장음표시 사용
511쪽
ta anima est forma inmmas, sedio que-Rej libet pars,ut est intellectiva. Hec resposio Giur dicit pugnantia: si enim tota anima in comuni est tarma in fornians,quomodo noest forma in mimans quaelibet eius pars, profecto si aliqua pars non est informas, falsum est quod tota sit informans quia quod competit generi, coni petit etiam cuilibet species. Secundo respddet, quod genus in hac definitione, scilicet, actus, non dicitur,ni uoce, sed ab uno. sic est
commune ad actum in m antem,&a
silentem; mam responsio est communiter omnium Atierroistarum: sic impugnatur ex ipsom et Arist. nam in 1. de Anima teX. 1.postquam pollicitus cst se velle assio nare definitionem communissima animae, diuidit substantiam supponit enim ex disputatione habita contra Antiquos animam esse substatiam distinguit
ergo si abstantiam in tres partes, Lin materiain, formam, compositum in materiam dicit esse potentiam,& formam esse actum perficientem materiam et dicit enim ibi, quod drina facit hoc aliquid; deinde eliciens definitionem amma in
quarto teX tu, ait, quod anima non est corpUS,NCCitie materia, sed quod est actus,&mrma corporis Physici,ergo actus qui stiirtiti irin definitione anima ,est forma,&actus dans est , non autem in communi sumptus adachum assistentem, intr- mante in . Hoc idem confirmatur Ceeodem 1. textu .i bi enim iiii. ait, non esse limendiam an ex animai corpo te fiat unum , sicliti non est quatendum, an ex cera, figura iacvnum,quoniam ex potestame actu non fit,ni duae res, sed una: ecce, qtio dictus iste, qui est anima, est qui inibi mali sidates e potentiae . Idem colligitur ex ex . . eius lona libri, ubi dicit, quod anima est quod quid est corporis, in odorebriana ast istens, non est, quod quid est res, sed hoc veriticatur suum de causa formali dante esse specificum que
est viatim genus caui te per sic; unde ima in 1. Physi. textu 18 definitur, quod est, quod quid est rei. In eodem etiam te coram corpiis animatum siccitri, Manima figun securis, at figura securis est , quae consistituit in esse securim , non alitem illi assistit. Idem docent Arist.in tex. i. .lo.
comparando corpus oculo, anima, tentiae iuuae dicit enim potentiam visi-uam esse, quod quid est oculi, sine ea enim esset oculi IS aeo uiuocerata quoque
nima est quod quid est corpolis Physici,
illi dans esse,non assistens,sicuti potentia visiva non allistit oculo, sed in Ermat, dat esse. Responsio Vic mercati ad haec omnia argumenta non est responsio, sed repetitio sua positionis ait responderi v. - Unico verbo ad omnia argumenta, ne in recope, quod tante quod anima rationalis sit assistens , nihilominus hoino in intelligens,est unus per se,uiuere potest, sediffert ab alijs per rationale quia in homine est unica anima quae est eius vera m
ma informans, sed non tota dum omnem
partem,quia non secti sum intellectuam. Sed haec responsio, ut dixi est repetitio suae opinionis, in per rationes adductas reiecta est quia si anima rationalis no est
informans,nomo non intelligeret formaliter, ut ostendit prima ratio, nc inoper retur libero,ut ostendit lecunda; non disseiret a brutis,ut ostendit tertia, qua
ta; intellectio non esset immanes, ut quinta neqtie hoc congruit definitioni ab Arist assignatae, ut ostendit sexta ratio De his multa alia legi possunt aprid laxa '
ctos. Haec satis sint ex dictis a Scoto Pra,
rurea, ut nunc dictum est contra Piccol. haec, esponsio dicit repugna trita quia r pugnat, quod aliqua una tarma secunduro tam essentiam sit informans, eius aliqua pars non sit informans, sed astillesa non enim esset unica essentia mi mero , sed aggregata ex pluribtis animabus, trarum illa, quae est astistens, non est vera
ibrina hominis, quia non est quod quid
Rationes variae pro opinione Averrois, Alia
praeter adductas, in primo capite addu rpnei Ctin tit: quarum quasdam pii ecipuas ego p 'padducam: longissima eni in disputationes p '
de hac re habenti ir. Gandauensis 3.dea unima, q. c. multipliciter alguit et nota quod eius rationes supponunt,quod omnis forma informans materiam maeo pus, sit materi. lis. Primo inquit sequere i. tur,qtiod anima rationalis esset mortalis: cosa seqtiens est falsum et go. Ibi habet alia
512쪽
alia argumenta, sed ego ex eius dictis ita arguo. Si anima rationalis est forma in-mrnaans,ergo anima rationalis est mat
italis: consequens est falsum,ergo: antecedens; insequentia probaturi qui tib rna immaterialis non potest dare cilla materiale si ergo rationalis est forma immateri alis non potest dare esse materia e homini,&insormare materiam,&ex aduerso, si dat esse materiale , ipsia est materia- Iis, corporeia; alsitas consequentis pringatur: quia si esset materialis, ipsa non reciperet omnes brina materiales, nec fiama rerum materialium, quia nihil recipit seipsum, neque speciem surrat intellectim recipit omnes Ormas materiales quacum ad earum spectra,crgo non est mates rialis Sequeretur etiam, quod si intellechus est inflarmans mrpus, quod sit extensus,quia eli subicctram figinae corporis,&ali Ortim accidentitim nam materia per
se non potest eis subiectima accidetium est ergo subiectum accidentium per ani- Inam dantem illi esse specificum ergo si illa est intellectiva, anima intellectitia e fit sit biectum figurae, quae est quantitam, insic ipsa erit quantas alte per accidenS,
quod est absurdum. Quarto, si anima rationalis esset materialis, non posset intelligere uniuersalia, quia uniuersalia intelia tigistim Fcum abstractione a materia, ergo solum competit ficultati abiti noti as naateria.Quinto, Ali arguunt ex Arist. 3. de Anima, tex. . d. v bi dicit intellectu humanum et Te immixtum, id est nonae mixtum cum materia, ergo intellectus non est forma informanS.e, Sexto Arist in s. de Anima, textus E.
ait non posse quidem fingi quam parie
corporis Occupet intellechis ergo intellectus non est forma corporis, ergo stabiti T. cliis a materia. Septimo,Atis . r. legeneratione animalium, cap. s. ait, quod meellectaeas extrinsecus accedit ergo no est forma informans, sed assistens homini
Troponuntur quaedam digna scitu pro intelligentia Peritatis , et rationes e G-
PRO solutione rationum Aduersiariorum sciendunt est, quod Arist sem-
per fuit dubius, an omnis forma insor mansiit comis tibilis svel potius aliqua sit cortiis tibilis tantum, aliqua vel non; Quod aliquae trinae informates sint cotruptibiles, non dubitauit, sed pro certo habuit; patet ratione, uexperientiari
per continuam corruptionem rerum, sed
de anima rationali filii valde dubius, ct modo in hac partem , modo in aliam declinauit,ut dicemus in semientibus, tum de immortalitate tractabimus . Adeo
quod tres sunt propositiones apud Ari strat. Primari, Anima rationalis est forma
informilis hominem. Secunda, Anima, et, tionalis est uiorgani Ca,an corporea, Giun h. Lm1terialis secundum suam ei sentiam, ne bilis,
que alicuit te ino adicta, operatur si Oti Z ne organo. Tertia; Anima rationalis in se, disuquo a se Sentiam suam, est incorruptibilis. De duabus primis fuit semperce tus: quia per rationes probari fidissunt,&ab eo probantur, quod cibum est ex diaetis: nam in praecedentibus visitim est deprima; de secunda quoque habitur intentio Aristotelis in s. de nima textui.
ubi aperte probat, quod anima ration lis non est organica,neque commixta corpori nam in oporando non utitur Organo, quia esset qualis istet enim calida , vel frigida in tertia vero propositione fuit dubitis, secundum varia principia varie locutus est. Si inspiciebat operati
nem animae rationalis, mae est sine ossi no Item si in piciebat euis excellentiain, sibi, videbatur incorruptibilis,&Immo
talis ideo aliquando dixit intellectum esse quid Diuinum forfinisse separabileina corpIre , extrinsecus aduenire, alia huiusmodi Si vero coli siderabat, quod intellectus operatio non est sine corpore,
quia non est sine phantasmate, , quod est actus corporis, quod alii hui iisnodi actus sim cotruptibiles, uinulta alia,
quae infra tangentur declinabat ad mor talitatem. Et certe nisi nos Christiana fidei lumine essemus adiuti, hoc lumen imi r talitatis animae ignorauissemus, sillani admisissemus, illam ad mitissemus
cum in illis erroribus, ut fecerunt Aue
roes, Ilatonici, qui etsi dixerunt animam rationalem esseCimmortalem, Lamen illi multa ilia pietate ad unXert Ini,
513쪽
ut ponendo numerum determinatum ab initio mundi,ut Platonici,aut unica ID, ut Averroes, alia multa absurda. Stante hoc funda munio,facile est respondere ad rationes in oppositum allatas. ae . i. Ad primam Gandauensis, negatur Osequentia Ratio negationis est uia consequetia innititur illi propositioni, quod
omnis forma informas materiam, sit ma terialis , recorruptibilis, quam diximus uniuersaliter non esse certam apud Aristot. sed solum quo ad aliquas formas,no autem quo ad rationaue de qua tu pre senti loquimur, adi. Ad sectindam, negatur consequentia; ad probationem negatur illa propositio, quod forma immaterialis non possito re eis materiale, id est informare compuSethdare vitam,non potest quidem dare esse e corporeum, Mextensum, huc currit argumentum, sed potest dare vitam
intellectivam,&es, inextensum .
Ad tertiam respondetur, negando con sequentiam quia intellectus dat esse ho- inini vitale,no corporeum,&extensitim; iam enim corpus per Limam corporis estistiantum , siextensium, per animam vero habetisse intellectuale,& vitam, sic non sequitur quod sit quantas intensa , horganica licet det esse homini per
. Ad quartam, respondent Alexandrei negando consequentiam,quia ad intellectionem uniuersialium sufficit abstractio
ab organo secundum Operationem, non secundum essee,noi insuper possiemus respondere, concedendo totum argUmentum sed negantiis suppositum, i sic',
quod anima rationalis sit materialis. , Ad quintam respondetur, quod intellectus duobus modis potest dici commixtus corpori,vel quo ad esse, vel quo ad operationem, quo ad esse assumatur ab Arist ut visum est, quia illi dat esse, sed quo ad operatione est immixtus,&quiae
commixtio intellectus cum corpol quoad operationem, poterat duobus modis
esse; et quo ad obiectum recipiendum ,
vel quoad corpus, ut illo utatur ad intelligendum tamquam organo, eius imsti umento, Arist in illos de Anima tex. . refutat primam Conclusionem quo ad
obiectum, inquit quod intellectias est immixtus ab omnibus obieetis, quia in sua natura nullum 'biectum habet: quia
intus existens,prohibet e traneum: Secudum vero reijcit in .lex ubi aperte ait, quod uatellectus in operando non utitur organo quia tunc intellcctus esset caliudus,vel frigidus,adeo quod Arist. ibi vult
ostende quod intellectus non utit tiro
gano corporeo ad intelligetndum, ut semius, sed est immixtus ab eo Ad sextam per idem patet: nil aliud e Admiam Arist .vuli dicere ibi nili quod intellectus in corpore non habet determina tum locum id est organum, non enim est colligatus alicui parti corporis, qua vi
Lur ut instrumento, vi caeterae partes animae, sed est inorganica virtus. Ad septimam dicemus , dum loque mur de origine anima rationalis infra a Ad rationem ac mercati dico,quod Piecorecte clebet considerari ille telli IS,&tunc mer.
patebit, quod ille texat i .facit diserte pro, Lynobis Naam in illo tex Arist statim in mi i ratio ex dictis colligit, quoci anima non est ex s. separabilis a corpore, sed statim Aristot. Q. venit in metem anima rationalis, de qua crat ipse dubius, brat apud Philos phos tanta controuersia, ideo stati in quo damni odo rostrinxit sermone, ,estrinxit se,unde haec sunt verba eius. Euod quidem igitur non sit amma separabilis corpore, aut partes quadam eius, si partibilis
a ta nata est non immani Iesum est. E
ce, quod prius ait manifestum esse anumam non esse separabilem a corpore: d inde propter dubium de animae inicit cliua , quae est pars anima in communi, quam prius deliniuerat, se restrinxit dicens; aut quaedam partes eius,&aliam raetione ad cit propter qua aliqua partes sunt separabiles, quaedam vero non rein quin quia aliqua sunt a Us quarundam partium corporis . quaedam vero Od.
id est, ideo aliquae partes non sunt sic parabiles, quia alligatae sunt aliquibus partibus corporis, 'inbu egent ad eoNuR operationes obeundas quia abscque illis operari non possunt,ideo ne otiosi sint,non possunt separari. Sed quaedam scilicet intellectiva, qtita non sitiat alligata alicui organc non enim in operando
514쪽
utiliatur Organo, nullum habent impedime nitim ex hac partesqii in sint separabiles:& cursus, quia ista separabilitas ipsi e-Iacd tibia, nec volebat se determinare adhuc eam obscuritate intioluit, subitas renS. Amplius immanifestum si sit corporis actus anima, licut nauta nauis vid batur enim sequi, quod si anima ration iis est separabilis a corpore animarati natis assisteret corpori, ut etiam aliqui Antiqui forsan existimabant; Ideo hanc sententiam reprimit, dicens , immanis num est autein, an anima sit corporis actus, ut nauta nauis id est, sed ex dictis non est manifestum, an anima sit actus corpori assistens,ut nauta nauis, quasi dicat,sed potius oppositim est manifestu, quod est nectus corporis per informati nem quod item supra probauerat, uti stendimus perpendendo texturn i. IO. cap.praecedentis; eo firmatur hiare expostio; quia si Arist iudicasset animam intellectivam esse formam assistentein,&hoc colligeret ex eo , quod intes lectus notist actus ali citius partis corporis, debuisset colligere sic: manifestu est,misod anima est actus corporis, vi nauta nauis, Don oppositum: at ipse colligit oppositu, scilicet, non esse manifestum an sit achiis
corporis, ut nauta nauis, intus ergo ille
attestatur egregie dubitationem Aristot. in materia de separabilitate , incorruptibilitate animae intelletctitIR. .
Adortinam rationem Piccolominet, respondeo primo, quod anima duobus: siridis considerari potest; vcl secundum qui ditatem vel ut est forma secundo modo est natura, non primo modo, Arist. dicit loco citato Antinam in prima ignificatione nonis senaturam, non in secunda Vide infra litoromate sequenti,chpite 3.Secundo postlimus dicere,qtio re era anima rationalis est natura, quia est ma hominis, ut vidimus; sed quia, ut dictum est, Arist.fuit dubius de aeternitate animae rationali ,secundum varias tincipia vario modo locutus est de ea et de quia commia ni ter forma naturalis est corruptibilis, me anima lationali erat dubium, an esset mortalis,vel potius immortalis, tunc declinans ad immortalitatem dixit intellectum non esie naturam, non Adi
quidem, quod voluerit dicere, quod anima non sit forma non informans sed, luit dicere, quod non est natura, id est de
mortalis uti communiter sunt formae naturales, fateor, Ac fatetur Scotus apti l Arist.reperiri auctoritates magis expressas pro immortalitate, quam pro moria itatem sed rationes sunt efficaciores pro mortalitate , quam pro immortalitate,&mii tam si arbitratiis est Arist animam rationalem esse immortalem, quod illam
nulli bi saltem ali ii in ratione suae erit ,
Ad secundit in respondetur per idem istamen insta declarabimus quomodo a nem aqua libet nedum rationalis extrins Cit Educatur re tamen sit forma infor mans quia Scotus de mente Atist tenet, quod Deus sit productivus animi e cuiu libet ex semine ideo dato, quod animae trinsecus accedat,id est ab uniuersali a
te ex virtute seminis pioducatur, non tam
me sequati ita quod non sit mrma inso mans , Atiod materia ad cam non sit in pntentia. Ad tertiuin dico, quod variae nan expositiones illarum trium rationuarist scilicet, uomodo anima rationalispersi ea ad Physicurn Pro nunc dico,
quod non est, quod rationalis non perti hi at ad Plauticum, sed miro non pertine i ad Pi ivlicii na, lecundum omnem suam considerationemri non enim pertinet ad
Phusicum quatenus est Ens,sed ad Me physicum de dicas, quod tunc declinat ad immortalitate: si,ut supra ac sic ait,no pertinere ad Phusitan, Ad quartanare Mespondetur, quod Maiores falsa absolute prolata: quia non est in conuenienS, quod forma secundum suam essentiam sit immaterialis, Minformet corpus Physicum,tadet illi vitam;concedimus ergo, quod intellectus est imma aerialis, in-rarixtus Organo corporeo, qtii per se est Drceptiuus specierum absquc aliquo instrumento corporeo, scd quado ait, quod intellectus est in corio ptibilis , negatur hoc assumpti uia: litia hoc est dubitanis dato,quod esset inanaortalis, non proptetrhoc sequitur, quod non possit imbrmare corpuS,S negatur, quod haec forma non sit pro pol tionata corpori, est enim actus,
515쪽
Anima rationalis secundum veritatem, est immortalis, sed de hac veritate fuit dubius Aristoteles. Exponitii Sententia Scoti cap. I. βcox QCotusu.Sent .d. 3. Ialsi. a.declaran-
Id secundam propositionem, qua escista; An animam rationalem esse immortalem, ratione naturali possit probat , Respondet, quod naturaliter non possumus habere ratione necestarias, arque domin1trativas,ad illam probandam; sed sollini probabiles;&loquens de Philosophis, madii me de Aristotele, ait,quod auctoritates eius, quae videntur asserere immortalitatem, possunt solui duobus modis;vno modo, quia dubium est,quid ipse Arist.circa hoc senserinvarie enim loquitur in diuersis locis, habuit diuersa principia, ex quorum aliquibus videtur sequi unum oppositum, ix alijs aliud , unde probabile est, quod Aristot in illa Conclusione
semper fuerit dubius, renunc magis accedere ad unam partem nunc magis ad aliam, iuxta hoc, quod tractabat materia consonam magis uni parti, quam alteri , neque sibi contradicit in quod lib. i. sed habet eandem docibinam quam habet
in eo. . Sent loco citatoc nos declaramus in seq. Thcor.cap. I.dces arando au-ilioritatem illam Arist. Intellectus de foris aduenit: locet enim secundum principia ris . animam intellectitiam esset in mediate a Deo sed non dicit secundum omnia principia Arist. se immortalem. Quod si quis obi jciat, ait Scotus in eo quodlibeto, quod ratio naturalis potest attingere ad probandam animam intelle tua esse immediate a Deo, quia est immortalis ergo secundi imitanta pia Arius t .vult Scottis , animam intellectitiam esse immortalem. Respodeo, qtiod aliud est asserere animam intellectivam esse immortalem probari posse ratione naturali, aliud cli se indum plincipia omnia Arist esse miriortale, ex ista rictione S ii potest inferri primum, non secundum. Vnde etiam Scot.in .sent.loco citato,di
cit, quod ad probandum animam in te lectitiam est immortalem sunt rationes probabiles,licet non sint demonitiativae, neque nece fiatiaritamen authoritates Arist ait posse duplici e solius scilicet, vel quia fuit dubius,vel stilia si atterit anima
rationalem est ei inmortalcm, non proba
uiri nulla ergo Elt corii radictio in coro, sed idem utroque loco dicit; ioc eliciat Ur Uoque LX p. q. quod l. sub P. ubi citat quod lib. bi quo in loco aperte ostendit, se ibi loqui de productione animae Hi cl- lectitiae, non de immortalitate anilii , Quod si quis obstinate lianc expositione ieiiciat, licti mus, quod secundana aliqua principi Atili anima intellectilia est immortalis, ut nunc infra parebit,&de his loquitur ibi Scotus; Halice in iciar scntc-tiam habet Scotus in s. Serrtentiarum, distinct et . quaestione unica, articulo . sub G.
Quod autem hoc verum sit, facile o r. p. stentii cur Arti . . Metaph. CX. vlt vulc, quod quando compositum res luitur, si luna partes materiale remaneant, cilicet, clementa, sed foran nequaqtiam: Vnde dicit ibi, quod compositum constituitur ex partibus materialibuS, tectet ira, igne , sicuti syllaba componit in ex elementis; sed ultrastoc adest forma totalis rem ians, ians esse toti. Viride sui labi AB, non est solum in B, sed illi quid alius, caro non est olum ignis, terra, aut calidiim frigidiim, sedis alterum aliquid per illud aliquid alterum,innuens formam substantialem, totalem;&hoc probat quia dissolutis his, delici
t quidem manent, sud caro, syllaba non manet, id est forma substantialis italis, quae dabat esse carni, no manet post totum;&ex hoc elicituriquod forma substantialis, qua totum habet esse,non manet separata a toto suo materiali; sed haecitarina totius non est alia forma a forma parti sint declaraui in Theoremate,An totum distinguatur realiter astris p. iamburum, quili forma partis est 'ti dat esse rei, constituit essentiam rei, ut ibi declaravi: at anima rationalis est, quae dat esse hominini,vt probauimus: Mest quod quid est hominis, ergo ipsa i tata principia Arist.
516쪽
non remanet seiuncta a toto materiali, siue partibus materialibus. Et ex hoc confuta irresponsio Duelli ad hoc argum trium, qui concedit, tormam totius o coirumpi , sed negat animam esse br-mam totius Rationes autem in dicto Theoremate adducta cap. i. hoc probant;&hoc quoad secundam responsionen , quoad primam se sponsi uia Cm vero,concedit auellus, Aristotelem proba, sibi, quod totiam est aliud a partibus , quia partes remanent post totum, hocati Cin non probat rationalem corrumpi, immo rcimnere quia ait, parte Letirianent, rationalis autem est pars hominis. Sed ego lini a Iauello, quae sint partes, qi: a Philosophus ibi dicit remanere pos totum' certe dicit esse solum Arateriales,non formam, immo totanam dicit corrumpi ergo haec conssequentia est Aristotelis, paries quae remanent post totum sunt solum elementareS, Ergo non
Secundo, est principium apud Arist telem: qu Ad incipit desinit este; unde hoc utitur Aristoteles contra Platonem i. de Celo texturio L&inde, textu i 16.&inde, ibi iubet pro inc6pollibili, quod aliqtii receperit esse, it pcrpetuum , hincorruptibile sed anima rationalis incipit est apud Alistotelem,e go. Item . Physicorum Cap.de In fini eo textu C. habet.Cuius est principium, eius est rinis , Huic rationi respondet auellus eodem sale Amina,quaestiones .dupliciter. Primo, quod argumentum concludit det nito generatione Physica sed anima non si, est genita generatione Physica Sed haecci u . responsio destruitur per rationes Phili sophi, per sua minet declarationein isto
ruin terminoriam, ii igclirium S genitu, nam expresse textu cri. sedeciarat,quid
intelligat per ingenitunt, quid per incorruptibile intelligat, dicit, quod
accipit ingenitum an sua significatione pro eo,quod est nunc: prius verum noerat dicere, non esse, id est pro eo, quod semper fuit, est per incorruptibile intelligit id, itiod nunc est, de quoi sterius non erit verum dicere, non est; ostendit, quod haec duo se consequuntur, ingenicum, incorruptibile in ex vero
sequenti probat ex his, quod gem tum, corruptibile se consequunturia deo quodo in ne quod est genitum,est corruptibile. Ex hoc patet falsitas responsioni Iauellion, quia Aristotel non loquitur de genito, liti gerieratione Physica , vel alio Ddo s. sed loquitur absolute de genito,quod est illud quod habuitis e post non esse. t dicunt ipsi de anima, nam sicut ingenitunae est,quod semper habuit ita, ita genitum est, quod non semper trabilis si e , sed post non esse, habuit esse , adducit ratione
intextu Ir . 118. G1'. u. e consist itin hoc datur aliquid quod in per fuit , semper est, semi dicerito hoc dicitur
semper Ens d. itur aliud ,quoi nunquam fuit, neque esst,nequc unquam erit, hoc dicitur 2 mper nonitis,ilucric duo cxtrcina datur medium , quod Udium est genitiam,&corruptibilc haec enim non
sunt semper, ut scian perens, ncquessen p non taliat, et scin pertinens, ergo sunt
medunn, Vsic aliquando tant, minuata
donon sunt: genituminina pio aliquo tepore determinato est, pro aliquo vero noci corruptibile,si initi ei pro aliquo Cmpore est, pro aliquo non est, uic se via
dentur consequi .haci itione probat Arist. corruptibile, teni tum se consequi, Ei hac ratione colligitur, quod Arbs tot. non accipit genitum, quod est corruptibile, pro genato generatione Playsica, sed pro eo, quod aliquando habuit esse, post non esse quocunique modo illud Close recipiat. Ex his etiam p. et falsitas si, cundae responsionis Ianelli ad hoc argu mentum,cui magis ipse assentit, qui est, quod Aristotel. oquit ut de gentro, quod habet contrarium, tuu simodi non est nima, fallinia enim cit, quod loquatur de genito tib hac )ntractione particulari, ad geiritum habens contrarium, ilia, ut dixi, boquitur de genito absolute, quod habet esset, post non esse, est nicilium
in ricin peresse, non semper esse.
Sed plures alia rationes ad hoc in illiste, tibus haberatur, quas nusquisque via
His possumus addere tertio, quod secundunt Aristotelem forma est, quod quid est,. taentia rei compositae, ergo implica quod illamet sorina sit separ
517쪽
bilis ab illa essentia, ita quod destruatur essentia illius compositi, Grina illa ima
Deat: h. re ratio est, quam magni facit Alexander Aphrodisiensis, quae re vera est ei ficacissima dicet et autetm animari i-tionalein non si formam specificam hominis est adeo impium, contra rationem,ut stipra diximus,ut nihil magis .Ex his principiis Aristot declinabat ad O taluatem intellectus. Quarto,etiam .deam ma,tex. I a. ait intellectum non intelligere sine phantas mate, ex quo colligitur non posse separaria corpor quia etsi et otios a.
Rey Responsio Diui Thomae nulla est:quia ostendam eius opinionem esse impossibilem apud Aristotelem. Neque responsio
Aucrioistarum,qui dicunt,ut Vic mer catus, i ranciscus Piccolonii notis,quod licet corrumpatur unius phantasia, alia reiDan Ct, cum qua intellectus intelligit
sempernest ergo mens separabilis ab hoc, ct ab illo corpore, sed non a corpore in communi. Sed ham responsio Ost vana: quia ergo incorruptibile, aeternum,& diali inum pendet a corpore in mapropria,tipeculiari operatione, quia non potest operari sine corpore, siue illo utatur ut instrumento, siue quocumque alio Odo Plaeterea Aristotel loquitur de cor pore particulari uniuscuiusque hominis; quia loquitur de passionibus, ut de timor ira desiderio, c. quaerit de his, an sint illis particularibus corporibus simul cum intellectu communes , vel sisti animae:&cocludit, quod si communc sunt toti coniuncto anima non est separabilis ab illo corpore particulari: certum est autem, quod timor,confidentia, ira, c. insunt toti coniuncto, ut ibi dicit etiam de intelligere, quia non est sine phantasia; non ergo confligere debent ad corpus incommuni Mirum est de viris istis, dum Aristoteles diei videri sibi animam esse abiunctam a corpore, libenter interpretatur de corpore particularis dum voro aristoteles dicit sibi videri non posses rari, quia non potest operari sine coipo.re,interpretantur de corpore in Cominu
ni at Aristoteles loquitur uniformiter, quia de eadem quaestione semper loqui tur,in maxime in illo I .de Antiata texta
1.quia dicit esse dubitationem de pamanibus animae an sint Potius coniuncti, vel lius intellectus: quia si prirnum,non est separabilis a corpore si vero secun dum,nilii prohibetet: sed primum concedit,&negat secundum, .sic ex hoc princis dipendet inseparabiti L S.. P terea rum .de Antina, Crau C. dicit,
quod intellectus post mortem non renusniscitura quaero ego ad quem pertineat reminiscentia,an ad homines, intellectus particularesa suppono enim remin scentiam csse intellectus in hac vita cci repertinet ad particulares, non ad uncin1 uniuersalem Intelligentiam , sed in lintquod non remini statur, ergo supponit, quod intellectus remanens post morte sit ille particularis, qui erat vitientis huius, quod sint pliues, non unus post
Ex altera parte habebat quaedam piin cipia, licet non ita cogentia, qtiae ipsillustim impellebant ad immortalitatem, Uae vij incicae eius dictis colligitur, videntur cile di pium giastas intellectus, qui videtur esse quo iste dammodo quid diuinum , est enim in o temperatione sua inorganicus,&hoc est maius , magis cogens principium, quod ' 'tamen non ita cogit, ut adurisa, qtue ad iis,
Aderat etiam opinio maximorum, precedentium Philosi,phorum, desideriinu naturale hominis , existimatio omnium hominum fere, pietas legum,&alia luiiusmodi, quae tamen non sunt valde tricacia ut priora; lociofirmatur: quia Aristoteles nullam adduxit rati nem,neque innuit unicum medium, tuo probaret illam esse immortalean: ediss- quando asseruit quidemisse immort Iem, sed sub dubio,& sub ambiguitat ut expositoies eius illas auctoritates in utraque partem trahant, ponarit, cluae omnia signa sunt euidentia dubitationis. Aristotelis in hac re, quinesciuit ad ali ram partem certam, Meuidentem sed terminine: certe nisi lumen supernata rate nos adiuuillet, arbitror innumeros homines hoc dubio inuolums fuisse res enim nianis ardua est exlumine naturali
Secundili modus quo possumus solue m
518쪽
RATIONALIS THEOREM A LXVII s. di
Pp re auctoritates Aristotelis,est,qtii possit tiam assistentem omnibus homini biis , is di nitis dicere, quod licet existimaueruanis quia ut visum est, fatetur eam esse in Dauiho uasin rationalem esse immortalem, hoc mantem, sed dicit esse immortalem, utrina tamen rationibus necet alijs non proba w.Thomas,id est animam rationalem titto neque enim omnia dicta a Philoso niti scutiisque esse immortalem. At dicet si illis asseitiue erant probata ab eis per ne Aduertarius, hoc non potuit dicere Artia cellariam rationemnat tiralem , sedi stoteles, quia eius principiis aduersatur qudirier non natabaait nisi quasdam pro in ego rei pondeo , quod aliquibus suisb.ibiles persuasiones,i vel vulgare opinio irincipijs aduersatur, ideo quia non hanem Philosophorum praecedetium; unde buit rationem sufficientem ad proban- Philosophus 1 .de Cato, textu Go.in quo dum immortalitateiam tua tamen inurio loco tractat duas di ficillimas questiones, ob alia principia, quae diximus ei compe- inquit,tetriadii est id dicere,quod videtur tere videbatur sibi, semper cum dubita- signum reputantes promptitudinem ma tione dixit, eam esse immortalem gis imputari verecundiae , quam auda is ergo fuit Aristoteles quod intellectituci e si quis propter Phil osophiae sitim etia est mi in hominis, e hoc proba uir, sed paruassu ficientias diligit, de quibus ina an osset immortalis fisit Quod ximas dubitationes habeimis confirmatur quia teste Irracisco Picc Ex quo loco elicitur obere uiscere lamineo, r. libio de Mente Umana, cap. Philosopho quaeritis parua snfficientia de o.Arist nullibi menticinem dinde uni- rebus arduis, ubi non poterint peruem e tu intellectus, si ergo illi .existimauit ad inajora, ne contradicerent principijs animam. Nionalem esse quandam tel- Philosophi. ae de in eodem capitulo ait: det gentiam unam numero, hominibus asealijs astris dicunt Aegyptij, Babylonici, sinentem,certe,vel unum verbum de haca quibus i mittas credulitates habemus unitate dixisset atquia supponebat eam de unoquoque astrorunari ex quo loco pa ni ultiplicari ad multiplicaticinem indiuiaret,quod quandoque Philosophi acquie duorum, quia est forma inrtirmatas, ided seunt alicui Conclusioni propter suas pe ut de re clara nec verbum fecit. suasiones probabiles, aliquando propter assertio sitiorum principiorum, praeter spiniones, ratioues Aduersariorum in
rationem necessariamo rex hoc habe I l l cantur a cap. II. tur responsio clara ad omnes auctoritates
Philotbphi,etiamsi essent expresse,quoci a Lli,qui animam esse immortalem abs
licet Aristoteles existimauerit antinam aque ullo dubio dixerunt, de mente A binis immortalem, nunquam hoc rationibus istotelis, in duas partes diuisi sunt;aliqui rimnecessariis probauit: immo ad hanc cono enim dixerunt illam esse unicam in omni manclusionem nullam ipse Aristoteles ratio aus hominibin, ut Averroistae omnes, timnem adduxit, ut illam pmbaret, ut patet viccomercatus , Franciscus Piccolomi- ex diligenti inquilitione eorum , qui di neus,&alij. cunt indubitanter Aristotelem posuisse Ali vero direriit multi pilicari ad muI- animam immortalem, quia nullam ratio tiplicatione indiuiduorta,&, namquamnem nec leuissimam factam ab Aristote que esse immi talem atque hi ec opiniole ad ostendendum animam esse immor est vera,& deride; sed hanc diximus mistalem adducunt,licet varias auctoritates se dubiam Artitoteli, lanc secutus est
eius adducant, ex quibus ipse videtur ac D.Thomas. Quae opiniones licet diuersia D 'seruisse hanc immortalitatem sint, tamen in eo, quod utraque sustinet N.tri Sed hic vinum aduertendum esse nota animam rationalem esse immortalem,r
ilum dum est quod quando Aristoteles vide tiones communes habent,quas adducercitur dicere animam rationalem este in labet, vidubietas Aristotel in hac rei mortalem, non tenet eam immortalem meritum fidei Christianae magis appa- ut facit Auermes, Cius sectatores, id reat Scotti pro hac opinione adducit est, non tenet eam essee unam Intelligen varias rationes , auctor,tares, Primo
519쪽
Philosophus 1 de Anima textu 1 r. dicit, qu5 intellectus separatura caetetis , sic perpetuum a curruptibili , hanc eandem adducunt Viccomercatus e Picco
a. . SCcundis, s .de Anima textu T. poniturdulerenti cui ex sensu si&intelle tum,
qua vehemens hi telligibile perficit imaellectum, eigo intellec hvs n m debilitaturit 3peiando tunc, tra sequitur,quod
sit incorruptibilis inesse ado.i Tertio haec magniticatur a Francisco Piccolomineo in i a Metaphysi e textui . ait Philost: phus, si autem posterius liquid permanet, perscrutandum est , in quibusdam enim nihil prohibet,vilianima est a non omnis,scd intellechus ergo vult dicere, quod intellectus estior ma manens post compositum , ergo est
non ..degeneratione animalium, cap. 3 2 abentur haec verba Relinquiturigum , intellectus deforis adueniat E go intellectus non accipit esse per generi Clonem, ergo neque potost amittere esse per corruptionem:quia ellis esse non subest alicui tali causi e corrumponti,vel generanti hanc phit imi faciunt Vicconrerca tus, Piccolomisaeus.)T intori ex dictis Aristotelis forma tur ratiosi est unum principium apud Aristotelem , quod naturale desiderium non est frustra, nunc amem in anima est naturale desiderium ad semper et se,ut pa
Sexto, . Metaphysices, vult Philoso phus,quod materiae est, qua res potest eicse,unon elise,ergo illud, quod non habet materiam , oi habet talem potentiain non essendi, intellectus secundum Phil sophum non habet materiam,quia est forma simplex.et. Septimo, 3. Ethic.vult, quod fortis de
besse exponere morti pro Republica dy. Ethic.vult idem,etiam sectindum iudi cium rationis naturalis, ergo secundum rationem naturalem Arist. cognouit immortalitatem animae; probatur conssequetia,quia nullus propter quodcumque bonum virtutis,uel in se, vel in alio, potest appetere omnino non esse suum, at si anima non esset immortalis , tunc N
iis appeteret esse suum tibialiter , cra
ex verbis Philotaphi sic: Qaod corru sis
tur,corriam 'stu percontrarium, aut pcrdefectum alicunt necessario requisiti adesse eius sed anima intellectata non ia-bet contrarium, nec esse corporis est simpliciter necessarium ad esse eiurum, quiali bet proprium esse per se uidem in corpore , extra corpus sblii in adest haec diluerentia , quod in corpore illud communicat corpori, extra c. ii pNS non com
Nono Ns Anima est simplex,simpleae, potest separari a simplici,ergo non potest
separari a jpsa, ergo neque a suo esse , quia non habet esse per aliam formam aesecliuet im,sed per seipsam secus elicie
coinpolim,quod habet Esse per tormam, quae forma potest sepat itici materiari ita esse compositi destrui Decim li,cxsiccolominera lib. a. de Mete humana, cap. . Arist. t. de Anima tEx.
y.inquit; Lat ori uim est, ct mistum, se corpori non potens ab oluries praeterea fugiendum , siquidem melius est menti voncise cum corpore, vi dici solet multis placet. Ecce quod conrnendat sententiam
Pt id in is in hoc, quod dixit animam esse
Undecim A,in eodem i. tex. 6s .ait Phi ilo plius; ideiri quidem videtur irasci ratissantia qu.edam exissens, re non Deterire, evinsia. Ipsum igitur intelligere, et speculari marcescit quodam interius corrupto ,
ipsa autem impatibilis eli;& paulo infra Mens autem fortassis quid diuinius,ta impatibilius est
Duodecimo Aristoteles in I. le parti itibus animalium, cap. r. probat mentem non esse de consideratione Physica , tribus rationibus , ex quo loco Piccolomlneus elicit rationem primo ex Conclusione , Forma ondinis ad Physicum non atti nens,est immortalis , at mens ex dicto co non attinet ad Physicum ergo est im
Decim tertio Aristoteles ibi a lucit rationem primam, quae est Sinaturalis Philosophus loqueretur de omni anima , praeder naturalem scientiam nulla relin-r quere-
520쪽
quereriir Philotaphia.di. Decimoquarto,tarma, quae non est natura, non attinet ad Phusicum, inens non est natura,ergo noti attinet ad Phylicum , Minor probatur es quia mens non est initium morus acretionis eque lationis,' 'Ue arterationis,&ta . . Decimoquinto, est trit a ratio Aristi telis ibi Quae sunt ex abstractione, nos r-tinent ad Physicum, sed niens est ex abstractioninergo suppo init Artilo telo mentem esse de numero abstrachorti m. id Decimo icxto, ex . t tus. de Anima, arguitati mi accipit Aristoteles mentem Omnia intelliger ex quo deducit, ito lanima est in nixta corpori, in hoc laudat Anaxaraonim, qui dixit mente iri immixtam esse corpori, quia intus existens prohibet extraneum. Ex quo loco sica guttur Arist hic intelligit mentem esse scorcgatam, Mim miri tam corpori,ut pinsus Anaxagoras,quem hic laudata sed Anaxagoras posuit mentem segregatam a corpore omirno quo adesis Noperationem,&esse immortalem illo Arist teles cxistimauit mentem esse immortalem,&a corpor quo ad IIe, operati, esse seiunctam. Decimo septimo, arguitia rex G. Ex tri bi dicit Aristotel mentem non esse mixtam corpori, quia esset Calida,vel frigida . Sic arguitur.Forma, que non fit qualis, ne ciue e rei instria me to tarporeo,est immortalis sed men, Cillit is, Minores aristote .lis in eoici tu , Maior prob. tun quia o ma qua eget ira Neria ad sui esse, etia pro fungendo suo nuncire eget aliquo mat nato instrumento, ergo quae non esset prosito munere impendo aliqtro instrumento materiato,etis treta a materia,& consequenter est iniVnOYtali S. 38. Declinoo chalio, in texturi'.loquens de
intellcctu agent dicit, quod est immixtus separabilis, limplex, sed intellectus agens.&possibilis, re idern sunt, Ergo intellectus secundum essentiam es imiDo talis. Deci monon , . de Anima textu o. ait, quod intellectus post mori non reminiscitur, quia corrupta est phantasia ergo intellectus manet post mortem , est immortalis .
Alias rationes adducunt alij: sed hae potiores videntur, ex solutione, si lecta- ratione istarum quilibet poterit de alijs
Opinio praedicta reiicitur, hi attolles pro ea soluuntur. cap. III. V Erum ista opinio, quo ad neutram
viam ei admittenda opimo quidem Diui Thomae in se si verari abso Rem line: sed illa nobis certu dinaliter in Domi et per fidem, Greuelationem supernatura lem', ab Arist. autem fuit quidem cognita, sed dubia,vel saltem non habtiit rati nes efficaces ad illam probandam, immo excitas principijs equitur oppositur Oinnino quia ipse negat creat innem remporalem,quam tamcn sustinendo mimortalitatem animae cum pluralitate , cogimur admittere; Sed hoc ad nullis,quia possent varia responderi,niam est argumen Atum, quod est solubile, quia Ariii .po iis ,
fuit mundum Esse aeternum a prate antet, ubi
rea parte post ideo si cinima rationales se. sunt minor tales, in finire animae actui csent,infinitum autem actu non potest dari ex Arith. 3. Phys. tex. Ic. Mindesideo clinon potuerit Arist. soluer linc argumen tum,mhil de immortalitate anime voluit certo proferre sed ,vel sub dubio, vel sine
Nec responsori Th. Iruelli ad hoc a , flargumentiam, ipsum tolli ne pondente os uim quod Philosi,phus s. Phyc. negat da-
ii intini tum in corpor dibus, non autem
negat infinitum in intellectualibus immaterialibus, Sed cert2,hiaec resp'nsio est falsa: quoni uia clarum est apis Arist. pluribus in locis, quod dicit naturam respuere infinitumri maxime S. Physicorum textu 8 ubi dicit, motorcsoibium iam nisu ne si parati a materia mori esse infinitos: quia melior est finitas,qua in infinitas, a Physicorum te mario aduorsus Anti quos ponente, infinita principiari inter rationes multas , quibus rosura principia infinita ei te dicit si in per finita melitisine ponenda quam infinita:& sic semper Aritti renuit infinitatem , ergo avia me renuit in proposito Sed quod Arist. R. b. in s. Physic. ii Metaph. p. 8. probe citur.