장음표시 사용
551쪽
Q, id autem harc fuerit mens Scotti- licitur ex . Sententiatum, list. s. lictera , . ubi hoc aperto dicit, declaratum cIs ainna tui 1 Sententiarum, dis h. i. q. 6. distinet iis. Sententiarumdiit.
I. quaest. 3. articul 1 in quibus onatimbus locis Emper dicit vegetatiuam sensitivam , esse eandem animaena cum intellechivae in homine, licet tiando sunt in diuersis animatis, sint anima per se di
probandam nullam rationem adduxit' quia sitiis temporibus forsan non erat di
bia, solum in rh. iii inctione 1 probat quod istae potentiae ammae, non lunt accidentia, neque sunt partes animae, ut dic
bantire chardus, alij sed ni sibi pro
bruit, quod non sint tres animae separatae in homilae, tamen multa dixi exm tubus
hec opinioque mihi verissima videtur,
ex eo maxime, quia rationes aduersariorum nihil concludunt Comprobari po- teli rationes autem quibus ad tersia reij-citur, hec nostra Comprobatur. Itaque contra hanc opinionem Averrois sunt ratannes,&auctoritates Arit oretis. Vis3. Primo est auctaritas Aristotelis secundo de Anima textu si ubi e professi, hanc dubitationem di sibi uit, ait enim ibi, quod vegetatiuum, es in sensitivo poten ia,ut triangulus in quadrangillo, velut Trigonon in Tetragonon, quod idem
est: at triangi ilus non Est in qu .idrato ut
alia figura distincta ab ipso quadiatori
sed est unam et figurare aliter cum ipsis quadrato ergo anima vegetativa, ut est in sensititia, non sunt duce animae distinctae realiter , sed et unica anima conti nens animam egCtalem sicliti quadra tus est una figura tantum simul cum tria gulo: hac ratione colligitur vegetalem secundum essentiam esse in sensitiva realiter, unitive, ut diximis declarandortientem Scoti,non tamen sequitur,quod sint duae animae, sed unica, simplex, ut est albedo, licet unitiue Contineat colore,&qualitatem, uti ellens, licet contianeat scias passiones. Nisi Scd est hic notandi ina, quod antequadicat vegetatiuam esse in sensititia, adducit rationem in illo eodem textu, quiae co-
sistit in hac comparatione: ciuod similiter
se habeti de figuris, animae potentiis quia id quod est pii semper est potentia ineolatio test pniturius, ex hoc infert, quod vegetati iacst in sensit tua , ut triangulus in qua diato modo hic est considerandus intelle bi illius pio positi nil Quod omne prius est in poteritia iiis, posteriori si volumus exponer ut exponit abae eclita, scilicet, quod ii angit his est inna ad res potentia, quia est materia quadrati, materia diciti a potentia illius rei cuius es materi D, Hec EXPO-sitio est inanis: quia directe est contra sensiarii lite ne quod enini eit materia alicuius rei, non dicitur esse in potentia in illare,s ed aesti. Modo, si triangultis est Meria quadrati, non possumus dicere, quod triangillus sit in potentia in quadratos sederit actu:est ergo exponenda, ut uniuersit iter et ponitur il l . propositio: Omne prius est in potentia hi suo pos ei tori, qtiod ad illud consequitur, quod scilicet, licet achii non contineaturiem per in suo posteriori, tamen semper potentia continetur, uic binarius licet non sit semper in ternario, qtita quandoque binarius est pol se, ut quando non existit ternarius , ita triangsilus est in potentia in quadrato, qilia quotiescum ita eqii ad ratiis erit , in eo contiis labitur actu triangulus.
Ita vegetativa per se est in potentia in sensitiva, quia quandoque est per se sine
sensititia, tamen quando est anima senii-tiuata semper in ipsa est anima vegetatiua,&ex hoc licet inferre, quod vegetatiaua continetur in sensititia, ut triangulus
in quadrato, quia omne prius est inpilentia in suo posteriori, qtiod ad illud se
quitur . sed vegetativa, triangulta S, sunt priora ad sensitiuum,&qiuadratum ergo semper vegetatiua est inpotentia in seni. titiari si per.se consideretur anteqtia si ractu in illo posteriori, tiati do possit ire iaactu in illo posteriori fit,na,&eadcm cuilla posteriori realiter: sic ex hoc sequitur, quod non sint duae animae, sicur nec stint tiae rigurae quadratus , sed est una
realiter, Que formaliter nec sequitur, quod una habeat rationem actus, alia potentia : quia nec triangultis est matella qua Mati, ita quod quadratus sit solum actus , quia quadra tis nedum addito
552쪽
mam aliam,sed materiam aliam, nempe alium angulum, est ergo vegetatina in sensi uua uti pars Integralis , licet non sit revera in egralis , quia antim est essentia simplex, sed similitudinarie .ex quo patet, quod iure optuli dicit Scotus has potentias, animas unitru contineri in ipsa anima, esse unam estentiam realiter, da stingui vero formaliter, ut secundum hunc sensu in loquerentur Zabarella, Averroist mellent nobis clim tacertoeeO-ium opinio posset redigi ad bonum sensum quia foron ipsi dicunt Cisse tres animas, quia vident animas istas manere formaliter distinctas inissentia anima: qua totam animam dicunt esse unam, sed ex collectione omnium istarum constituti
Vnde si intelligant animam esse namentitatem simplicem , constantem exissu nitita sentiunt nobiscum. a. Fue Secundo, haec Opinio dicit quod cuiliobet generi correspondet propria formata alioquin non esset univocatio illius respecti suorum inferiorum , ita egetatiuo respondet propria forma, quae est generata, sensititio respondet propria forma, tuae est genetica, sed minu communis Rationali respondet propria forma rationalis,quae est forma specifica. Tunc si Q. Si hoc est verum, equitur hoc abrili r-dum, quod accidens non erit flarma simplex, sed composita, inalbedine erunt tres, vel plures formae realiter distincta ;Consequentia probatur: quia albedo pN-nio est qualitas, deinde color, deinde albedo ergo in albedine ei uni tres Ormae realiter distinche, una per quain albedo est qualitas , secunda perqtiam albedo est color, tertia, per quam a bedo est albedo' sicut in homine secundi im illos est vae a forma, qtia Iomo est vitiens; alia,quaest animal; halia, qua est homo conse uentis falsitas per se paret quia omnesi telam , accidentia esse formas simplices, ncque enim pii is est aliquid , quod habeat rationem materiar aliquid
quod beatiati Intim formae intrinsecat.
Quod si quis dicati hoc valere solum in substantiis,non in accidentibus Contra saltem ex hac ratione habeo , quod illa propositio clii libet generi ad hoc, hiodi cuni vocum, obet respondere propria
EODEM HOMINE THEOREM A LXXII. si
forma distincta a specificis,est falsa quia colorini uoce praedicatur dealbedine, &alijs speciebus, xtamen non respondere propria forma distincta a forma albe dinis, alijs speciebus realitei De hac re gimus 'lieo rei nate de Pluralitate
Tertio. Si in homine sunt tres animae realiter distincta , itaqitod generi cuil bet, respondeat propria forma, sequitur, quod in Francisco Erlant tre animae particulares realiter distinch una faciet Fr cistum esse hoc animal , alia eile hoc vivens,&alia ita hunc hoi nuncin Constaquentia est et iidens Hinc arguo sic. Omnis flarma singularis realiter extilens est alicuius specie: , sed haec tarma, per quam tu dicis Franciscum esse hoc animal est singularis, realiter existens, eigo debet cile alicuius occi ci. Sed conclusio est falsa, ergo aliqua praeimissarum, non Maior, or minor, quae est tua Conclusio si isti nes enim, quod Franciscus sit animal per unam formam singularem existentem in Francisco totus hic discursus est bonus, ut patet, Maior ab Omnibus concedatur, est enim impossibile, quod sit aliquod singulare existens in natura rerunt, tullius sit specim: quod etiam probatur: illi igenus non praedicatur immediate de plυ- tibiis differentibus numero, sed de pluribus differentibus species necesse est ergo,
qtio singulare sit sub specie, deinde si ibgenem quod cliam patet ex eo dicZo Aristo quod secundae subitanti. e ut generata species fundantur in primis substan-lijs. Vndearist dicebat l: Pra licamentis, quod destructis primis stibilanti js,est impossibile aliquid aliorum remanere
non ergo existere possisnt genera species absque indiuiduis, silicis contrad Letio, quod detur singulate generis per se existens, di nullius si speciei potest tu-dem intellectit considerare singulare onum generis abs tu consideratione cuius speciei sit sed iij id non potest esse in
rerum natura, nisi sit alicuius speciei; Minor est eorum positio; .falsitas Conchulinis est patens quia forina,quae fecit Franciscium csse vi vcns, constituit Francisci main genere viventium per aduersarios, non in aliqua specie deterinita ata,elbergo im-
553쪽
postibile, cluod detur haec forma particu
latas vivens,, nullius specie viventium sit. Item, quod detur unum particulare animes,&nullius speciei sit , semper enim cum alijs indiuiduis constituit unam sp2
stituit propriam speciem, ut patet de Intelli ent ijs, de Sole; est enim Sol unicum individuum, sinon abiicit speciem, sed est unius speciei determinatae similiter , unaqueque Intelligentia uniciam speciem constituit in via Aristotelis. 'T. Quarto , tunc daretur forma generis:rbsque speciebus: nam illa es prior, quia homo vivit prius vita plantae, ne ille per aduersarios dependet a specifica, neque singulari Consequens tamen est absu drim,quia genera, species, omnia li- milia,non laabent esse per se seiunctum a singularibus, sed solum in suis sin rutaribtis, qui biis abstia litiretur,&quibiis destructis destriuintur. s. u. Quinto,id,quod generatur Corrumpitur est singulare, o inditi id uti uniueriale vero est ingenerabile, hincorruptibile per se, at si in Francisco si forma generis existens,&illa generaturin comina pl-tur per vos,ergo uniuersale per se genera-Vir, corrumpitur, renon ad coirupti
nem singularium nam si in Francisco est tibi a perquam es h vivens, alia perci iam eii animal clim vivens, lanimal sint uniuei salia, quia sunt ginera, vitiens&animal per se generatur, &core impi-rur,Crgo uniuersiilogeneratur, ae urumpit it pec qiuod est absurdum.
Sexto arguo, quod genus non sit torma si di tincta a specie, clarum est,quod uniuersalia nihil sunt ptaeter singulatia, absque
opere intellectus , sed ii uellecticis nosterest qui facit uniuersale, videns Enim omnes particulares homines in ilibusdam proprietatibus, ut puta in rationali con uenire, fecit viatim uniuersale, quod appellauit speciem, resic de alijs, Hinc quia
vidit multa alia, qua conuenilabant in viuere fecit aliud uniuersale,quod a P pellauit vetuis, redixit omnia illa esse unius gerieris quae vicinant, usic de alijs, ut patet cuilibet Philol spho,&is quod communite dicitor , intellectus est , iii facit
q iod in em singultari composito,ut nuncisco, non est in re veritate una ibrina particulariS, perqtram sit vivens,, alia peiquam sit animal,&alia perqiram sit ho mo sic de alijs , quia cum omne prius possit esse, ne polletiori potuisset natura
absque contradictione facere Franciscum esse vivens, non esse animal, vel alicuius alterius generis viventium, Messse ani mali non esse rationale, vel alicuius alia
terius speciei animalis , quod tamen est impossibile Concluditur ergo, quo diri
Prancisco est unica forma, loquor modo de animit, non de forma mixtionis, quae est anima initionalis,quae cum sit perfectissima xli. ibeat pili res gradus persecti nis,continet enim in se ratione vegetandi,
seniledi, ratiocina ii, Vsic vitae est animali est homo per ad tarma numero.
Septimo pos stimus addu se argumen et ro. tum Sesti, quod mihi efficacis lim is ni videtur. Dicit Zabarella loco citato, cap. s. quod ista collectio animarum in e dem vivente , solet appellari tota ani ma ab Aristotele, quia ex actu, potentia fit num per se isti e uitem animae sic sunt subor is natae, quod una rei pecti salterius et potentia ut unitior alior respe citi inlinus uniuersalis , minus vero Uiuersalis est actus sic plures formae colligatae, simul per actum, potenti'm, dici intur quodammodo una fornia, quae habet plures substantilles formas, serhoc nitittaria litares, quod habentes animas irit nurei timero, quod quidem est, ergo argumentur efficax contra eum ;Modo inprimi sciit statue luminum fuit lamentum quod illi nobiscum Latentur, scilicet, qui, ilicet nos admittamus in cώ- posito plures formas substantiales, vi mrmam mixtionis,&animam, tamen compositum non potes iis unum num cro nisi ultimas tana adueniens habeat rationem citus perfectissimi , rara exi
stens forma materiae , siue praetexistens compositi in Constitutum in esse per flammam mixti respectu ultimi actus, non se habeat ut potentia , nullo modo, tacitis; nisi enim hoc dicat nus non possumus tueri compositum, in quo fiant plures fetinnie subitanti tale esse unum num O
554쪽
di formae essent in eo: vel tarma aduenies esset accidentalis linc stante fuit lamen mura a gumentor;Vel ista tres anima in Pranciae connectuntur ad inui cm,ut actus, potetia,vel non: si clicas quodio, tibi aduersatis in insuper Fianciscus noesset unum in diuidulam, compositiam numero, sed plures vel sensitiva, raramnalis essent formiae accide tales, que omnia absurda sunt relinquitur ergo, quod schabeant ut potentia, ictus Tunc sic: sed quod constat ex duobus,vel planibus,
quorum unum habet rationem potentiae,&aliud ratio item actus est totum essentiale dc unum per se persectissimo mido ergo tota anima siue collectio anima rum istarum,non erit quodammodo una forma, ut dicit Zabarolla, sed erit compositum perfecti ina, per se virum, sed hocessi ab indimnquia Anima non est essentia composita, sed simplex Sed ulterius
deduco argumentum ut deducit Scotus; Si iste animae sunt partes essentiales animiae Anima ipsa non poterit in mi mare, udare esse corpori, consequens est mania
festo falsum Consequentia probatur et quia quod constat ex aliqua potentia receptiva.&perfectabili ab alia, ex perfeci tuo simul, non potest inesse alicui informando illud: Hoc assiimptum probatus quia illi parti receptiua repugnat, ut iacia is non potest inesse alicui informando illud , quia eius parti potentiali, scilicet
materim repugnat informare, ita eveniet
in proposito, Cum enim ipsia anima ali qua pars sit receptiua, sequitiar,quod animae repugnet ex illa parte inesse alicui illud informando, neque enim est maior ratio de potentia hac in anima quam de
materia in aliis coni positis; lioc est diligenter notandilrn, quia Zabarella si perplexus, dicit enim, quod istae anima sunt sebordinatae ut actus ita potentia , postea inqtait, quod sunt quodammodo una imma, deinde inquit, quod tamen sunt tres antiniae realiter distinctae,5 quod, gelativa prius tempore aduenit, deinde sensitiva, tandem intellectitia, at haec pugnant ad inuicem quia si habent rationem a citis, potentiae, ergo non stans quod riman Odo,na forma, sed simpliciter suirma, Wvna essentia composita ser
se, tunc vlterius sequitur, ut rationalis non possit in formare corpus ia constat
ex aliqua parte, quae est potentialis te ceptiua, fictit ignis non potest esse thrma
alicuius rei. Octauo Franciscus Pic Zmineus libro e Multitudines bimarum arguit ex Aristotele .de Anima, textu S. quot co Aristoteles habet pro in conuenienti, in eodem corpore esse pili res animas: hoc enim ratione prebat Arist quod animae ii G potest esse ratio mixtionis, ratio en irrimixtionis est multiplex , quia alia est ratio mixtionis ossis, alia carnis unde si an iama esset ratio mixtionis,anima es Diphi- res, e ita in quolibet corpore essent pili res animae, quod Aristoteles habet pro ii
Item 1. leata ima te turit .ait animam extensam,ut est sensitiva, sex egetalis cich, nam in toto vivente acturi plures at tem potentia: ergo ex Aristot in animali sentiente non sunt duae antime Rationes
aliae apud ipsum videri possi inti ex his clare colligere positimus in homine non e
se plures animas, sed unicam, in se conti nentem varias poteratias, critae, Didem potentiae, itala formaliter distinctae manent, ideo videntur forme sciunctae, per se, tamen non est verum, sed est unica cssenotia numero, continens potentias, quae sormaliter ditis inguuntur, vi superius decla .
lationes adversariori in soluuntur.
rationes in oppositum facile est x dictis respondere. Ad primam aedidico, quod non est par ratio de forma mixti, de animarinam forma mixti est particularis:&Constituit suum composio tum particii lare in esse singulari, quod non potest fieri ab alia forma quam a forma latii sed esse vegetate, sensibile, potest poni in esse ab anima rationali co-tinente in se vegetalem, sensitivam potentiam, rideo cuin non adsit necessitas multiplicandi entia, non debemus pon ruria ultra animas, repugnat etiam, ut diaximus arguendo, maxime in ratione septima
555쪽
aii. Ad secundam dico, quod pugna, quae in homine es inter rationem, sensum, non arguit diuersitatem realem in Dei mine ratibnalis, sensi quae, sed sollini dis ferentiam mi malem,ut diximus; insuper rati natis anim, it actus corporis, taliabet is stiones corpineas, intuli. rationalis, si ibet iudicium, quo discernit
res tu in a malo, non et tergo in conuenia , quod diuerso modo a lecta, ii uersia p rat, fugiata quando ille enim continou, quod obie bina aec tabit appctat anima potentia sensi: uia cum circumstantia indebita, ita quod ratio, hensisti ad uertabitur; tunc ipsa anima sibi aduersabitur vario modo a Tecta, affectara Non : equi, de hone ili aduersiabitur sibi a schae bono delectabili, se non non e to,n qu sunt illi actus oppositi, quia fluunt ab v ia anima, forma, sed diuerso modo di sposita, cum reijcit duce ratione, tunc non appetit, cum appetit sensu non rei jcit; uandoque est dubia, neu Prtim accipit , licet inclinetur magis ad unum , quam ad aliud; Neque est mirum, quod eadem potentia ccundum varios affectus producat oppositos achiis, ut lentiis euandoque appetit mes propter dulce alianem,sed odit propter intempCriem, qua inducit in homachum,ccccnic pugna,& ei in sensit tua , quia gustus appetit lac propter dulcedinem, sed tactus fugit ac propter intemperiem , tamen non dicunt aduersiaris, quod inicia sitiua sint plures animae.
Ad tertium concedo, quod unica mi ma dat unicum ei se, sed cum dicit, quod in homine sunt tria esse concedo rinaliter,nCgo realiter, es Enim unicum ellereale, Munica cilcntia realis, ine constituitur inesse per animam rationalem quid ei ita peti secta , quod dat suo com
posito illa tres perfectiones, quod sit anim it, via aras, stationale, uiti albedo albificans parietem, racit, quod paries est albus, culo ratus &est qualificatus,& tamen est unica formata, Cum ali ex Arist.quo si tam eth, quod quid est rei, sed a I id quod quid est viventis,ergo sunt tres animae. Respondeo, quod, quod quid est animalis, siquod quid est hominis, &c. est alitia fot maliter,non aliud realiter,
propter hoc non sunt tres Orma reale , realiter dillincte in homine, sed solum se, rn iliter, sicut facultas visiva, auditiua
ilia nimiisensitiva. f ii maliter distinctu unitar non realit Ur,hramen aliud est duod-
quid est visus, aliud est liuod quid est
Ad quartum argumen rumpatet quid sit dicendona ex Theoremate, quod da
turn attara CO inmunis et talia Ela pro nunc dico, quod a itura conani uni , tam gen
rica, quam specifica, non est ei Data a sin gularibus, quia sic esset de Platonis: edo it diuisa in si rigulatibus ta quod unumquodque individuum speciei participat
unam partem illius natum specificae , una lite tuae species apti P. Em a ut C generi , uic naturate ierica, respecta- iis, liceti se priete operation om intella chus habeat proprlam unitatem , non ta-nien habent illam seiuncta ita , singul iribus. Ex quo pater, quod eadem fornata singularis includit in se, naturam pecificam,&genericam,&ideo cit alictuus de terminate speciei,& deteriri inati generis,&propter hoc fit ab iliacbio a singulari bus, i ii tellectus diciturabilia hei uniuersialea singularibu S. quia contempla II postea hanc naturam communem seiunctim a singularibus,ut praedicatur de phiribus citin pluribus quod est faceres
nivei sale completaim. Tunc ad argumen tum dico, quod plures mi in P particulares dant unum et e univcrsale, recommune quia sunt libordinatae, vel dic quod plures formae formaliter distincta sed reanter,idem dant unum ei Sereale, quod cliptura esse formittit r. Ad quiritum, patet per idem, non enim Adta requiritur ad uni uocratione, quod virtuo cata habeant unam naturam commune
per se existentem realiter discinctam a lingularibus sed sufficit si ut modo diccbamus conueniant in aliqua nati ira Ommuni, vel conceptu uno, qui est diuisu et realiter in multis, scd tam uia est unus propria unitate coinmuni, hic conceptiis est viri uocus,quia non est purum nomen, sed significat aliquam natur im, vel reat, latet i unam in se existentcna tamen i uisam in multis,ut albedo.&nig Udo conueniunt, ni uoci in hoc conceptu clo , quicG-
556쪽
IN COMPOSITO THEOREM A LXXIII. s s
qui color non est quid viatim per se reali dat esse per varios gradus, siue per vanas
ter distinctium a coloribus particularibus, sed est una natura communis, siue realitas diuisa in albcdine, nigredine Malias species coloris, quam cum omneSpar icipent, sicutitur est uni voca in lita, sic cum equu , homo,&c.participent animam sentientem, quale it natura communis diffusa in eis, dicitiatur uniusce contineri sub vi uenaei uni uocatio ergo Optime seruatur in his potentiis, gradibus. Cu arguntic Atra gradus istos, dico, quod argumentum es et sica contra Diuum Thomam, ac si diu in tenotate potentias esse accidentia, sed nos faciliter dicimus, inod illi gradus sunt potonti.Γ, quae sunt plana et substantia animae, sed i maliter ab ea,&a se inuicem distincta sic possunt date diuersa esse formaliter, licet sint unum in Cadem an inare numero, sicuti eadem numero albedo dat albedini es.s albedinem,es, e colorem, esse qualitatem; Vnde ultima consequentia nega- tui; sunt formae,crgo sunt tres diuersae forma realiter, quia non valet. Ad sextum responde ir, quod vegetatilia,ut est per se, sisensitiva similiter per se, lihi, et duas potentias, sed vegetare, id
ei nutrire, angere, g nerat sunt facultates rational S, qua cum contineat in se vegetatem,continet uoque eorum facultateS,Cum vero vege Latiua et E petr se habet etiam suas facultates, prat Cntias quae si incipsam et subitantia antinae, ut dictum est, sic scit, stantia habet caculi: res,&non facultas facultatem idem discendum de facultate sentientc. Ad septimum dico , quod una formas: mplae potest habere diuCLias opera iiD-nes nam secundum adum salios anima vegetalis est unica ubstantia , , ibi masna plei:&tamen habet tres operationes illi si tactas ut nutriret sta cras , citasse et,
sisimiliter scnsitivi nubet quinque scus is qui diuer betnt petra roties,notam Cn propter hoc dicimus , caluod sint quinque anima sensiti ae iden litanduae anima intellectava, critigo talia illa propositio,ctiod formaimplex non pos iit habete dii tercis operation .
Ad primum Gandatic iis nego uertiust inosi una Ad probatiori cui dico, quod potentias, quae surri substantiae; neque ta simen sunt fornam per se realiter distinc e sed formaliter, ut dictu meit argumentuelli sicax contra homilitas, qui dicunt has potentias esse accidenua. Ad secundum dico , 'cio argumen allitum illud facit pro nobis , concludit enim has potentias formaliter distingui ab inuicem, sed non realiter: nam cum istae potentiae formaliter sint diuerse laabent praedicata forna ilia diuersa, que:
conueniunt uni potenti. fprimo, non conueniunt alteri primo Seu quando sunt idem realiter conueniunt ei per se secun- lo,o sic quia sensitiva differt formalitera rationali, sentire competit primo sensi- siue, rationali vero iecundario: at si rati aenalis non esset ea lena anima realitercum sensitiva nec primo, nec Ecundo hoc pr dicatum illi competeret, siciat pi dica a a bedinis non competunt prim I ncc cundo rationali, q ita formaliter, reatitet dii lingitan ur. Ad primam auctoritatem dicendi inari quod illa aut horitas facit pro nobis hec enim sunt verba Aristotelisi Necesse est unam, eandem esse animi particulam in animali,&qua animal est vivit, ip- sim autem esse plures, si liuersasJEcce, quod aperte dicit, quod est una particisi xinanim ut qua tintinc si animal , Vrgo non sui it tuq anime quarum altera vivat, ltera fit anim v, scd est via i ,&eadem, qua vavit, Ni h animai quod autem ad- long it, ipsam autem cite illi es, diuersis, i eo adjungit, it natali od est fg vi-uctis, aliud ite animal, ni realiter, scd fornialiter, si coctandi particula eadom dat verum qi: csse , licet illas eici e sint dillinc alas a ualiter, scd formalit C. Ad auctoritatem de r. de genetratione an in .siuin, dic I, quod dum dicit Arist
te es, quod homo prius vivit vita plante, pollea anim ilis, postea ratio dii Sis, Irix uel dicere quod itii ineptius tempore sit anima vegetilis per se, quantuin ad subitantiam ab A te sensitiva, de rationali quia tunc exi lcre syc ali utio tempus C. ta a sutas specie Srma generis , absque quod ei e ullius species determi lata ,
557쪽
quod est impossibile est ergo dicendum quod Aristoteles quidem ibi loquitur de
Prioritate temporis, sed non loquitur de substantia anime, sed de Operationibus,
adeo quod est sensus , quod in homine
Prius tempore operatur potentia veget
si,quam sensitiva, rationali. Vbi est notandum, quod licet anima rationalis in homine sit eadem, quod, getalis, sensitiva realiter initia in instantiquo adessentiam tota inducaturritamen quia est forma, hactus corpol is
Physici organici, quod paulatim perficitur, hinc tit quod in operationibus paulatim perficitur, Unde primo vegetatis peraenacit, deinde sensi suae, tandematitellectivae Propter hoc riit Aristoteles, quod non simul sit animal,vivens, homota Sic etiam saluamus quod forma generis non existit extra speciem,quod ipse Zabarella saluare non potest quod nimi:cit formam generis existere non nosse: absque specie re singularibus, verificari de formis persectis non autem de imperfectis, cuius Ad est homo in fi C,est vanum,quoniam compositum subitantiale quodcumque esse habeat , ii
bet illud esse per formam , et si est vivens, est per animam ergo necesse est , qtiod illa anima sit alicuius determinatae speciei, quia omne singulare est alicuius
determinate speciei. Obie Sed cautia opinionem nosta in est arctio. gumentum validui in quia tunc rationalis contineti et in seipsa virtv il tri vegetale
quod videtur impossibile: iuia nullti sorma continctas virtualiter aliam drinam flai malueroperatur sicut illa ut patet de Deontii virtualiter continet in se omnes potentia naturales,nec producit effectus mi maliter , ut illis potcnti naturale , sed modo eminentiori at homo formali:-
tergCnerat,augetur,&nutritur ut anima
rum anima vegetali tantum,ergo vegetalis non continetur virtualiter in rationa- Ii,sed formalitir, actia. Respondetur quod rationalis continet vegetalem,&sensitivam, non virtualiter eminenter,ut Deus res,sed realiter, siformaliter,idest continet potentias istasi
cundum rationes suasio males, uideo potest operat fornialiter, uti operantur
vegetativa, sensititia, quando sunt si iunctae realiter rationali
In eodem composito numero sunt diIu res forma substantiales
Opinio Scoticum suis fundamentis.
Quod incomposito substantiali an es e
mato plures forma siti bstantiales repetriantur, maxime duae, scilicet forma mixti,Manima ,sustinet Scotus
.Sent. d. IV. q. s. rt. .in quo loco multa dicit,ex quibus possunt deducininita rationes Prima ratio erit hirta
Vbicumque sunt plures litationes substantiales, ibi stat plures tota iubstantialcs: sed incoiuposito animato sunt plures mutationes substantiales, ergo incomposito sunt plures forma substantia , las. Maior probaturiquia unaqueque mutatio substantialis terminatur ad Ormam substantialenn, oris . Hec maior est clara: quia per hoc dii Terta mutatione accidentali; Minor probatur: alia est mutatio ad corpus, alii ad animam, quia inducitur a diuersis agentibus, natu corpus inducitur a generante, qui prodiicitu me
Anima vero a Deo , siue ab uniuersialia
gente secundum Pnilotophum, qui illam educit de semine , quod intelligitur nedum de intellectilia,sed de sensitiva quique, vegetatiua , ut dixi in materia devictu, seminali ergo ibi sunt plures fio mae substantiales, tamen 1omo,vel animal est unum compoti tum, Praeterea vel inducantur illae duae forma ab unum , vel diuerso agent nilii refert sufficit quod sint duae mutationes substantiales . Sed Resp. huic rationi forsan Aduersari respondederent, quod vertim est quidem in pluria is mutationibus auesse plures formas et
sed imperi cetior corrumpitur adueniente perfectiori, sic advortiente anima corrumpitur imi mamigii. Ad contra,O odi,
peratio arguit mrma si ergo in mixto sit an
ali ilia Operatio, quae non possit prouenire botrima, necessario erit ab alia forma
abomina sed iii mixto animato sunt multae,iles
558쪽
etaetales operationes,ergo Maior est a-E a Minor probatur; Mixtum animatum curn ex turri dethcitur deorsum, praeter intentum mouetur naturaliter a seipso,non
tamen ab aninia, ut patet quia talis in tus est a grauitatesque grauitas repugnae motui anima , unde animes in progrediendo fati xtur, ergo est forma mixta
quae mouetaecundum qualitatem elem ii praedomitiantis, ergo in mixtos taeter
animam,est alia tarma, quae est cauta huius motuS.
a. Secundo, certum est, quod corpus habet esse ab aliqua forma sed haec non est
intellectiva, nec vegetatiua,nec sensititia; non intellectitia quia ipsa est in extensa, corpus vero extensu in at nulla tarma in- extensa, dat esse extensum quia hoc aduerstatur tuae naturae,elgo habet esse ab aliqua alia forina,quae sit extensa, haec none ii sensitiva, neque vegetatiua quia in eo in extenso continentur in intellectiva, emo datur forma corporis uil, stantialis
di tincta ab anima, Mita sunt plum Dinae substantiales saltem in homine. Sed huic argumento respondent Tho miliae dupliciteri Primo, quod corpuSta- bet esse, itantum a materiam quae licernon sit subiectum tritim dimensionum cst tamen ratio receptiua Carum ina mine, non tarma,haec est Ia uesti.
x. Sccundo di eunt, quod d ito, quodio ma sit quae dat esse quantum homini, Corpori, negant tamen hoc non poste est ere animam intellecti uanari quia licet fit spiritualis aequi pollet tamen in substatia, isti tute mirime sensitivae, vegetatiuae, reforma mixti, ut non in conuenit, quod an irata intellectura cietisse co poreum, iaciat omnem effectum M peratione Diormae mitti quia licet non sit quanta formaliter , es tamcnNUanta virtualiteri unde anima rationalis cst media inter substantias per ritu incorp reas, fomias penitus corporeas quia Oriami necnon est stranta, sed virtLialiter
Haec est responsio aues iij. Metaph.q.c' 'Vii.desumpta a Caietano Scu contra Dri
mam responsionem , certum est secundui omistas,& veritatem, quod matera adesse, non est causa determination limitationis quantitas Sin corpore' quia
materia de se est inde tei minatari sed to ta limitatio in corpore est a forma, licet enim ratio recipiendi trantitatem in corpore sit materia, tamen ratio recipiendi hanc limitationem quantitatis , hanc
non est materia, sed forma quia flama aest, quae determitur, agit, materia vel .
soluim patitur,&est latio passionis; probatur insuper quia si limitatio quantitatis in aliquo corpore proueniret rationemteriae, nulla iret ratio Propter qua vi hoc corpus debeatisse nasus alio corporem atho quod sit maius allio, non priouenlt a materia, sed a formi qua requirittantam, tantaminateriam,&Cum talibus organis sin hoc est conspicuum in animatis, non enim forma bonis potest in fornraret corpus formice: si hoc sit verunta
sequitur ergo clare, quod ratio, si maeconstituens corpus in esse trant det Cr- minato, non ei materia, sed forma quia forma est qitari ianitat quantitatem, non materi ac sic tollitur prima responsiori quia licet niateria sit ratio sit indamenta, lis , non tamen est ratio Imrmalis limita
tionis. Neque anima intellectitia potest O iesse causa talis limitationis quantitatis tra. r. in corpore S sic tollitur secunda respon res . .ssio quia quod dat alicui esse per informationenti&est in extensu in spiriti tale quoad substantialia, latesse in extetiistim, di spirituale tali composito et sed anima dat esse per informationem composito , S est spiti tu alis, hinextras secundu Iti ubi fantiam, ergo dat esse composito spiritualesta in extensum Minotest clara. Maior probatum sitia forma clans es e per informiitionem alicui composito
dat illi tale esse qualis est essentia talis formae, quia cadem Ornia dicitur essentia, quod quid est comptosit , ita si forma est spiritualis datisse spirituale,&im materiale composito, non ergo potest limitare quantitatem tu noteria, cInstituere formam corporis, sed illam supponit. Item, nihil dat,quod non habet, nima non habet quanditatem, nec limitationem quantitativam , ergo ne ille potest eam dare corporiri quod confugiunt ad hoc , quod anima liabet lianc vim virtualitur,tarion ibi maliter, realsum: qnia anima dat esse an in Latio pinsor
559쪽
mationem actualem, non virtualiter, ideo si faciat corpus esse quantum, hoc ifilial per propri .im inflarmationem sub
tum effectus, it ' operatur circa Corpus:
maliter tapeti propria in alia cistontia ita quam informat corpus, quod et repugnat, cum sit spirittialis, ut dictinia est. Pr aeterea, null- substantia conti fiet in ivi virtualiter cicctilina sibi reptagnantCm , neque enim ignis continet in se,ututem frigetaciendi. at limitariae ii antitatem, Ne tendi ad tantam, talaram quantitate, reptignat animae inlci lecti tires ,rmaliter,
secundum substantiam, quia ipsa est
in extens ii incorporea, Crgo non potest esse causia viritia litor limitationis, edeterminationis forma corporis, tunc enim
per se limitaret seipsiam ad tanta in quantitatem, tantam; luod est falsium quia accidit animae intellectit:. quod comprehendatur talibus, realibus limitibiis, isit penitus in materialis, Me X pel Squantitati S. Tertio,non potest regula: iter idem c tactus produci a diuersis Damtumcumque agentibiis, sed a quoctimque agente corrumpatur artima vi lcns, semper tamenet Dan et idem corpus quod erata line enim animal gladio,vel metabo screar, vel suis e tur, cliti mine perci ilatur , citidem corptis, ii uideria litanis, Vc strat Iucin , ergo lac ccorpi non potest
esse aliquid de nouo prodi: chu, iii a tunc non icim per esset id in specie, sed di te sinn, i cundum diuersitat Cin agontium, e diuersi, modo fienti uir ,ergo relinquitur, quod corpus animalis habeata si ab alia ibi ma, quam ab anima vitiente . illa si ab antina vivente habui sit esse, Hinc iltur, ouod a se non habuerit propriam sor
Huic argumento responden tua uellus, P. MCaietanus ubi supra, qu propositi t. Maior non est vera, itando et nectus est via ad desitionem rei et sectum vi Iein, uti est cadauer taeo magis non va let quia omnia ista agentia inducunt alia.
terationetia, qua disponitur an una di cedet a corpore Dicit insuper Caieta-i' nus, quod est dubium an caduo sit eius dem rationis,quod educitur , diu eruis gentibus, potest enim dici quo sic, in quod non . Contra primam resp)ntionem arguo. Ces Si illa propositio Maior non est vel a , ET Igo leo poterit producere culicem , citcnime fectus vllis, vulneratio quaeciamque inducet dolorem cras dem . itanis, de denique, quodl bet producere poterici quodlibet vile quod quam sit abstitatum,
ex se patet quia determinata agCntiat t-bent determinatos olfectias Igne et c. inquit, quod agentia ista inductitat alterationem eiusdem rationis hoc est falsum: qua acta in morbi lint dilicrsi, e modi gendi sint diuersi, etiam alterationes diu et fas specie inducunt ilia est enim ali ratio, tua per morbum in erit animal, qtia gladio. Praeterea inquiesquod Iaici sectus, scilicet tibi ma cadaueris,est forma inediae: via ad detitionein rei, Esgo haec corruptio animali nonis gelaer Nio a citius noui compositi per Imrmati de nouo accedentem, viditatis, sed tantum corri iptio, stiti idem dicitis, qtiod est via ad desitionem rei. Insuper natura tenderct ad destructionem in suis generationibus, aici tecto ad imperfectum qitod est ab duri, Cum ergo agentia ducunt mni tem animalis, non generant aliquid, sed i hin corrumpunt siccum iem neat co ni cum sua udrina corporei ratis, dicenduita est illam forinam iam in lacoliui laclctecisset sed remanet , ergo vitiente praces isse , oli esse eandem quarti . bebat propriam bimam. Sed dicetas, prius, non de nouo productam U. re non ei manet diu sub ilia brina sed cito marcescita Dico, cnod hoc prou nita quia i dii b. iii ad illi: m fili mam perfectiorem, qua recipiebat pcul ecti nciri ideo illa clerici cnte, ipsi inaco pus leticii: non tametiyropter liccsequi Confiitinatur oco quod sit idem numero coi pus mortui in qHod erat vities, e quod non sit de nouo genitum , quia an alia lita critici mortem, quae est caliris viti is atque infusi extinctio forma vcio mixtionis inreri per putredinem,
560쪽
IN COMPOSITO THEOREM A LXXIII. so
res formae substantiales , ergo. agens pro quae est ex inctio caloris elementaris a calor alnbiente, go per mortem non Cor-rins Cur tarma natae i. Et continiantur: quia mortuo animali, hi perlitari olla, Heaui, si propriaenriim Ormide nouo gignitur, non potet allignari a quo bs natatur: quia per coctione tam gnIntur, ut dicituri . Meteororum a qUo autem fiat talis coctio in tam breui tempore nod 'id testassis nati. Ad hoc rei pIndet Gre- orius , ouod decedente irini, non rhmarici corpus quod et a prius, scd rit:
Meration , Iaca clauetis , Cum alguitur contra, quia adiuersis agentibus non poes est proueitice idem si reus, ec. RespIndet, quod aliquando verum est,non tem se . nam lepe idem Effectus prouenua diti estis catilis. vi cilc factio Cis ab glae,&a Sole; quandoque sunt a diu riis agent has diuersi et sectus,&h adllenit quin ut in cadauere qUia ali tu Irido per v--num lilimc ethnli quad per alium, c. . . de, Ula illa Duumvis cadii uer, sed iue i. in ab aliis clito adi ibi tantiam sed quoad acci e:uia remanet idem ita hoc ait
dem accidentia quoque remanent Cadem, licet Orma recedat. Haec responsionu la est Contra quam sic surgo. Si accidentia remanent ea dein victu Concedis, ergo substantia, Prina substantialis corpori Si probatur Cosequentia: tria accidentia non migrant de subiecto in silbiectum; innas, si eadem sunt in corpore vivo, remortuo, parte diuisa subiecis Us grai nigrant, quodqtiam sit falsum pater. Secundum, quod dici Gest falsum, id est, quod accide trita insequantur materiam,quoniam cum materia de se semper se habeat vino modo, sic semper accidentia in quocii nastu genetato essent e cl.:m, quod est falsum Ethii eo dictatam quod consequunt ii Orm.Dia, rideo ad mutationem formae, ad diuersitatein eius , sequitur diuersitas accidentium: ideo cum ipsi recedit, recedunt etiam accidentia ,quod confirnantur: quia accialetia iii sequuntur compositum,&non materiam ouim ideo corrupto subiecto,&composito, ipsa corrumpuntur:
Quarto si in composito non sunt plu-
ducens antinam illam , producit Liuia diate in Neria prino, hii simia est amisit uinis materiae primae; C Inseques est usunt quia anima tunc non haberet
Oi ranum, acccni pus dispositum ad opera oncsilium, etiam superflua essent tot Hriatione X pra Eliae ad turmas subitantiale .cidin per ductum ultimae Orma priores recedat, fiat resolutio usque ad materiam primam, quam immediat postea illa ultima Orma insumat ConlcqUEntia patet: quia sit peti Dresistanae recedunt, in ine tala nuda materia prim . hitruo, tartitis, e Amstotelea. de
antina perficiat corpus, iam cor iis Physcunt,&Oletani cum est: tui si enim ei let, no
diceret Philotaehus: uod an minit pera
ta tio corpolis Hi sic organici, sed dic ret,quod animae ii id corpus Physicunt, I nio micu c illis: itur Ergo clare, quod corpus pr.rccari animam Do ad esse de hoc etiam concedunt aduet tui: Consir
tilia entire: uideo etiam in secunda a Gnitioneari: alma est, qua prim Inutri- natu, sed tinius,intelligimus. Ex quo pactet,quod an inia non uti corpori esse coriapus, sed ea anhama, operati Operavi tanquia ex CorpDie Phyii , organico, anima , tamquam ex materia, torma, fit compositum, scilicet animal. Sexto Pio hac opimon et arguunt Fran ciscus Piccolominens, Zabarella, inlias; bris suis de hac materia, hanc nim sententiam , ut veram declarant, inprobant gab. aduerili alios. Arist. S. Physi. tex. 18 1'. dicit animalia solum motiere seipsa hac ratione quia diuiduntur in parte per se movemem, sin partem per se morum; anima enim est mni: en instar naute,&corpus instar nam est mini hoc autem diri de in inimitis non polliunus quia ipsa solum diuidun ir si materiam primam form metatnaateria non potet . dici moues, neque persem ta; gitia quod per se mouetur debet et I actu ,quod prin