장음표시 사용
521쪽
noi dari infinitiim actu, etiam in Irrimaterialibi is probatur ex rationibus siris , quas adducit contra Antiqtios ponentes
infinitum separatum a sensibilibus pribat enim Philo phus absolute non dari
infinitum ibi tu Metaph. cap. X. h in
eo. Si datur intinitii in actu existens, vel est Substantia, vel accidens, non est si, stantia,quia tunc inlinitum non erit multitudo, neque anagnitudo, quia ista sunt accidentia: at consequens est falsitan quia multitudo,&magiritudo sunt de essentia infinita,quia infinitum est diuisibile diuisibilitas est passio quantitatis ergo infinitum erit accides: sed hoc esse falsum, pro bat primo aduersus Platoincos: quia hoc ipsi dicet e non poterant, quia ponebant infinitum esse principium omnium accidens autem no potestet se ali tiro huiusmodi sed infra probat absolute quod innitu non possit esse accidenset quia vel ecfet magnitudo tinua infinita, siti ic daretur corpias infinitu quod est absurdu, longo sermone in illo II .cap. 8. proba-rtit, 3. Phynvel esset numerus infinitus, sed ioc secundum quod maxime facit ad
Inopositum nostrum(quia Aduersari polientesiliri iura animas achi,ponunt infinitatem iniit mero, adeo quod dabirii rinfinitus numerus acui co filiat hac latione: tria omnis numerus,vel liabes nil merum, est numerabile si ergo infinitum est numerus per se existes, separatum a sensibilibus, vel a quocuque subiecto, Critannumerabile: si etia in erit alicui subiecto illis subiectum erit innumerabile: at sal sum est utrumque istoruisse innumerabit scilicet quod ta numerus in se Uah b. ns num ei Oimo sit numerabile, patet e go quod non datur in sinitus numenis ins quod est accidens, neque clantur infiniar numerabilia actii,qtiectam querita sint, siue sensibilia, tamaterialia, sim ab uincta amatrici ergo non dantur inlinita aniniae actit: quia tunc esset numerus fini tus in se,ut est accidens, esset Ctiam actu infinitu iuinitiabile innumerabile, quod est inconueniens, quia non posset num rari, stamen omne num ciale est innuia merale P circa in s Physi ex se. incipit loqui te infruto per inoduin determinationis, cum eousque determinassct
de infinito pernandum disputatior ire; de-tcrminatati Em ibi, tin omne infinitusemper est quid potentiale non est tmium simus, sed quod accipitur pars post partem: dat exemptu in de ludo Agone, Me die, qui numquam est totiis simul sed pars succodit parti,in iocin tex.s .in calceat item illius textus, detque)ti,comparat ad inuicem duo infinita, scilicet infinitum generationis hominum,&temporis ad inlinitum in magnitudine redocet in quo conueniant, in quo di
que infinito id, quod accipitur, semper est finitum,&semper remali et aliquid accipiendum; differunt vero in hoc, quod illud finitum,quod accipimus in magnitudinibus semper permanet,& non corrumpitur, sed illud finitrum, quod accipimus
in infinito generationis, re tempora S,COrrumpitur, delicit ex hoc loco conlpicue percipitur, quod Arist non vult res, quae in continua iii cccssione labent esse , remanere,&conseque ter non vult; tioddetiir infinitus numerus rerti actu pa
te ante, quod tamen Adtiersari dicunt. Est etiam tal simi quod dicit Ia uellus, nempe, quod Pithagoras ponebat infinittam quantum,nIn in numero, quod iadeo Arist rei jcit tale infinitum in quantitate,non in rimnerosquIniam Pithaginras, Antiqiu,vtibi dicat Philo sciplius, ponebant inlinitum sine quantitate , esse quid separatum: quia Si pli dixitF dot inti nitum illud ,quod arsita intur dari, ei sequantitatem, Arist.in I I. Metaph. non argumentatus suis set ad Uersu , eos per ilia disiunctionesnfinitum illud aut eli Sub stantia, aut est Accideras:quia iam Aduersari asserebant esse quantitatem est ergo dicendum, quod Antiqui disebant absolute dari infiniturni, quid vero illud essset,erat aliud negotium;ideo Philosoplius reprobat tale infinitum quia nanc, quod est,est Substantia,vel Accidens, illudati rem infinitum non es Substantia , nec
Accidens, ergo non datur. Probat etiam non esse Quantitatem et r. iaquia vel esset cotinua,vel discreta, neu si me.
tati eis ostendit, sic infinitu nihil esse. His possumus addere, quod apud DiuuTlioandiuiduatio est propter materiam,
522쪽
ANIMI RATIONALIS TUEOREM A LXVIII. ii
anima autem in seipsi est sine materii,
omodoc go potest multiplicari Opia
Dio autetm Caietani quoad hanc Inditii- otiationem, alias est restitata opinio, Ni Auei misitarum est impiae, tria negat intellacium ei et brmam informantem, putant Arist. dicere anim irae sit abiu-ctam a corpore per informationcm,tasolum esse assisimitem,&propterea esse immortalem, unicam numero;quod principium esse Iuliii in patet in iis, quae s. pra diximus de initarinatione anilia intellectivae, rationes,siue auctoritates add icto, in fibrinationis nihil offficiant: quia auctoritates non dicunt intellectit separaria corpore, id est non infbrmare corpus hominis, dum homo achi inuit: sed dicunt, animam esse separabilem a corpore, id est in se non esse materialem, 'corpoream , vel dicunt esse separabilem a corpor nempe post mortem,id est non esie interituram hoc autem non erat inconueniens expressum apud Philosophos antiquos, quod anima esset immortalis , , quod tamen esset actus informans laominem, ut patet de Platonicis, qui ponebant quendam determinatum mi merum animarum abi incipio mundi creatarum, quas postea inimi mamus ad unam Uamque . Redei indo vero ad immortalitatim,
duobus modis possumus respondere ad
Primo,qisod Arist. nihil certi attulit,mis . quod si aliquando dixit animam esse uno f.
mortalem,illi id sub dubio protulit ne a. Sed aduersius hanc responsionem ar lib. Di Piccolomineus,diccns, immo Arist Arade nulla est a re tam clare,& saepe locutus suu est,&si de hac re dicendum est Arist. sub Eu . dubios titu uis e nulla est ies, de quaciare loci uus sit. Sed haec confutatio non Rey est contutatio,non enim quia Piccolom. dicit Arist.loclitum esse claroe ideo Arist. locutum esse absque diibi probatur,d
Secundo modo possumus dicetre,quod , -- etsi forsan Aristot uxistimauerit animam I flerationalcmisse immortalem, haliquan n.rando illud assertui protulerit, tamen ad hoc nullam adduxit sationem necessariam , Ratio autem illa, quae essicacior Advorsari j videtur, quia ipsa Iationalis non est corranilita corpori, vel alicui
parti, quod ideo est separabilis, iam di
xi,quod probat,animam rationalem non esse os ganicam, id est in operando non utimi pore, vel aliqua parte es Us deterre corpuSaslerebant, dirm homo genera- minata ad operandum,ut facit sensus; lotur xlicet Franciscus Piccommineus confirmatiar adhuc quia si Aristot medicat Platonicos posuisse animam esse aic eo, qliod anima ratienalis non est actns sisten .em , tamen ex iis, quae dicit Tabarella libro de Humana mente,cap. . COlligitur ipsos positisse illam esse infitirmantem sed hoc nihil refert pro nunc Haec propositio ergo erat dubia apud Arist.An
omni mrma iras mansisset corruptibilis,& sic stant simul, quod Arist non dubitavcrit de animae inflarmatione, sed illam asseueranter tenuerit, probauerit, ut patuit supra, tamen dubitauerit de in immortalitates Rationes etiam, quae videntur probaere animam esse seitincta
hant animam ratiorialem non esse actum informantem, de dantem esse specificum Immini, ut supra toties diximus, sed scinium non esse organicam hoperari sine organo, neque alicui parti corporeae esse addictam,ut simi partes sensitiuae quod inagis patebit nunc , dum responuebi-du. Io. D. Scoti. alicuitis corporis deducit separabilitκ-tem a corpoId omnino, in otia D. a.
de Anima, quem locum ipsi tantum magni fecerunt ergo debebat concludere , quare manifestum est intellectum sic illi T, ut nautae, nauis, separabilem a corpore:sed Aristot vafert oppositiun,duces. Amplius autem est immanifestum, an anima sit actiis corporsi, ut nauta nauis i)BLatio ergo Illa nihil valet,ncque cintra in mationem,neque pro immortalitatis certitudine apud Arist. sed solum concludit separabilitatem animae ab organo determinato in operado it inquit Vic
mercatus,ans .ex eo, quod rationalis non est organica, concludit et se immixta a corpore, in o. de anima textu G.Dim, qtiod non concludit animam essenniniatam corpora secundum esse,scd sol a pro mic&m:u cuiat m,
523쪽
&hoc modo non misceri corpori et quia
tunc esset calida, tamen non sequitur , qu id re bet non dare esse tarmale Nucalv.iamquamque r.itionem breuiter res in resti tur cum etiam Scotus ad multas
si ui potiores rei pondeat, in quo
ina xl nae emi labicias Aristot. l lm sanies pondetur,quod intelliu Uit ibi Acin E ici arabilitate a corpore trix operando: quia non uti ur Organo, dicit
ei rei cret, quod erit habilis incorruptrabitu mi ulptione organaea, quae est pro
rater Tuiuptionem Oritani , potentia C-nim visi ita est corruptibilis., ita eius oriaganuin corrumpitur, interlectus ergo est separabilis, incorroptibilis tali corruptibilitate, non lain Ense urtii propter hoc, qttod intellectas ab Iut sit incor ruptibilis in operandori tria tun Ellet quoque incorruptibilis in essendomed est simpliciter corruptibilis in operando iuxta illud s. de Anima, Intellectiis corrumpitur nobis quodam intentilatareo rapto.POEtlmUs&aliter dicere,quod ibi Aristotel loqui tur dubitatiue,haec Enim sunt verba text. De Deculativa autem potentia nihil manifestum eli , sed videtur
fenus alterum ammae esse , hoc tolam contingere separari inuet perpetuum a corruptibili Ecce quod prius inquit de hoc vitellectu nihil certi est , sed videri esse
genus aliud certe si assertiue loqueretur, non debuisset dicere, de speculatiua nihil est certum sed debuisset dicere, est certum, Mindubitatum, illam esse alii: dgenus animae, esse sepaiabilem, clarum est ergo, quod hoc dixit secundum vulgarem quandam hominum opinionem , qui iudicabant animam esse inia mortalemsed ipse nihil certi habebat. Ad secundum respondetur, quod e
cellens sensibile corrumpit sensum per accidens quia corrumpit organum per oppositum, quia intellectus non habet oroanum,non corrumpitur ab excellenti obiecto, non tamen propter hoc se
quitur , quod intellectus absolute sit im
Ad tertium respondetur quod Arist i teles ibi loquitur stib dubio: quia apponit particillam dubitatiuam sorsen vel secundum aliam literam,conditionalem;
si sit tame aliquis qui contcndat i is . t rud expresse dicere dicendum est , quod illud non probauit aliqua ratione necessaria,quod ostendit elim sic locatum este propter vulgarem quorudam hominum
Ad quartum, in sequentibus, dum quemur de originta es pondebitur. Ad quintum,de desiderio natulati, re-. Ads.spondetur, quod aequo concludit de n-nlbii S,nam quodlibet brutum fugit inoi
Ad se turn i pondetur, quod illa est Ads. vera des iptio materiae, sed non debet in telligi sic, quod illa res solum sit corruptibilis cilitis ipsa materia ei pars quia tunc forma ignis non esset coiiuptibilis quia est impae x . sed debet incelligi,quodi lud ei corrit plibris, cui is materia ipses est pars; l quod recipitur In materi. , hoc secundi ini autem est dubium deintellectu , immo potius videtur oppositum , quia cicarum est quod recipitar in
Ad septimum respondetur , quod Idi. num commune est maius bonum, quam bonum particulare: adeo politicus d bet magis diligere illud bonum communmqtiam mum bonum par ticulare,etiamsi ignoret se esse immortat . Ad octauum,qnar est ratio D.Thomae, Ads.. respondet Scotus, dum inquit D. Th mas , quod anima rationalis habet pro
priuisse per se, vel accipit ibi esse, prout contradistinguitur ab esse accidentis, hoc modo non valet consequentia : qnia etiam forma ignis cum sit substantia,si esset sine materia esset per se Vel accipit, esseper se,pro esse, quod conuenit composito in esse substantiae hoc modo Antecedens est fatium quia si animae per se haberet esse hoc modo, minc non indigeret corpore Ratio ergo non concludit. Nisi intelligaturalia propositio sic: quod anima habet per se esse subsistens absque corpore naturali. Sed haec propo- filio non est nota naturaliter Ad creae taRespondet Caietanus in Commetnrat Mparte,.quaestione T . articulo G.qIOd est chi. satis orobata e modo operationis prinsiissi
524쪽
priae animae, quae est intelligere: probat nim ibi D. Thomas,quod anima est per se
subsistens, unde pendens a corporet, ex
modo operandi, sic. Id quod est cognoscitiuum omnium, nullam habet naturam corporis anima est cognoscitiua omniu,
ergo nullam corporis rationem habet; Minor est clara Maior probatur: quia intus .existens prohiberet extraneum; quod proebatur experientia in sensu gustus,qui quacio est affectus ab aliquo sapore vehementer, non sentit auum; sic contingit in febricitati blas .Quod etiam sit incorporeta, pr batur ex operationes quia operatur sine organo,si enim operaretur pCI OrganUm,
natura illius orsani impediret omnium Teii cognitionem Sed iam diximus supra
citur quod ratio ista non probat animam esse separabilem a corpore, ser subiistentem Prima ratio probat animam non est se mixtam obiecto materialiter, ut docci Aristoteles 3.de Anima, textu . Secunda aurem ratio probat solum animam non ut organo, neque esse determinatam Glicui determinate parti corporis,ut est sen' sus; hoc concludit ratio Philosophi, 3.
Iulia de Anima, textu is ait inquit Caietanus ibidem, e .de Anima, cap. I.quod antia me mam esse separatam ab organo , id est a ' parte corporis, in idem coincidit, quod est esse sep Iratam a toto Orsore: ita ratio , quae probatari imam non esse comminiam organo, quae est, quia esset calida,vel frigida . concludit idem de toto si enim intellectus non est leparabilis a toto corpore, quo ad Operari, sed requiritur corpus, in quo recipiatur simul cum in tellectu intellectio,in pecies intelligibilis, sequitur similiter, quod intellectus
rit organicus: quia habebit totum corpus pro organo ,atratio eadem Aristotelisae tra totum corpus valet quia sequeretur similiter tunc, quod intellectus es et calidus,vel frigidus. Est ergo fuga valde pia
rilis,declinare a parte ad totum, cum qu C ritur, an intellectus corpori, ut subiccto Uniatiir. Respondetur, quod Scotus non
dixit species intelligibiles, cognitionem
recipi in corpore partialiter, pamaliter in anima, ita quod ex anima, corpore fiat integrum, primarium susceptiuum intellectiorus,ut ibi tribuit Caietanus Sco
to: sed ait tantum recipi inanima,quae tamen non est,neque subsistit sine corpore; ideo Caietanus non recte percepit Scotuimat si intellectus esset organicus, species, hintellectio recaperentur In corpor scilicet, in organo asso, sicut euenit inpotentiis sensiti uis non recipi uir autem in corporri sed in anima, quae nou est sine corpore,cum intellectus sit actus,&quod qttid est corporis ,quod autem Cinci qua Aristoteles probat intellectam non esse organicum, probet uti im intellectum noesse actum,& formam formantemaeo poris, te per se subsistentem , non dicere debet Caietanus, qui secundum Diuum
Thomaem tenet animam esse nu morialem , &tameit mrmam inibi mautem contra Au Ermem. Unde ad algtrinentum
respondetur,quod valet quidem haec co- sequentiati intellectiis non utitur aliqua parte corporis pro organo, ergo non utitur toto corpore pro organo , SCd non valet postea haec alia consequentia intelle-chiis non utitur Corpor pro Omano, ergo et actu non informans corpus . Ad rationem autem in se propter Averroistas
dictum est , quod Aristotcles probat intes lectani non uti organo et uia tunc intellectus Elset alicuius temperaturae, Vesset calidus, vel frigidus' hoc autem non
possumn dicere cle intellectu qui est forma Incorporea, hi in materialis secundit ClSCnuam, non ergo ex hac ratione probatur, quod intellectus sit immixtus cois ri, id et non det esse formalc corpori sed probat tir, quod in se est immixtus, ilico I porcus him materiaelis; neque etiam ex
hoc pollea loquitur, quod si cst immaterialis, incorporeus in se; sit separabilis a corpore: quia est actus, quod quid est,
corporis: non est autem nati iraliter certo
Tiorum, quod aliquis actus ins ,rmans inaetcriam sit separabilis ab illa materici, sed hoc est dubii uia ut supra diximus. Sed Caietanus eadem quae stlime arti Anculo .argi ut contra Scotum,quod sibi incutis, hac materia, cuicet in hoc quod dicit o rum. perationem luellcchus, scilicet, intellige Cai.
res Se operationem animae cum corpore cina aduersetur, tenet enlin Scotus duas pro Scotu
position clx quibus videtur sequi oppistum,nam in alis inch. ,.queit. E. Vir et
525쪽
hanc propositionem,quod in nobis et peratio tiaedam transcendens omnem operationem sensibilem, S hoc est verit, quia hoc medio usus est ad ostendendum potissime, intellectum esse formam in sor
antem, non astitantem. In Quod libetisaute, mestione s.D.hinde, tenet,quod
ex hoc , quod operatio aliqua est sic im-niaterialis, ut de intelligere dictum est . quod recipitur in anima sistata non incomposito ex animata corpore,ut proxiuino receptiuo modo ex his duabus plopositioniblis sequitur tertia, quod intelligere recipitur de tacho in dia anima, non incomposito,ut proximo receptiuo Ex hac
autem bene infertur ergo altima est separabilis a corpore uulterius sequitur quarta propositio,quod animii sit immortalis:quod tamen Scotus dicit se nescire. Si ergo Scotus,quand 'dicit, quod intellige est operatio an immut est unita corpori,intelligit,quod anima sit ratio intelligendi toti composit, ita quod corpus sit correceptiuum proxinium, propter hoc ex hac operatione non potest inferri, anima est per se subsisPens, contradicit positioni de . Sententiarum quia tunc intellectio esset sensibilis , non tritia scelindens sensibilem cognitionem ii vero Intelligit , quod nitima est ratio operandi ipsi composito,ita quod sit totum stippositum,quod operatur,contradicit positi
ni de quodlibet.ill,in qua dicit operationen recipi in sola anima, Mex illa potis inferti, quod animii est eparabilis compore. Cogitur ergo Scotu, diccle, quod intelliger est operatio lilius antinae , abs-mae corpore omnino Ad hoc breuiter dico, quod in dictis Scottinii l. in contradictio, quia idem ubique dicit, ilicet inmtelligere recipi in anima tani qu.im in proximo receptiuo: lici tamen o rationemrotius compositi,quia anima non est quid re se seiunctum subsistens sedis actus corporis; ic operatio anima est oper tio totius compositi. Ad illud ero quod videtur facere in Morem difficultatem , quod decepit Caietan uia nempe quod
X hoc, quoa intestigere Iccipitur in ania Iam non in toto composito, tamquam in
proprio receptiuo , valet inferri separa bilitatem aerularia: corpore. Respondeo,
quod egregie ibi se declarat Scottis , diacens,quod ex hac operatione, quaesier cipitur in sola anima,valet inferia separabilitatem animae a corpore, id est, valet inferri ipsius natum animae immateriali tas quia in esse suo substantiali non peti det a materia sed inquit Scotus,non propterea inferri immaterialitas ulterior
quae est impossibilitas informandi materiam. Ecce,quod stat, quod anima ipseliabeat propriam petationem absque
corpore, non tamen valet inferri ex hoc,
quod ipsi anima non sit actus mamiae , illi clans este formaliter sed solum valet inferri,quod antina in se est potontia immaterialis , quod nos iam concesiimus. Quod vero Caiet inus infert,est inamate rialis, ergo est immortalis, non icquitur necet Tari r quia non est notum ratione naturali,quod actus, qui de se est immaterialis, sed taliten est actus ina teri, sit immortalis , maneat post illan a matetiam,sive compositum cui dat esse. Ad nonam, quae est secunda ratio Di is, ut Thomae, Respondet Scotus, quod non omnis corruptio est per scparati nem alterius ab altero : sed aliquit licto est per desitionem esse Caietanus ait , mouod ii astantia non via latri quia piocedit defide annihil atione , ipse Diuus Thomas ravero loquitur de corruptione . Sed ham v responso est nulla : quia verum est quidem de composito, quod desinit esse per
separationem formae a m Neri , tamen hoc non est verum des brina substantiali Si quis enim quaerat. lioni dolor-nia vegetalis desiliat este, non dicet, quia aliqui l separatur ab ea, lula est simplex, c tamen non est in se incorruptibili susci ei istiusticiens ratio simplicitas fommae, ilis ceterae formae in se corruptiabiles,ire que absque subiecto niancre pos sunt, retrimen sunt simplices. Sed dices alia est ratio de illis quia illi sunt materiales, vel actus materiae, vel aliquid aliud. Et cx hoc ego arguo, ergo simplicitas formae non est sulficiens ratio incorrupti balitatis forma'.
Ad decimam , patet prae ipue ex hac auctoritate, quod quando dicit animam ii. esse immortalem,hoc dicit, quia est comion uni ni illis , non uiud hoc ipse rati rubus
526쪽
nibus sic esse certum statuat. Ad Ad undecimam patet ipsum loqui caera dubitatione, quia toties utitur illo verbo
fortassis. Ad Ad duodecimam,in a,Min tribus ilia ei lis rationibus Aristotelis taciunt maxi-naam vim Vic mercatus , accolomine ,&caeter Averroistis, licet possem disputare de modo,quo concludant illa rationes, tamen dimisso hoc, de quo multi viridiserti utriusque sectae scripserunt possumus exponcre illas cum ei cenario in ius Dilucidationibus , ipse enim qua diuis teneat animam immortalem e mente A istotelis, tamen illas rationes non iuuare hoc cognouit ideo Respondetur, distinctionem, qua ipse ad dissoluendas eas utitur, quod intellectus duobus modis cosidcrari potcll:vel ut estio ma corporis, vel sectidum suam quidditatem,primo quiden modo intellectus pertinet ad Physicum,secundo modo ne su quam: si uti nec ulla alia tartara Pitysica, sed ad Metaphysticum spectat, quia con- fiderat quid litatcs omnium CFurria utentia suiu sic patet ad duodeci
Ad Ad decimam tertiam , qta rest pNmars latio Aristotclis, ex dicti Spatcta quia antecedens est,crum cum hac glossa,si Phisicus loqueretur de omni anima omnibus modis, non d iret a Metaphysica quia si loque, tu de anima omnibus modis, loqueretur etiam de omni intellia Hibili omnibus modis , quia corielativa pertinent ad eandem scientiam, tusac recte sequitur , crgo superpluerent aliae scientiae. Ad Addecimamquartam dicitur , quod M. intellectas non est natura , consideratus sicundum uiua quid litatem : sed est natura ut mi mari re actus corporis cst,ideo secundi uia primam considerati nem , remouet ipsum a consuleratione
Ad decimamquuram Respondetur it quo lin lectus ut quiddita Est materia abstractus, ct sic non pertinet ad Physicum ut mrma vero , non est abstractus , sic pertinet ad Physicum . Ad omnes istas quattuor rationes possemus etiam respondere , quod Aristotcles se-
cundum varia principia, vario modo loquitur ibi loquitur secudum opinioneinponentem immortalitatemur libris vero de Anima,ubi pollicetur se velle loqui de anima in communi, ut in initio et de Animarii inputioilari de inici lectu, ut in principio 3.de Anima,ubi dicii De paueatιtem animae, c.loquitur secunduin eos, qui ponunt animam esse Unmortalcm.
Ad decimasertam res sum est, quod ibi Aristoteles loquitii de nuxtione ab obiecto, laudat Anaxagoram no abs lute, sed in ratione huius dichndicebat nim Anaxagoras,quod erat neces, quod mens esset immixta ab omnibus, ut imperaret Omni uis;ita Aristotelc ait, quod est necesse, fiod intellectus sit inmixtus ab omnibus obiectis,ut omnia obiecta gnoscat: intus enim exit heus, prolubuccx
Ad decimamseptima, iam exposuinata is tape, quomodo ille textus intelligatur' probat enitia histoteles ibi inluni, quod anLMa non est corporea,& materialis, organica, sed in se est immaterialis, non tamen propter hoc sequitur , quod non sit actus corporis,. sic quo ad esse est Comixta coipori , sed quo ad essentiam
suam. naturam, nequa luam. Sed contraequia nulla forma incorpore vidctur posse dare esse corpori, quomodo enim Hrma immaterialis,& incorporea, dabit esse corporeum, materiale Responde avitur,quod dc ratione,&eSentia arurnari . . est,quod sit corporei,uinateriata sed si cuis him quod sit actus,& perfectio corporis, lucui quidem corpori non dat esse quantia, visi extensum, quia illud habet corpus per e propriam mi mam corporeitaris, scd dat carpo corpori Physico vitam intellectivam,ideo non est inconuenieus,quod anima sit iam mixta corpori secundum sustin naturam,&essentiam, tamen sit mixta corpori,quoad esse novcra mixtione, sed sicut mrina miscetur composito, dando illi esse.Adi tionem ergo Piccolominci negatur Maior; Ad piobationeni negatur Antccedes:& hoc est, quod probare deberi quod finisina,quae eget materia ad sui esse, sempetregeat organo, tamateria ad operandum quia anima et si non possit ese sinc 'irp
re,non tamen utitur corpor CCrgano.
527쪽
Ad lecimamoctaua,illud concedinius a. et ab Aristotele dici, tamen non probatur ab eo, ideo colligitur dicere illud secudum mentem aliolum;Per idem patet ad
Animam rationalem esse immortalem se-cimdum veritatem Philosophorum pro
hatur, O rationes in oppo tum btuun- Iar cap. I V. QVid sentiat Arist. de animae rati
natis immortalitate, vidimus v rum quia res haec est magni ponderis,&veritas est, quod anima rationalis humana est immortalis:ideo nucclimissis principijs iustotelis, Malloruin philosophorum gentilium,qilorum multa,quam vana sint, falsa, cumulale Ostendit Franciscus Picus Mirandulanus, in libro illo praeclaro cxaminis vanitatis doctrinae gentium. Nos dimissa fide,
reuelatione supernatii rati,secundum qua de hac veritate dubitare nefas est,dicente Domino Iesu Christo,qui veritas ipsa est apud D. Lucam cap. o.Nolite timere eos lud occidunt corpus, animam autem occidere non possunt.Timete autem,&cini Euangelio,&in sacris literis passim impijs cominantem ignem aeternum, iustis vero vitam aeternam quoius et frustra, si anima non esset immortalis in philos, phia id est lumine naturali procedentes, cxclusa reuelatione supernaturali, hanc veritatem astruamusineque enim philosophia Arist.est uniuei a philosophi a hac veritatem igitur praesertim duabus viis
m.in inestabianus Prima erit per rationes ostensi uas,si non demonstrativas, salieni valde cogentes Secunda per clarma, facilem solutionem rationum in contrarium allatarum. i. r. Quo ad pristitim, sitia aec ratio; iaspi-
uni est hominem habere liberum a hi titum, propter quodi sertimelcuatur supra alia animalia, non enim solumem edit animalia bruta,quia discurrat,ipsa vero nequaquam, sed quia liber est in
sui operatiorubus,& saepius operatur cotta inclinationem natiri ae,undet hoc beneficio homines constitiunt urbeS, domos, serunt agros, gubernat se invicem, scili-
cet cum cognoscant quid sibi bonum, Acquid sibi malum , eligunt illud, hoc fugiunt, quod facere non possunt caetera
bruta animalia, licet cognoscant uidi- bibontim, quid sibi malum; ura naturali instinctu ducuntur ad agendum il- Iild,quod agunt Ex hoc fundamento ita argumentor Quod corpori materiei dominatur,esta materia liberum, solutum; sed anima rationalis materiae domia natur,&impcrat,ergo e t materia soli tarat quod est a materia solutum,nullam habet causa corruptibilitatis,ergo anima rationalis est incorruptibilis, Maeterna. Minor patet ex dictis maior vero pro
Nam ideo ros naturales cognitionis expertes, non sunt separabiles a materia et quia non dominantur materiae, sed a in heria trahuntur materiae imperio subi jciuntur,ut forma lapidi Mnon donuna- uir suae materiae, sed a sua materia tralaituri quod si materie dominaretur, straheret materiam , ad litarum, Usset quoque soluta a materia . Idem quoquc CUC-nit de caeteris animalibus brutis, quonia:enim eorum animae non dominantur in teriae, sed materiae imperio subiiciuntur, ideo a materia non sunt liberae tolutae a Cum igitur anima rationalis materiae dominetur, proculchrinio censenda est immortalis Asuinptu in sub syllogismo est euidens; quia materia propter poetentiarn sibi annexata est causia corruptibilitatis ergo ubi non est materia, non est corruptibilitas, quod etiam nouit Aristot. a. Metaph. textus O. Secundosuadetur immortalita exa ligione,neque enim sola religio Christi na, quae est vera Religio, sustinet, credit Animam rationabem hominis esse imnii ustat m, sed omni quaecumque relisio Gentilium, sitie fuerint Graeci, siue Chii ldaei, siue Arabes, vel alterius gCntis, his teir, poribus, siue lint Malita metani, siue Gentiles .denique omnes nati nes, quae religionem habent, tenent animam rationalem esse immortalem,ac ponunt praemia, tapenas illi post mortem , licet discrepent in declarando statum an rationalis post mortem,tta,ut quidam ridicularis firment, tamen ioc est in confessis
528쪽
conseim apud Omnes gentes,alii nam rationalem in perstiteinessepost mortem , de immortalem seruari Hac de causa colunt Deum, siue Deos iuxta eorum instituta, propter tutaream elicita tona, quod non ei Tet adeo firnuini sistabit si mendacium siser, cominetum Uminum
quia figmen urna hominum non mittitisse idem apud omnes gentes,&te triporis spatio evanescit Hoc ergo est argumentum et iidelitissimum vn mortalitatis animae rationalis . Tertio Insatiabilitas animi,&apetitus nostri lationalis, ollendit ipsius iminos talitatem quia vidennis hominem
nime satiari, sed semper plura perfectiora optar quod non contingit in brutis,illa enim adepto obiecto naturali.conquiescunt sigillim est ergo, quod an inrerationalis obiectum inis vltimus est siliquid infinuum satin hoc mortali corpore non potLit consequi lioc obiectum inlinitum, stamen haec consecutio non est illi impossibilis, quoniam voluntas noest impossibili unae,exo Elicorum capite
tamCn anima rationalis tantopere
hoc obiectum infinitum ex Optat,ergo ne ceste est pol moi rem dari alium statum, in quo hunc situm appetitum Lactare possit,ac in obiecto,& bono infinito conquie
Quarto Argum etor in hunc modum; Nulli dubium eth, quod Deus estentin bilius ipso iomine,ergo debet haberet tam persectionem, iobilitatem hominis,hnobilioli modo sed liomoc stages libet uin,&libertas ut luomine dicit maximam perfectionem, excellentiam ergo tribuenda est Deo , Consequentia est euidens alioquin Deus non esset visitis intellectitia persectior homine, conti matur quia facere intrita agen necessa- Iitim,ut est ignis,est facere illum viliorem homine,immo, brucis,quia illa habent
Hoc ergo iacto fundamento , quod Deus est agens liberum, elicitur clate, quod Deus habeat prouidentiam uniuern huius,& horum inferiorum cum enim regat libere cuncta, ea disponit proni
At si anima rationalis non cssct immortalis, sequeritur hoc maximum absurdum,quod Detis esset impius,&imu stus, quod apud omnes gentes est nefas ditaret Consequentia vero probatur: quoniam in hac vita non agitur cum hominibus secundum eorum merita quin imo ce nitur in rebus humanis magna quaedam inaequalitas, Minordinatio, dum improbi in igis prospcre vitiant,quam boni, dii illi plerumque abundant omnibus nis,isti vero in calamitate vivunt nisi e go haec inaequalitas, hinordinatio imalia vita, flatu ordinetur,Deus effiet in pius hoc non est dicendum, eigo nece se cit, quod post mortem detur status irae quo uilis,& malis condigna praemia i cd-
Quinto Argumentor ratione desum s. rApta ex Diuo Augi istino, sude Trinitate; capiteri ubi licet asserat viribus naturaliabus difficile esse astruere animae rationalis immortalitatem, quod pauci ex Philostaphis illam assecini uni tamen facit rationem ad probandum animam rati nalem esse immortalem, quae sufficit ad persuadendum unicuique ratione princlito omnes naturali tirappetimus beatitudinem,beatitudo alitem est,uiuete ut volumus, dum tamen nihil Dali velimus, quia beatus est illesqni vivit ut vult, nihil mali vulti H incesse definitionem verae benitudinis, posset probari ex consensu communi hominum tunc enim unum uisque se beatu in es se exutimat, quano habet quidquid vult , in illi mali vult;Tunc si at nemo potest esse beatus sine vita, quia vita est fundamentum beatitudinis, ergo si anima nostra rari natis est mortalis,non est possibile nos liaebere beatitudinem quam tantopCreta hemus insitam, Minnatam nobis quia non habemus vitam;si vero anima rati
natis est minortalis, possibile est nobis liabere beatitudinem , quia pos Tibilis est
vita sempiterna, quam omne ex pth
Sexto, Essicacissi in ratio desumitur C. , illo principio concessio,&probato ab Aristotele, scilicet , quod anima interlectiva
non est organicauicque materialis,sccu dum
529쪽
ehim ess tiam, quia non est calida, nec frigida, nec corrumpitura vehementi intelligibili sed perticitur,ut habetur 3. de Anima, textui. b. at tale gelausurine Physicae nihil prohibet separari a coryn-re, manere post mortem,ut picnaci Aristoteles habet in eodem di de Anima
anima rationalis est immortalis . Qito latitem hoc repugnetali js principijs Aristotelis,ut mundi aeternitati,nihil curare debemus: quia fatemur illud principui et
mundum esse aeternum,esse talium, Arist.in illo deceptum esse. Ad Vltimo antina rationalis immortali- .nse a maxime ostenditur ex solutionc ra-ino monum in Oppositum. Cum enim illa: nopos cogant, labeamus rationes probabi tum lillimas pro animiae immortalitate, ex Aristot. in B. Physicorum ex c6.digii itis semper accipiamus in nathira si sit possi-hil proculdubio asserti debemus, anima in rationalem esse immortalem. Ne
queenim Philosephi te omnibus veritatibus habent demonstrationem sempCC
sed sufficit in rebus difficilibus habere
persuasiones probabiles, talio itin- Dientum alictoritates, ut ait Aristot i a Metaphysices, ex. s. de numero ibiti, Malibi siepC , Notandum est autem pro solutione rationum in contrarium, quod anima rationalis etiam ex Aristotel ut supra diximus,est tarma immaterialis inoi ganica, uinextensi, ideo ei non repugnat esse sine materia, corpore. Tunc ad primam rationem, quae inter efficaciores ad loci
a biet,que desiimitur ex illo principioAii- - stotelis i. Metaph. tex vli realibi saepe, hi scilicet, quod composito corrupto,non recitra manet seriana, sed tantummodo partes e-imor i mentales, remateriales. Respondetur
statua negando illud princi pium Aristotelis e severu uniuersaliter, absella te de quocumque composito, in speciali enim est falsum de composito humano, neque Arist probat illi id esse verum uniuersiali ter, sed in aliquibus speciebus compositorum tantii m. Vnde ad probationemri cum dici trire caro corrupta, non remanet mrina camis, sed solum remanent partes
materiales ipsius carnis Respondetur,
quod duplex est forma an cessi composito mat criali Altera est forma omnino materialis, extensas Alia est stanni Cmnino immaterialis, S incItensia vel uniost, quod corrupto composito, qliodi bet esse per formam materialem, forma ipsa materialis corru Dpitur iac renia net, ut est forma carnis, sed loquendo de
composito, quod habet esse a servia in male tali,non est vinum, quod corrupto composito, mrma coirumpitur neque oppositum huius probiuum est ab Aristotcle, anima autem rationalis, etiam teste ipsomet Arist.est immateri itis,inoigania
Sed dices, quomodo forma non materialis potest dare esse composito materialia Dichim est in quaestione de informatione.Pro nunc dico, quod non potest dare, materiales corpoicum, sed date
potest esse immateriale,&in telasiam,sicut est esse intellectivum : homo enim praeter animain intellectitiam liabet o mam corporcitatis , pC quaia ellexten-fiis simaterialis Ad secundam rationet,
quae est desumpta ex illo princi piparisto, telis: Omne quod incip; est desinit quo,
que Est et Respondetur,quod multa essent dicetiada,que pertinent ad productionenae mundi, intelligenti. iraim, de quibais suo loco Pro nunc dic quod ista propositio: Omne quod incipit esse, dc siniteias potest habere duplacem sensum Piimus est,quod omne ens productum in esse, est corruptibile quantum est ex se, desinet esse: quia intriniccus, quantilius est ex se,non habet ne sIitatem Cistendi .silio modo propositio est vera , haci mittisuri Theologis omnibus quia creaturae omnes, siue mortales,siue inmortales,ut Angeli intrinsecus, requamuin est ex se sunt corniptibiles,&desectibiles , quia non sunt ex se neceste esse sic enim talus Delis est necesse esse,& consequenter absoluta solus ipse est in iuuptibilis.. Seoindus sensus est, quod omne, quod: incipit esse sit corruptibile de facto,&defacto tendat ad non esse, oro aliquo tempore sit non futurum in hoc sensi est falsa secundum veritatem quoniam
licet Angeli,&caestim sint facti a Deo aliqciando, cum prius non essent, in nune sive
530쪽
sinter se corruptibiles,, circumscripta monia dei tenentia desinerentesse, tamen hac lege a Deo agente libero ccidita sunt, ut perpetua, &immortalia sint , dedit eis naturam omnino immaterialem, alienam a contrariis , in lignum , quod
voluit talein natui am , is Se , immo
talem incorruptibilem propter hoc Angelus,& Anma sunt immo
Ad tertiam rationem, quae deuiml- tur ex eo , quod Anmo est rinali minis, qua maxime innitebatur Alexat
de Apirio litatis, Respondetur, quod Essentia rei duobus modis potest accipi
Vnn modo edae qu. ut d totaliter, hoc modo amplectitur naateriam , Io mam,&intcgratesigentiam, compositum rei, haec proculdubio est ins p irabilis composito,quia ablato animali rationali, aufertur quoque homo sed hoc modo forma non est essentia rei Alio modo accipitur essetitiare , pro principali parte quidditatis,& haec est foruin quia haec consstituit essentiam rei principaliter, licet non se sola; loquendo de hic quid clitate, falsum et quod essentia, Auid-ditas , non possit separari ab eo,cuius est forma, quid duas contingit enim separari, qui indo talis fortua est inmaterialis, inorganica. Ad quartam rationem,quae desumitur ex opetatione animie intellectitiae, respondetur , quod intelligeremta liter est actus immates tali re ideo competit Deo, Intelligentijs: non est ergo de intrinse Caratione ac tis intelligendi, quod pendeat a corpore, sed ex accidetur, scilicet, quia anima intellecti uac si itincta corpori pro hoc statu , nec aliquod obiectum
potest sibi presentari sine senilibus quia nihil est in intellectu, quin prius fuerit infensu; propter Ioc necesse est intelligetem phanta linata, specul.iri pro hoc ia-ru .Ex hocautem non Equitur, quod intellectus non pollit intelligere sine corpote,& sensu,abiblute loquendo. Erat aliud arguincirium . Si anima rationalis est immortalis, simultiplicatur ad multiplicatione indiuiduora, ut reuCra multiplicauir sequitur dati infinitum in acta in multitudine , quia Aristoteles
posuit mundum esse aeternum, quo imp A ,fposito , infinita anima necessario prae Misi
Respondetur, quod hoc concludit apud Aristotelem, sed non concludit secudum veritarunnqui principium illud Aristotelis, quod mundus sit aeteruus, ethselsum , neque ratione naturaeli demonstratum est ab ipso:vnde rationes illius f ctae inri. Physicorum, soluuntur a Ioanne Grammatico, a multis alijsmon 'st autem mirum , quod ex falso principio si quatur talia Conclusio.Concludamus e G,vere di absolute Animam rationalcmeis immortalem, repraeter hunc dari alium statum,in quo veram beatittidineiu consequi poterita Vbi obiter notandum esse duco, non admodum scite tacere quosdam,sui coim tendunt eos iniuriam veritati, id et C tholicae inferre, qui asserunt Aristotelem dicere animam rationalem immortalitatis esse expertem,vel fuisse dubium. Piimo, quia fides Catholica non eget nostris mendacijs, linino hisce eam velle munire,esset maxima impietas, quia exponetretur derisioni infidelium Dicere autem Aristotelem posuisse animam rationalem esse immortalem , non est ita clarum , ut maxime , euidenter distet amendacio , Vnde tot sunt contentiones de eius metite. Praeterea parum est curae Ecclesiae, quid dicat Aristoteles: qua dictrinam sum non ex argumentationibus Philosophorum , sed ex reuelatione diuina ,sinde tenet sipropter hoc tot alias assertiones Aristoteles , latior umphilosophorum reiicit,& damnat,vel elcganter ostendit D. Augustinus in lib. de
Trinit. p ertim i 3. loquens de beatitudine hominis. Et mulio magis serram re puto,qui dicunt ei sede fide, tenere Aristotel posuisse animam rationa lem esse immortalem . Primum enim falsum docent, quia sacrum Concilium Laterenens sub Leone X. sese. 8 decernit quidem esse de ride, asseret animam rationalem humanam Esse immortalem, lanc, ritatem prosessores publicos tamquari veritatem Staceram obere dcfendere. aduersarios, reij cientes, eorum rati in