장음표시 사용
431쪽
tamen sequitur, quod Caelum sit corruptibile, quia macellis adeo perfecta,quod satiathannem appetitum, secapacitatem materiar, potentia eius , ideo Caelum non est corruptibile, licet includat materiam primam si ulla enim manet priuatio in illa materia amplius respechii cuius remaneat appetitus in materia. Hanc responsioncmi Eijcit Scotus citur, quia nulla Orma complet totum appetitum materiae suae reipEctu alterius forme, nisi det actiun oppositum priuati, ni alterius formae:ut puta,forina ignis irripotest satiare appetitum sita naaterie,&POtentii eius, tiam habet ad rinam a- me, nisi detos Se illi materie, quod daret
formam ii ius;Hec propositio est uides:
quia aliter emper inanebit appetitus ille in materia illa ad illud esse Mactum, sed mi mihi non dat siue materia ac uoppositum priliationi culi lacumque forma alterius a se, ergo non potest satiare omnem appetitum inateria sua , sed in illa materia remanet priuatio tam ignis,ajuae,&c. Asinor hoc probatur: quia nullamnnadat aclumc,ppositiina priuationi cuiuscumque fornaae, nisi in se contineat omnes fonnas saltim virtualiter: sed tarma Caeli non sic continet omnesmianas,quia non continet intellectitra,vt patet,Ergo saltem in materia cli est priuatio mirne intellectius, ergo materia
Caeli est in potentia ad illam, ita Cestiua es corruptibile. Idaec ratio est et ricacassima, potest ampliarici quia certum est, quod sorma Ui non continet in se for
tum,cum sint diuersa forirae etiam genere:clarum est autem,quod si materiacet Ii est materia prima sitie eius Em rationis cum matcria prima,ci Dod est in pote-tia ad recipiendum huiusnodi formas actu,silicet fi rmaccli sit nobilior sermis
naixtorum,siconcurrat ad gCnerationcm ipsariim,non tamen illas vi Itualiter conistinet quia tunc forma tali per se posiset producore omnes ei Tectus , et icere omnia,quae efficiunt me mixtorum, sicut Deus, quia virtualiter in se continet
omnes cans si ascriores, Creatura si
test per sepioducere, cincere omnes et fictus,quos ipsc mei creaturae produce-
re possunt;at secundum Arist. Celum est unum genus substantiae,quod habet stias
operationes, Cflectit proprios distinctos, ac diuerso ab alijs agentibiis, quo
fit, ut forma Caeli sit pars obiecti assimo uat materiae prunae: Obiectum vero totale .&adaequatum, receptibile inateria est genus uniuersum Ormarum, uti color in niuersum est obiectum visus: sicut ergo licet potentia visiva actu sit sub uno pera fecto colore, ut puta sit albo, non propter lio negatur quin sit inpotentia ad alios coloros videndos, neque ab illi oc lore perfecto satiatur potentia happetitus potentiae visivae ita matersa prima
licet sit sub forma tali, que et forma
perfectillima,noli tamen propter hoc dici debet,quod sit penitus Latiata, quod in ea a inplius non sit appetatus ad alias minias. tiod si qui dicat,rationem cor Niptibilitatis in his inferioribus proueniare lora ratione ina triae, sed rationem
marum horum inferio nan, quae sibi inuicem sunt contrariae, serina atticia Celi
nullum habet contrarium, sicue noeshcorruptibilitas in Celo;Haec rcsiponsio est
nulla,quia potentia, ct priuatio, non insiliat materne primae ratione formarinia: sed ex propria natura materiae, unde ait Arist. L. Physit ex sit.& inde quod prauatio,&materia sunt idem,Sinlim num m,licet sint diuersae rationes in hoc est
valde insistendit in nonnulli enim volen e stes defendere Aegidi uin, distinguunt sic
Materia potest considerari dupliciter
Vno modo secundum essentiam,& licio est in potentia ad ullam ranam,nec ha citobet priuationes vllain , se disit puraso rei citentia Alio modo, quaternis est sub forma, tunc si est sub tarma habilite otiarium, in materia ipsa insurgit potentia ad aliam Ormani,&priuatio, si velo sit subfotan . , quae non habet CGntrarium, non
insus trit potentia ad aliam Ormam, nec priu.rito: quia materia,utist in io, est ut, mrnaa, quae non habeti contraritim, ideo non laabet potenticula ad aliam tar emam,Cec priuationem: sed quatenus est sub fi limis his sublunaribus,quae habent contrarium, recipit potentiam, & priuationcni.
Veriundi Mugidi fundamentum . quod
432쪽
luod materia prima secundum essentia sit potentia, hamen non sit in potentia ad formas, quod non oppetat formas a nos, sed hec potentia , appetitus,o
consequeriter priuimio in sic in alcri a formis habentibus conti rarimi est omnino falsiim , limo enim repugnat dicere, ouod in ueri sit sc cui dum senti in po entia, tanaen non sirin potentia ad formas; nam potentia dicit rel. tionem ad
formam , tranquam ad terminum, ergo
non potest esse potentia,nisi respectu si,
inae Praeterea, si est essetnialitei potentia respectu formarum, ergo sisentialiter est prauata formis, habet apimidinem ad illas recipiendas,ergo implicat repugnantiam ouod habeat hanc potentiam,
petuationem extrinsece forma, quod Enim inest alicui elsentialiter,non inel Lehir: nsece .confirmatur:qtlia lecti dum A
gidium , potentia inest materiae in primoni odo dicendi per se potentia alitem, pi uatio,sunt idem realiter,ergo priuatio incitinat a in primo modo dicendi per
id, nonas Drma; tandem torma dat mat riae actum,non potentiam immo, determina potentiam, quam reperit in materia Vltimo,ut dictum est ex Aristot Privatio, simateria suiui dein Munum nu- inero, sola ratione diueria,ergo priuatio inest materie ex se non a forma habente contrarium est ergo verum, quod materia pri in habet essentialiter annexam pocentiam, quae quia nunquam uniuersialiarer ab aliqua torma expletur, semperi manet priuata aliqua alia forma, sic priuationes sipotentiae particulares, manent in materia, propter quas fit continua corruptio, generario: quia poter tia uniuersalis, nunquam tota satiatur.
Secundo arguere postumus, traba- rella, alij. Si materia licst eiusdem
rationis cum materia horum inferiorti,
ergo ei competit definitio materiae primae , patet consequentia sed hoc est falsum, quia in calce primi Phys ira deinde ait Aristot quod materia prima est primum subiectum,ex quo sit aliquid, ergo materia Caeli erit subiectum ex quo liquid poterit generari, ergo Oelum erit corruptibile. Neque valet dicere,ibi materiami niti ut est in coiporibus infe-
rioribus tantum, quia esse in corporibus inferioribus,es et ei accidentalinii est
munici ad omnCs formas, sic iri ei accis
dentale potentiae vis tua , quod videat c lolem album, insic haec doti nitio talet per accidentaliaeta clarum est, quod laec est conditio esse iritalis matelle, quod cxipsa fiat aliquid, cum ergo haec sit ellentialis conditio ma tetrue, nectate est etiam quod competat into, crgo Celti erit co ruptibile. Tertio, Methodus inueniendi smatctiam primam es traiili nutatio,atinc do non ei transi nuculo ergo non pose sumus cognoscet in talo an sit materia; Maior probatur in quodam nostro Theoremate de cognitione matcrie, si infimmarii C; quia illa sola, iis ut Aristo: Hos I. Physi. ex Vt hinde, Vel ergo illa si ladatur et est notior, vel efiicacior via, iane qua non posse unus cognoscere anta tur malefia prim t. Alias rationes requia re apud alios,ut apud Franta scum Picc Iomineumn hae milii videntur potiores , sed multe ratione contra opinionem in Thome , etiam valent contra trunc set
Mibitur opinio D. Thomae reap. II. IN eodem loco Scotus rei jcit opinionem D.Thonac, optino adducit rationem primam, quam adduximus con itra Aegidium, quam repetere non ei ic mutile, propter responsiones Thomis P
Nullum incorruptibile constat ex materia,Celum ex Arist. S. Physi de C l& alibi,est incorruptibile,ergo Celum no constat ex materia, Minor eli clara, c cessa , Masor probatur. In quocumque est materia, in eo est potentia passiua, Hecpropositio pater,nilia materia Iabet an-n Xam potentiam, que est propria passioniateriae; immo secundum D. Thomam,
MAegidium, potetitia est de ei sentia materiae in primo inodo dicendi per seu at
tia passilia est potentia conti Idictitari, ergo in ta si sit materia Oelum erit inpotentia coiit radictionis sed quod est inpotentia contra dictionis, pore t esse,
non esse quod potest esse, mora esse est
433쪽
maptibile,eigo a primo ad ultimum si dum genus, scilicet asi formam subitan-
Caelum constat ex materia , Oelum notae tiae generabilis, corruptibilis,quam re- erit incorruptibile ,sed Ormaliter coiTu spicit, ut actum adae linitum, ecquia subptibile, sicuti Unig quodlibet aliud tarma hac generica sunt multae species, corpus naturale;&dato quod non esset oporto quod cum est sub una ecla, s taliquod ageres externum,quod possetaph in potentia ad altui .mr,&sic est priuata sum corrumpere, tamen intrinsiece elisi illa, ideo materia horum ilia fierios uincia, corruptibile in sesquia haberet materia, let annexam piluationem sta materia 'tue est principium interruim corruptio maelestis corporis non est potentia ad fore enis.Caietanus prima parte Summe, .ue mam unam gener scd ad mi nominam Me itioneis art. 1 nititur soluere rationem pecie ita, quod non est putandum(ait ip-- hanc Scoti,, pro declaratione opinio se quod materia tali respiciat formamnis D.Tla ire dc solutione rationis lute Celaltem in comum niluviae iam in 'e ius, ct aliarum ponit hanc distinctione diere a sequatunnqui sic sequeretiir esse Materia fecundum seri non est aliquod in ca potentiam ad plura priuatione, eris, sed solum substantialis potentia ad incorruptibilitatem ab intrinseco,uti co- formam, i.ec est quidditas materie et tingit in materia liorum inferiorum. Sed sed esse substantialem potentiam ad sor dicendum est, quod materia limo est inma,contigit duobus modis Vel enim est potentia secim dum , se ad formam Iuta' ad formam secundum genus, vel sinuam taritum,&: materiaiolis ad rinam solis uin speciem differtini autem isti modi , tantum, sic de dijs;eeita quot sunt spe quia potentiae ad Grinam unam genere cie Orporum lcstuam, tot sunt 'ne- tantum est ad plures species simul: sea ad hysicaecorum; ait,quod quando dipotentia ad Grinamiunam specie tantu, it,mattatae Celi,non dicit, neque signifi- non est ad phia a nisi princcidens, ut at cataliqimn unam materiam, sed Stiod- plura indiuidua, in quaci militiplicabi dam analoguiu omnibus materijs corpo iis sed hae c non pertinent ad artem. Ex rumo elestium hac differentia consurgit alia di serentia, Hac habita distinetione, ut respddeat Suae eit,quod potentia ad Grinam unam adulationem Scoti, quae etiam sit Aue
secundu ingemis, habet pririationetm an rotis,format aliam distinctionem,quae conexam, sed potentiae ad tarmam unam se reacidit cum ista icilicet, quod potentiacundum speci m,nequaquam; re haec se est duplox Qu.edam est pulerCc pilua,.cunda dincirentiat et: itia potentia. Miae scilicet nulla pastioli media recipitcii Leest ad plura, dum habet acta, unum tarmam , ut cui potentia ad unicam talis
illorum est in potentia ad reliquum, ac mam specie Quedam autem est poten- per hoc priuatin illo, dc sic liabet anne rea receptiua simul passiua, ita, quod . Eam prii liuionem, materia vero habens in agitur ab agente, di recipit mrmam, potentiam ad sermam unam specie, siue uti est potentia ad rinam secundum gepotentiae ad rinam unam specie, cum ni et modo prima potetiitIa non est po- illam habet, nullo caret,quod sit aptata, rientia contradictionis, sed haec secunda here sic illa potentia non liabet anne Adjmpositum ait, quoci una constat Xam priuationem .&monet huic funda rex malinia, qtiqest pure receptiuae quaamento esse standum:qin hoc est clatissi bulla passione media,aut actione,recipit
naum, quod nihil appetit negationem, illam manasi de sic dicendum est, de a--ut malum , nisi quia appetit unum, cui iij corporibus C lestibus Quod confir--st annexa negatio alterius, ut calefiae ibi maiiu quia luna est in potentia ad figu- appetendo calorem, appetit priuatio riam sphi ricam tamen non est in po--m frigoris potentia ergo secundum D stentia cotradictionis respectu illius: uianas, habet annoam priuaetionem, non est tantum illius receptiua, sed non es h
potentia secundum speciem; tunc ad pri passiua respectu illius L od si quis in- potitum ait,quod in ueri horum sublua stet, quod potentia fetamdum ib, est in linium est potentia ad larmam secun diffinem ad actum a negationem,
434쪽
msequenter inferati ir,ergo materiace Ii potest esse sine achii,n anda est consequentia, vel similis illatio , quocumque modo aliter tarmetur Ratio ratio neSationis est, quia ista propositio negativa est vera,potentia non ex se habet actum , sed ex ea non infertur adfirmatiuata ergo ex se habet non actum, quod est esse inpotentia contradictionis secundum se adactum,&ad non inim;similiter ista pio positio affirmativa. Potentia ex se sabet
non actum,est falsa;Similiter ista. Potentia ex se non magis habet actiam, quam non actum quoniam lurcinateria Cieli, quae est potentia substantialis formae la, ita vendicat sibi actum talem, talem formam, quod non aliam,H.aec est Prima responsio . Secundo respondet ad homi nem, id est ad intentionem Arist. s. M
tapli dicens quod cum Arist. ait quod omni potentia est potentia contradictionis, ibi loquitur de potentia, ut potentiacit, at quando potentia iam est sub actu
non est potenti vi potentia&ita potenta. PUre receptrita non clauditur so b illa propositione, quod aurem potentia, ut os sub acti, non it potentia , probat ex Aris .in eodem tex. praetreph ubi Arist.negat in Orto esse potentian, ad m,rtim, stamen clarum est, quod in otio est potentia ad motorinqui motus est cstus entis in potantia, tin potentia, cum ergo motus sit in Orto,in :lo est potemti cad motum localem,cum ergo' at m lo potentiam ad motum, non alia de
causa negat, nisi quia Celtim semperacti est tib motu . n. - Verum hec defensio Caietani videtur
,ur rota vel baliSrat tamen contra Cana arguo,
dimissa disputation an materia sit pura potentia substantialis, quae alibi est diuscusio, probo, quod illa distinctio deduplici potentia, scilicerptate receptiua, receptiua sipastiua simul sit nulla, quia
tam primum , quam secundum membrum est potentia contradictonis dato gratis quod in materia reperiatur ista duplex potentia ad formam secundum genus , id formam secundum speciem, quod est aperte falsunt: quia determinatio omnis est a forma,nulla a materia;
ideo in materia ex natura sua non repe-
Vtur distinctio potentiae sed distinctio ista potentiarum prouenit formis intormantibus ipsam materiam in a formicillis postea euenit, quod materia illa d
terminetur ad formam unam secundum
speciem, Villa ad aliam Probo itaque quod potentia, quam ipse dicit puro re-
ptiuam, siue potentiainiue est ad unicam formam specie , habeat priuationem anninuam, it potentia contradictionis, primosi . Potentia secundum se est indifferens ad actiun negationemo Haec propositio ex se est vera tanon eget probatione sequia si esset deterimi inta ad alteram partem , non essset potentia, sed esset vel purus aestias, vel pura negation potentia ergo est ii differens ad utrumque, quia potest re
cessitae; haec propositio etiam admi titur a Cesetano, ut visum est et sed ne- rat postea conseqtientiam sunc ergo arciuitur hoc modo . Potentia dei est indifferens ad actum in negationem ac iis,at materia per vos,es potentia, er . oo est in dii ferens ad actiim, j x iOnem actit 'totum liticusque conceditur: atra hoc sequitur, quod in potentia est priuatio actus, cita potentia contradi ctionis haec est consequentia, quam negat Caietanus , qtna inquit solui sequi hanc propositionem; luo potentia non in se habet actum, non autem istam, pintentia non habet etiam ex se; Ego autem probo hanc esse bonam consequentiamunam omnis potontia indit serens ad duo extiernari aequalitri illa duo intrema respIcit, Ilioquin nonus et indifferens ad illa, sed ex concessis, Mnunc probatis, materia, potetia est differens ad actit,&negatione actiis, ergo equaliter respicatachii, negatione actus,ergonsimini Srepugnat illi materiae spotentiq ex se,negatio actus, quam actus ipsc quia tunc non es let indifferens ex se ad utrumque: sed actus e nou replignat,immo com p tit,hilli inest actu, ergo negatio quC Uet illi materie, Wpotenti ineste potis acturi quantum est ramalma potenti T alioquin ut dictum cit, potentia illa non respiceret indifferenter utrumqti ais tentia contradictionis est ea, cui ex se
435쪽
non repugnat esse sub extremis contradi- clarijs, ergo omnis potentia est potentia contradictionis,& sic potentia pure receptiua,quoque erit potentia contradictionis.Secundo,Caietanus ait, quod hec propositio est vera, sequitur ex illae potentia non ex se habet actuin tunc sic Haec
propositio est propositio Cathegorica de
subiecto infinito,ut patet: at ex Arist. in . Petilie menias, ad propositionem astirmativam de subiecho infinito, sequuti rassi innatiua de predicato infinito ut ad lianci non homo est ustiis, seqti ituri stati homo est iniustus, ergo in proposito, si haec est vera: potentia iacti est ex se habes actum queest eadem, prior enim resoluitur in atri ut iam sita erin vera potentia est non hal)ensactum ex se siue potentia est in habens actum ex si ergo priuatio actus potentie ex se ne sit; certe hec ratio est efiicacissima,& euidentissima. Quod si quis dicat, hanc propositione esse in dalem, non absolutam, hoc admisit, adhuc remanet vis rationis: quia ex Aristor. in . Perihermenias, ad faciendam propositionem modalem negatiuam,dcbet negatio appon modo, non verbo. Itaque si haec propositio: potentia non ex se habet achum,est modalis eriti Ugatiua, quia ne Vatio est apposita modo, scilicet ex se, quae est conditio modificans propositionem: unde opposita ei a firmativa st haec: pilentia ex se habet citim,rere vera potest dicimodalis, quia noni digat absolute achim inei Se potentiae, sed nigat modum inessendi, scilicet ex Q. Tunc argu IL Ur sic. satiando propositio negativa est vera id, quod negatur inesse alleli, per talem propositionet in re vera non iust, sed per te thec propositio negativa est vera potentia non ex se habet achum ervo id quod negatur potentire per hanc propositione, re vera non incisi potentiae subinfero, at negatura cita Sex se inesse ipsi potentiae,
crgo actus re vera non ines et se potentiae, sed ubi non est actus, ibi est priuatio: quia opposita priuatita ad intum mediata,
ergo Cum in potentia ex se non insita-criis, qui est habitus,inerit priuatio ex se, ita ista potentia ei it Porentia contra-.jictionis immo hoc argilsaren loconcita
ditur , qt: od priuatio prius inest ipsi po-
tentiae,quam actus, Ut patet. Tertio, di uatio, , potentia inateriae sunt idem realiter disterunt mi maliter soluin quia priuatio primo dicit carentiam, sie indoaptitudineimsed potentia prius dicit a titudinem, secundo carentiam tunc te. Potentia, triuatio sunt idem realiter ergo potentia est priuatio actus , conse ouentia patet. quia potentia, priuatio,
sinat idem realiter. Vlterius, ergo in qu cumque subiecto,simateria, est potetia, in eo est priuatio actus sibi oppositi,ergo implicat dicere,in aliquo Cise potentiam, a non inesse priuationem,cum priuatio, illa potentia sint idem re vera est e go uniuersaliter propositio Arist. quod
omnis potentia passiva, est contradicti
itis: quia illud subiectum, quod est an pintentia, potest ei ne iit, actu, sub priuatione illi opposita. Quarto ait, quod p stentia haec scilicet, materia Caeli non ex se habet ac uin, tunc argitor ergo ab alio
habet aetum conseqrientia est clara, sed quod habet acham ab alio h ibet illum ab agente, ab illo agitur, per illud recipit formam: per te autem po eluia, qtaqagitur ab agenti ei potentia recepti ita , passiva simul, quam etiam fi iteris cile
potentiam contradictionis, Ergo materia Celi, non erit notentia pure feceptiua Ad receptiua,&passiua consequente init potesatia contradic ionis. Vide intrarii fine huius capitis responsionem etiam recentiorum ad hoc argumentum. Contra hanc sententiam etiam est os et . Uficacissima ratio Aegidii, quae est miri ria Caeli secundum Vs,sechuadi, rara ac qii, est sol iam pura potentia: at pura potentia,noli distinguastri a pura pbten ia: via omnis clistinctio est ab actus cum et gomat etia Caeliu&horona inferiorum latan possint distingui, sunt clem; scd etiam ostensum est,&conccdita .r, quod materia horum in sellorum in nisi in Caelo: ergo nulla materia est i ta Caelo. Huic rationi re et , 3iadet Ciletantis, quod Maior est vera, Cate. quod omnis dictinctio est ab actu . Ad Alinorem ait quod istae potenti rei stinguitatur per actus, quos per se pirimo respiciunt, permitos desiniurin;si vero quin ros in m nlectani disti iustitium plata mi , ait, quod est intcina conirensuratio iuscuiusque
436쪽
EX MATERIA PRIMA THEOR. LIX. sas
cuius a ierin ueri. ead propi iam formam contra hoc est, quia actus est qui distin- sibi ad et litata in quae comensuratio est luit non potentia ergo duae purae potenum lamet stetitia materiae identice, tiae non possitiat distingiti ab inuicem se maliter . Veruli haec responsio est nulla: ipsis. Respondent, quod istae materiae h. Neam satis consitaui imas in Theorem, bent modos, ratione quorum distingv. inde Induti duatione animae ii Nellec aeri tur: nam materia Celi, est potentia ha- pro hunc amem possumus ita argumen aetas modum causandi determinat uni,&tati quia tunc sequitur , quod es entia definitum Vina tetria autem stibi unarium in Neriae eriti riniliter relatio ii edam, est potentia habens modum causandi in- non quid absolutum , consequetuta pro iacterminatum: indefinit unicisti modib Nur: qilia omnis habitudo eilantialis non sunt dii serentiae superadditae illis itina sali litem, est cluio realis, materia per ter ijs, sed sunt essentia ipsa utriuscuiusteis comitae: is uratio illa ad form im s. que materiae cum ergo dicitur iii argu-
ad propriana Cirmam, ergo essentiam a mento: omnis dilibrentia est peractum, teriae: iit pura relatio;¬a, quod non concedit tir, sed dicitur actus has mat dico materia erit relatuit itain, sed dico, re istas dii lingue lites ei se illos in ulos , quilatio quia relatiuunt ultra rei sionein reus ipse si tibicioliter sunt in acti a Quod si notat funda inelatum relationis, quia ei stoli: Endat quis, liti resiliam et te ub icta concretam: at in ellentia materiae prunae tarmati, res poli lent, quod etiam dit ruesecundum istos ut ali adlath, nisi illa sub uer actum fotitialem, qualem is pote it il- stantialis comen surrito, litia haec est ideo lis ad ei Sed iste lenter tamen, scilicet, quiatico, formaliter ei tentia materiae, ergo unius potest ade se accidentaliter, ut mana a cria prima hil a m. eria liueit terias tibi unaris, altera quatenus potest simplex relatio; sed uti concedunt,quod idesse essentialiter , scilicet materia materia sit quid respecti uti insition abso si.
lutum, quod est adeo ab suid tim ut non Responsio ista facile ex dictis refelli a b
egeat confutatione, tunc ciuin subitan tur, in primi habetur, troclus laevitate eitum
tia erit relatio, vel materia ista non erit viae , ut stitat purae potentiae, non possunc substantia,tinino materia ista onerit res se ipsis tui inglii, quia dii inciso Eliaba abibluta:quia alunt,quod et pura pote retia unde confugiunt ad Idos usin ta in tia,cuius essentia est comesuratio ad pro quaeni ad actus,qtubus istae matariae di prium actu ergo est pura relatio , Mod linguantur. Sed neque hoc habet quia confirmatur quia si praeter relationein mo nenti quaero Eni D, quid intelligata tinateria aliquid absolutum dicariis talia re istunt nata tin catis titu non puto bitudo,&cdmensuratio, erit ei accidens eos intelligere de aliqua a italitate et sci- proprium, non ratio coiistituens eam in re tua, qtii haec est a mima,in: elligere eresse in primo modo dicendi per se, de tu rio habent de causses ita te materiali Vtuc coincident cuni opinione Scoti, qua la- materiam Cassi habere modum causans hemiam in Oh los lapilla puta illa,&cer di definitum,& deteriDilaatu in est idem, te haec ratio est efficacissima. Alias rati, quod matellitin Caeli esse determinata innes habes apud Franciscum Piccoloni . ad faciendum compolitionem cum Q Tabarellain,Mercenarium,&alios a Caeli,&nonini mali tanna; materiae Foc Nonnulli ex Alexandro i. Quaestionu vero sublunarium est in determinata aditor naturalium C. io ri .respondent mare faciendii in compositionem Vim hac vesq-er riam horum iu latiorum, materiam illa forma matEriali Sic aute in dicere,estu' caliseipsis diffferre, sunt entinentia sim dicere, quod maioria sublunarium i&ma
v ificia,simplicia autem non diti erunt se steria Caeli,disti in iantur.&habitudine , inuicem per aliquid additum, ut per dit in commensuratione alibi inran, ad qua ferentiam:quia hoc solum inpetitsiin sunt in potentia, sic redit responsio plicibus,ri se ipsis dii ferant, sic enim maa Caietani , si miluer reij cinar i quia illateriain formidifferunt, sic praedicamen habiti ido, sitie ille moatis,est rel. Hio relata inter se sic eras, non ens;Vinum quia tio autem est accidetis extranum , ta od
437쪽
proinde non potest facere diiferre stib statiam a substantia intrinlece, essentialiter. Si vero dicas, qu5d modus ille calvisendi no est reliuio,sed est ipsemet essentia in ueriae, licet hoc non sit intelligibile quia ille modus essentialiter est ordo ad forma,& ideo est relatio secundu propriam suam formalitatem adlluc stat ratio in suo roboror quia potentia pina haberet ex se distinctione non ab alto,quod est absurdum: quia ex Aristotele distin
chi, maxime essentialis est ab aeui ita
a pura potentia. O infirmatur: quia inauditum in Plii
lotaphia est,quod potentia pura determinet sibi modum agen haec enim est proprietas actus, i semel concedatur aliquam potentia determinare sibi modum agendi, essentiani suam in qualibet re,
poterimus dicere, propractat , tam odos agendi , esse a materia, non a tarma: hac est perii tere prima principia Pitilosopluae,quae lunt,quod materia sic principium prim impatiencu, fio I agendi. Tandem ex hoc modo dicendi potius habetur cofirmatio opinionis nostrae, quam eius destructio:quia inim haec materia habeat modum agendi determinatum, fit simplex subitantia, videtur esse quimia essentia, corpus ex se simpliciter actu, hullo modo ex materia, abrina compositum . , lait deinde his materias disti imgui quoquo per habitudine ad actu formalem reiicitur, ut responsio Caietani, in eam enim recidit, per dicta nunc g. o Tritio principaliter Arguit Scotus conpriac trahanc opinionem Diui Thomae partiaculariter, ratio enim adducta, piobat quod materia nullo modo est in Caelo, quia habet potetiam; Haec ratio vero probat, quod non potest fingi alia materia diuersia a materia horum interiorum, B:am dici esse materiam Caeli,ut dicebat Diuus Thomas, Thomistae dicunt, ut patet ex dictas a Caietano nunc Probat ergo, quod in Caelo non est materia, ne que etiam alterius rationis a materia hirum inferioriim. Si in Crio est materia Ilterius rationis a materia horum infe-esortini, sequitur, quod sint duae marei lae
ita e alterius de alteriura nis Conse
quentia patet Consequens est Lilsum ergoo Antecedens,falsitas cons. quentis
probatur. quia non sunt duo fines primi, nec duo emcientes primi, alterius, alterius nationis, ergo neque similitor duae materiae primae alterius, re alterius r. tioni S. Consequentia prebatur quia causae sibi inlucem sunt pi oportioraarcu EDdem modo multiplicantur, ex Aristotele a cando Physiconina, textus .ergo si daretur plures matellae primae, ron tu qu que plures vltimi fines t non dantur plures vltimi fines ire muri primi essicientesaergo nec plures materiae primae. Et cofirmatur in secundo Metaphysicae,textara in unoquoque genere deueni edum cst ad unum primum ergo sicut in genere musae cilicientis deuenitur ad unum primum , ita in genete causae inateriali deueniendum est ad unam piriniam mate
Huic rationi respondet Curianus ubi supra,inegando falsitatem consequentis Ad probationein, negat Consequentiam, quia non est par ratio, dc causis cxtrins eis, causis intrinsetis:nam causae extrinsece non ingrediuntur compositioneni
rea,vt parte rei sed intianse intrant copositionem rerum, ut partes, iis Q bent variari iuxta rerum varietate . Contra.Si hec respontio valeret, queretur,quod quin siliat variettate reru, totes&ent matelle prime,& ita taediim materi, li, ,horum inferiorum clisent di uersit , sed in his inferioribus essent plures materia primae:consequens est aperte falsum,coniequentia vero probaturiqui in his inferioribus sunt variae species, sariae naturae rerum, maxime differenim,ut animarum, inanimatum Vergo
materia quq est pars illarum, debet ei e
alterius,&alterius rationis. Preterra,euauerificatur de causis extrinsecis, quod multiplicantur uvariantur ad variati nem rerum: nam videmus diuersias causas efficientes,& diuersos fines Meque enim omnia ab eadem causa esticie te procedunt,neque ad eundem finendi, sed pr ut variti sunt, vario quoque fines, causas requirunt,&tamen propter hoc
non diciariis, quod sint plures primi essi
438쪽
quod te mater Diuinguantur vel ab alio,vel ieipsis, si ab alio, ii odcumque illud sit, per aliquam litiei emiam, vel aliquam bi in am illas ad inuicem distinxit, tali hoc eit veru g prius Ucm bant in aliqua unam mira sic datur na materi. pilo duabusi terijs , ex quibus lite dedit te: sunt vel illas immedi ite produxit, creauit, quod non admittitur in Philosophia si dicas ex seipsis distingui, vivi letur dicere CaicianuS, cum ait distingui per internam Commensurationem, est impolii bile quia tunc esssent actus, non materie, potentiet, tua
actiis est quileipso est distinchias ab alio, qui distinguit, separat,non materiata vel potentia;Cum ergo non posiimus asse signare dii inctionem relinquitur quod
non potulit esse diu sq.AE Respondet quidam , concedendo esserm diras miterias primas, megant falsitate sp conseques uis probationein respon-
rei ci dent ad illud presertim 1.Metaphys esse
' ' unam tantum materiam prii nam ines tione communi potentialitatis , principi, componentis, principi mouentis ista enim sunt precipue conditiones Inat se . Videtur sensus huius responsionis esse, quod in genere cause materialis, deuenientdum est ad unam primam rati Inem caris alitatis materialis quei est lie ,
ut sit una prima potentialitas que sit principium compositionis,hmouendi,sed cotra Arist ibi non intendit uestigare,
tioncm formalem causiarundi sed intendit inuenire unam primam caulam numerI in unoquoque genere cause , intendite nim ibi ostendcr non esse procedendum
in infinitu in causis sed in unoquoque genere deueniendum esse ad unum primuin illo genere, ita in genere cause lassicientis deueniendum esse ad untii primum efficiens, in genere cause materi sis, esse deueniendum ad unam primam materiam non ergo intendit concludere, deueniendum esse ad unam primam
potentiam in communi,que pollea sit di sit bilis in duas species , sed ad unam essse ueram,quisit prima in illo genere sicut
quod si pinna uis sicies, ultim filiis,&in illa dari statum, hoc est euidenti illinum, si ab adue arijs in lubriainerali biconcessu an . Quarto principalitera i arguit Scotus.Data hac alteritatriquod ina xlv xteria Cassi, sit alterius rationis a materi horum inferiorum adhuc non potest saluari,quod Celtini sit incorruptibile ab intrinscco probatori assumpti uia quia naec materia saltem eril in potentia ad hanc Orniam Orti,Mad priuationem illius, de ita erit haec maioria de se in potentia contradita is sed materiae it caula corruptibilitatis in istantum est in potentia ad priuationem formae, quain habet ergo.Minor probatiet: ilia ratis propter qua Aristoteles positit, adusti enit materia, sui potentialitas ad nnuatione, unde ipsa mutatao fuit via, tamethodiis inuesticiandi alta iam primam ibi ergo nulla est mutatio, videtur qtiod neque debeat poni materia.Caietanus ubi stipi a lilii Regp. rationi respondet ex dictis negandori me. quod materia Celi , ut puta Solis, sit inpotentia ad priuationem illius Grina et quia, ut dictum est ab eo supra, solum ea materia est in potcntia , quae respicit diuersias fiormas, sed in quae unicam o
mam respicit,non habet annexam priuationem. Verum hoc fundamentum Cai tant superius ei reiectum , ubi ostendimuS,omnem potentiam includere utramque partem contradictionis et immo potentiam esse piamine pesitiationem realiter,solum differre ratione, vel formalia terra Contra quam responsionum mavi Rek- me militat contii matio, quam nunc ad curi duxi ex Sco O; nunc enim loquimur philosophice,, ideo debemus uti terminis eo modo quo usus est Atistoteles at Aristoteles adinvenit materiam solum rati ne mutationis,ubi ergo non est mutatio, vanum est ponere materiam , multo maris vanum est fingere nouam aliam mareriam omnino diuers: rationis , conditionis in cria prima,quam assim
uenit Arist. Possumus etiam sic arguere. Vel illis r. i.
439쪽
rentiae materia Caeli ex se repugnat priuatio fornamquam inbet,vel non, si non, I-go intrinsece; siquantum cst ex se poteste sise sub piluatione, sic Cerum est co ruptibilWSi dicas,quod ei repti at,contra omnis repugnantia est ab actu, non a potentia, quia potentia,ut potentia, patia cur,nonagir, neqUereiicit aliquid se , sed tum patitur, &recipit, Ergo mal
ria Caeli, ulli potentia non repugnat ne etatio quantum est ex se;quia ipse non estachiis. Quod si dicas ei repugnat propter mrmam quam habet quia solum ad caest inpotentia, contra; ergo haec repta inatia est ab extrinseco, non ex natura materiae, siue potenti ita deducitur uti lintrinsece quantiam est ex ratione materiq,Caelum erit corruptlbale. Rationes autem Aristo t. sunt plureS, quae ad iternari conuincunt, praecipia Ce Arist.&.Metaph. textu I .ubi aperte ait quod omnis potentia passiva est contradictionis , quod propter hoc aeterna non habent huiusmodi potentiam,quia tunc possent noesse, quod illis repugnat, reatio, quam ibi adducit Aristoteses est: quia sicuti dnon est possibile esse, utique nunqtram xistit actu:quia non post bile, aequi pol set
impossibili, sita quod non est possibile, est impossibile, quod est impossibile
animquam est actu, ita quod est possibi-I contingit actu esse, non esse, cita concludit, quod id, quod est impossibile est contingit actu esses&non esse illud autem solum sic possibile dicitur , quod est in potentia passiua, non et tua , quod patet tale ergo possibile, in quocumque illud dicatur, siue in substatia, siue in quato, siue in quali, semper contingit esse,&non es ideo cum Substantiariternae sinc penitus incorruptibiles, non possunt esse passibiles , neque inpotentia; si ergo in to est potentia materiae , erit passiua potentiari neque enim ii Iam potentiam materiae Caeli activam esse quis dicet &s essequitur, quod sit potentia contradietionis vel ergo erit potentia passiuar Deciuisse ipsius materia Oeli, icipias materia Caeli poterit non esse actia:velerri potenti: passiua in materia tisipectu esse formae Caeli, ita quoque illa mamia poterit esse, non esse actu subib
la forma Hinc apparet, nullirmisse, sponsionem quam affert Caietanus huic Cas authoritatis ait enim iis . Ioqiu dei 'Nitentia,ut potentia est, non ut est sub actu e p unde vult Caietantis,ut videtur, quod o Aotentia passiua, qtia est sub chi, non sitici etentia passiva quod est expresse falsis in quia semper manet potentia sicundiasn propriam essentiam , alioquin si eius natura mutaretur, elum, non constaret ex
materia illa, quae est potentia, sed disteri solum, quia tunces stibacta potestem
go esse sine illo actin unde haec inferiora licet sint stibacturi dicuntur habere in e potentiam passivam, non solum quia pos-sulit recipere alios actus, sed quia possunt amittere chim quem habent, Mideo si materia Caesi est passiua , non a imittit sui naturam, licet tiat sub actu sed semper est passiua,& sic cum omnis potentia pas
sitia sit contradictionis, illa potentia materia Caesi erit contradictioni S.Ilaa: erea, . rae Arist. lωquitur de natura, essentia potentiae in se Metiam de illo, in quo ipsa est,ait enim,quod possibile id quod est iii
potentia passiua contingit esse, iones se actu, possibile etenim, quod est actu, Mest sub forma actu,ad quam prius erat in potentia, habet potentiam passiuam quia potest esse, non esse actu Vnde ait, quod nullum aeternorum est sic in actur quia tunc posset esse, non esis sed eorum actus est omnino exclusus au
tentia passiua, sic nullo modo sunt possibilia, siue sub potentia passiua loquitur ergo Arist. ibi de potentia, ut est sub actu:
immo Arist.ibi per postibile intelligit id, quod prius erat in potentia passiua, postea est sub actu, hoc enim contingit nori et,quod probo:quia ponat discrimen i
ter aeterna, caduci, modo per caduca intelligit, quae actu sunt sub mima,ut res naturalis actu, non precise ea quae futura sunt, non sunt actu differentia autemnest;quia haec caduca possibilia sunt, quia
contingit ea non esse, siempiterna veto nequaquam loquitur ergo Arist despotet tia passiua,ut est sub actu . Ad illud vero quod ait Arist.ibi nega
re in Caelo esse potentia in admotum cia phatamen motiis sit a USCnti Sila poterrita re se
respondeo quod Caietani non recte in t i.
440쪽
tellerit eum locum, versi intellerat, ut credo, quia est facilis,voluit illum peruertere ,postquam Arist dixit sempiterna carere potentia pausiua,hoc etiam determiunat de motu aeterno lita, de ipsomet Caelo,dicens, quod etiam moturum, qui est aeternus,caret potentia passiua, quia non contingit ilitim motum non esse: sic est necesse esse ,similiter Caelum non est in potentia pastitia, quia non potest non esset, sed ait in tali motu , qui est tantummodo motus localis , rein Celo esse potentiam unde,siquosvult ergo dicere Philosophus, quod ille motus non potest deficere, ioncsse, sic non habet potet tiam passiuam, tamen habet potentiam, quae requiritur ad ipsitim ut motus, quae
est quod mobile sit potentia ab uno ubi, ad aliud Vbi uviique in Caelo admittit hanc potentiam quia in Gelo est potentia ab uno Vbi,ad aliud Ubi, secundum partes Caeli; hec est potentia, quq in motu includitur,dum definitur 3 Physi Motus est actus entis in potentia,ut in potentia, sed non est potentia passiua ad ecse,vel non esse.
Sed aliquis dicer Hec potentia tali admotum,est pastiua, taluen non est contradictionis quia Celum non potest essesne motu, Ergo non omni potentia pacsua est conta adictionis Respondeo, licet non opus sit propter Adiacrsarios, hoc enim est aliud dubium, dico,quod esto tentia pastua, Mideo est contradictionis, unde Corpus aeste quantum est exseri posset non moueri, patet enim quod illacternitas motus in to,est ab Intelligentia extrinsecus mouente negat Ergo Philosophus in motu potentiam passiuam
ct sempiternus secundula cesse simpliciter,quod habet,(est enim este suum ab Intelligentia,quq estiterna, maturalitera uet, Vita motus secundum esia, quod habet est eternus non ergo est in potVntia passiua ad esse absolutea xhic nota, quod valet in via Philosophi apud Theo
togulo valet quia omnis iratara est c-fectibilis) mobile etiam non est in potentia ad esse absolute; sed solum est in pote-tia passiua intrinsece ad Vbi hoc, illud, quia posset quantum est ex se non moue
ra,sed extrinsece impeditur, ksic conceditur et se in potentia contradictionis quatum est eos non abita ute secundum Philosophum Ex his patet impugnatio om et niti eoru ,quit dicit auellus,8. s. et Iphis in hac materia, procedit enim secundum fundamentum Caietani. Per hoc impugnatur responsio quorun a . dam, qui dicunt,quod potentia contradi He.ctionis, qtie est in Celo est potentia con ire.
tradictionis secundum quid ,non simpliciter;potentia contradictionis simpliciter, est,qua substantia Celi possit esse, moneste, lecnon est in do:potentia cor tradictionis secundum quid est, ut in Coo est respectu partium motum quia motus quo ad illas partes corrumpitur ;Ad illud vero de Intelligent ijs, quas esse
ancori aptibiles diximus , proptet carentiam materies, dicunt carentiam materiqe se necessaria, non adisseiternum stibis
antia solum sesed ad esse eternum sus stantia, actione; nam Intelligentiis unisterne, non solum substantia, sed oper tione, quia sunt lilbstantia,actio Idcod bet carere materia Quantum enim spectat ad priminia,patet Arist.esserere potetiam omnetn esse contradictionis,simpliciter, non filum sectindum quid, id est potentiam passivam, in quocumque esse ad utramque partem conta adicitionis. Vnde, si in elisiitia Cerat est potentia passilia necesse est an illa essentia esse potentiam ad esse, non esse, secundum substantiam Unde respondere illam potentiam passivam materies lysioncreuia Cilos ...hre potentiam contradictionis, quoad
partem motus,non est respondere ada
gumentum, quia iam conceditur, quod Celum non tridum habet potentiam, quoad moueri secundum partes,sed quod lobet potentiam passivam , quoad essentiam , quia componitur ex materia phima,qil est potentia essentialiter passiua, rediicitur ad actum a forma C li ergo
in essentia Cetti, est potentia ad esse , non esse se sic una ab intrinseco esccorruptibile, an tum adieci indum, de Intelligentijs eodem modo arguitur,nam Aristot loquituribi de substantia Intelligentiarum,non de operatione illarum;