장음표시 사용
571쪽
utrumque est contra ipsi, , quia mrma runt diuersas rinas, in uiales
substantialis est, que primo dates, Contra Auermem de Dunensionibus interia minatis , accideritia qtiae rCquiruntur pro dispositionibli ad formam ubi tanti it in non manent ad non iei te tam
quitur quod diuersa potetula animae r qui runt in suis substanti j diuersas animas sed hoc conssequens est fi liuina ergo Probatur Consequentiari quia quae sunt misi in una magi di itinetiuntur
l, stantiali. Pretcrea,illa tauratio est ter sed in animali cinissa is intiniae Giseriminario sitian HatlS,ut patet: sed hec ter tiae animae, quam diueri qualitares lemmatim ficatolinas ibuantiali, secundu mentarta,& inple Dones, cretosi inam omnes, seriindum homilias subsequi mali diueri .e compleviones requirunt di
tur ad Ormam tubstantialem contra A- uermem nimieria dedimensionibus inaterminatis ergo opus es , quod antequam Corfiguretur , habeat propriam Grinam substantialem. Contra sente liliam Scoti sunt omnes rationes sit perius adduci e contra plura re litatem Ormarum in eodem composito, que etiam solute sunt.
Gisis preter eos argiat Paulus Soncinas 8.Metaphysi. q. ro. d. probat quo Di ma carnis est anima ii communite ideerit dicendum de alijs. Primo arguit sic Anima est terminus nutritionis; sed terminus nutritionis pers primo est Orma carnis,elgo anima sit mrma carnis Prima propositio probatur: quia nutriri conuenit antlim vivontibus,
uersias tarmas , multo magis hoc requiarunt diuersae potentia antim . Ad hoc argumentum nego Conse Se quentiam.Ad probationem nega tui Ma tmior: concedo quidem, quod distinet in , it ne est per intimiora ,si maior diluinctione quae non est per Intimiorari se in Ocro, Trod potentiae anima distinguantur per intimiora, quam diuersiar complexiones distinguuntur enim Ormaliter tantum sed complexiones distinctiuinitari reali ter,&m: maliter, rideo distinguunttirpe intim lora;quod autem non ponimus plure amma sentientes licet videamus plura organa , diuersas operationes euenit, quia non cogimur, nulla enim equitur contradictio, quod illi plures ecfectus prodire possiunt ab eadem mi mari v mclin 1.de Anum ergo eis competit quando habet illa organa diuersa abstitioperantiaram,ergo anum est terminus nu contradictione; at dare eues rivile tale iration IS. tale mixto, videmus, quod non potest Hic ratio ab ipso satis confusa sit; sed prodire ab eadem rua mixti . similiter solum concludit,quod anima est causae eadem pars isti effet, non emet, ut sciens nutritioniS, non Crminiis:&hoc diximus instimaratione:quia est et tares quod dicri Aristotel .in .de Anima, men es Iet sine propria tarma,quod est i nhoc nos concedimus: sed non sequitur , possibile. quod anima sit terminusnturitionis: se Quarto. Si diuidatur animal annitio caro, os, Orma particulares eorumn siim,constat,quod partes diuiso sunt eius ' neque enim anima nutritur,vel tigetur, dem speciei, tamen cauda. caput i sed caro,&corpus per ammam, ideo bent diuersias complexiones.solum animara nutriuntur. Respondeo Quod partes illae habent Secundo Caro est caro per animam et animam eiusdem specie , sed per se non 'M quia quidquid est in animali genitum ec sunt partes eiusdem speciei, sed diuersiae specie, propter diuersias formas mixti specificas dantes illis esse.
Quinto . Manus mortua non est manus nisi aequivoceri ergo manu mortua non est inanus per propriam formam,
semine,illud totum est tale per animam sed caro est generata in animali per vim Sst, tutem seminis, ergo Respondetur, quod haec ratio concludit animam esse principium ei sectivum corporis,&carnis,quod
concedo: non autem sequitur, quodani quia tunc es Set manus una uoce vivari
572쪽
IN COMPOSITO THEOREM A LXXIII. r
Rel pondet Antonius And eas, nod oportet videres, nunquid idem accidens
manus duobus modis potest considerarinvel ut manus velut organum os ficiosum, siue ut Organum animae. Secundo modo est manus aequi uoce, id est, instrumentum aequi uoce , quia non amplius in e uit anima, sed primo modo e si manus nix ce, per hoc patet ad obiectionem Ia-uelli contra hoc , quod non stat ratio o gani, licet maneat ratio substantialis ma
Denique est alia opinio Averroistatu, quae ponit in composito ultra animam, scformam mixti forinas elementorum inrvix to: sed haec opinio iam supra est confutata in materia de mixtione. Est ergo dicendum, rei quolibet animato composito esse unicam animam deinde brinam mixti gencratem , quae dicitur Orma corporis resultans ex alijssormis initati parrialibus corporis . Sed contra, quia tunc animal non erit unum
Rei pondetur , quod licet animal habeat plures flarinas, non propter hoc si quitur,quod non sit unum sed sequitur, quod non est simplei virile compositum est verius virisia in genere, id est, perii ctius vinum, sed non indivisibilius unum , Mideo si isticit, quod partes ista organitae sint in eadem materia ordinatae ad formam mixti ,respectu cuius sim partcs integi ales unde videmus corpus animalis es e congeriem quandam membroruin, Vpartium homogenearum, heteroget-nearum cuniuntur ergo simul per mi mavltimam mixti , aceruus autem lapidumntillam unam Imrmam communem habet, quae faciat ustos lapides unum compositiam numero Alia argumenta habes apud Antonium Andraeam, eorum blutiones, vide eum. Quae autem dicit Sues
stantis aduersus hanc I sitionem ex dictis hic, suprafacile cij ci pollunt..euidem acci H numero quod erat in corrupto permaneat iugem to oliorum sententia expcnduntur,c reiiciuntur, CP
opinio Scoti comprobatur. ap U.
D perfectam cognitionem chirali tatis Idrinarum inretae subiecto numero, quod fuit in corrupto remaneat in genito hoc enim erat unum ex piaecipuis fundamentis, quibus nitimur probare , quod brma mixti est forma uter
ab anima. In hac re duae sunt extremae opinioneS.
Aliqui dixerimi, quod idem mina ero accidens, quod fuit incorrupto non potest manerem genito,qui si hoc cilat re rum, alterum horiam duorum absurdirum accidet: et , Vel enim accidens idem numero migrabit de subiecto in subietaim, ct dicendum elli quod omnia ac cidentia primo, siumnediate inlinent materia primae. Consequenna probatur: quia si tibi clum accidentis statuitus compositum
cum corrumpitur compositum,comi C Ipitur subiectum accidentis, si ergo i Emanet accidens in alio composito, quod de nouo generatur, patet,quo migrabat de composito in composit uni,& de subiecto in subiectum, quod ad omnibus Philosi phis impossibile esse censetur Vel si v lumus vitate migrationem desii biecto in subiechnis, debemus dicere,quod subiectum immediatum accidentium est in teria prima, quia eadem semper manet sub utroque termino generationis' sed hoc est contra Aristotclem i. degenerat. textui . ubi dicit, stibiectum accidenti iesie sensibile, 8.Metaph. textia .ati linteriam prius recipei e tormas substantiales, deindet accidentales Ex quo patet , quod subiectum accidentis es compositum, constans ex materia in forma substantiali Ah vero, ut Ludovicus Bucca Alii
ferreus i de Getaerat. Marullius,&Grogo ra rius Ariminensis 1. Sent. list. 1.quaest. E. pN arti c. r.tenent, quod utem numero accidens, potest seruari in genito, quod suit in cori uptori quam opinionem sensu, tione in auctoritate Aristotelis probant;
sensu quia videntus an cadauere ea intem cicatricem, quae sitit in uniente , in hoc omnes homines fatentur Rataone quia si est alia cicatrix ab ea, quae fuer utili vi Uente, ita ro, a quonam agente sit productari oportit certo , quod in puncto
temporis fuerit impres P cadaueri, quod nec immaginabile iudem est, cum nul-
573쪽
d et E PLURALITATE ROR M A WV M
ium appareat agens, a quo potuerit imprimi.Auctoritate,quia Arsit. I. legener.rer .as affirmat in mutation Caque in aerem seruari eandem perspicuitatem . humiditatem,&aperte fatettir, posse ingenito aliqudis accidens ensibile manere: sed negat solum remanere posse,ut subiectum. Et inta degeneratione texturi . ait in elementis umbolam qualitatem trahentibus faciliorem esse mutationem: ima symbola tralitas eadem manet ingenito,qtiae fuit in corrupto Tabarolla libro de Communi rerum generat cap. 8.hanc secundami tentia insequitur , nos quoquc eandem sustinete videmur cogi, cum maxime hoc argumento si simus adprobandum formam mixti esse diuersam ab an na: qitia eadem seruantur accidentia in cadauere, que nituente, ut dichuin es te cicatrice. Tamen ex aduersio Scotus, Sent.dist.3.quaest. . respondendo ad secundamia tionem pro opinione, aperte dicit, quod si corrumpiriir form i corporeitatis, non manet ullum accidens ingenitori quod Praefuit in cotrii pio quid ergo dicendus dico,quod viruinque dicere possumus quod idem accide ut munero manet, quod non manet primum patet perr Non es adduchas a Buccafieri eo , alijs, quae sensibus patent Non manci etiam,
ut dicit prima opinio Pomponat ij,henis
rationes ostendunt cveritas alitem pat
bit,si considerabimus solutiones quas ac sertant aliqui rationi Pomponati , Bu Caferret, Mali ad rationem ill in con dunt accidentia inhaerere materiae prima immedia te, sic volt intimate iam primam esse immediat ictitabiechum accidentium. Ad probationem contra hoc ex Arist. t. degenerat. listinguunt, quod su techina est duplex, inhaerentiae,&dCI minationis materia prima est subieci nuniriliae rentie; i Dpositum vero denominationis Ad illud ex . Metaph. dictit, quod ille est ordo recipieti doriim, non rccipientissimi marenim lint, qui hunc ordinem
postulant, ut prius substantialis, deinde accidentalis recipit tur; sed materia quantum est ex seipsa clhapta recipere imme
nant item Sed hunisi nodi responsiones aure confutata barella loco sipra ta-to: prima enim distino io non soluit armimentum quia Arist eo loco vult pone ediscrimen inter formam tibi antialem maccidentalem, ponit per hoc: tna Drma substantialis non habet subiectum sensibile, sed accident aeris; at stante hac responsione, stibiectum formae substantia lis Maccidentalis est eiusdem rationis, siqitidem est materia prima , uic compositum erit subiectum denominationis r spectu viritis ire. Secunda responsio quo- qtie est nulla, tuin, quia est falsa, quia nihil est frustra in natura, neque datur receptibile, in detur receptiuum,in sic
est maxima consonantia at stante hac responsion daretur receptibile, scilicet ordo formartim , nec tamen daretur ordo receptii nepotentiar, immo consentaneum
est materia: primae, quod primo appetat formam substantialem. a qua perticitur unde diciebat Aristotelesti Physicorum, quod sicut appetit femina marem , itandateria forma, quod ines ligitur de th ma substantiali tum, quia non tollitur praesens diffictilia cnam stante V iam hoc ordine mi martim recipiendarum sequi-ttir, quod forma accidentales non posse sint inhaerere materiae primae nudae, sed necessario inhaetent composito Proinde ipse Zabarella aliam sol titionem excogitauit, siue est Prinatim statuendum est prae omnibii potestatem patiendi esse propriam materia primae, omnibus alijs competere per seipsam, dic ipsi ei
subiectum receptiuum omnium Armarum tam stibi tantialium, t Iam accidi n-
talium. Ceterum , etsi ipsa sit tale sit biectum,nmari tamen non potest, ipsi in eis se aptam eas recipere ordine quodam ita quod coordine periiribato, non reciperentur, lic ordo Est, quod prius recipit substanti iles,quam accidental S, inter substantiales priu recipit, nam deinde aliamri tamen per huius ordinis constitutionem non stata, quin proprium sit materia pati, ipsa sola fit re
ceptaculum omnium Limarum , adcoquod ad omnem dissicilitatem tollenda cogimur dicere aliud se subiectum receptium re formai nn aliud esse conditio rei illi necetiariam ad recipiendii mimi
574쪽
ifias, subiectum receptiuum mareta prima , conditio recipiendi tarma accidentales est mrma substantialis et non tamen forma substantialis est subiectum receptiuum;sicuti quantitas est conditi recipie- di qualitatem in substantiari non tamen quantitas est subiectum qualitatis , sed latum conditio necessaria ad hoc, ut rec piatur in materia. Ex his respondet ad auctoritates Arist.quod quando Aristot.alcaccidentia habere subiectiim sensibile, Averroes dixit accidentia habere subiectum actu,non solum subiectum inhaeretiae respexertint,sed aggregarum ex eo, conditione necessaria ad recipiendum per hoc enim distinouuiitur rinae accidentales a subitantialibus, quia accidcnetales requirunt prius receptas substantia-Ies, non conuerso Mideo dicuntur accidentia habere subiectum sensibile , active hoc etiam patet, quod auctoritas Arist.ex .Metapli non est contraria: leupto a ac opinione: rideo cum accidentia inlicreant materiae prime: li tyliereant mediante forma substantiali, quia tamen materia prima est eorum primum subiectum, patet,quod cum CadEmmateria maneat cadem in corrupto, aenit , quod accideiuia illis inlicientia non mutaui de subiecto in subiectum. Verum neque hec responsio tollit a Cumentuni ex hac enim responsione habetur, quod licet accidens proprie in ne-reat materie prime , tamen non potest
in herere et , nisi irius illa materia sitit formata forma substantialisergo luccael rius apparet , quod si destruitur forma substantialis, que est conditio m ratio propter quam tale acciden inhoret materi , quod illud accidens amplius illi materii non in herebit bergo dum corrumpitur compositum, accidentia in illa materia remanetre non possunt ablata enim causa per se, proxima alicuius et sectus, tollitur talis effectus, causa autem ii, ho-renti accidentis in materia trima per te est tarma substantialis,ergo illa destructa per corruptionem, non potest in ea materia amplius remanere illud accides quod si remaneret, sequeretur, quod soriam substantialis non ine causa tali, inhorentiq.
Iudico itaque dicendum, quod acci-cientia inhaereant composito proprio nainhaerere materiae primae mediante forma substantiali, est inhaerere composito, cum materia prima cuin forma substantiali si compositum ipsum certum est autem, quod non quodlibet accidens inhaeret cuilibet compositor sicuti nec quodlibet fit aquolibet , sed unumquodque a causa determinata, ex Arist. r. Physicoru; Quod ergo hoc accidens inhaereat huic
subiecto, non proueni ratione materiae, in ipsa indeterminate sit apta recipere quaecumque accidentiari ergo prouenitI. tione formae, quae quia est talis, adipsam quoque consequitur tale accidens Cum reto dictum sit, cum l in composito sunt plures sormae substantiales,ut in animali antim,&forma mixti uia mixtoquSque erunt accidentia varia alia, quae iam sequuntur animalia, alia, qua instiquuntur formam mixti Cum ergo corrumpitur in animali anima re remanet torma mixti,corrumputur accidentia consequetia an inram, remanet tret accidentia consequentia formam mixti propter hoc cicatrix eadem nullaeto,quae erat In vita n- te remanet in mortuosi tita cicatrix insequitur formam mixti, non animamre ita apparet quomodo possimus dicereri quod idem accidens numerori manet ingenito quod erat in corrupto, quom donon nam corrumpitur accidens consequens formam corruptam, non corrUmpitur accidens consequens tarmam rem nentem; et ita cuin dirit Scotus,quod cocrupta tarma f. bstantiali,corrumpitur accidens quoque,intelligit primo modo: ciait, quod deni accid ens,quod erat in cocrupto manet in genito intelligit secundo
Et nota, quod quodlibet accidens habet aliquam causam dantem illi esse, vel saltem conseruantem, qua destructa ruit illud accidens,& illa est semper aliqua foum substantialis nam si accidentia consistunt in Pieri, ut ambulatio, Iocutio pendent ab anima hideo illa destructa destruentia , vel eorum natura consistit infacho esse , ut sunt artificiat antista
ultra causam efficientem , quae est artifex, habent etiam causam consentantem,
575쪽
tiae reducitur quoque ad est Scientem, quae est forina da esse materiae, in qua producuntur, ut figura in ligno pendet
ab artifice, ubi in mixti ligni, tamqua conservante: unde licet pollit talis fictu
ra esse sincerti lente causa,non tam On potest esse sine causa alia conseruatite: undes auferatur forina ligni ligno, ii quo est
fgura, figura quoque corrupe Ur ECCC, Vrgo quod omne accidens halia re alicui composito latione alicuius formae, qua destruista, test ruitiir illud. Ex hoc etiam laabetur, quod in corpore puro mixto,ubi est unica forma mixti,
cum corrumpitui illud mixtum , &htaliud ,accidens, quod erat in priori miXto, non remanet inmixto de nouo genitori iiii a nulla forma remanet eadem nume
de elementis, quae simi corpora simplicia; cium enim ex aere fit ignis,nullum accidens idem numero, quod erat in aere, remanet in glie, sed solum idem specie;
hoc modo intellexit Arist quando dixit in 1. de gen in elementis habentibus symbolam qualitate, faciliorem esse mutationem, quia in mutatione aquae in a rei viseruatur ea scin tumiditas,intelligitur eadem non numero, sed specie, vi ditiam pulcine explicat Tab. lib. a. de Qualitatibus eleinentalibus cap. s. P.
Potentiae anima distinguuntur formaliter ab anima, seate inuicem. Exponitur, o comprobatur opinio noti .c ap. I.
DE hac re loquitur Scoturum Sent.d.
s. q. r. respondendo ad quae itio- .esenem,& .dis . I 6.C. unica, marum S C. pr
rati fesso ex ambobus his locis postumus colhq ligere, nam distinctionem , qtia est I e clarativa Theorematis; tam citam qua,
ritur de potentijs animae, an distinguantur ab initicem, vel qu. erilui Cistis praecise , ut sunt potentiae animae, vel, ut sunt
totius comprisiti potenti aes primo cedo potentia est illa pars an in T, qua est principium operandi secundo modo it to-
tum coniunctiim,ex illa parte animae, organo, non enim anima poteshuislati, vel gaudere per se, quia ista formaliter sunt operationes totius coniuncti, ic potentia vilita potest accipi pro hoc coniuncto includente essentialiter illam perisfecti nem animae,&aliam perlectio item corpol smixti sibi cori et spondentem: sic visio et totius coiiiuncta premora ita itio proximum receptiuum,hratio suscipiendi,non it anima,vel aliquid quod
pra cise est in anima, nec forma nanti ni in organo, sed forma totius compositi e corpore in IXici, anima hialis petasectio ostiatio proxam a recipiendi sens tionein, in hoc dat seri intellechus a sensu quia intellectiva primo est susceptiua
intellectionis, non ni in es organica non totum sed sensitiva potentia non est primo receptitia sensationis, sed totum coniunctaim, x et dictiim est. Propositu The rem1 intelligitur secundu in primum sciasum; in secundo vero sensu postlimus dicere, quod potenti.e senii tui distingit uim tur realiter, Proba ir potentia hoc in
dorti aliud est nisi compositum ex co pore illo mixto,& potentia animar,ur, ientia visiva est quod disin totum es lentialiter constans ex persecticulae anima sensititiae, qua animal videt, e persechi ne illius corporis mixti, nempe oculi, qui quidem oculus est organum illius potet
tiae. Ideo hoc modo conlici rata potentia anima quatenus sunt illud totum coniiuncti im,dico, quod dis Irgmini ut realiter ab ipsa anim .i, pro ratur sic Illa quorum num potest esse sine altero, ab que contradictione distinguuntur realiateriat sic est,quod antima sensit in i pote thesi sine potentia visiva, quae est illudi iniunctum, ut patet in co, ergo similiter una potentia pol cit esse sine altera, ut ari-ditus, sine visu: ergo distinguuntur realiter. Sed aliquis fors an dicet hoc quid i Duc
concludit,quod ista potentiae diti in uuntur ab inuicem realiter, scd non concit dit, quod dast ingliantur realiter ab aniam a tota, quia illa in tetrati et non possunt
esse sine sientia animae, licet essentia possi cesse sine illo coniuncto; Respondetur, heu quod pu linit, qui .i anima est quidptius essentialiter illo con iuncto, ideo il
576쪽
POTENTIARUM ANIMAE THEOREM A LXXIV. s
expliIud conitis actum non potest esse sine anima, quia ab illa dependem hoc autem non impedit distinctii nem realem , ut dictum et declarando hanc distinctio item realem ire Theoremate deesse,
Considerando vero ipsa potetia S, qt at Claus tun prccis e plius animo , re non totius coniuncta , aperto Scotus secundo - - Sent distu ch. iis. questi ne unica, sustinet,quod non distinguuntur ab anima, nica se inuicem rcaliter , sed solum G maliter contra D. Thomam, Henricum &alios , adeo quod vegetati uasi sensit in intellectiis, ut sunt po entiae, facultates praecis ipsius anime iuelle clitiae, noli diuinguuntur realitei, sed si, Draliter ab essentia animae i& inter se: similiter potentiae istae, generativa, mitri sitia, Ma tigmentari na, ut furit poten tiae an ii vegetatiua; militer visus, auditus,&c visi: ni praecise potentie anime sensititiae, solum tisrmaliter ab ipsa anima, inter se distinguuntur. Hec est positio Scoti H inc suam sententiam explicat Scotus in praecitato secundo Sent. list is . quest .vnica, in corpore, hoc modo. Aissumit, quod illa,qirae continentur, nitiue in aliquo, non sunt om irino idem, quia que sunt Cinnino idem , non dicuntur vinitive contineri in aliquo: quia illa non uniuntur, nitio enim con
norat aliqualem distinctionem , qualem non pollumus poneresin ijs, quae sunt omnino idem , illa etiam sic unita non a nent distincta ea distinctione, qua prius sunt res aliae ab ipso continente hocmndo ens continet multas passiones, iue nosunt aliae res ab ipso ente, ut probat Aristot. . Metaph. textu . o. scd disi inguuntur ab inuicem tantum formaliter, de quid dilatine Metiam ab ente, formalitate dico reali, quid litativa aliter Metaphysic concludens tales passiones cliteri Willas considerans, non esset
Ad propositum, sicut hoc secundo triodo ens uni titio continet rationem unius veri,&boni aliarum passion tini sic a-nuria contineti potentias istas, nitive quaquam Grinaliter sint distinctae. Hanc sententi mi Confirm a persistendo ineae CD-plo allato deente, suis passionibus, accipit hanc propositionem ab eo, si tam reprobatam questione prima Pr logi art. . in Reportatis, iuxta principiti:
lita cumque habet rei aliquam stirictioncmicatum, si essent separcua realiter illam distinctionem habent secundun, rationein, ubi non sunt distincta realiter sub hac Maiori adhingit hanc Minorem:-atcns: vntim, si essent separata realia er,
essent dis incta distinctione quid litativa. retali, ergo nunc quando si in unitiue contenta in entet, retinciat illis musistinctionem quid clitatiuam, si, i malem secundum rationem intelligere non ratiocinantem, sed ratiocinatam, licet enim amplius non sintdine, vel plures res, habent tamen suos conceptus se males,
quid litates, quas prius habebimi dum crant separata sic in proposito possiimus
distinguebantur antequar via illuc conia accipere de in t 'lectu, voluntate, qui nesciretur in illo scirem a neret Osti m di stincta sol maliter.&fiunt idona realiter; Laoc autem, qua sic unitiue contineritur
in aliquo,& furit idem realiter,&ciis liniacta Erinaliter, sunt duplicis encris: quia
quaedam sunt de natura continentis , ut quaecumque sunt si petiora ad contines; exempli gratia, ab eadem re accipitatria
tio albedinis coloris qualitatis sensibilis,&qualitatis, haec sunt superiora adrianc albedinem in ideo omnia sunt deessentia albedinis hui iis particularis, in qua unitiue continentur. Alia sunt coq-rent in aliquo mitiue quasi posse hora, qudasint quasi passione cor tinentis nec
non sunt paries essentiales animari sed Sutvnitive contentae in anima, quasi passi nes eius, propter quas anima est operati-ua,no quod sint es lentia eius di maliter, sed dis inesta sunt, idem tamen idcntice,&vniliue, ut nos dicimus de attributis
diuinis in sisentia Dei imaginandum ei hergo, quod anima quasi in primo insta 'ti naturae est natura tali et muccundo es operativa, si repotens operari secundiana hanc Operationem, vel illam, potenti , quae sunt piiiicipii si istarum operationum vnititie contii tentur in es gentia eius, secundum istam viam possunt saluari omnes illae auctoritates, quae dicunt, quod ista
577쪽
istae potentiae egrediuntur ab essentia animae,& sunt quaedam virtutes Clus. Item quod sunt mediae inter formas substantialas, accidentales, it ita sunt quasi passiones ammae, j.illic egreditur, ebullit a stibiecto, sunt tamen idem essentiae animae realiter, ut dichum est, pos sint etiam dici partes secundum quod nulla dicit totam perfectionem elicti: Icontinentis, sed quasi perfectionem partialam. Sintiliter isto modo tacile est concipere, quod una potentia non continet perfectiones omnium aliarum, nec totam perfectionum ipsius animae, licet sit eadem propter illant distinctionem formalem unde sic contenta, non continent se mutuo,qui sunt illincta formaliter, inter se, a continente, cui sunt priini Oidum realiter
Ota Idam est positio Scoti ad verbum, quae Scri, satis per seipsiam est Xplicata In hanc
sententiam Scotus Euenit, quia rati
nes uersariorum non cogunt, pluralitas sine necessitate non in ponendari. Non est autem necesso ponere istas potentias distinctas ab an ima , ali ipsis realiter, multiplicare tot entitatis, ut patebit soluendo rationes Aduersariortu; attamen in eadem quaestione respondendo ad quaesitum in corpore,adducat nonnullas rationcs,qitae satis firmiter huic sen- . G. Cntiam comprobant,ae sunt isto. Primo, si potent ea iiii aerealiter dimnguuntur ab anima, sequitur, quod anima non intelligit, nec utili, nec operatur per se, hec serina litor, sed per accidens. nsequens
est falsum,& haec falsitas probatur: quiae
dicere, quod anima non habet propriam. operationem .st asserere nobilissimum. En carere propria Achione; Praeterea,omne per acculens reducitur ad aliquid per se debemus ergo adinvenire aliquod agens, quod intelligati ei se sentiat per
se,&c Illud non videtvi poste poni aliud
quam animata ergo anima non per acciadens, sed per se,intelligit, sentit,&c. n- sequentia probatur .suia intelligere, est proprie intellectus, velle voluntatis, sentire sensi titiae,&c. per has potentiaS,anima intelligeressentire,operari dicitur.Accipio modo , quod intelligere, sisentire,&c est pati, rideo, quod istae operatio-
ne recipiuntur in his potentiis, alioquiri non diceretur intellectus brmaliter intelligere, nec sensius imbrinaliter sientire, tunc sic argumentor; andocumque aliqua operatio, vel actus recipitu milia quo distincto realiter ab altero, CcyOtest recipi in illud alter in , nisi ali inna
lio mediant tunc illa Operatio,vel actus dicitur recipi per accideias in illud alterum, in quo est mediante alio ut exempli gratia et Color dicitur recepi per accitans,in substantia corporea, qtua recipitur mediante superficie Ita in proposito, si intelligere, sentire, c. recipitantur
in anima per potentias distinctas realia ter ab anima, nec possibile est alio modo
recipi, sequitur, quod anima irrielligit per accidens vult per accidens, generat pes accidens,&c. quia recipit has operationes per potentias, quae sunt accidetia, iunt quid realiter duae istam ab anima. Nec est quod aliquis dicra: Anima habet hanc mprationem dare esse, quia constituit misse,aniniati,quoniam anima quatenus dat esse ,est actus primus Ande anima dicitur
actus primus corpori Physici, sed ultra. actit m primum, hal t etiam actum secuidum, inquit enim Arist. Anima est actus corporis Physici organici potentia vitam.
habentis ubi per potentia vitani habet iis, Aduersari cxponunt, id est potcntigoperari;ecce ergo, quod iiii ait animie principium operandi, exercCre per vitae. Ex his colligitur,quod Anima usua potentiae sunt idem realiter. Secundo substantia generaturi sub istantia, non enim accidens generat substantiam; quod probatur; iuia format nerantis, quae est principium generationis, debet esse nobilior, vel saltem aequaliter nobilis cum re genita, tam in unita casuam in Aui uoca generatione. Hane
pmpositionem probaui dit iis in Theoremate propriosed est impossibile sormam
accidentalem essent: biliorem, pers cstiorem tarma substantiali, ergo poter
tia si est accidens, non potest esse princia pium generandi immediatum principale.At per Arist.potentia vegetati vaeshprincipium generandi ergo vegetatiua ,sica tere potentiae, non sunt accidentia,
sed substantiae, e dem, quod ammae, Sed ad hane
578쪽
POTENTIARUM ANIMAE THEOREMA XXIV.
ad hanc rationem respondent Aduersiae taenus dicitur potentia dat actum secun-
eabi , art. . quod verum est quod anima se cundum essentiam , est principiti in primum, per se,operandi,sed agit media- tr.nempe mediaentibus tarmis accidentalibus tamquam instrumentis: sed haec, sponsio contirniat propositum nostram, quia principuim primum , ter se op rationis est potentia animae, si ergo animae sientia primo per se operatur, ope Aristoteles tribuit operationes potenti j si
scilicet, vegetatiuae sensitiuae intella cli- Uae,, Anima ergo operans est potentia operans, per aduersarios anima est principium mediatum opta anS,Ergo anima ,sipotentia sunt eadem res,
Quuato,Aliqua forma ferior anima, potest esse principium immediatum agedi patet de calore, qualitatibus achiratio primo, per se est a potentijs,sequi uis, aliter esset processus in infiniture, hoc
tur,nito potetris:&animae essentia sunt etiam est nobilitatis,ergo hoc multo ma- unum, Idem realiter; nsequentia est rei competere debet ammae intellectaue,ciara,quod autem Operatio primo,&per' quae est forma nobilissimas insit a potenti j q. patet quia Arist driit Pro hac eadom opinione nostra, cor vegetatiuam esse principita in alendi, nuc traientcntiam D. Thomae de Ae Gai ii tendi,& generandi,non dixit esse instru
ut patet exi .de Anima, cap. de vegetati-2la,circa text. 3 . 1.& 8. per totum illud capula, dixit etiam potetiam visivam esse principium vide dii intellectus citiam est principium intelligendi, inrellectus nim est qui riualiter intelligit ergo si Dimo, serie anima intelligit, monper accidens, necesse est confiteri poten2tias animae, inimam ipsam esse idem
Tertio, Quanto aliquid ordinatum ad
finem, itingit tinem immediatius, tanto
in maioris nobilitatis;Anima est nobilissima tarma,ergo statuendum est ipsam imine silite,&iei, si attin gere finem. Quarto,ae mitius.Eadem sim principiata si endi, re principia votandi, ea forina, quae dat esse, dat etiam operari, sed anima est principium essendi ergo cit etiam principium operanditat non est principium operandi nisi in ratione pociunt ratione nonnullae tierrois ruin,
tenentium in animato esse plures animas et nam nos illas facile soluere possumus, sed secundum opinionem D. Th i ae nequaquam solui possunt, ut suo in
Variae aliorum sententiae adduci utur cum suis rationibus, re ciuntur. Cap. I DV Ariae sententiae de hac materia fue
runt antiquitus;Althenim videntur dicere, quod potentiae animae sint partes mimae realiter distincte ab inuiccna;nori tamen ab anima essentia, laeca scribiatur Marginistis Scoti, D. Bona uentura ,αRicardo Pro lac opinione sunt variae a tactoritates; prima Aristot. s. de Anima rex. I alite parte autem animae,. intciliavit de intellectu; lloetius in libro Diuisio-ntilia, licit anima di inditur in potentias, sicut in partes virtuales , Sunt aliae plures tactoritateS,Grationes .Hanc sententcntiae, ergo potentiae sunt idem realiter tiam Scotus contutat in praedictaqiuaestio cum anima. Ad hoc respondet auellus ne, sed nos de hac opinione loquemur in 1. de Anima, quaestione 1 E. ex Caietano particulari Theoremat in quo disputhubi supra, quod anima est principium o bimus,An vegetatiua,seus riaua, Intellinperandi mediatum, non immediatum inua in Iomine sint tres animae realiter Haec responsito confrenat id, quod ten ab inuice distinc rivi lcnet Tabar &alis.dit argumentum nostrum; quia dum clia Ali velo haec tribuitur Henr. dixe o .cit quod anima est principium mediatu runt, quod potentiae animae sunt et scin operandi,tatetur animam, potentiam sientiae animae, distinctae tamen inter se eis idem re,quia anima dicitur esse prin- ealiter. Haec opinio probaturri tria ani cipium operationis, non sectandus essen a secundum se non dicit poteti. Urunam tiam: ilia sic est actus primus, sed qua potentia P.Metaph.definitur peractum,
579쪽
tae lauerso; anima autem secundum se considerata,non definitur per actum ergo non est potentia: at si alia anima sub tali, tali respectu dicitur talis, talis
potentiae secundum hoc igitur,quod aniana secundum se comparatur ad diu cr-sos actiis, sunt in anima diuersi respectus, qui dicuntur diueris potonii ae, per ni-iusmodi diuersos respectus, anima determinatur ad diueri os actus, quomodo autem determinetur ad diuersiis actus, d claratur: quia anima determinatur ad actus potentiarum Organicarum, petro 'ana ad in lectit in agentem, voluntatem, quae sunt poten Haractauae ex conlparatione ad obiectilini quaec deterani natio est ex natuta potentia itim, quia habet determinatum agere ad intellectum vero possibilom determinetur ex comparatione ad obiectium sed per species receptas quatentis ergo an mia consideratur ut est uincta organo est potentia organu-
;qUatenus conlideratur ut potest deputare aliquod obieetiim, potest velle illud, est in t licetus agens,&voluntas; quatenus recipi species, Sintelligibiles, est
intellectuas possibilis;&sic patet, quod potentia 'nil aliud sunt realiter, nisi irri animae essentia, quae per varios respectiis distinguitur ratione quorum res pCctuum potentiae dicunt tirrcaliter distingui.
R., Hanc sententiam rei jcit Scotus pluricitur bus rationibus. Primo, quia haec positio non satisfacit quaesito comuni, quin lita'-rietur,an potentiae animae distinguantur ab invicem: quia in hoc iraesito non quaerimus de Potcntia , ut dicit resperuim adacium, sed quaerimus de fundamento illius respectiis,quasi de potentia, quae est, vel potest esse principium operationis a- ue,vel principiti in receptionis miliue; quaerimus ergo de pro imo fundamento relationis principi ad principiatum, siue de pri imipio inan audiato actionis,vel passsionus,&in hoc sesu probat Scotus, quod opinio Henrici sit Elca Piimo, quia impossibile est absolutum cum relation f cere principium per se unum, sed unius opellationis per se est unum plincipii impers ergo impossibile est. iiii id in rati ne principi unius operationis pcr se includatur per se relatio sed intelligere est
ffctus per se unus, similiter veste &cae gobin possibile est, quod eorum princia pium incitidat aliquid absolutum, i
spectivum per se. Secundo respectus non est de e sentia potentiarum passiuarum, ergo nec acti uai uim consequentia patet quia est eaderatio utrinque sim enim Omnes potentiae; Antecedens probatur tum quia min-tena recipit formas per essem iam suam, non per relationem; tim etiam, quia si relatio esset deessentia malefiae ei se abs luta messet pars absolutio faceret per se unum cum absoluto, quod est euidenter falsum Adducit alias ration e Sc
tu ad iominen quas scio referit: quia haec opinio non habet iis temporibtis se-c .riores magni Oininis, pro re ipsa sui ficiunt ratiosi es adduci. r. Ad rationem pro AdhaCOpinta ne, dicitur, quod anima forma Moaliter non est potentia, Edna .i Crialiter, ut declaratum ei nunc, Si p. prata lenti, III,
quia est principium acti titim sita per quo fundantur respectiva potenti . Aliqui alij, ut D. Tliomas l lixis, dixerunt potentias a milia e si acciden set ' tia de secunda specie iii alitatis, rideri distingtii realiter ab Cllentia an lim ,&a seipsis . Pro hac opinione multe rationes adducuntur Thom illis, sed dii vim sertim adducuntur a D. Thom i a prima
parte, quaestione I . artic t .vbi hanc sententi im ex prosellis substinet Primo laotentia, actus pertinent ad se idem gentis , sed actus potentiarum istarum, nempe intelligere, xvelle sunt a cidentia at simae, ergo potentiae. Secundo, si potentiae ani frae sientis useritia ipsi iis et anim*, sequeretur tu liabens animam, semper actu OpCrar tur; sed anima non siem per intelligit, D que semper operatur ergo Coni quentia probatur: tua sicuti, quia anima est actus plumus, habun anim in scin petr vivit, ita si esset potenti ri principium immodiatum acitis secundi liabens anima,
Tertio Arguunt ali ex principijs D.
Thom Esse,&oporari,in qu clibet crea ' todistingui intur realiter quia elle reductitae e in genere Stibilanta T; ope .Hi velo in genere Accidentis; sic propositio
580쪽
POTENTIARUM ANIMAE THEOREM A LXXIV. -y
probuum quia in solo Deo iclem est cito de essentia. Ei hac propositione ins riint; ergo essentia in rebus creatis, s tentia operauita eius, dii linguunturAE aliter Consequentia deducitur quia disti solum actuum, diueri si in t princiaria: quoniam nusquisque a tu propor- quolibet, quod est impossibile, i. Physitex. 1. Q in desergo una Vi Sentia simpla x, non potest esse pi incipium immediatum diuersiarum operationum, ut sunt intelligere, velle ergo hoc erit per potentias realiter distinctas Iacobus Zabarella libro de Facultati
tio natur suo principio, sed esse &opera bus Animae c. i. alijs argumentis D. mos , sunt diuerit actus: itata esse est Substa quae ctricaciota putat, eandem sentctia intiae, operari alitem est Actus potentia: o probat: licet aliquatenus discrepet ab Petrativae,Cr o principia ecbrum,quae sunt opinione D. Tho tamen hanc sententia, essentiari ei potentia operativa sunt ui Od potentiae mimae disiungi iuntur rea- distincta realiter . liter abissentia animae, quod sint acci- QI artum argumentum Essentia ani dentia de secunda specie qualitatis, iudi-
niae cit actus primus corporis: sed, o om- ro potentiae sunt actus corporis, nec parte corporis: quoniam alique sunt inorga Dic ut int(llectus, ergo potentieno sunt
esse ita a nivire: de confii maturet quia antiani essentia est simplex o ideo non potes esse actus corporis, separata a co pol nisi secundum diu Orsa,&ita secundum essentiam est actus corporis quo ad potentiam, scilicet intcllectum, in opa rata. Quinto, Si anima esset dein realitur
bam : quod est falsum ut patet ins decat verissimam. Pilia iaci goratio est haec Potentia na t. 3.turalis, siue aptitudo ad operandum, ponitur ab Arist. in secunda sis ocie Pi r dicamenti Qualitatis potenti anisu fiunt aptitudines ad operandiam ergo fiunt acciden ita de secunda specie Qualitatis. Secundo. Si anima esset idem quod sua es i. rae. se ilia, ipse tioque potentia essent dein inter sc O nsequens est falsum aperto: quia tunc potentia visita erit idem quod potentia mortua, potentia olfactiva,&ciam omnes Concedunt potentias esse plutes, Vnon vinari, Conse Luentia est e
Anima, in quo Philosophus dicit phan uidens: quia que sunt idem alicui tertio,
taliam mouere appetitum; Consequentia
probatur quoniam Philosophus 8 Physicorum probauit nihil mouere seipsum. Aegidius Romanus ad diicit talem rationem.Accidens variabile,non incit substantiae, nisi mediante accidente in uariabili intelligere, xvelle sunt accidentia
sunt selem inter se. Temo, pro eadem Opinione ita argumentarii r. I tetrita Op randi res picit actum secundum, Op
rationem ipsim, sed hi per perscctior,&nobiliores actus quam potentia ipsam respiciens ergo si poteritia essentialiter,
variabilia, conueniunt animemedian nima ipse, operatio, quae est accidens, e te intellectu, &voluntate ergo intelle set persectior quam anima. citis sevoluntas, sunt accidentiata Maior ii arto, Ex dictis D. Tlaomae Sicuti se probatur: quia maior distinctio non pro habet posse ad esse, ira potentia, ad essencedit ab unitat nisi mediante aliqua mi liam: sed it ata ima diti t. Se a posse cr-nori distinctione . &potentia differt ab e sientia; Q iodn Hemanis arguit sic Ni illum simplex esse disserat a posis probatur: ilia ani- naui potcst esse immediatum principium, mima cum sit acti: primus dat esse: non ta- totale diuersarum opeiationum hoc men semper dat operari, ut contingit inprobat in illo Vbi magis videtur, nam oculo caelo nam antina illi oculo dat esse materia una, simplex, non potest secun si non tamen dat operari,ut patet quia et irri se , esse principium receptiuum di non videt caecus. uersarenti formarum ait critis rationis, ni Propter iras rationes ab arilla trini
si mediantibus dispositionibus quibusdabit cum opinione D. Thomae, scilicet, dc terminantibus ipsam ad diueros sor quod potentia sint accidentia serie minas alias e tum quodlibet posset seri ex da specie Qualitatis, quo lilco real s