장음표시 사용
601쪽
re, quam scimus: verbum est,ergo intendit aet ibuere alit ara causalitatem obiecto Hoc etiam arguitur ratiove sc ZZia tauth ustia quattuor genera causa imber c, scut apparet exta. Physic tex. 18.ctu . Metaph.tex. et ergo illis existentibus se perfectis,et non impeditis, susscienter a=proximatis equetur cfectus ex illis, sistit caulaeuaturales, vel poterit altem esse, si sint ratus liber agentes, quia forma hahelesie aliquo modo per productionem,
f iis equitur productionem rei in esse aestsi praecedit, hoc est, inquantum mouet. e 'ns ad agendum Ideo quando duae causae priores ipsa re, scilicet, ciens o materia, itur tu e perfectae, et approxematae ct non impeditae sequitur essectus, vel callem,otest sequis ergos anima est totalis causa activa notitiae genitae ct ipsa eri materiad nosita sitse ubiectum receptiuum,diel D- sceptiuum respectu eiusdem, et ipsa es sim per actu praesens, cum sit causa naturalis Ibmper erit actualis intellectio quaecuque iu a, cuius Iaesicam cuius metes causa de se, vel saltem aliqua, in quam p id ima potes I. Non enim pote i oppo- tms ei se iis alicuius cause in se relevta prima hypothes re non approximatio, necti upeditio, quia uiui videtis tunc impe
Inflautia de causis cucidentis comparatis adsub Iantiam, excluditur quia sub-tiantia es materia inrua. De responsone etiam per impedimenti m quaere hi de Pirtutibus,s acti sae.Fugere autem ad causam sue qua uomq requiritur ad hoc ut votitia gignatur est dicere quod omnes per e cause non sum S scientis cause, sed requiritur aliquid alti ii, a quo res causavda dependet essevtialiter erra non erunt tantum quattuor cause, siue quattuor genera causarum, sed plura, Pelasiquid dependebit essetitialiter ab alie ira quod non est causta eius. item omnes cause me quattuor dicte sunt accidentatae rei, itur non simpliciter res dependet ab is, nec iv esset nec in fieri. 2 C. te densi dicit expres eoo mea. a. 'o te. omm o. I. Item probat. quod bis..ut visi quattuor causa cuiuslibet rei, beta: qua istar sm,2.Phoc. com os. 6y.Pro hoc etiamtuprobantur diraers modi pavende tenentium clam opiniovem mve emmyonatat obiectum necessarium utermim, vestri ratione excitantus noud
turpo aliqua per se causalitas, cum ip-
ximat , et omne impedimeUtum rem
tum,quomodo salvabit, quod ipsum necessario requiratur, nisi ponendo quinque gelle,
Specialiter etiam illud de excitatione, nou,idetur alere. Quaero enim, quidsit excιtarem aliquid causare in intellectiua potevtia ergo obiectum aliquid calicitantequam intellectiva des agat ergo intera lectiva non es tota caula prima respectu cuiuslibet in si causati, sed etiam obrectu D ea citare non sit eiquid causare tu pote-tta intelleratua , non aliters habet insepou excitationem,qudm ante, di ita noumagis excitatur nunc, quam prius. Haec tamen ratro concluderet mili modo,ut videtur, coutra actionem Noli utatis.
Uude ad ipsam responderi potest , qu)d quando alique forme abeut egi utialem
orsmem, ta quodin. recipitur mediante altera tu eodem sues naticta , sue po-
Dato etiam, quod neutra stratio recipiendi alteram , nunquam ecunda potessinduci ab agente in suo receptiuo, ni primas prius inducta. Exemplum de volitione, O delectat=ne,pouendo illa esse ituras realiter, nunquam sicunda recipitur, nisi prius prima recipeatur,cum tamen ecunda habet causam activam natura em precedentem,etiam autequamst Politio,et in huiusmodi ordinatis negatur Maior; similiter de occi intel-tagibili adiutellectionem honendo peciem intelligibelem,ones causam fecimam, nec reccptiuam intc lectionis. Similiter delum ue, dis nouis activum, neque receptiuum re pectu peciei coloris.. Aliter dicitur, quod qua locumque aliquam formam recipi in suo potentiali de necessitate preexigit ahaforma recepi in suo reculatio, fama e liti. Maior agens perse
602쪽
potes agere, intelligendo de potentia pyc-xima. Et hoc sere receptii umispina prioris sic acci potentia cum reccptiuosior mae posscricris. Exempltim, volitio, , set ctatio in voluntate suestit ad realiter Exempli ' in visa in te liceno, 3olitis, ponendo totaliter voluntatem actitiam
respectu velle sue in eodem suppostio recipia itur , non iubnavatura, nec potentia,
Exemplum de phanta mate, inlisiecta 6-nc:si negeturipecies intelligibilis, et actio tota detur init lectiti sue tu alio, di alio suppost recipiatur forma prior, possc-yior . Exeps turne in acre et i aqua dolesy, ec hic caluattii propositioiito forma prior stactiva respectu posterioris, Pelia, tio recipiendi sciit timem medio respectu peciei coloris quia italibetis in Betur, nihil dialet instantiae uia ibi a citutio proximum deficeret, rc passinum proximum. tu quattuor aritem instar D spo Itis incutia conditio accidit . Nam nec volitiora causa activa delectationis jed obiectisne nec receptiua, sed voluntas sic in alijs ce-ctin diem illas opiniones.
Necessi dicendum , 5hd Maior illa es era, nisi ab eodem sui duo essectus necesse
farii secundum ordinem producibiles, quia etiam non misera, si neces ario est ordo inter formati diuescogentibiis induci-hilas,sicut patet in insatiis positis Uti crsaliter ergo quae cum ill e formata ad hoc uet
tali ad agovisum in receptiuum illii sonis forma oris iam si iii ducta; ergo potes dici, erod pro insaiati pro quo calcabilis, dependet ab aliis quia taenus causabilis nisnathra hic poli astanta, quae praecaeeit r. Igitur fori ira posterior, quo ad,cri depeη- det mcntialiter ab alia in imi vis pcrcle causis in fieri quae sunt asc/.s, et materia. concedi potes igitur hac conclusio , quod prius est intia it trionuatum coucet isse dic ectus is, seditiam posse ius. Patet utractatu e Primo principio Tamen non probabiliter regatur illa Maior ne hos cndatri prioritas alterius formae velut actix respectu secundae, velit rati ovis reci-
o Alim, vel cati ae neces ario prius catasati .
aliam opinio, ne totaliter erit na textremo ait dicit sicut colligit est ut . . . . uersiis locis scopi eantis,qubdavinia intcs i sicctit a xt intcllcctilia su nihil habet acti uitatis , Pel causalitatis respectu intelli ctionis Iesu enim pasci talem causalita
specia intelligibrii qum i ipsi negant, tr et nudus hia ectendum os nihil idem potas agere in scipsum arto pisebant . quia cumhcies si tale in actu quale pasium C in potentia tapparet s. Thy . tu rimo de se l. iancratioAe sequiitieti Gquod idem esse iupotetvita di in actu Cisod primo ridettir es se oppostum primi praecipum taphis noti per ratio veri actus di potentie, c tunc etiam idem c ccessitaeus et materia, quod videtur esse contra Philol. 1. Thys Male 'ria es e ciensio in coincidi, ni Tunc etiaidem rcferreretur a Ie relatione reas , qtio videtur impossibile, s. Metaph; Tro f. opter oppostronem talltim relatre Alim tali r irile ad haec deducunt, quod polieretur quod ei clebet in se agere, mouere se, utpol qhodae ad pra emiam solis illuminaretist, oenon Sol, et lignum ad prisentiam ignis calefacerra se non ignis. Nec es et ratio, quare non sic ale quid naturalitor siccav- satirium ctiam stimque noui in se quia non scitande probaretur. quit quodlibet estit causatiuum cutimcumque noti in se. Ex ictis tropi stionibus dicunt, quoda-gctis, et, utens disti hic a poeni tibiecto, citasti quo risi, ficti merte di Ficulta es accidum in aliqua materea Dran sunt proptercas negatis icta pincipia, quia tunc toli, tur omnis itqtit te veritatis per talia pricipia vegata tia enim ratione hegantur in
Pro te, idem dichnt,ab intellcctus ages topb aliquid cacare sectitio in intcsiectis, obeli, quia iis di iuuitur ab eo tibiecto su quas bi maliter ipsu lumine suo p-f I. c. cndo,rci perficiendo uidi sim, II ratione .icit; cui cu producitur aliquod coi ius iunii nobi mi, in quo sunt saetis e perfectio-NCI. . et cet, diapha reiatas, ta ipsa lux, dic, thr. tib lux hoc corpus perspicuumsacit luit in eum non trans, itando ipsum potentia praecedet aracta talem actum, sed totam simul facetum est secta dum ratione
c uisiciet eis ab ag cte extriisseco prodi
603쪽
c tecrerpus tale aut tale, adesse tale. yedisse Uttatur lux facere illud corpus lumino Ium,quia est formaliter perficiens illud corpus. Ita ess in proposito intellectus arent iuratioue cause scientis, nihil agit estote tecta n possibilem,sed qui creavit auimam, per modum causae e cientis,ipse tu ea hanciliatiratiouem fecit, istas potentia simul in eodem subiecto pro sicendo. Simil)terpout linquod intellectus amens nullam operatiouem habet respectu tutelle trovis, si quate nis habet actionem clyca obtectum tutelligibile, quatevus cilicet agit ad hoc , ut illudi thea rationem mouentis et obiecti in acta ergo ad ipsam intelle tronem praeter illa dii intellectit agens nullam actionem immediat habebit Edii diritur causabit effectjue tellectio ippi et oiij it, quod obiectam idem sermι- cum rem escit tutellectionem di Politionem , h, iuqua ullam relucet in hunta nate V strino ab intellectu a gente, tibellecti: ne sed quassi formaliter concurre ute, respectu intelligibilis.
aliter autem si possibile phantasma
mouere intellectum possibilem, cum tameu
virtus phantastica, et intellectus possibilis sic tu eadem sub tantia animae , C phan-
lectu possibili. Dicunt, quod anima potericonsiderari di pliciter, vel iecundum es en-t rin, Pel secundum,nicultas. Primo mo- eratorum uritia libet parte corporis in ceu principium alicui iis operationis. Secundo modo aliqua putetia determinat aliqua partem corporis, ut organica, aliqva no itinteirectiva, qtιia ipsa sub ratione talis potentia non est in ista parte corpoZis, nec inissa quia in niuila est, quia per se nec in toto nec in aliqua parte sicut nec operatioues
qua per ea nexercentursicut ergo potetia,
eme esset in alia parte corporis, quam eliphatasia, posset immutari ab eo, quod est inphatasta,ita potetia, quae nou ea determitiata a parte in qua est phautacta, sed extra ilia,sic quod non est ibi plus,qt dmiu pede, poterIt immutari ab eo quod est iu phata sit; ita es in proposito: gi i ille potetiae nos mi alligatae, bimersae materiae sicut alte. Contra icta in opinione. Intellectus agetis secundam eum, si hil causat,quod sit forma..ter in phantasmate, sed solum sit rem
hrudit intellectum areet f habebit aliquam res ovem m
Ilud fiat irradiatio, vel illuriratio Iu- per phautasmataiula, utentia erit praeci et di tus Dei ui creauit tale lume tu m-
iliat adiutellectrouem quamcumque, vel tantisin phantasma erit causa omnium ac Iolitim tuteliecti .a ista tam intelle-
c. tua Deo se habet actiud respectu intelle
vumicat valde naturam auimae. Nuctamem videtur perfectiove phantasma causare posse si intellictu, qita excedit nobilitatem eιus quia ejectus equivocus non potest excedere causam am, sed delicit igi-ttι nihil causatum praecise phantasma-ic, Icuta tota causa activa sicut potiit ilia opimo demtesiectione potes esse perfectius petantasmate,sed necessario imperfectius emit nullia operatio siue tutellectio erit in homene perfectior phantasmate , quod est
ab ur lim. Dixta secundam rationem contrare offfredum, videtetur contra ipsum, quomodo animal phantasiata absquesensatione exterioris quid enim ibi mater organum adactum certhisidetur ibi dictinctum subiecto, nisi ponat memoriam sensitivam in alio organo sphautasa, di illa moueret phant iam ad imaginandum. Item fecundo,ex icta opinione Aequitur, quod Avetus in quo non potes poni talis detillicito tu subiecto ullam intesiectionepos et habere nouam quantumci siue habeat obiecta multa praesentia ,habitualiter,
immo nullam potes habere essectiup, nisi
604쪽
INTELLECTIONIS THEOR. XXVII. sos
Hoc videtur ipse concedere, quia ponit, situm cognosci hoc non ci, nisi quia per P- quod Angelus possit habere nouam intel
Hac responsio non videtur Christiani, sed pure Thilosophi pagani,cum e Ggelus
multa noua sciat, et sit beatus in operatrone sua. Hoc etiam non evadit. vultum enim creditum repugnat conclusioni sequenti ex suam compositionem veram potes cogno cere oppositam esse falsam. Sed nunquam idem phalasma causabit aliqua intellectionem falsam aquam xeram, vel e converso. Et si dicas quod phantasma fals reple- sentat obiectum, ideo causa intellectione falsam in intellectu Sequitur, quod idem phantasma manens idem uunquam potest
in, milierem io nece causarea Drmum oppositatin et ita non po- uitur quod intellectus vo potest apprehendere nunc, veram, nunc' sal
habere ex se aliquam intellectionem actItie: ergo si oppositum huius coinclusonis est creditum,principium illud ,ex quo sequitur ilia ones usio est falsum hoc magis patet de velle Constat enim qu3d primum velle malum Angelus immediate non habist Deo. patet igitur, quod ibi agens fuit indi- Llinctum subiecto d passo. Tertio sequitur, quod non oportet ponere aliquem habitum in intellectu quia ad Jam Item quando dicitur quod intellectio secundum Thilosophum cs actio manens
Eriporum dent euh intelligete secundummo um significandi Grammaticalem signi eat active. et intelligi passive tamen secundum rem intelligere es passo, qhod Tertio sequitur, quod non oportet pone intelligitur est ageus: Intelligere eniimn bre alidi iem habitum in intellectu quia ad sigm,ca aliquid,νt ha b c tesse in subiecto ordiuat intelligendum requiritur, et sus iii e et absoluto,sed qiuas tendeus in altecit fecundum istam opinionem quod pha rvm,νt m ob rectis m, sive, interm et non elasmata ordinat occurrant,qua occurreno et quia actionis est procedere ab agente tia ordinate mouent intellectum si quod et te idere in possum eo tales persectio-i a ordinata occurrant, non pote iseri per ines iqκae in re sunt passiones cis mancu- habitum in intellet tu , quia nihil in passo ues in eo quod denominatur ab eis per moda mouenti ordinate movere, aut saltcni lat mactionis, decuntur esse actiones immare habitum in phantasia possunt ordinate ventes contra Thilosophus distinguens. occurrere, absque omm habιetu in intelle ut iovem iactione 1. Physicorum, os .E-ctu ,ergo dic tu phi di i etaphos assignat diuersa cons matur: quia ideo secundum ictos principia propria actiovi, di factioni, quo a negatii habitus voluntate quia ipsa fa nouo polleret, si intelligeret quod illud ci, ciliter mouetur conformiter intellectui, er asgua esse actioncm esset passio quia t&c
goci simili cum mouetur intellectus d phantasmatibus eo modo quo occurrunt fuscithabiti s in phantasia ad hoc quod ordinathoccurrant . Haec tria argumenta pondero.Fiunt talia argumenta conera eos primos Tertio si phantasma causa omnem intelnon oporteret assignare sibi principue actilivm proprium, non eniim oporteret prudentia esse actitiam sicut ars est habitus facti-uus iactio uehetles et . nisi quaeda forma recepta in alio, ut in eo, quod dicitur agens. Item habitus no ponitur praecise ad patiendum rem .i Time impastidiosum modilectionemresective, et causa naturali non omito ad formam, uomenim oportet illud
formem phantasmati diuta nunquam cat intellectionem , quia nihil habet contra-jahil compositiove fallam repugnautem reum, ergo non oporteret ponere aliqvcm harationi termitiorum, quorum phantasmata bitum in intcsicctu, si praecis est. passa ussunt in virtute phantasilica; aut si quodam ris ectu intellectiones.
modo potes, sicut respondet , quod per Probatur prima propositio: glii habitus num oppositum cognitem potes: Iu moppo es, quoi te mari volumus et habitus ha-I bentem
605쪽
bentem traficit , ct opus eius homira redilit exsecue o Sthic rum. Omnia itia at-bita hiit atram activitatem habitui. De in quomodo intellectus de cuire id lut aedo, vel argumentando, sic phant. ma causa omnem intellectionem. Non enim videt hi intelli ibile quomodo phav-
trisa a discurrentia caligant omne nuta, si irram. Consirmati re quia lintellectis; con hortes . .ed Z.sclavdet in talem habitudine qualis est ipsorum e x natura rei non calcat relationes rationis Tuta quati occmparat ea, ut digerentia, ut contraria ut totum Spartem, et huiusmodi, ergo sola illa collatione caligatur relatio rationis, qua nec in esse vec in cognosci consequitri exta cina ex natura eortim ergo Ttrema cη sunt cati-sa illius ae istic allui. Item,quomodo causabuntur intentiones Logiae diei relationes rationis Si enim phsita a causatimum intcsiectio vem, haecumque causetta ab eo erit realis, quia illae itur esse realis ii tellectio, itas causatur immediate Are vel F pccie repraelantante rein in se, ergo nulla tutellectio causabit
et evtiones logicas,vel relationes rationis:
ertia intellectus imc Ectu suo poterit conferre obiectum ad illud, atrae collatio cav- fuit relationem ratiosis, vel icteracionem secundam in obiecto. Item, quomodo reflectethi intellectus praescitum suum di hoc qiso modo erit in potestate otentiae re leti vis. Si enim hantia malaissatis aliquam intellectio vem habet nati traliter causare reflexiocem perissam actiouem: pari ratione, et reflexionere ex ovis disci in initu, ut dicit Aug.
t de Trin Si autem uot hahet causare re flexionem, sed tantum actum abcolutum injicie occurrat aliud phantasma in oti,i
detur posse assignari quomodo posset esse a
liqua re ieetio super aliquem actum. Item cito modo illi di ovillificat anima uotoninem actiovem suam naturalem , quae et 'erfectio natu alis tam persecti entis, sic illi causet phariasmet Lot lamen im perfe&ionem videtur posse a arephanta natu intellectu bae excedat nobilitatem eius , ista effecto equivocus non potes excedere ca Gam qui uocam sed de-
ta mae si it a tota causa cliis Lycte es e pri 'ci pha asinate sed perfecti eo, radii: Iare sectio ei et in homine maior ipso phantasmate, misi taurilissimct die.
Issarum sex rationum fictari, contra opinionem Thomae, et G fredi. Trima non cogit coirccos dic tenim sibi crutatem communem omni opivio vi siue enim phantasma ponitur causa actitia intellectionis siue Apecies intelligibilis sitie intellectus , cum quodcutaque sortina sit principium naitii aliter agendi non libere, nemper que pote littari, homodo opposta possunt causare in in te ectu,ut nunc opinio vera,Peluicuti de aliquoitinc opinio falsa,velector de eodem.
Secunda non cogit, qui et prudentia ponitur principium actium propter actum alii in qui es actio, ad quEnuus propritis e tenditur re regi Iaad regu ritim sicut propylus actus artis caetenditur ad alium, titeri factis , licet tamen neuter habitus siet propra principiis mactivum essectu tui a
Item illud ecundi Ethicortim I abit test isthabcntem perficit, c. Debet intelligi novissectit,h, quia non sit bonium reddit sed latitum inclinatiunct/ arto cocludit cum te tis poderato, scilicet,quomodo habitus discurrit,uet phanta mala ordinato tu discursu occtii rantra uti ponatur ille habitus in virthte phantastica, non in tute sicctu,quod forte concedere t. Seaetum ver quaerit quomodo in potetiate nostra si , quam intesiectionem habeamus poli alteram ct per quid cognoscitur actus, si per quem reflectimus 'Trimum quidem est propter voluntatem Secundum
est per vestigium derelictum ab actu ilio, Pgitur illo crelicto, potes habet iactis reflexus per illud elicitive, volvvtate imperant et pote non haberi, voluntate imperante aliam intellectioncm. e liter potes dici, isod cognoscitur per phantasmata, quὴ primo enci chiectu secundo causatum ab obiecto Tameti noueritveces ipsum causare intellcctionem ivtellectioms,nisi qua do 'oluntas impcrat. Seculi dum videtur ponderandum. Sintilla comparatio est relatio rationis, quam extrema irata sunt calcare in intellectu . Si enim ista proposcio est era, hinc licet intellectiones
606쪽
Iectiones simplicium comparatorum caulentur ab illis, nou tamen com=aratio illasque est in actuto latiuo , quo causatum in
Posset dici, q aliqua habitudo cons
a vim mea tremam ire, et illa cognitione co- qurtur extrema coges ita puta qualitas is es reali s,asi non coit equitur exti Cyclaia rethec necessciri in coguitione . possuriteamen ipsa extrema cacare actum collativum elicuum, quia voluntas imperat , calicato alitem actu collativo secundum talem rebectum, qui nou conseqxitur eati cana in rei cavistur relatio ratronis.
Tertia opinio ponit, quod Ditelligibile, ut simpliciter praesens e lectui nou perspectem intelligibilem seu per phanta ma, Hillustratur ab intellectu cecidi est iniutellectu possibili, Pt in memoria ut autem immutat actum intelligendi , exin eo ut in intelligentia oculit notitia term na- duriu ipsum obicciti m. Et eleantum a dicta duo intellectus es Ipassivus , videlicet inquantum est memo- ia habens obiectum smpirciter praesens , o inquantum intelligentia I ab obiecto uic praesente mota ad primum actum iv icilietendi. Sc intellectus fastus tu actu primo mi irati acumine suo potes odere, indiscurrere in unoquoque quid fit, componendo, deurdendo di gerentias convenientes, cudiis iso, et ratiocivado, et sic inquirere quod resuerat intellectussimplicis propter quid fit res ectu complexi,ut respectu cou-Huctionis stibilis. Et tu isto discursis intellectus , inquetu-rtim discurret, est activos, inde tantum tamen concipit ei uus.
Me idem tuam possuronem de passio ve
re ectu notitiae prima implicis, O consu-fe re actio' e re pectu notitiae dictivcne in-tieulgatae, Dedet eri Cti .rctaret, et corrigi rea ibi, hi inquirens de Circe pio activo a-etiovum, ualium, sta licet secationis, intellectionis, ponit, quod i h d principium est aliquid in ipsoammato , non solum obiecturn extra , si cisto in sensu poni cyscctas impressa in organo Natum inclinat, unclinaedo excitat potetitiam, di quasi euocat ipsam ad propria operationem. Ita hautasma in Pirtute phaut ita enclinat
tutellectum, ita quὲd intellectus inclinat 'fit j vltima dispositione ad Nicicdum intelia
lectionem, tamquam suam propria operationc Et pro Ba opinione adducfit ibi vina ratione pro sis ac, ibus quia sunt vitales, milla actio Davscendit perfictione agetis, dialea de actione mavente in agete, raitiae sunt proprie actioues, di denominant proprie ipsum agens , sicut Dicreese habet ad ip tim lucens,non illuminare. G hoc concordat ratio, Ggus linita usu anima format in se triagines, tris rum , quae tres rationes adductae Isita utit prius pro prima opinione. Sontra. Neutra istarum opinionis m, nos TCtractata,nec retractans, videli rus se,cra Nou retractiva quia aut ivtellectus factus in actu secundum notitiam primatu confusam , es activus Puteste mi respectu intellecticuissecundae, aut viri te, ius notitia primae confuse. Si virtute mi, nou νι-
detis rationabile, quod aliqua cai sabo sepe actis a respectu perfectioris in aliqua pecie, O nullo modo possit esse caissa acti,ua respectu empta fectioris eiusdem bis Intellcctis a 'tem coicida, ct distincta, alibi videntu es rvtellectiones eiusdem ratro itis: qma eiu dem obiecti, ergo vide: aer incoueniens quod intellectus de se possit esse causatius re pectu secundae intellectionis,qua est persectior, di non respecti primae. Si autem dicas, quod respectu cuncta es iactitius virtute actus primi. ocltra,actus imperfectior non poteli, se ratio formalis carisaude actum perfectrorem quia tunc non es et unde, si probari Deum esse persectilitanum ens ibi mittes posset excedere comm suam totalem inperfectione cognitio autem di tincta sibi oortior cognitione cc usa ergo illa confusa non est formales ratio eliciendi,vel causandi illam dis enctam.
Opinio eteam retractans non videli rus se pera quia qux ro intestigatur per inclivationen et aut aliqua Dyma, quaesit in intellecti ,per quam inclinetur aut nihl . Si nihil non mage ruesina turn v cc , quam prius mutuabat: r: si aliquas syma, ait actus intestigeudi, func oppositum opin. eum: quia obtectum Hr; fabri actum, altitaliquid prius acti intelligetidi, Pt jecies, quam ipsi negaLI.
607쪽
item in causis mentialiter ordinati m. ferior non ivclinat superiorem , sed e conuersio: rejectu autem intellectionis pars intellectiva es caula Iuperior, qudm pecies alicuius obiecti , patebit in sequenti quaestione ergo obiectum non inclinat
intellectum I cespondeo non est habitus, nec actus nec pectes,sed quoddam quartim. o utra quamuis hoc flatim videatur inconveniensu tamen arguitur sic. Sit illud quartum E et tunc si . Aut sitie illo, Cessiti intellectu tota virtus activa respectu utellectionis huius, aut non . Si ergo sive ilio potest intellectus tu hau intellectionem: et ita deterrerivationem omnem requistam: quia haeriue hae inest determinati ita: et ita se propter mulieri neces Olim . Si non ,ergo dat se birtutem actiuam, vel totam, Pel partialem ips telle elui, et ita actio non erit ab intra, ut d totali principio aestuo.
DT Quinto opinio ponit, quodjecies obiectippe in intellectu, vel ipsum obiectum in se prae-3 seu eugignens ,relectratio gignenda noti- 'iam aequalem in intesiectu Et ipse intera lectus tantummodo se habet tamquam materia te, vel informatus illa species rei per obiectum supplens vicem pectet. . hoc arguitur sic per Comment . .is.., de clima, inmeri s. Intellectus se has.. ira et ad formas niuer te scut materia..is prima ad formas indiuiduales . Et alibi; nimis anima, ra es insimum in genere intel- . . ligibilium sicut materia in genere entium. e f. is de C mma dissi Thyst Intellectas i. ante habitum est in potentia mentiali, si-ψe.; cui materia anteformam. Et i. de cimara , intellectus ubi es eorum, quae sunt auteintelligere. Ex omnibus sis concluditur, potentiam intellectivam respectu intelligibilis esse pure potentiale sed quod est pure
potentiate, von potest me principium actiuum alicuius eius, si informatum atra qua forma di tunc privcipium formale erit forma. fguitur,lterius, quod ipsa forma,
quae est principium agendi sit similitudo obiecti quia sicut factio est formaliter per
formam qua faciens a milati r facto: ita actio videtur esse formaliter per illam formam,qua geli assim elatur obiecto: ct ita
ista similitudo erit formatis ratio agendi.
Ud hoc etiam adducitur, quo dea etens in determinatum non potest in actionem determinatam,vel Irca obiectum determinatum misi determinetum. Intellectu, ess determinatus ad omne intectio ibi odi ad omnem intellactionem, ergo ad hoc quὴd intelligat al/quid, requiratur deteraminatio aliquari illa non esinis per De ciem miciligibilem, igitur illa species intelligibilis requeritur, Pt principium de
Se aeta opinis quae redit in idem quantua coclusionem huius quintae opinionis est, i* quod ipsa notitia naturalis emta sue
Et nunc sicut ratio formatis gignendi
peerem actualem uae dicitur notitia a
Piualis, si ratio obiecti Pel species obiecti in memoriae ita equitur quo ad proposi-
Patio forastum,quod ratio frematis gignende notitia actuale nies prιmum obiectum, vel aliqua Decies in virtute obiecti .
Et hoc ita quod quando obiectum est ius praesens, ab eo egreditur, et generatur species, quae es intelle dioe ctimaritem noues in se praesens sed per speciem in memoria tunc per illam oeciem vel virtute illius Deci et gignerueat aspecies, quae essintellectio. Pro ista opinione,quatenus dicit specismintelligibilem esse votitia in actualem a ducitur Aug. 1. de Trinit. capri. vel . tibi e e. tu quit illa tamen informatio sensus, quae 33
νi is dicitur, Noto imprimitur corporci quod videtvraquod autem imprimitur, vel gignitur a solo corpore e t species,ergo illa species est,im fecundum, Ligustinum. Hoc idem secundo probatur per Philosoph. I. eis rima, qui vult, quod idemst ovatio, auditus quia idem est actus actividi, hi et per I hilosophum s Physicorum med natio in actu causa speciem ovi I aIsre , ergo illa pectos causata is idem cum auditiove: et ita species intelligibilis, ta intellectio,idem utit. Aucti stomarum duarum opin. vltima rum improbatur per quaedam argumenta facta contra opimonem si cunilam Nam effectus aeqi Iuocus no potest excedere in pe fractione causam aeque uocam,sed de tin
cesar ab ea. Intellecti e et jectus ae
608쪽
INTELLECTIONIS THEOREM A LXXVII. so
qui uocus speciei intelligibilis: si ab ea sola alius Cenditur, sicut patet per experien-
causaretur,ctitas piliciter esset imper tiam .Patet etiam secundum, fugust. t. defectior oecie intelligibiliri quod non est TC u. cap. 1. quod tu attento multum rema-νeri m. ne ut species post visionem, quae non remam Icta ratio, quae fuit prima contra secliue ne in oculo non attendentis. dam opinionem . mitius est euidensio utra dista tria media potest responderi.issa; quia species intelligibilis est nobilior Ad primum, quod potentia intellectiva est,
phauta male ua intelligimus, intelligimus autem ea, Secunda etiam ratio, o tertia contra se inquantum ipsa habet formaliter tuteli cura am opinionem, non sunt contra istas retionem species autem non est nata habe- . llae ex ratio ves quas non ponderaui, pos re eam,nec esse ratro habendi illam. Aod sui hic fieri. Nam primo habitus, dic adducitur od etiam separata haberet a- Similiter habitus non bidetis necesa utum,si intelligatur habere subiectivost parius sicut at gutum est ibi in quinta ratio te quod non . νι deletet, si essective Asboune Similiter quomodo fieret di cursus. Si fio non habet passum naiso agat, praeta- militer quomodo resexto quomodo causae pue si nou est uata esse principeum agor direntur relationes ,rationis, siue intentiones Noe aliud, quia noue si factionis principium,
Logitat. Quomodo complexiofalsa,cuias sed tantum actionis immanentis in eodem sentitati r tamquam Perae,si sola pecies in sit hecto cum ipsa. teui bilis genita Ephantasmate,esset,a secundum poteri dici , quod maior
io formalis ovi vis intellectionis illa scilicet nihil videtur essentialiter ordi Similiter tunc species esset magis poten bara, V Falla est in his, qitae non possunttia intellererita quam intellectus, et ita ip ex se conse a finem ad quem ordinalit: r,fa eparata haberet euu em acti m sicut ca sed tactum acetone extrinsec dantis sibilo e separatus calefaceret. Similiter Est in taliquod accidens per quod operatur, at-
relligere non videretur proprie perfectio tingat finem suum dic est hic ipsius intellectiis, quia nihil videtur essen. . sed tertium, illa attestatio est vosvntialiter ordinari ad illam operationem , ad talis, qua vehementius applicat se ad obte- cuius principium se habet in potentia con clum poten: ia cognitiua inferior vehement radictionis, sicut ad accidens per accidens, ius patitur ab illo objecto, et ideo perfe- sicut calefieri non videtur propria perse taliut cognoscit incet non agat ad illum sectio levi, ex quo lignum se habet ad calo cundum acti m. rem sicut ad accidens per accidens sed ita Se contra secvirdam opinionem argvi
haberet intellectus, secundum istam opi tu specialiter, quod ipsa sit falsa, tam innionem ad speciem intelligibilem, quae es sensu qisa in intellectu in sensu, quia si e- set principium tute lectionis igitur ea cies sic, quae est,si , sit eiusdem ratro
tera Similiter,tertia tam intensu qudm tu is cum illa,qua est in medio Elia in medio intellectu posito eodem repraesentante ima erit formaliter visio , ergo medium forior attentio vel contactus facit actum per maliter habens eam, erit formaliter vi- fetaiorem . devs Si autem praeter hanc speciem inra, Idem vim habens eandem speciem in D, quae ponitur Piso, sit alia alteritis ratio-telligibilem vel phanta ma, perfectius in nis ab ea . alia eiusdem rationis dum imtelligit illud, ad cuius intellectionem ma Ia, quae et in medio habetur propoliti in scigis codatur, dimidus, qualido minus. Ita e luet,quod licet illud quod et visio, dicatiam in sensu, eodem obiecto praesente, et iis tur pecies, tam ea es aliquid aliud prius eodem lumine, in eadem distantia, per eo in oculo, o te rates rati oves, et illud uetfectius videtur aliquid per maiorem atten communiter dicit r, et oecies. Et iasperiouem tu vide do. Patet etiam ex hoc,quod cies proprre dicta d Terra cab act/one.
magis quandoque laeditur visus propter in Si dicas quod pecies in medio dissere diorem atteutionem immo tacteris paribus, specie uiculo pryter diuersia reciprentra,
virus oculus magis attentus posset multum hoc nihil est quia sicut albedo es ei demo fetidi in Psrone alicuius, in qua minus atro v. in lapide, et equo edes tram que e t
609쪽
stum patera. qua in oculo caeco, mancnte tamen sic mino,ut prius,causatur thecies,
es Piso, Ita etiari ocu o bene di bolus illa qua es inmedeo ex horiqud ipso or-pter pei bicuitatem,traimque et diapha veitatem,ex fecundo de Atii Ma berat Formaliter visio ded pDor,isionetiuo etiam hoc de tialictu sit fassum,nu. V ' gera o aliqua dicta sic opinati
titudinem GDntialiter consistere ius visione. oniunge Liud dictum, quὴdituo formaliter et oecies ta sequetur et beatitudo nostra erat formaliter essentia d.ultia. roseatio:beatitudo formaliter est,ilio te-cundum eos, vitiosormaliter sipetae cundum eos jecies est Formaliter suntiactutum ergo es entia diuina est formaliter beatitudo vostra. Sed haec Cocti pio est incύ-ueCirti' aut neget flam praemisia se Piso in me ut ponant quod essentia diuina Dabet altamspeciem die aut beatitudin D ei evtialiter molio,qud mi affa,cionis. Si dicatur,bbi et oecies Melligibilis alta ab obiecto,illa fiuntellectio, d tibi uometi alias ecies ab obiecto, ibi intelle- esto non est obtectum in beatitudine. Igetur neg rentripeciem aliam ab obiectio in actu sed non negatur esse alia ab obiecto. Contra Nullius obiecti est alia pecies interrigibiles nisi sola tutellectio, secundum illos,rgit: ecum obiecti es intellectio alia aorpho,eius eis species intelligibilis igitur ita debet concedi species in visione Dei, sicut in intellectione cuit cunisque alterius
Nora, quἰdiu dilectionis ad obieris in yiantum es motivum indictus, siue ma-
dum modum relativo um stum vel caloris ui iam: Otto etiam nichem ad hes et E
ad obi dictum, ite itiati ad te minan
Non euem tantum intellictis nobis DC ca quod ipsa est dierentia i Iara .re
nfida sine prima in titillectibus em,
siseret immediat a Deo in me Prema non es rede Betria:e u idem abso-
ram pos etsi era ab alia canna obiectisti. Secunda non
si ad aliquam caussam, quia pomis omni-hus caulis, praeter hoc registram in talia. rei aliquid terminas Pater enim diuiden-co, non esti forma necessiciens Patet. Uous uis,quia oblictum, uetusspriinum ciunt o quod est actus, novies pro te quod ama-ttim elicitur actus, ncc stimateria circa strue in liue Exciva.
st relate mensurati, si leuia similis illi . quia noti mus senim requirit esse circa quod fit,non ecbuc si neesola relatio mensurati es teri modi fedo,nnis senilis, cilicet non mutua etialis L terminati adici minans modo pradicto; adire in hic co- eurrit inter eadem absoluta relatio cη rati ad mensuram, sed potes poni formas toralia ab Issa relatione termiua I. contra fecundum, et quaritim quomodo est alicui identica relatio adito caligam nisi dependeat essentialiter non cama, Pita quattuor causaeibs olent ades rei. Item obtectum potest nota actu cae, Lente,quomodo tunc adesiden regat e relitiam realis: cum terminus non sta Hae duae rationes videtitur concludere
610쪽
INTELLBCTIONIS THEOR. XXVII. scio
det mentialiter, quando etiam obiectum camat, non dependet identice: quia pol et eadem aliunde causari frequenter etιam est circa non ens. Et si dicas, essens in pSciri quod sic sit forma absoluta, vel procedemus in in initum et ipsa non est obiectum terminans ed illud cuius est quomodo ergo Philosio hus septimo Thypodiaua dicta de habilibus procedunt. item diserevitare tarum relatronum omnit,quia intellectris quandoque terminatur in intellegendo ad aliquid, d quo non molietur, puta, Deus ad creaturam, vel ad relationes intrinsecas, vel aίtributa, cum tam CDla essentia moueat ad intellectionem,alio auiu quod e et eius obiectum primum erant ra, tunc intellectio Dei haheret relationem realem ad Creaturam, vel ad aliud obiectum. Item secundo, aliare magis Num motr-ulim,quam termitians requiritur ad unitarem actus.
Id primum ictorum duorum sitiare Non potest aliqua relatio tertis modi esse ratio, uis tantum, scuto illa secundi, qua sentia diuina dicieti mouere ad intellectioner eius, ct conster'. sic quia non sit ei ren tia modorum cri totelis penes esse ret, et
rationis sed pencs inrituitiis, non muto,
quia si mutuum peties quantum, et quale, sub lautiale, vel accidciale,in actu primo,
vel secundo, ita quod quilibet modus po sit esse quandoque realisi quandoque ratio
d Ouaestionem respondeo , et dico , quod intellectio actualis es aliet ad in no-his,nou perpetuum: ted habens esse,post non esie sicut experimur Iti iustas oportet pone re aliquam causam activam, et aliquo nodo in Gobis alioquin non siet in potestate nostra intelligere, cumbolumus, quod p seli contra Philosophum D de se clima;ap oesio paret etiam hic quὴd oportet concurrere auimam, obsecium praesens, hoc iv petie intelligibilis sicut dictum est iu prcce-
deittiq/tactione . quia alio modo non est presens, ut actu i/:telligibile oqiuendo de sensibili obiecto, di materiali. Dico crgo tutic, quod ictius intellictionis non It totalis causa actitia obiectum, nec in se, nec insua pecie sicut apparet per rationes contra securidam, quiuiam, sextam opiniollam. Et etiam, quia tunc non posset fatuar imago in mente, ut mens est: quia nihil ipsius meutis haberet rationem parentis . Nec tota causa intellectionis est anima intellectiva, vel aliquid eius formaliter, propter rationesfactas contra primam opinionem . Otiae ratio explicat rationem Thilosophi h et dea, clima , de qua tangitur a guendo ad principale ad p amam partem adduntur etiam alie prohabilitates ad hoc,
Et etiam quia tunc actus non es et similitudo obiecti, nec dissingueretur esentialiter propter distinctionem obiecti, quia essentialis distinctio non est ab eo, quod non est causo uec esset simpli iter xcjectior intellectio perfectioris intelligibilis polito 1- qitali conatu hinc inde eae parterent ectgly.Probatio,quia posta causi totali es cacius operante sequitur perfectior ac Io, ita banima esset cati a totalis, ubet cumque ipsa ex parte sit perfectius ageret ex maiora conatu perfectiorem intellectionem produceret, et ita intellectio Dei novisset perfectior intellectione mu cae , quod est contra Thilosophi ho. Et hic. i. ponentcm felicitatem in peculatione obiecti perfectis t. Videtur etiam, isod tunc esset infinita actiuitas in intellectis sinet avitim etd activus, respectu omnium ititillectionum e quia ad
unam intellectionem, nitis ration L eqvrritur aliqua perfectio in causa illius intellectionis, et ad aliam intellectionem ait rius rationis ,reeti iritur tata perfectio, vel maior ergo habens hanc et illam aes perfectius,qr dm habens ictam tantum, di ita habens infinita tales, ut totalis causa est infinitum in perfectione. Stmeliter , non videre tui quomodo aliet a tota scientia contineatur virtualί- teranobiecto Visola anima intellectiva haberet causalitatem respectu actus , Thahitris. Ex istis soluitur quomodo sic. Si ergo nec anima stola nec obiectum solAm sit causa totalis intellectionis actualis, et inaJ- tabidentur requiri ad intellectionem, A qu tur, quod isti duo sunt xna causa int grates eui notitiae genita. Et tia est sententia Aug. y de Trin. c. vlt sicut allegati m fuit arguendo contra mam opsη. Liquido tenendum est, et est tali-