actio seculi luna propriam ei sentiam , naturam , formaliter dicunt, quod est illud exire ab agente, siue ille respe-inus agentis ad subiectum patiens, quod
fatentur, dum dicunt rorinaliter illud exire esse actionem at hoc per se nonost in patiente, sed ita agen te ergo habemus , quod actio secundum propriam essentiam matur ini, Os in ageti te, non in paesi . Praeterea actio depassiodi ferunt genere, via sunt diu ei asi di caminia reconsequentCr re,cum decem Pr edicamenta diti erant re tum etiam , quia si non differant re ergo citra operationem ita tollectus, ident erit docere,&doceri, verberare,&Verbcrari. Ad-
hoc resipondent Aduersuti, quod decem Praedicamerita non necesse es quod diastingitantiit m sed ratione, ici est definiatione: nam licet actio sit a tam recum passione,tamen etiam citra operationem cuiusuis intellectus actio non est passio. Hec responsio admittit distinctione so
malcm uitta actionem, repassionem, cons uela er,inder Pr dicamenta, quod
est contra famosam illam diuisionem mristotelis, que ab omnibtis reputatur rea lis sicuti clare conspicitur de Substantia, Quantitate, Qualitate, retiam talem omnes Philosophi existimata