장음표시 사용
411쪽
Ex luatur modtis productionis Int II eu.trarum secundum Arist. Cap. III.
lige tui .uum, sunt duo modi dicen di piar pui,unus verus,&cit Arith. quem ex 'licauit Aueri oes, et unam Thoor
in ueri 1. Alius est uicennie, qui in o do producti onis concordat cum Arithoi. Aue cribe, scilicet qtihil non producimtur ista Intelligentiae per in Ilum,in mutationem, sed perem mationcm: at dic fert in ordine, quia Aristot voluit, quodo ranes proueniatu a prima, At licentia voluit; quod una ab altera proueniret, apri iam tblum unicam prouenire in hoc errauit Videam is ergo modum verum, &ordinem productioni In lumentiarum,quem prob it Scotus quoque i illo septim quodlibeto: nam licet re ver imodiis, quo in elligenti. x, halia entia etsiciunt ii a Deri, in via phil sphoriam sit valde diis cilis ad explicandum b. id et Atier. ci .disput .in solutione primi dubii,(quod cita declarat Titia. u. Thcor ia)inxit esse verum secudum Perip.ueticos, quod entia procedunt a Deo, sed modo altiori quam iit nata ira,&qt Iam h limina voluntas sed ille an Idus clarci non pote itcomprehenu ni. ab ipso, artamen rationabilius ex dictis suis simul cum ratione philosophantes, si potet explic lai Necelle est si prima Intelligentiavi ibet aliquam efficientiam, ut diximus, hanc esseCmanationem. nece se est enim,quod e fici at,in producat, veluti obiectum intelligibile producit ecficit intellecti nem de se , haec enim est productio,in
caulae io spiritualis, quae tamen dat verutis reale, qu In tam producit rem dei melle, adcli ercite;&hoc colirmati ita quia dixit Acis . qtio prini: im mouet,ut appetibile, intelligibile, itaque iiDuet, Inouet, et licit in ratione obiecti, quot ercto modis mouet immediat , tot producit Intellige.atias, qtita nusquisque actus talis est una Intelligentia nam sicuti obiectum intelligibile apud u's dum mouet
intellectis in meum, producit,nam intellecti nem, sed dam mouet alium, aliam in ellectionem proda i(: Ita quod quot
actus m uendi habet, tot pio diicit in Eliasigentias, tria nusquisque motus elti nam testigeritia Vita prinuria appetibile
quot motiones ei ficit , tot intelli etitias producit , d Tertuli hoc ab obiecto nistro Q Ma obiectum apud nos, Vese non si illicit producere peti cre intellcctione, sed picina simul cum intellectu, tamen sit in talin Cit ex se pro lucit sita ina intelli
gentiani , sed obiecitim illud diurnum cum sit excellentius, producit intelligo i-riam perfecte per seipsum ab sique ali 3 tellectu taliae cciit si tincta ab ipso,&est
atra, C. Undo etiani adest alia disseres uia,quod obieetit m apud nos praesta iportit intellectum in esse; sed obiechum diu limina, quod est planatim, non pr.rsupponit inta illacium, thim alictatas intelligCntice, sed per talem actum mouet ad proclucit intellige iatiam , quasi Ips stibili n-tia secunua intelligens, quo motiones efficitato tintelligentias producit. Vnde a non et imagiri. indum, quod intelligendos mses producat alias intelligentias , t ait BaccOrLIS, qtria, intellectus, intelligere, V 'intellectio sunt idem in prima, in abstractis a materia, uic prima produceret semetipsiam, uecunda intelligentia esset idem caliter cum prima, quod est falsum , Hic velo secunda intelligentia
pro tanto t. molligi r primam oro qu.
to intelligit seipsam quae est similitudo,
&imago primae , uic cognDscunt Omnes per suam essentiam, Mita cognoscunt prima militelligenti Hia, qttia Cognoscuntiet picis,qua sunt lin .igine ipsi urivna iteque auit m teriora cognoscit, ina C gnoscit se, quae est quoquo pacto causa risorum, siue pro tanto, qui actim sit pers ctior aliis inferioribtis , quoquo pacto illas in se continet eminenterri non tamen ita perfecto sic fit prima , ut apparet quomodo uritilligentiae ut se a
bent , quod in unaquaque intellecti ista intellectio,&intelligens, sunt virum, i
Sed aliquis dicet non est intelligibile, quod obiecti liri buun producat inter
crionem, moueat ut appetibile, cintellio ibile , non piae tapposito concursiuali citius intellecitis sui vel alterius unde videtur
412쪽
C 'LI, ET MATERII PRIM'. THEOREM LUI. ait
videtur probabilior modus B1cconi, nec prima intelligentia, no essent secundae, er-que Scotus in illo quodlibeto huc modudamnat. Respondetur quod non possisi imis dicere concurrere ad causalitatem huius intelligentiae intellectum Dei, nego secundae esie suum non habent ab er- o habent esse causatum, dependens efficiei uer ab alio et quia si non habent esse a s habent illud ab alio, hoc alitem
Cones dicta nunc cogimur autem dice De iii aequalix ue est metra
re,ouod Qui sat intelligentias per emana quam causam videlicet sint Inaequa es,&
dii nisi ii tu detur accomm Datior ueniunt a prima Oidine quodam omnes
it, , Vnde sicut radi emanant naturaliter a Sol nulla alia causa concurrentU Ita intelligentiae emanant a Deo multa alia causa concurrente, ista autem entia dicu-tur iitelligentiae, ergo debetu produci eo modo, quo intelligentia produc ur, illa producitur partim ab oblecto,partim ab intellecti in nobis ibi autem cia non posse sit concurrere inellectus, dicendum est produci per emanationem a solo obiecto. sicut radius a Sole, tunc est e cui inn-du producendi naturalem inc modus dicendi est Averrois vidcclarat Timara pulchre,allegato Theoremne ita. qui etsi sit dit icilis,est tamen rationabiliora isti nendo efficientiam ut Primo motor qua iam supra, ct auctoritatibus, rationib. cfficacis mus probauim I S.Int: . Et confirm itur nunc quoque intelligui se tiae omnes secundum ad uir carios pede sua prima tamquam fine;Tulac sic: Quidquid est propter aliud , non est propter se: sed qtiod habet pro causarinali aliud a se, non est propter se, sed propter illud', et aliud, ad quod tamquam ad finem orditu iatu Gergo quidquid ordinatur ad aliud
nim implicat cosi tradictionem o, Minor Uoque pater, pugnat en inlida liquid Ordinetur ad aliud c unquam ad finemqtudem proueniunt immediate, tamen non in eadem persectioii quia entra nori possunt aequali cerparticipiti esse diui nulla Vnde ait tho. Culi, quod ab ipso comunicatum est esse, his quidem clarius, his vcio obscurius Unde e trabent icut numeri nam sicut omnes numeri pro leniunt ab unitat ordine quodam, ita entia ill caeterna a quibus postea haec omnia
inferiora caula lucrium. nant.
De pluralitate cur tot luit, non pit ieS,non hiibemus causam a prioti, sed aposteriori, est: quia no sunt pili res sphero S qti ita pilinum agens est necessari , cruciata eluia, qui sui it necessaria ad regimen mundi,&ideo tot pioducit intelligentias,quot orbes necessario mouendi sunt; Hinc etiam unum Cael una,&vnam. Relia,&iton plurcs dantiar. Hinc patet derect is opinioni, at cenemuoniam
prinia luelli rentia non habet alium modum mouentii. nisi ut appetibile, iesiderabile manu estum est autem , quod a tali obiecto phira prouenire possunta m- mediat nam unum obiectum plura mouere potest, Mica ruiti in amentum A uicenii. ae,quod erat illa pro iv sitio Abb-no,itaqUairitim virum no a prouenit nisi
unum, minina non est absolute vera sed debet sic glossari, at uno in quantum v num secunduin essentiam in viri Etam,
, tamen impros sed tunc subsummo, non prouemc nisi unum et ted ab uno in sedi i id itidio est propteri te in pter qua Maria unum lecundum et Sentiam, aliud, non lubet ex se e locria habet illud non lectandum virtutem, im miri proue- ab alio: ergo intelligenti rum,no habetiricti mi et plura, ve est in propolito Scoriri aut se ed ab alio, Ait i in ptu probatur: quia tem . SentCnt. distinc t. i. ita idi i Re P
cucumscripto illo, propter laod suiu, no de ad ratione pro moenina, cit
liabentes hoc probati ir: l lla circusseri stilo ih c propositio si intelligatur,pta causa per se alaeuius rei, re ulla no habet esse sinis est causa per se illi cuius est Uca, eroo ablato fine illud quod est ad fillem, non esset: se itutur ergo, d ablata
omnino uno in re est L. illa: Ura ab uno minoin re operti tepet in t Cllecismi revolitariarem, pol sunt prouenire multo,ciuino dolia beatur uictam g tiit Sinc G-
413쪽
DE CAUSATIONE INTELLIGENTIARUM
logou diuersias intellectiones producit quae glossa non reptignat primae, sed illa propositio recipit utraque, quod vero ait Timara, sianc glossam non esse ad mentem Peripateticoriim,quia illi nolunt, ,
Intelligentiae intelligat aliud a se pro nucdico, quod Scotus tunc loquitur secundum Theologos, tamen sufficitquod il-Ia propositio non est vera nisi cum lossa
illa, licet probatio Scoti sit Theolo ica
nos possemus varias probationes naturases adducere, sed in reclara non oportet immorari,probent ipsi.
Explicatur quod detur, quomod dettir creatio in via Frilosiophorum. Cap. IV. SCotus de hac re loquitur in E. Mnt.
d. I.q. r. in principio, Metiam Tima-ras.. Theoremate, quaestio de triplici causialitate. Piccolomineus in ducibiis lib. de Creatione. Pro intelligentia sciendum est , ii creatio est productio alicuius rei de nihilo in inlechu de hoc consentiunt omnes Theologi, licet diuersi varijs
verbis illam alligi cnt,essentia iiim creationis consistit in hociquod est productiores in osse reale de nihilo, silic nulla alia repraesupposita per quod distinguiturae
noratione, alij mutationibus, quia generatio semper praesupponit aliquod subiectum , e V quo ab assen te gen antei Quid generata educituriat quod creatur, ex nus sillo penitii prodiicitui; hoc Exacl dccla rat Scotus in 1. Sent. d. I.q. r. re hoc idem sonat illa definitio quam assignat in eadem dist. q. s. resipondendo ad secundum principale, dum dixit Creatio est productio totius creati in esse, nono ne stuppostata aliqua parte eius. Franciscue siccolo mineus primo libro de Cretation cap. r. reprehendit hanc definitioncnti. quia videtur competere productioni omnium so marum, quia omnis tarma adeo tota producitui vini eius antecesserit,ideo'. diacit ipse esse assignandam talem definiti
uit uiti irine sis p. Ratio lumis crinitionis est quia creatio habet ccummune cuna more ruod si tactus distinguitur postea in
Bitechus, crearii vero est acti: pei scchi , tota simul Vertam ut breuiter agam . resentiri Theologica potius et uiuam Plausica. Pro de Crminatione Praesentis specula Reiatationis, Obitet pro 'am dico, quod defi , .nitio coinmunis Theotas Ortina et re che assignata, illa vero Piccolomine est satis vana, neque explicat essentiam re tionis,falsum est enim quod Creatio conueniat cum motu in acti , quia actus qui sumitur indefinitione motus, serenificat
viani ad perfectionem, signi sidat viamentis imperfecti, tendentis ad rei fecit nem unde motus dicitur actu sis bilis, ut mobilis,&entis in potentia, ita, quod actus qui accipituran morti est progres sio, via ipsius entis in potentia, adeo Ptalis actas pia supponit lii biectum aliqd, scilicet illud cns potetiale tendens ad perfectionemrat Creatio non est via, neque progressio aliqua alicuius entis, sed pura produc Florentis realis ex iiihilo inpliciter facta creante. Ad rationem in oppi
lis, quae continuo generatur, educitur de potentia materiae , sic aliquid sui prae.
supponiti ir, scilicet materia, at quod creatur,nilii sui praesupponi debet, neque in se,neque in alio, sed tit ex hilo diei itus. Est etiam obiter alia difficultas deter Aetminanda , t iam pertractat Franciscus
Piccolo mineus primo libro de Creatione, to sit cap. 3.scilicet An creatio sit mutatio; quo utain loco imponit Scoto, quod dixerit creationem simplicium ut Anima in An elorum,non esse mutation , sed creatione compositorum, ut torrae, ignis, Ac .esse aliquo modo Ulatio nem. Sed Franciscus Piccolomineus nos Ctepercepit Scotum. Scie tum est eroo, alio lut inquit ipsiemet Scottis, in .dist. I. q. c. in corpore quasiti .creari,ici catura, dili hus modis pol haccipi, scilicet stricte, gentii aliterati icle creari illud dicitur, quod dem lita' ponitus immediate a Deo producituri resic An ius, Anima, gi atia,&c dictantur Creatlarae Dei, seprccllictio istoriam in esse est creatio stricte dicta Cicari vero genetralitercitu quod
rccipit sequi cui pium messiciente de nihilo, at no immediato sed mediate sci
414쪽
CA LI, ET MATERIAE PRIMAE THEOREMA VI , ij
licet,quoniam habet esse ex materia, qtis retio de non ei ad esse, ita quod non es
primo a Deoinmediato fuit producta ex nihilo,&ab emciete, quod etiam habuit
esse a primo immediate, sic animalia, plante,&c que modo sunt in mundo O-HUniter dici natur Creaturo, quoniam licet non proueniant immediate a Deo ex nihilo, sed per generationem ab alijs, ex alijs , tamen habent habitudinem ad primum, quo illa immediate habueruretcsse exquibi illa producta sunt Modo ad propositum,quando ScOLUS in Z.Sent. dist. c. i. s.respondendo ad quintum, d cit,quod nulla Creatio est mutatio,vel altem creatio simplicium, non est mutatio; refacit hac distinctioneia ponit distere-Nam inter creationem rerum simpliciti, e compositartim respicit id, quod diximus, quia creatio stricte, proprie accepta,uti est pioductio anime, non est mutatio, propter ratione quam ibi assignat, quae est quia in tali productione res noli mutatur, neque transit de Vn' esse ad a- Eud essemeque a potentia reali ad actu, quia pilus non fuit submaeteri , p flea sub forma sed primo recipit totum csse , transientia pura negatione ad esse reale, sic via hiersaliter est ditandum de Creatione proprie loquendo. Hoc est opinio Scoti,ut paret ex his, que dicit in illo 1.Sentent.dist. I. quisl. 2.in corpore, ubi est proprius locus loquendo vero de Creatione secundo modo possumus ducere, quod ista est mutatio: quia productio illarum crum est per Eneratione , unde transtaint de potentia reali adactii, &prius habent esse in materic deinde periori am silicet in se non prcexistat, praeexistit tamen in sua materia, renouiter actuatur per Phrmam aliam ab agente, Sed his dimissi , de quibus diffuse in Theolocia alias disputabimus. Pro intel limentia an Philosophus concesserit Creationem,accipicindum est, ouod creare est producere aliquid de nini oraeflectu, vidi miri, Min hac delfinitione omne Conueniunt illud autem doe ut inquit Scitus in principio illius secunda quaesti ni primae distinctionis sociandi, potest dii plicem habere scin finia vel enim dicit O dinem naturae vel durationis; primo in
do facit hunc sensum Oeatio est produ- se, solum phaesupponitur ipsi rei productae non tamen notatur , quod per aliquod rempus non esse, 'existat rei e sectae; exein plum est de Sole, radijs, ni non esse raisiorum , talium natura praecedit esse ipsbrum radiorurn , non autem iEmpore. Secundo modo facit hunc sensum;creatio est productio de non esse, adesse,ita quod non esse simpliciter , per aliquod tempti praecessit esse.Ad propositum secundo modo, Philosophi non concedunt Creationem quia secundo modo est creatio temporalis, ipsi tenent mundum esse aeternum. Adducit Scotus tale rationem ad hoc: Deus de mente Philos phorum est agens necessarium,id solito Deo, statun ponitur operatio, ergo res habuerunt esse statim,& sic esse Des, non praecessit non esse cicaturarum per aliqutempus, quia nullum fuit tempus in quo mundus,&aliqua res non esset: in hoc
Philos sphi discordaturi Theologis Qus ad primum modii Scotussistinet, quod
Philosophi concesserint creationem.Sen , nsus Concitisionis est hic: Philosophiae cesserunt res habere Cis post non esse epe simpliciter, ita quod prius habuerunt no serint esse,quam esse , non quidem pri lcm crempore, ita quod pQr aliquod tempus exsti trone ferit non elle res,ante ipsum esse rei, sed solummodo primitate natura prae UPPinnitur non esse, ad esse, sicuti dictum esti, quod Sol precedit radios non tempore sed primitat ei mine;vndesol dat esse rad ijs , tamen lucri simul tempore cum Sole Scotusirgo primo adducit ratione i Q Aegidi ad hoc , illam coniurari,d inde sibilia ipse Scotus sic arguit: Deus pomst nam diate aliquid esti re caui irriergo potest creare.Antecedes probatur: quia De est primuin cilicien secundum omnes illos sphos,ergo si non potest unmediat aliquid causare, heincere, tunc et C tiam mediate, quia tunc ille non citet prii num esticiens, sed illud aliud, quo me diante officeret; I st ergo dicendum. Uod aliquid immedi radi et liciar, alioquin non esset efficiens tanam circumscripto in a ,sio, non est sessiciens consequentia,
ro probatiir quia illud quod recipit eliua primo incitaries no est ex se ibi alitei
415쪽
; si DE CAVSATIONE INTELLIGENTIARUM
liabet esse post non eme, posterioritate
quod ag N immediate nullo praesupposito: quia omne aliud ab eo est calorum, produ stum, Ergo in illa prima productione, Messicientia immediate, de nullo
praesupposito egit, Menecit, eam creauit,Qum si dicatur ab aduersariis, quod
Deus non agit immediate, sed praesuppo sito Celo, Intelligenti js materia pri-naa,quae sinu in causibilia, ingenerabilia, hoc nunc impugiratum it quia ostendtinus Intelligentias, Odium, materiam primam,d omnia entia nectataria, priuenire immediati a Dco.
Tota haec quastio pendet ab hac pripolitione: Omnia praeter Deum sunt cau- fata ab ipso Deo, quia hac existente vera, etiam est verum quod primum pro- dirutum fuit productiam nullo prassipposito, conte qtienter fuit Creatum, illa auten propositio iam probata est insit perioribuS. Ratioves inusntrarium explicitntur,et soluun ur Cap. V. Reqorius de Arirnino 1. Sent. d. I. Im, i arguit conata hanc positionem per duo tandiunerata Piim una est, quod ex nahiloninalit, in la enim conuini ut omnes, ciui deditura loquuti sunt, ut ait Philomphuasti Physsi lex. 3 . Secudum est quod Ditis est inquam recipit
est e,ut patet ex x Phyc. Hi stantibiis, probatur,ret: od enua alterna alia a Plimo motore non sint facta ut est materia prima, Caelu ira, ilia Elligentiae , pium cie materia, quia sita aeria esset facta, materia ellet antequam eliet: per trimum suppositum quia si facta est, opus est qui id
sit facta ex alia materia, ut cestat gumentatio Arist. r. Physic texturia. hi a. Metaph. lex ii ubi probatiar, quod materia est ingenenibill, Haec Cadem ratione probat de Caelo, quia tunc Caelum et set furum Ccnil illo similiter intelligentiae. Secum do Caeliana non Ossc taeter
situm. nfii matur ab aliis, quia triuic Celum esset pollibile, sic est et corrii pi bile, Item Cur non competit ratio,& definiutio causia ei Picientis neque etiam causa efficiens, at Gelo non competit ratio cauta efficientis, quia ex 2. Pii L. tetx. a Cati Laesti ciens est unde motus diat Prima Intelligentia respectu aeternorum, reon essunde motus,quia illa non producitur permotum. Item eterna haberent potetiano, quia quod est pollibile, o effici potest, habet potentiam, ergo in aeternis, ut sunt Intelligentiae,est et potentia,quod est contra Plutosophum in i a. Metaph. ex. O.&inde. Ite de eo quod producitur veruest dicere quod producitur cvel mitverum dicere, quod aliquando producitur, ctunc sicut entia aeterna producuntur quado sunt, aut aliquando producuntur, de non scmper, non secundum etsi ita nonfvissent seinper, si aliqtiando producuntur,neque plimum quia tunc essciat semper in ieri, sic nunquam essent perfecta. Ilcmbr. Metaph. t Oxiti 1. ari iiii. Vtrum una, vel plures sint tale stibii in-tiae,ergo si prima eslum pri ducta, ereliquae multa . Aliae similes suturationes, quibus inax Gregorius de Arimino, Da conus, Henricus decanda uo,sustalia et, non dari preductionem in arterius. Contra hanc sententiam arguit ex aliorum opinione Scotus. Primo s c. Intellige 'uae secundum 'hilosophum sunt loci naliter necessaraae, Ergo non sunt caluata .
Secundo, quod est caiisatum est de so poss- sibile est ' de est non enhat In tolligetistic sunt simpliciter necesse esse, ergo non
sunt causatae, quia Arist poneret con la-
dictoria Terri, Franciscus Picta lonu-n iis lib. 1. de Creatione cap. 3 sic re ruit. Creatio exposuit vim in L nitam re oris; ust tamen sim Dei vii torernio pouit,cimo Item quod non potest rici olei tactu esse,at non porcst fieri Creatio noua: quia illa non datur er Seque
quod creatum p ta num si ergi ab aerea nolium an specie exempli grmia, manavit ex Deo, vel .ilurali litis omis p unus qui mana uat a Deo,ves consimiliter se habet sc
416쪽
bet de Vinnibus est euertere Creatione, quia ille .lo homines non reantur, sedgi iiiiiiiiii; I icere vero dari prunum h mmem cre. Itum est euertere erronati nCm se Ernam,quia in arterilitate non datur primum Mincii risum Mincrati nem arbitratin aget imo iis Reliquariationes ad luctari tanta Gregorro,&auis. situ Pr, lutione istarunt rationum, conanium quae tror pol ulit,notandae sunt Pri dilat illi a Prima Est quod duplex est a- .i gens, i ii et alterum permotum e mu- mu tationen e caltei impei simplicem eman. ierinem sicuti dicimus solem produce
quam , sed qui aretiodammodo abi ploemanarri, sicut etiam accidentia a subi cho, d latis compertum eit, quod onames dicunt solemi se causam es scientem radiorum suorum, si bicchii in acciden-
, H uum, est ergo vera talis dilli iret de agenhiau libri, Sectanda diit in . est quod agens
produceti Sersccium diic bus modis p teit praece ici vel tempore, Ut mclura: tempore, ut simi agentia per motum, ut
gentia per pioductionem, enia nati nem , viridi respectu radiorum suorum . Tutic id propositum dico,quod cum dicimus nos 'terna esse prochicha non imiel liginalis, quod sint pio due a per motu, mutationem neque dicimus quod a
ces erit illa entia aeterna, ita quod per D liquod tempus praeextiterit eorum non effic, sed dici inus, quod prodiicta sunt per emanationem , sicut rad ij stilis a sole, quod agens praecessit illa non tempore,
sed Nat ira, licitii sol radios, Se ita non esis precellit elle, natura, non tempore Omnc autet in obiectione probant, quod interna non sint facta, producta productione quae eli permotu in mutati ne a quod agens non praecessit tempore ilia entia, qna nos miscedimus, non tamen probant,quod non sint producta, secundo modo.
amet applicando lamnia ad propo---, inum ad id citio supposita Gregorii. Adiali. Umum ex nihilo nihil fit, Respondetur, anisu verum cit factione, qtiae est per motum,
mutationem desii .lc quebat ui Plii-lo phus in t .l hys.&ln . Ini DC in-n antiqui contient antata reten fulit de actionesque est perem mationem S quoad hoc no contieniebant omnes antiqtii:
qitia hanc concessit Plato; dc sic patet, quod materia est in nitari Ma teina, de Oelum in aeternum: lilia non in generabile tali generatione, de sic etiam Intelligent Adiectin dum stippositum Motus Celi e taeternuti ergo Collina nunqtiam, est factum, quia fuit seimper dico, quod
est aeternum iurationc Mntamquam
fuit aliquod instans tei potis, in quo non filii, te hac dii ratitano conchuluntrationes Arist. non .imon seqtainia , ituri in aliquo instanti naturae non fiterit, cuia beati piciens, a quo dependet in esse oper hoc paret ad secundam, nego enit II, qtiod Celtim non sit ternuin Ad tertia
dico, quod id ii odest possibile pi si ibi
litate que correspondet gene arioli per
m itumi mutationem, est comi plabile,
sed tiodes possibile postibi inite, ille
correspondet emanatio lini est cor E
ptibile, Calliam est possibile secundo
do, non prinio Adretiari an dico, quod Mi. ibi desinit cfficiens,ut Est in robii genea ab ilibus, corruptibilibus; hi quod Ciliaciens es unde motus ad Misod notus
accipitii pro ips cachion ita quod est se hsus, quod illud os viliciens quo est chio dans es di talario tuti bi accipit tirin communi ad mollim,er innixad metaphoricum. quieti hic moltis manatio Liris. Ad quintam, lac galliroentCqtienti. , ad .
quia potentia est thltim in illis quaeso
ducuntur permo tim, mutatimem, re hanc negat sed potentia pro non repu-
gnantia,utelh in Intelligent ijs,non negati ir ab illo, ilia haec non et catis a corruptibilitatis. Ad sextam dico, quod entia Adcaeterna aliquando sumi producta ted hoc aliquando titit ab aeterno,S sic non sequitur quod aliquando non sue int, sed sem- r sunt. iii erunt modo praedicto Ad septimam dico, quod illud vel bum, tale, resertur ad ultima in conclusionoen, scilicet. An una vel plures sint substantiae inalterabiles,e sinconuptibiles, quod si tu illud referas ad aliam conclusionem, ut sit sena ista An una uel plures, quae careant
417쪽
sis DE CAVSATIONE INTELLIGENTIARUM
magniti illine, ergo debes ret ferre eti imad superiores conclusiones de eadem substantia,ut quod movet in ratione finis,ut appetibile, ut intelligibile, quod mitet primuna Caelum,& sic cum cocludat Philosophus, quod tales sunt plures habebis concedere quod sunt plures, qui emouent in ratione finis, quod plures mouent prinatam Caelum, sic de alijs, quae sunt absurda. 8 octauam; Respondet Scotus quod Plutosophus non iudicauit hanc esse repugnantiam,aliquid esse causatum, Nec se tormaliter necessariiiin sed mouere si- , mul,ut supra diximus . nonam, Respodet tir. Q Dd causatiun non est de se nonens, ita quod causam non competacentitas, quia causatum tunc esset nihil, sed causam no competit modus essendi, qui est esse se, potest ergo esse entitas nece saria formaliter, non a se, sed ab alio est etiam possibile, potentiale, sed illa potentia praecedit esse, non tempore,sed nae
ij nunc an ad vetam creationes requiratur virtus immensa, omnipotentia proprie dicha:dico,quod Arist.concesiit Primum,motorem esse vigotas infiniti,ut duximus in proprio loco Ad vi erimam diuo qnod haeccm tio,&emanatio secundum Philosophum continuo fit, temper Est facta, cum sit
Ad duodecimam Dictum est quotm-do ille ostensiones Arist concludunt. Ad i 3.Nego,quod ci Catio, iter uindicant pugnantia.Ad probationem dico, quod sicuti res tunc emanant a Deo, sic
simper emanarunt Cum arguitur contra: quia nunc res g erantur non creantur,dico,quod la telligentiae,& alia aeter na, quae immediate a Deo pendent, non generantur, quia continuo a Deo conse uantur in est ei Ghoc conseruare,est comtinuo creare,quia conseruat, manatenet illud primum esse, quod habuerunt, post non esse , non posterioritate temporis, sed naturae ab aeterno Mista sunt In telligentiae,Cdlum,mat CN a prima,a quia
hiis postea ex inateria prima ista fluxibilia ruinuo generantura generatio ergo
habet esse mediante emanatione F propter hoc generatio est aeterna, quia emanatio primorti in principiorum est hierna, hoc est quod ipsi quoque fatentur, tuin uicula omnia continuo conseruaria Deo; Reliqua vero entia, quae continuo a Deo,&ab alijs agentibus producuntur ex aliquo prestipposito illa dicuntur generari, hoc enim est discrimen intexcreationem, senerationem,quod Creatio est productio rei in esse nihilo presupposito; Generatioest productio rei in esse ali lito praesupposito non ergo modo omnia generantur,sed quaedam emanant cotinuo,ut aeterna, quaedam veto continuo generantur, ut luxibilia , quae ab aeter ni ponuntur inesse, incorrumpuntur
Luaedam rationes aliorum considerantur, et rei ciuntur Cap. V I.
alias rationes contra Cata quae liximus,ideo opus est eaS DII,
siderare,& adhuc magis declarare. Primo ergo arguunt sic. Causia efficies est causa detraliens, rediminuens , quia pendet a fine Vergo si Deus ponatur cauis falassiciens, detrahitur Deo, quod est absurduis. Praeterea, Deus tunc Esset Jcpend cens hindependens in sua Essentia, independens,quia vltuni finis clependens quia esset efficiens hoc autem iniplicat Coi
Preterea, l(tentia activa non potest , dari sine passiva:quia potentia activa desinitur per l, assiuam radiis autem potentiae passiva est materia,ergo omnis potentia activa supponit potentiam passivam, in quam agat, potentia pastiua praesupponit materiam ,ergo si Deus est causa efficiens,non efficiet per emanationem, ex nihilo, sed ex subiecta matella
Plaeterea,Aris .in Moralibus Lo.rem uel a Deo omnem actioncm,Crgo. Praeterea,Si Deus est causa coiicies,cur aliquaentia sunt a trina,aliqtia non re Praeterea,aduri sus duas distinct.allatas pro solutione rationum arguunt re
418쪽
CTU, ET MATERIAE PRIME. THEOREMA VI si
ex illis sequitur: primam enim distinctiori quod detur a n rejiciens terminustanc sequitur haec ali distinctio quod priductio rei est duplex:alia permotu,&mutatione, haec habet nouitatem,& in ex aliquo subiector alia est sine mutatione, nouitate, sinon ex aliquo subiecto Alij adiungunt aliam distinc .quod non esse, praecedere eme potest contingere duobus modis, scilicet positium negati uc poliri u quando aliquod ens in aliquo instanti natura potativo habet non est e, in alio habet esse , priuatiue,quando aliquod ens in
quolibet instanti naturae habet esse, tamesi aliquod ens non esset, a quo ipsu esse tialiter dependeret, aptu esset ei copetere non esse; Sud haec distinctio videtur .per sua . quia quaecumque saluatur perea, saluantiu quoque per secunda disti fictione. Recentiores has distinctiones inpii-cοtra enat, primo in his distinet.est petitio prins ... cipij, probatur: quia unum membrum diΠ-n stinctionis semper praesupponit illuci de quo est quaestio,aut mediate aut imme d late;assumpti In hoc probatur C pruna distinet.na in ipsa supponitur dari agen S, quod agat fine motu, sine subiecto, hoc aetatem est quod in conta onersia positum est, an scilicet detur tale agens.
Praeterea Arisc.nunquam concessit dari esticiens aliquod est iccre aliquid sine
motu, simulata onC: quia hoc repugnat caeus arefiicienti,dicitur enim a Phyl. tra. 1s et ficiens est unde motus Praeterea, si .l: retur efficien sine motu rilerent Omnes demonstrationes iis . . Phys.scilicet ubi dicit si factum est, per motu factum est. Preterea, falsum ei data efficiens sine si ibi echo,quia ex Aristolai .Pl Lex nillilo
nihil lii, nam tex. I ait, in non diate autenihil neri, sub ij ci enim quidpia oportet. Praeterea, hic modus producendi 1liquid
per emanationem, implicat contradiction nirna arguunt sic. Quod habet esse poema natione habet in sua intima natura hanc natura, ut aptum sit habere diste, ante esse, ergo in sua intima natura habet, ut sit aliquando ens, aliquando nonens. Praeterea,illud ens productu per enia tionem, est aetcrnu, aeternu aut est semper ens,ergo illud productiun per emanationem,esiet se per ens, no sempei ens, quae implicat si radictionem. PI aetas,
non subiecti , est cotra ratione termini: na terminus ad queri relative opponitur termino a quo Aui terminus a quo, requirit subiectu, quo iis esse sustineatur. Tande,illa facere, fecisi qua uis ab arterno potiantur in Deo, ponunt mutabilitatem in Deo, etsi semper dicamus tieri, saltem ista sensibilia dicentui sentia,ut Plato statuebat, taciti cimur in Heraclit eam. Contra secudaui distinctione quoque
arguunt ex Arist. r. IE. Metaph. reX. 6.
ubi Arist.ait,quod emetens, est prius tempore tacto, loquitur defficiente simpliciter .Quod si quis obiiciat, ili motum, qui est ricinus ideo motor epol non potest ipsu praxedere. Respodent, quodeuicies inritus aeterin Nil prius tepor singuli partibus, no toto motu, sicut sol est prius tepore singuli illuminationi b. non omni biis si inuis qui expositione adiuuant authoritate Simplici S. Imus in .digresssione conria Ioanne Graniaticu arguentem contra Procitam,qui tenebat mundi
ab aeterno prodijsse a Deo,ut radi a Sol Rmio:ius istae dicet reuera in Artii do v
chrina vide ui tui habere maximo funda ram mentu, inanes tame dubio procul sunt,ex
dictis ei uin si perioribus capitibus praesertim 1 ubi ex Arist. ostendimus enmu en immobile esse nedum finem ultimum, ndouere racione finis, sed etia esse prii tui efficies. in ratione efficietis e sicero: necesse est distinguere de efficiente, ut dicebat Philos lucta nerati ae Lex. I . hoc enim spectat ad Metaph. debemurum dictae, dis icies elidis plex: aliud per motu in muta Monc, hex tibi echa m. cita , ut eli moves phvsicu;aliud vem alio eminetion modis: huc dicimus esse per modii simplicis manationis de ex nihilo. Vnde formari pol sic ratio Deus est efficies immediate, primu latininaediat non mouet liae ciliteriora ted intelligetias, Gelu primu ergo primit mi immaehil efficit ininaedi it Pilitelligetias,&Caelii Cri-mu,ac alia, tein i loco icto intclligendae Scit auctoritate, illa nub hoc pedet Caelii, tota narii r. i ub hoc coicata est esse
419쪽
si DE CAVSATIONE INTELLIGENTIARUM
Pro soluendis autem rationibus inops est causa unde notus aeternitati tergo si positum d recha intelligentia illarum, notandum est, quod licet prima,&omnes intelligentiae, Caelum sint mei nata non tamen eodem niodo, headem necessitate Gnam certum est, quod prima intelligentia, quae ei inmobilis est magis aeterna, quam ali. probatur: quia illa
non indiget alijs, sed est sibi sufficientissima ,at carcerae indigentilla,ergo non sunt ita necesse esse, sicut illa prima , Minor probatur ex Artito t. I. de lorex Ioo. ibi enim dixta , quod omne diuinum est intransmutabile, maxime autem primu ,&maxime summum;& probat: illi Inon habet prauitarem ullam dare est indiges bonorum suorum, nec alicuius sed op ratur, bouet ex sua minina perfecti'-ne; tunc sita at carteriae intelligentia indigent prima, quia pendent ab illas altem tamquam a causia inali,ergo indigentilla tamquam suo vitiin bono ergo non sunt ita independentes si init prima ,recosequentoriaequet ita aeternae, In rLu
A Hinc ad rationes recent ita eum. Ad pri-rpnes uincti eg.itur lanc distinctioncm petere recen principium non enuia stipponimus daritiora, principiti in per em inationem, sed iani probauimus illi id ait messe distinctua principio efferativo per motu in .mutationem: ex subiecta natetias ideo
ad argui Dentii dicimus. illa non infringere dari li 3 agon per emanationem essed probare istum hoc agens non aget permotum , miliati Incm, quod concedia Ad natis Ad primam autem rationem propri- antem non daei secundum Arist. Agens, m m quod agat sine motu, mutatione, ἐ-co vir ne subiecto, negatur ante edens ad pr bationem ex Aristo t.ex de initione Camisce essicientis, dico,quod ratus ibi accipitur large, non pro motu mutationes pro
prici dicta,qui est inius physicii Q sed promotu in communi ad motu in phylictim, re ad motum per emanationem, quis test dici intitatio ad terminum , non ad subiectum: quia per ipsum suble tu nul lilia mutatur, sed tetmainus noulis totaliter prodiicitur; ideo Arist. i. de gen ration est X. diae it pertinore ad Meta-
physic dis linguere de immobili, tiod
gnum est ex Arist. immobile priintim iaci
esse causam,unde motus, notanni in
do, quia tunc Metaph. non posset de ita distinguere,&perianet ad causam, unde
Ad secundum Respondetur per idem, ut supra,quod vera est illa propositio de motu physico, non de motu per emana tionem vel dicamus, quod factio potest comparari ad agens materiale, vel ad agens abstractum a materia, Marternum, quod et simul agens primum Altunustinis, vera est illa propositio de agente materiali,non de abstracto,&prii num. Ad tertium negatur modum habendi Adsessiep r.ematiarion Om, implicare contradictionem;ad probationem concedo, id, quod est per emanationem, includere in sua natura habere ellen non haberet crase respectu diuersorum labet enim esse, quia est in rerum natura: sed non habet esse a se, ideo circumscripto primo non haberet esse sicuti radii solis habent esse in se, jamen illud habent ab alio, siti Icircumscripto, non haberen(C Se qu. I
tu ergo ex illis est, aliquando pol eat rolicsse, aliquando possent esses, hoc noimplicat contradictione in Ad quartu in respondet, quod aeternia vest semper ens,aliud niem bitim, quod sit semper non ens, non sequitur sed soli imsequitur, quod scim ei possit Esse nia: S. Debo ergo sic inferri . Aeternum per manationem est semper eras, ac inperpotest esse non eos,quod Co Editur quia dichum est supra , quod non Omlida cernum, et eodem imodostrarunt qui . ni Ina est aeteria una a te,aliud ab alio: loeus et a ternum pramo modo, Caetera intelligentia sunt aeternae secundo modo illudati tetria tera alia, qtradet a basio pti sis it noti fidi Cclicti ni clipto alio primo a quo dependet, licet illa circii micriptio sitim possibilis: Video vere sit aeternum. Di- CS Urgo intes prati e siliarii potentia . Respondetur niti iniece sunt potentiatas, lod Oxtrinsece sunt necesse esse, quia ad beo agente neccssario non libete prodi cunt, ut aiunt ipsi a lumis, Carteinum, tanto constare ex materia, &fbrina . Vide, tuin I. Sela..d illinc . . quaest. r. Respon-
420쪽
Responsione ac primum principale. ras. Ad quintu Respondetur, quod terminus ad quem respondet ei mino a quo, qui est non efficiei productae pCraemanationem transit en in de non os, ad esse, non orcline durationis, sed natura , v c dictum est apim tenninus autem, a quo, non requirit subiecturn quo sustinea-tUr non e se, ut in motu naturali,
transi natations ex subiecto in subiecturi
non in otii. quo res totali re accipit essse, uti si motu retrae si a nataonem. A. S. Ad sextam cssamus nos inciuere in Heraclitem i nil lcraclitus dicebat omnia continuo mutari unde volebar omnem pio positionem cise falsam, quis iscebat rem mireari antecuam, pro Dimio
coexulit nunc arierni ratis est productis, ut existit alij partibus i Umporis, dicitur conseruatio non ergo Ecundum nos continuo mutantur succi aeterna sempermanent perfecta, Ma Deo conseruantur.
Entia vero sensibilia donec tirant in suo Osis quod habent per generationem semper sunt cadem a Deo, Malijs causis secundis in illo conseruantur, donec CO rumpantur a suis contrariis non ergo si ct indum nos hec sensibilia sunt emia:&hoc tenentur concedere aduersarii nam ipsi premuntur eadem dis ficultate. specti causae finalis,aeterna enim semper mouetur a fine: ergo semper sunt in fieri, nunquam in facto esse. Respondetur e go, quod semper mouentur,m tamen sempe sunt in quiete , possessione biccii amat : quia motus ille semper est pei sectiis, sed ut coexistit nunc arternitatis , apprehenditur sub ratione perfecte fiuchi, in alijs autem sequentibu appi eli enditur sub ratione con se ruat a. Ad Ad rationem contra secundam distin-
- iam dist alia esse priora natura, alia te oro est,iani Arist. in Postpraedicam En- tis,c.cle Priori: s. Metaph .cap. de PriON , ex. 16 ideo secundum Aris h. non omne cundisi prius altero est prius to te
i scd alioua lusit priora aliquo natu-
ra non tempore , Video melius dicitur, quod ptinuis moror praecedit motu naaeternum natura, iam tempor quam diceimcuod sit prius temporc singuli pa
tibus non toto motura quia quod est priu omnibus partibus,est prius toto, omnes partes sint idem,quod rorum, qui enim est prior singulis diebus unius mensis,est pNor toto illo mens Quod aut adducit Arist ita. Metaph. lex ius. R Cmo detur, Arist ibi dicere causam enicietem
praeceder fictum, non tamen alti EmpCimur arguens imponat. Vnde potest intelligi de prioritate temporis, naturae, tunc est intelligendium secundit mutit, Getam materiam, Playsica pi cedit tempore Metaph natura . Quod vero aiunt de displuatione Ioan . Grammatici aduersus Proclum, non facit ad rem nostram quia nolumus modo disputate, an mundii potUCrit Eslet ab aeterno , v I iduo philosis phirus sis tua is t. S. Di Iloelia Thoologia Ei ii iiis; stipponitarias enim nunc mundum mula b aeterno stixi placitum Arist. Quae dicitia adue sitis instantia nati:-ram qui plura possunt esse in uno instanti Cmptari S non egent refutatione claraei sim si intin Arili qui aci misit prioritatem natu I i , non est aurem inconueniens
aliqua elle priae ra natura alijs diuersis modis,&in diuersis signisi ut si dican is homo simul tempore est animal, rationale, risibit tamen prius natura est animal, quam rationale, prius natura ration. ile, quam risibile ecce duo instantia naturae in uno instanti temporis, quod illa sic
natura se praecedauit, patet ex cic finitione prioritatis natura , as lignata ab Aristot. s. Metapli .lex Ic Qua tamque posita iuc
se sine alijs,realia non sine illis, sunt priora natura at animal potest esse sine rationali,& rationale sine risibili,quantum ex se risibile non sine rationali,&animali, Ergo illa sunt priora natuta risibili. Ad alia argumenta. Ad primum remo ad scietur,quc i immo causa erficiens est nobilissima cani id quia est cata I creatis, finis vero estimis Metaph vi ca;&ideo negare hoc genu caule a Deo est auferre ab eo nobi is In an per tectioiiem .Qus sautem aiunt, sistinas Urmorum qilia pCn Geta sine respondetur: quod si valeret, n- cluderet