장음표시 사용
541쪽
ciei, licet sint diuerso modo producta, genita; hoc primo probat auctoritatero. Sanctorum. Sed illis dimitiis utamur naturalibus rationibus,& primo sic Genita cx putri , propagant alia iterum propagantia, propagantia autem sunt uni uocageneratis a se ergo propagata, tenita per putrefactionem,sunt univoca Quydii ad hoc argumentum,Auerroes,& sectatores contrariae opinionis, negent assumptum, ut negant, propter instantiam de
apibus, de consimilibus animalibus , quae genita exputti,generant, sed diuersam speciem,ait Scotus,quod saltem hoc non potest negari in plantis, quia plante
aequinoce genit.r, hoc est, non ex semine,
sed ex putri postea producunt semen uni-uSce,' quo generantur planig aliae eiust dem speciei.
3 Secunda ratio . Multa genera anima lium ex terra procreantur , sine parentibus, quae tamen pariunt coeundo sibi similia, ergo species genitae viai uoce, pocsunt etiam produci aequi uoces, probatur antecedens:quia similiter vivunt, Moriuntur, habent easdem operationes, circa eadem obiectata ab eisdem conseruantur, hab eisdem corrumpuntur, habent eosdem motus, siue quantum ad sursum, siue quantum ad deorsum, siue ruantum ad motum progressitium, Mea-em II gana motu progrestiui At Atti .
munitate motus,concludit unitatem naturae, I .de Caelo, teX.8.&etiam Arist.ibi
habet niolus unius speciei, non prouenit nisi ex unitate natures liabent insuper haec animalia membra eius Em speciei,membra enim leonis,non disserunt a rnembris cerni, nisi quia animii leonis,dit ter ab anima cerui, i .de Anima, textii J3.&g neraliter quaecumsue media possi intco- cludere unitatem specificam, siue sumpta ex accidentibus, liue suopta ex operibus, concludunt propositum de viai uocatione Generatorum sic usic in unitate speci
sic: . Ad haec duo argumenta respondent Aditer sarij. l primum dicit Mercenarius, plan- i. tas solum generare alias plantas,que genitae sunt ex semine:at illas quae sunt genite
ex puiri, nequaquai m hoc coliri natauctoritate Arutot praesertim S .dc Historia
animalium cater ubi habet haec verba rimantarum vultum aliud inutius esse videtur visi quodsibi alteram faciant, yidet,
cet quae exsemine procreantur.
Ad secundam respondentidem Merce Ad
narius, Iranciscus Pic lomineus, ne garido antecedens, Ad p robitionem di cunt, quod non habent organa , neque membra, neque motus eiusdem speciei quod comprobatur: quia orta ex putri generant quidem, sed illa non sunt imas, neque feminari ergo non habent eadem
membra sed sunt similia,& haec similitudo est causa deceptionis , sunt ergo eiusdem generis subalterni, sed non eiusdem speciei. Istae responsiones,non possunt re jci,ni edit. si experientiari equidem deplantis satis Nacompertum puto,quod quaedam genera ras
tu rex putri, ut patet de arboribus siluestribus,ut sunt quercus,& castaneae siluestres, pira quedam, poma siluestria, quq
oriuntur ex putri,&tarnen producunt semen ex quo siseratur , producitur alia quercus, pirus, halus, te itercuest quidem certum , satis enim conspicuum eli, quod nascuntiri aliquae ex putri, tamen generant glandes,quas si
minanuas,oriuntur aliae plantae quercus,
Auctoritas aut ein Aristotelis non dicit , quod solae plantae ex semine producte, producunt sibi rimiles plantas . sed exemplificat in plantis ex semine productis , qui itin illis non est illa dii ficultas sed de genitis ex putri,non est ita clarum,immo multa, ut dicemus, non producunt sibi immisia in specie,sed diuersia; Similiter de animalibus genitis Per coitum,hanimalibus genitis ex putri, an omnia sint diue sae speciei,ita quod neque sint feminae,n que mares esset Probandum Aristoteles illud quidem dixit de aliquibus , at non de omnibus , i mota de Historia animalium,capite ultimo ait, Terrae Fc
sca parte quadam , mure femina recisa, tortus Aminae praegnantes, compertuli
Ex quo apparet, quod non omnes mures geniti Ox mure Orto ex putri sunt necm .ircS, Ccssemine sed aliqui sunt qui sunt mares,vULsseminae, quod etiam nos
infra ex ipsonaci Arulat magis ostendia
542쪽
rinis;& hoc dicit ex propria mente, non ex aliorum sentcntiali unde si diceret hoc ex aliorum sententia, illud exprimeret sicut facit statim infra, cum ait Sunt qui vehementerat Ermenta, mures si salem Iambant,impleri sine coitu. Ecce, quia hoc dixit ex aliorum sententia , doctar uit se hoc dicere ex aliorum sententia &hoc frequenter habet in usu, in illis libris, uod cum aliquid dicit de mente alioru ,st explicat. Ad rationem Aristotes .infra responder Q. bitur Tertio Aristot in Metaph.te rura vult, quod sicut aliqua eadem fiunt ab arte,& a casu, ita vult,quod naturalia eadem, alia fiant a natura, alia a casu;& Averroes ibi vult in tectu, quoailla possint generari sine semine aequiu Ce , in quorum materia potest produci virtute caelesti aliqua virtus similis virtuti seminis in propaga is Ad hoc respondent Mercenarius ,
Aser Piccolomineus,quod intelligit,quod lunt R. eadem genere,non eadem specie quia u-
ue locus non est proprius locus de ira mae teria, sed liber primus de generatione, urPiccolomineus,vel f de Historia anim Iium, quibus in locis se explicat, larc g nita ex semine, hex putri esse eadem ge-- nere, diuersa vero specie Sed ista solutio elati non satisfacit et quia infra ostendemus, quod in libris de inimalibus concessit aliqua eadem specie fieri ex putri, scinine: sed auctoritas Aristotelis chiivelligenda de identitate in specie, non in genere, uoniam adducit exemptu,sisimilitudinem de sanitate , inquit enim, quod sicut eadem sanitas inducitur ab arte, a natura, ita eadem animalia ex semine, absque semine oriuntur Ecce quod per similitudinem se declarat sicut ergo e dem sanitas specie producitur a natura hab arte Cadein quoque animalia specie, ex semine, si e semine producuntur.Nec valce quod inquit Mercenarius , similitudinem tenere in hoc solum, quod
scuti sanitas arte, Mnatura producitur, ita quoque animalia , quaedam ex semine,&dine semine producunturinam tunc
Aristot non debcbat apponere illud ve
Praeterea , neque expositio ipsiuismet
Mercensiri esset bona, dum e ponit Aristot.intelligere cadum generer iram si Aristot. solum intendit , quod sicut sanitas
producitur arte, re natura,ita animalia producuntur ex semine, in semine,
non possum dicere, quod ipse dicat ecse eade genere, lauti non viticipi quod dicamus esse eadem specie. Pra rei ea , quia haec expositio non sit admittenda, patet quoniam quando nos adducimus exempla, similitudinem ad declarandum aliquid, debemus irrierpretari rem
sicuti similitudo illam nobis patefacit, at ait Aristoteles quod sicuti eademianitas
producitur ab arte, Ma natura, ita eadeam alia producuntur ex semine , de sine semine, ergo sicuti eadem sanitas specie producitur a natura, ab arte,ita eadem animalia specie productititur ex semine 3 de sine seinine. Quod vero ait Francis s ccolomineus, nil obstare , licet sanitas sit eadem specie, quae producitur arte, natura, quia in sanitate seruatur principale agens, quia ars est instrumentum ,riarura vero cx putri, reex semine variatur principale agens quod ideo non sequitur arsumentum, nihil est quia nos hic non dicimus , quod sit eiusdem speciei Muniuoce respectu principi prodi
centis,sed ratione fornaae,e essentia: pr duci T. Praeterea , tunc reprehendendus esset Aristotel.qui non fecisset bonam comparationemmam sanitas ab arte, a natura facta esset eadem specie, sed animal ex semine Mex putri non esset idem p cie, ideo prauam comparationem feci set Aristoteles, dicendo, quod sicut e dem sanitas producitur artet, matura, ita idem animalia producuntur ex Smine, putri immo dictum Aristotelis esset falsum, quia non ellent eadem animalia, sed diuersa; asserendo ergo, quod comparatio iistotclis sit bona , dic re cogimur ubique esse eadet eoden
Quarto arguo ipse auctoritare Aristotelis, ut etiam argtimentatur Ludoviciis Buccasericus , Exi de Historia animalium, cap. s. ibi Aristotcles in principio i s.capitis habethaec vel ba Sed si ut qui ex limo, di arena proveniunt, etiam
543쪽
e t 1ge veribus, quae per coitum, oui
prim Adtogeuerantur. Verba ista sunt ad
conspicua sententia, probatio Aristot. In illo taco, ut nil magis, in praece- clari capite declarati erit is inodo pisces lacuum, fluuiorurn genetentur,&pariant: in calce capitis dicit, tuo pisce inagna ex parte ex ouo generantur:
subinfert postea, in initio capitis iverba predicta, quibus asserit aperte, quo istini quidam pisces etiana ex ijs generi-h ta,quae ex coltu,&Ouo generantur, iii quoque ex limo, ex arena generantur ;&deinde assigna loca in quibus hipisces,ta ex irti, sitie ex ouis,&ex limo,& arena generantur,in productitatur in rergo, litori aperte Arist asserit, eandem speciem piscis, quae generatur ex otio, per 'itum, generari troque ex arenae
nata ex putri,Mex semine, mer mittim, sunt eiusdem speciei Deinde ne sdem loco procedit, declarans quod in quibus d im stagnis apud Gnidum, sub or tu Canis resiccatis, limosi arido,ubi prumum imbribus restagioresta a caeperunt pisciculi nascebantur, genere Mugilum, quod per coitum p r ocreatur Sincide euenire ait in noni illis si aut btit hiandem subinfert, quod mirum in modum lianc sententiam cofirmat esse quosdam auctores, qui platan romne genu magi
Ium quod Graece dicit tir Cephame ex putri, sponte oriri, sed ait non recte existimare ad diicit rationem quia feminae eorum habere otia cerni in ur mares genitale e quo apparer, qtio et lain aliqua generantur per coit tam . Ei etiam risus taciis in Probleim tibiis Io. Probl. 66. ubi Aristot. ait, animalia alia ex cra illa generari tantum, ut Homo, Eo rustalia cxcoltu.&sine coitu, semine sed spori
te: qui oc est clarissimus, patet enim aninoua per tecta non posse produci ex semine, line semine: sed alia, ut imperfecta, ν cutroque modo produci. ui .. Re pondent iccolomineus, alij, quod hae auis oritatos probant genitaec semine. spont8, esse eadem genet proximo, sed non specie: positamus corum responsionem aditur .ire: in i Arist. In prae citato loco,i. de historia numi alium, lutar: Mugiles genitos ex putri, per coi-
ium,esse eiusdem generis; Hre enim tant
Donthorm opinentur, e non erige videtur, qriod Aristot dicat es,
genere, non specie. Sed haec responsi di ei admittenda quoniam ibi Aristo hornomen, enus, inrelligit speciei specialissimam,in hoc freqtienter est in usu in ilis libris, rideo non est facienda in
verbo;Vnde etiam in i . degeneratione animalium, cap. c. qui tacus est praecipuufundamentum Asuersiariortim dum dicit genita ex patri generare tridem, sed sob Ilem, irae nece itinas neques et na, ideo est diuerta speciei utitur nomine generis, prospecie, ait enim pro cantqtii demi scilicet genita ex putri sed non sui generis prolem: ubi aperte pergentis, intelligit speciem specialissimam. Sed ut
terius respon o ipsa impugnatur,ex hoc quod Aristoteles ait illa eadem , quae ex semine, coitu procreantur, procreari quoque sponte M Ido, si per eadem, intra pretemtaread Um gene im sequitur, si iod nedum eadem specie, sed eadem genere, id est, eadem natura generio producatur, ex semine, sine seminet sed quod competi genieri, competit, troque speciei,ergo si alicui toto generi piscium c petit et aerata ex semine, sponte ergo omnibus seeciebus illius generis competit generati ex semine, uine emine; ita haec responsi, est pro nobis: immo tacit nos colligere plus quam volumus . si per cadem, interpretem ut identitatem iste cana, ut reuera interpretari dei, linis, sensus est, quod ex generibus pi citi, etiam ex ijs, qui ex semitri ,& coitu nascu-tur sunt quedam species, qua ex fomine,&sine semine procreantur,ut species Mugilis Et certe hic est germanus sensu illius tritus Hoc eodem modo procedit auctoritas x Problematibus allata.Quurio, argilo ex Arist. s. de Historia f., . animali iam, cap. i. quem Octim Merc
narius pro se adduxit sed si eum integruconsiderastet, vidisset eum tuere nobis. In itiit Aristoteles ibi, quod animalia, qtiae rit m nisi ex fimnine ex cognatis pro
544쪽
set Dina di subiti fert, quod in gener piscium sunt nonnulla itia gignuntur, I CC mas, nec feminae sunt; i. sub insert, haec
quidem sic genita se quidem eadem genero seci diuersia specie ab alijs; iubm-
fert qua a veio sunt quae omnino sunt sui gcneris Perpetido istam ultimam particula in pisces, qui generantur EX Ulturi &non si in mas iaeque semina, si int genita, procreata ascia iis exsulta, ut in Lodcm capite dccet Aristoteles, de his dicit,esse genere eadem cum alijs, scilicet, cuin suis partibus, ut etiam Aduersiari fatentur; at in vitam particula sub inscrt: quae da miliam Uigeneris omnino constituunt, ergo in his utibi mam festat, ii iod si aliqua sunt diuersi generis a suis parentibus genitis ex putri, ut quae nec mas, ne ita et cininas in t aliqua etiaona.
nino sunt eius icia generis cum suis pare tibias; laon ergo dicit Aristoteles quod nania progenita a genitis sponte, sint diuersae speciei; sed aliqua illa scilicet, quae necm inccicinina sunt: italia ait este, quae sunt omnino eius cic mu id generis, quae autem sunt omnino eiustiem generis cum aliquo sunt eiusdem speciei ergo aliqua soboles genitorum ex putri est eiusdem speciei cum ipsis parentibus ortis ex pu
c. r. . Sexto Scotus probat propositionem allatam , etiam de mente Averrois non est e veram uniuersialitei nam de accidentibus ipsemet Auermes assii mat, quod generantur aequivoce, in a. de Caelo Commento et ibi enim concedit, quod in a cidentibus non semper generatio est ab uni uoco:&ponit ex Emplum de calore, qui generaturae qui uoc Ex Otia,&cOncursi radiorum, Metiam a calore viai uo
Irr. Septimo,probat idem in substantiis alijs ab animalibus quia ignis generatura quivoce, univoce, quod aequi uoce, patet s. li, Mundi, irmento g. bis per Averrocm exitus ignis de lapide, non est de capitulo translationis, sed de
capitulo alterationis,hoc est,non generatur per lationem, sed per altera tu,nem, seneratur etiam permotum localem, ritiet eoita de generatione impressionuni Rationes Aduer morum adduct/ntur, et
aduersi, multi alij cxistimarunt al
latam propositionemri unius naturae ei unus modus producendi ,esi e uniuersalitervcram de quac linquere naturalitergen ira: id i aperte sentit, probat Atre rCVS, tum 8. Hlys C. Com. 6. tum l. et DCratione animalium, cap. . in paraphrasi praecipuae rationes citi sunt. Primo, L Q. quae sunt ei iisdem formae sunt ex eadem materia: scd quae sunt eiusdem speciei spe ciscae, sunt eiusdem sorinae,ergo erunt ex eadcin materia H Qes vllogis no accepto pro Maiori, subin sei tolino reni: sed orta ex putri Saex semine, sitiat ex diuersis m. ii CritS,Crgoorta ex ptatri, Sex scin in nosunt et iis, dormiae, neque eiusdem ciet; 'cl niuersaliter sumatur Minor sic: Sed materia correspondentes diuersis agentibus, ct producentibiis sunt alterius rationis ergo dona eiusdem speciei, non potest produci adiuersis agentibus, Minor propositio primi Syllogismi est euia
dens, Maior ver probatur ab Aueri oe: quia alioquin propriae materia non responderet propria forma, tunc quod'libet gener uetur ex quolibet;&vltra inateriae uni Dei saliter es mentotio aes supe
uuae . Ailumptum in Sub Syllogismo probatur in geniciatione per propagatione rnam propa Eal Um g neraltaret scinine,
sed genitum e putri, non, sed ex alio corpore putrefacto Secundo. In eisdem locis si eadem species ex sc mines, ex putri posset generari, frustra esset natura, frustra parallet marem, feminam pro conseruatione speciei; crassequentia est euidens quia tunc homo posset generari a natura, a casu ergo ab imiae natura, femine, homo generari posset: quia illa natura diuersisti incipiis posset communicari, sic
natisra produces e seminei esset frustrariat natura minime est redundans; Sequeretur etiam, quod homo posset fieri a natura, recasu, Consequens est falsium: quia quod rit a Casu, est oppositum ei, quod fito nati Ira . Praeterea, nulla species est ex accidenti,Ma casu: quia quae eueniunt casu, sunt
545쪽
susi sunt monstruosa umqtiae qu etiam
Occia sit aedita est proprijs principij per se,quibus cadit nub natura,ex quibus gignitur,&constituitur. Tettio, Si holvi posset gigni ex terra, ut vermis, aut hoc esset, ut in pluribus. , aut raro,aut necessitaterat non est dicendum quod ex necellitate:quia nunqua inferet ex semine inon fiequetuer quia tuc raro fieret ex semine;Si raro,ergo contingenter fieret, de calii; talia autem sunt navim tu a,&diuersae peciei a natui a genitis, ergo non sunt eiusdem species rL torto Arguit Scotus pro uerme, diuersorum motulim specie sunt diuersi termini species 3. Phys.lint. S.&infra eat in proposito,sutat diuersi motus, Mi-uerce procliichiones, ergo etiain termini produchi sunt diaris specie minio Argutini Ascrcenarius in suis Dilucidationiblis, Oe Franciscus Piccolo-mineus in libro de Ortis ex putri,cap. I r. auctoritate validis sinia Arist. i. de gen ratione animalium ,cap. i. ubi Arist conspicuetasterit,quae non ex coitu,sed ex putri mitteria oriuntur, generare vidend,
sed genere diuersium quod . gignitur,
nec inas est, nec femina talia sunt nonnulla iri sectorum: aristot aediluta rationem:ait enim, quod iuxta rationcm euenit nam si ex coitu eorum quae ex animalibus orta suntianimalia orirentur,haec si eiusdem generis menti primum, quoque ortunae parentum talem esset oporteret, quod recte ita censemus, cum ita Cuenire in caeteris animalibus pateat:sed si discsimilia quidem,S quae coire inter se posssent,generarentur,rursus ex eis alia umdam natura procrearetur , de alia mea, Qq in infinitum procederet: at naturae in rinitum renuit, occ. Ex quo loco patet, Arist aperte a firmar orta ex putri, ex
semine esse diuersae speciei Minsuper id
Sexto Adiiungit Mercenarius auctoritatem ex Arist...de Historia antinalium, cap. avbi aperte Aristot.inquit, quod in genere piscium, nonnulli sunt, qui Ex pu-tiescenti limo oriuntur,qui licet idem genus cum alijs sortiantur,specie tamen dif
Septimo. Est locus Aristotel. 1. de Ani-
ina lex ; .via Arist ait, quod natua alicsimum est opus viventiti sibi simile procreare,qu. umque imperfecta non sint, nequeat Irta,aut sponte genita.
Hec sententia, ut patet ex rationibus R. assignatis in praecedenti cap. est falsa de ritu licet habeat aliqua apparentiam de ani haeses nullibus,propter auctoritates fere expres inim saristotelis, tamen de alijs substanti js, ut igne,&plantis, alijs,&de accidentibus,triilla remanet dubitatio sed, de animalibus non verificari, quoque ex re sponsione ad auctoritate ad ilicias in iis
Ad primam rationem Averrois, Re A i. spondet Scotus oco citato, maiorCm Auem primi Syllogismi glostat, quando dicit et, En .mrma ei uidem rationis equirit m teriam eiufilem rationis, ibi in iteri potes haccipi duobus modisti, Vel pro materi , quae caepars rei inere istentis, de hoe niod vera est Maior, sed est salia Minor assumpti, quod genita ex semines, cx putri , iint exoraterijs diuersa rationis a forma. Vel potest accipi ibi materia, pro opposito, scilicet,pro materia, ut est stib opposita forma rei generanine evut est annerae priuationi , d hoc modo accipit Aue ro . de sic est salsamam ignis eiusdem sperciei necatur, siue ex terra corrupta,si ex igne corruptore hoc modo concediandus,quod genita ex putri, lac nunc, sunt ex diuersis irarerijs . Ex hoc patet, quod non quodlibet fit ex quolibet:quia virum quodquet non fit ex quacuque materia accipiendo materiam primo modo pro, ex imateria sibi nexistete, ut paro, sed ex determinata materia de(Erminaritur enim materia in aduentu formae per
praeuia dispositiones,m modo quo diximus in Theoremate de Moclo generatis, ni substantiae, sed accipiendo materiam secundo modo,scilicet, pro opposito, dicimus quod quodlibet fit ex quolibet: quia materia de se,est indisterens ad om ne formas, est eadem in onmibus, de sic quodlibet fieri potest ex materia, ut est sub opposito corrupto Neque etiam sequitur, quod dentur materiae quae sint
Ad secundum non respondet Scotus a cuia ex responsione ad tertium habori potest sin
546쪽
ust Vlutio . Respondeo itaque ipse per
tardinem, nego primam consequentiae: quia licet homo tunc possiet produci ex semine,& ex terra, tamen natura produces
ex semininnon stet frustra quia haec est Producens per se, per determinatam causiam, illae aliae causae vero producunter accidenti. Secunda consequentia conceditur,ae negatur falsitas consequentiS; pro responsione vero ad probationem, pro maiori declaratione propositi, notandum est ex Scoto T. Memph. rex. 23. in Uc-
positione, quod non incomtenit, suod Ii quid idem numero, sit genitaim a casu,
Mnaturaliter,ut cum sanitas in aliquo ab groto euenit ex fricatione, kfricans nonn ibet intentionem sanandimam si considere nus naturam, corpus sanati salutas est inducta a natara, quaa narura Petrillam fricationem operata est sanitatem, sic illa sanitas est nati alis. Si vero consideremus causam agentem filicationis , tunc illa sanitas est a casu quia illi sanitas est inducta praeter intentum fricanti S, Ita in proposito euenit de animalibus gerulis ex putri si Consideremus causam niuersialem eorum, ea est Sol, Mest causa naturalis, sicuti ternen est causa genit rum per propagationem, si vero considerentur quo ad causii in particularem inducentem, prodiacclitem animal cx putri, illa est causapta accidens: nam chlor,qiii est in putre tacta, non intendit generationem illul animalis, sicut virtus, quae est in permate adeo quod animaloenitum ex putri, a Casii, si naturaliter productum, ilia a causis natui alibus Daretraliter agentibus est productum a casu,quia praeo inicia tum ii iii e proximae agentis: Quare autem plura fiant per propagatione , quam ex putri, ratio est, quia quae titit per propagatione habet causam particularcina determinatat sed quiae risit ex plurida abcnt causam particii larem indeterninatam, deto eueniunt raro , quia praetei intentum causa pateticularis, quaecum non possit aliqt ando attingore te minum intentum, vel etiam attingendo
per accidens aliud generat, ideo ador bationem falsitatis consequentis, cum dicitur , quod prouenit casu, opponitur ei quod euenita nauara dico, quod oppo-
nitur quoad modum productionis, ratione causa particularis, non autem quoad rem productam, ut deciaratum est de lanitates Cum dicitur secundo, quod
ea que eueniunt a casu sunt monstruosi,&non naturalia, negatur consequentia et quia stat, quod eadem res pioducatur casus Setiam sit naturalis, Vnaturaliter producta . Cum dicitur vlierius , quod unaqueque species est edita proprijs principijs,quibus Constitui-itu ,Verum est, de principia internis, evetiam externis secundum usum communem natum,non est tamen in conueniens,
quod quandoque o per acciden ab alijs, di diuersis principiis externis Consti tuatur,ut dictitan est de causa proxima efficiente . Haec dc sum utatui ex colo 2rtim ex I. Metaph. partim eci Sent loco citato, rcspondendo ad secundum.
At tertium respondet Scotus,(sed ipse inquit in textu ad secundit in pro intelligentia supponit, quod aliquid non
dicatur fieri raro, vel uti ni Iuribus quia illa res in se contingat raro, veti sicquentem ted illud dicatu reticis ire ut in pluri-ribus, quod liabet causam determinata ad suum euentu nar illud velo dicitur euenire raro, quod non habet causam determinatam ad suum euentum, que ut in pluribus producit e Tectum sutura sed tatum euenit ex alia causia ordinata ad aliuet Tectum, Impedita tamen,quod non possit producere illii in effectum,quem intendit, tamen ex tali impedimento prou nit istud raro Insuper accipitur, raro, ut in pluribus duobus modis Uno modo
prout disiungit in tei opposita contradictoria, non prout disiungit inter opposita disparata,& sic in eueniunt ram,que nu
quam eueniunt: illa clieniunt ut in pluribus,que aliquancto Cumiunt,&hoc modo si in tui tradictoria: Alio modo accipitur raro, proiit comparatur adimasiam in determin. tala, te ut in pluribiis ad catis in deternat nata, tun vi in pluribiis,
raro sunt opposita disparata Ad argu metum itaque concedit, quoclio sic e necessitate, sed est et ut in plinthus, accipie do,ut in pluribus, primo modo: quia
orta ex putri habent causas naturales, licet proxima sit in determinata,acleo quod sunt
547쪽
sint extra numquam, P sic aliquaeia, ueniunt,neque est impossibile quod eu
Diam,vi Aduersi ita dicunt concedit itaque Scotus,quod si homo generaretur ex triri, qtiod euelliret ut in pluribtiet, pro- ut, ut in pluribtis,accipitur priano modo, Opponi rur,raro contradictoriae, ut di- Et tristit. Sed accipiendo secundo modo, eueniant raro,&non ut in pictribuS,qui se undo modo, geni a eas semita eveni ut ut in pluribus, quia habent causa omnes determinatas sed orta ex putri, eueniunt raro; quia haben Caulam pati l cularem in determinatam, qaoc inodo ut in pluribus &raro, sun(du pirata, non contradictoria, ut declaratum est: neque
tamen ex hoc sequitur,quod genita ex putri, sint monstra, propter ri Ionet nune
diaetam, respondendo ad secundam ratione in quia itat simul, quod aliquid naturaliter prodii catur,&casI.
Ad quartatu, quam cos icit Scotus pro Auerroe, Respddet ipsemetrice, tus,quod illa propositio Mai ,r, non est immediata, sed pendet ex alijs duaebuq propositionibus, quarum si una sit falsi, alteralpropositio quoque est alsia propositio pri-ina,Ex qua pendet, est motus differentes specie stipi illi, in quibus forma secundu quas sunt fluxus, liti erunt specie, ut dealbatio, Meni gratio sunt motus specie dit tentes, quia albedo secundum quam est luxus in dealbatione, nigredo, secudum quam est riuxus in denigratione, differtini specie; Secunda propositio, formariuetas,uel forma secundum quam fit fluxtis idem enim suo et teiusdem rationis cum forma terminata ubi autem altera istarum cluari mi est falsa, propositio Maior assumpta quoque est tales .i Quod autem illa Maior pendeat ex illi duabus propositionibus, quod altera illarum exaltente falsa, ipsa quoque sit falso, pro
liud negotiumri satis est periem .inifestu,
quod forma fluente existente alterius rationis a forma terminata, non oportet ex tione motuum concludere distinctionem terminoriim ita proposito au-rtam secunda propositio est falsii: qilia mima indueba per productionem, generationem utramque, tam ex semine, quam
ex putri, nempe ess*ntia rei productae est alterius ratioriis a foraria quae est luens, vel secundum suam est fluxus simotus: quia forma secundum quam fit flux iis,&generario ex putri,no: est ellentiare productar: qitia haberet esset antequam ess en Idem dicedum dc forma secundu quali fit fluxus generationis ex semine, quatiacumque illae formae sint. Adnii intum, quod elidit sicilius argueade mentum, quod pro Adaeri arijs adducatur, Resis Midet Avicennas, quem multiali secati, sitne vc nciliator, Antonius Trom bella, multi tu,quod Aristotel. loquitur particu ariter, scilicet citum de quibus Auntini inalibus , quae immediate generant lissas lai ecie, ut ii an egent se ex Rusti,geri exangstipaev ra ira ncti lios, tire videntur pisciculi p.uu ill, de appelliantu EMarsiliones,&ille pol milum ei ficis Curranan, idem do vermibus, qui faciunt seri clim,prim generant papiliones, deinde redeunt ad propriam speciem : Sed haec expositio ut quit Ludovicus Bucca te retis,est extorta, taliari quia Aristoteles ibi uniuersaliter loquit tir de omnibus genitis exputri, quia ibi dicit ininis er- sum ut ita dixerim. r.eterea, tunc ista possent se perperuare, quod tamen Aristot in eodem loco in ratione facta , negat Itidico itaque Respondendi im cum
ipso mei Bucca ferreo,qui certe vcram rem sponsionem attulit; nisi hoc modo dicamus,pugnantia in ipsomet Arist comperici miis. Dicendii inest ergo,quod Aristot posuit tres gradu animalium, quaedam generanti iriolum ex telnine, ut animalia perficiari quaedam generint ad s. luine putri, ut animalia quaedam imperfectuli nisi, ut pediculi, pulices,anguil lae; Scc.qllaedam, ero generantur: ex putarieti etiam essemine . Ad propositum quando Aristo t. in . degeneratione animii liti in cap. .asterit genita ex putri, asegenerare sibi simile in specie loquitur de secundo gradii, scilicet de ijs, quae solum
ex pri trigei erantur: at nos in proposito non nitimur tu ri, quod omnia genita ex
putri, sua soboles, sint eiusdem speciei: sed stilium dici inus, dari quiddam animae, lia, quae ex semine, Oec putri producuntur,sicuti dixit AriItot. 6 de Historia
548쪽
dissim alium,cap. cc.cle Mugilibus, qui generatur ex sc mine,&ctiam ex arena P
test ergo in proposita quaestione ieri duplex comparatio Prima inter animale nitum ex putri, in ima genituna exi mine decunda inter ani Da genimim ex putri, latus prolem . Argii mentum,&atie oritas Aristotelis loquitur se undornodo, rion primo modo: nos vero loqui-nuir primo minici; hoc est quod Scotus intendita susitan et Enim Scottis, probare, ulti quod non si inconueniens, quod hii tua natura imperfecti. mmuniccturi tur bus modis:&ouod idem specie, gelidi stat ira natura . casia, vi probant a
lita 1llata: hoc aurem est sustinere, fita claratiar illi rc gradus animalium , non ci in valet contini nos illa alictoritas, Sta io Aristotelis. Sed notandu est quod non omi a genita ex putri, sunt huius naiat Vitari Iloc non produc ant sibi simile: sed hoc in verum Soli an e ijs animalibus secundi gr lus, quid i Um ex putri prodi ei intili: l l de iis, ilia si inrtcriij gradus, scilicet quae ex putri lax semine producuntur, iri nivalet quia haec producimi prolem sibi similem in specie, ut ostendimus ratione secunda,&quinta, ii capite praecedenti Per laoc idem patet ad sextum &septiiDum sed sexta nullius est momenti,ut probauimus ratione quinta, expendendo sensum illius loci , in cap. piae cedenti. Ad septimum vero patet, quod loquitiar de iis quae generantur solum C putri .
In animali ut in homine non sunt tres Anima realiter distincta', scilicet,vegetativa per se, sensititia per se, intellectitia per se, sed sunt una met eadem
Exponitur sententia eorim qui existimant
ho Theorema esses alsum cap. i.
ZAbarella libro de Facultat)bus ni
mae,cap. 8.. plures ali Auerroisias vi Gandauensis, . Physicoram quae si S. sustinentini te, in eodo animali eis,pli
res animas,ut in homine,ille tremammas realiter distinctas, scilicet, citat uiam ,ssensitivam, Grationalem, quod is aetres animae sint tres ciuersi subitantiae, realiter distincte, que hoc moclo se habet, quod vegetata ita se libet veluti maioria respectu scias it illae, insensitiva respectu vegetatiliae habet rationem actus, loc m sittam ex vegetativa, sitiua, se habet, Cluti materia res octo intellectiliae, re intellectitia hibet rationem achi , ct sic Aristoteles collectione ita illarum animai ut solet appellare animam, ipsius vero annaa a solet appetitare parte et, Undena princiri s. de Aninia ait I p. rteati Cmani ima citabigo anime iste hoc modo tib Iridii, alat, colliga teperacium, potetitiam, dicillitur iit dammodo una forina inlata priores omnes sunt velut ire torta,vltri a veio est uti ac usu quas mi ina L. Min il pellanaar clus,cum vel Oant Ua a pellare mi iras. Primi in catilliinen impro hac opinio Laiane est hoc: Non rc pia gnat in eodUm com rumpposito est duas ibi mas subst.2ntiales aer tu progon tae tres, nc Ue decem, DC lud cen have tum: sed incomposito vivente est shrma pinio mixti, Aia ima, qtiei int duo forme subiveus antiales retiliter distincte, ut suo loco nos Coquc allertiamta , is non re pil-gnat, quod in eo lcm composito sint tres ani in q, que sint mini te substantiales diuersae, Eadcm ratione Seoclem octo ordinate. Secundum . Ab ea itim flarma est . impossibile piovenire eis tu opposito , Itim sed sepe eueni , quod id quod vuli iens s ium. rei jcit intellechus,&ratio, ergo ratio, sensi is sunt duo diuerse formi . Neque valeret quis di cat, quod diuersitas e lectu actam arioruin, solum arguit diuersi tarem
potentiarum, non animatum istita vidiactum est, erilem plate tuta realiter es, enitaliter non potest simili, demel producere ei siclus oppositos,
plet et cilcirita , quod quid si rei, , dat se rei: una autem Amadat unicum Iamelle non plina, ideo id rana, que dat ei e homini,&constituit hominc in in es nocostituit in esse an unal, nec ien X, id es , in tarno per quam homoe t homo, mo
549쪽
per aliam, scilicet per sensititiain, servetgetatilia est vivens cum ergo is homine sint tria este, Munica Orma det m- cum esse, sequitur, quod in homine sint
Nartum argumentum Seqti lauretia eum secundum ponentes vincam tarmam in animali, ut in homine, quod utem osteproueniata pluribus torni ismam si rati natis constituit hominem, iursus animal, vivens, similiter forma equi costituit in esse eq(nim,urursus animal, vivens, Mi dein dicatur de Orma leonis, cxtera, ergo ne animal prouenit a diuersis itarinis, quod es ridiculum ergo dicendum est, quod datur propria tarma constituens hominem, propria forma constituens nimal, propria Orma constituens vivens,in sic in eodem anumato fiunt tres ammae per se distinctae .
s. - Quin uiri, Siponamus plutes animasium in eoacm composito, optime seruamus univocationem generis si vero teneatur oppositum, minime seruatur. Probatur hoc:quia illa vero dicuntur univoca, quae contieniunt in aliqua natiua communi:
sed si ponatur, quod vegetativa sit una
Orma eadein existens in omnibus viventibus, tunc apparet quod omnia viventia sicuit univom, quia conueniunt in eadem natura communiri quae habet esse per illam formam oti homo est viciens per rationale, equus Vlt vivens perser-mam propriam equi, c.non est vel uni uocatio quia naturae viventi nulla co respondet una natura realis communis in rebus.Neque valet communis responsio
Latinoruan ad hoc, quae consistit in ioc, quod licet anima rationalis sit una, tameliabet tres gradus, scilicet rationale,sensitiuum,&vegetatiuum, ridio licet anima rationalis, animaequi sint realiter animae dimerste, tamen participant gradu sensitivae, sin hoc conueniunt, prinpter hoc sertimur univocatio generis sensitiuae in illis in iliter licet animarati natis,& anima equi,& anima plantarum, sint diuersae animae participant tamen
gradum vegetatiuae omnes, per gradu se ruatur uni uocatio in illis, quia ille gradus vegetaetitiae est communis illis . Sed contra io gradu argi turn Onc Im,i-
detur intelligi posse quid illi sint, triamo sic, auaero de lai gradibus, ut distin isti sunt, vel sunt substantiae, vel accidet
tia:qui a non datur meditariari, non sunt a
clidentia, quia quod conitituit subitantiam , non estiaccidei ergo substantia si substantia,vel materia,vel tarmat non materia,ergo Crunt distincte mae, ergo in homine tres distinctae animae.
Sextum argumentum statuitur a Lati s G
nis, quod unusquisque horum trium gra- gum,duum, ut vegetalis sensitiva, rationalis,habent alios gradiis, siue facultates: licunt enim &Elt veram, quod vegetativa habot generativam, aricta uam: nutriti
tionalis, intellectum, voluntatem ex quo sequitur magnum absurdum, scilicet,quod facultates habeant facultates , siue potentiae potientia , quod est absurdum quia sola substantia animae linoet varias facultate operandi: quia facultas nihil aliud est, nisi aptitudo operadi,M clo aptitudo ad operandum non haberaliam, aliam aptitudinem ad operan-dtim, estet enim ridiculum hoc, quia istae facultas est accidens qualitatis, scilicet illa aptitudo ad operandum. Si ergo Teg latina,&sensititia sunt facilitates,sive potentiae animae, non est dicendum , quoa habeant facultrues:at labent ex Aristotele, ut clarum est, ergo non simi facultates, tagraedus, sed animae, iubstantiae
dantes esse Septimum, argillanentum. Operationes diuers earguunt senarias diuersas reas tim literi sed actus vegetalis,&sensitiuae rera tionalis sunt diuersi , ergo sunt diuersae
Gandauensis loco citato sic arguit. Piri mimo stipponit, quod omne quod inesi ho dau. mini per Hrmam, qua est animal inest laomini secundum quod est animal S cudum suppositum est,quod omne quod inest homini secundum quod est animal, inest omni animali Tertium suppositu quod si est eadem Orma, quae dat esse homini, Messe animali, non dat esse secundum diuersum modum, sed eodem modo:nam si per diuersos modos, quaero de illis modis, quid sint vel enim Dunt si statitie,vel accidentiai uo accidentia quia accidens
550쪽
recidens non datis se substantiae,ergo substantia: sedi a Clia, ergo ibi ma, quod est proposit rem. Tu nc sic arguit. Omne citi odiri est homini peri brmam , qua estantianiat, inest homini secundum quod est anima per primuin stippolitii mi&consequetinet inest omni animali per secundum supposit uni: sed omne quod inest homini per
formam, qua est homo inest ei pcru mam, Uae est animal, per aduersarium, qui concedit, quod eadem est fornaa, per quam est homo, te quam est animat: go omne quod inest homini per so mam,qua est homo inest homini secuniadi: m quod anima , per consequens omni animali, quod est absurdiam. Secundo. Aliquod accidens inc sit mrmae generim per se primo, non formis spectricis, ergo forma generi caesi diuersa amrmis Occiricis. Consequentia patet et quia si essent idem, quod uni inestati . csset quoquc alieri. Antecedens prohaturristi in sensus inescanimali per se primo, Momnibus alijs per formam animalis, non autem inest per se primo sensitis homini, vel
Aliae rationes non sunt ad hoc propositam. Auctoritatibus Aristotelis idem pio batur. Pium est Aristotcl. 1. cap. libri de
Vita, MMori ubi habet haec verba; que, restis, nam et eandem se particulam in animali qua ta animales vivit ipso autem esse plures, o diuersae ubi pertas inicis Exit ellentiam, voluit ergo esse diuersas essentias, Manimas in codem animali. Item secundo degeneratione animalium, cap. tertio dicit Conceptuin in utero prius habere animam v Egetantem ,
pollea sensibilem, qua animal est, denique rationale,qua est homo, crgo hoc habetur, quod sint diuerse animae, Sub mar essentiae; si quidem prius una aduenit, quam alia Nec valet si quis dicati impra quod Philosophus ibi loquitur de orditatur ne natur: non de ordine temporis, quia patet ex te tu, quod loquitur deos inet imporis. N cvalet,quod quis dicat, hoc debere intelligi de operationibus animae, non de essentia: dicunt enim aliqui, quod anima rationalis in instanti aduenit , sed non statim operatur omnibtis modii sed prius per tu opera vegetatiuae, deinde
sensititiae, cerationalis. Haec responsio non valet inquam, quia Aristoteles tu loquitur non de operationibus, sed de substantia an iniae clara enim sunt verba eius
quae sunt. O voti simul sit animal, et homo, nec sinis lanimal, di equus at substantia, non operatio est qua dat esse rei, ficit
esse animal, vel hominem. Itaque hac opinio, qua est Averrois, Caud Galeni quoque pluribus is locIS,ut restrinodis, Zabarella loco citato, ponit, qiuod in hoc GaI. mine,&in animali, sunt plures Ormqsu Zab. stantiales, ultra Cima in mixti, scilicet, tres anime,lio modo, quod una est sub ordinata alteri , una habet rationem potentiu respectit alterius, ili ima ista habet rationem ac tis , omnes ille dicuntur constituere unam animam ratione huius potentialitatis, actus.
Exponitur opinio Scoti, et comprobathr;
Exuam est, quod Scotus, licet in composito asseruerit cile plures mi mas substantiales,ut suo loco dix unus tamen non existimauit in animali esse plures animas, Caliter distinctas sed voluit, quod in homine siset dia anima intellecti uariqtiae contii ita et vegetatiuam sensit uam tamquam potentia, Brutum qu que contin rc vegetal Cm .i in Uran PO-tentiam, ut militer facultates vegetatis tamquam proprias racultare : has vero potentiaS contanet, nitive, realiter, ut dicemus in Theorema te sed i Cm.inet
distincte sol maliter, sicui colori&qualitas, nitive cc tinentur in albedine , sitiat distincta rua aliteri, tamen albC-do est una Orma simplexnta ego taliua,&sensitiva, continentur realiter in liuel laetitia Munitive, sed firma liter distinet Manent nihilo ininus intellectiva est rima simplex, si hoc modo aduersari j intelligerent, recte dicerent sed ipsi, lunt, ciliod in homine sint tres anime realiter distincte, qtiarum una sit velut materia respectu alterius, ut disimus, quouest abs urdum.