장음표시 사용
651쪽
no obiecti Patet lama in obiecto tantum est relatio rationis, ergo ipsius intellectus Igitur icta mutatio, quae sit ad talem potentiam propititiam, videtur esse ad aliquam formam, per quam obiectum intelligibile
est praeseus ivtellectui q tae Di ma erit prior naturaliter ictu intelligetidi quia priorelliat ira potentia optu ria, quaqsis lpoteus fusilli re, qudiavit actus intelli- nudis, illa autem Drina que per obiectum est lepra eas, Pocatur j cies, ergo ii iu-tellectu bonere reciem intelli ib. loen e rite itur aerarine, tum m ce deussi . Etia alte ephi themi itellectus quati do est m potentia est ut ii , ante addiscere a te iis tuos habet sopoteu-tiaoci levia i ivtere trilligere obiectam autem se nou hibet illici V deodem nitido; intellectu si di ih t a ster per hoc, quod est mutatur, sim in ii iis mutato termitiatur ad aliquam formam, ergo ali Iasorma preceduactum tutellectionis i tam non voco nis speciem. Iu Ista quaestione negatur, omnis ectes intelligibilis praece eps naturaliter actum
l. intelligendi propter rationes positas ad prii . s. nam partem quaestionis.sgi Modo autem ponendi essisse . Habitae si impressique peciei sensibilis in orgauum secus toto illa progressit: sque ad Pirtutem phanta flicam iut illectit sagens abstrahit ab ipso obiecto in ph mtasmate, et immutat intellectum possibilem adsimplicem toprehe quouem Gyeatia , ita tamen, quod intellectus possibilis alisiam peciem impressam recipit, phantasmate nece iobiectum praesensi istellei tui nisi quia D cies praesens est in imaginatione. Et hoc probatur ex illa deductioiae sensus enim recipit speciem aliam ab actu, vel quia organum est eiusdem rationis cum medio vel quia species illi recepta est dispositIo propinqua ad actum tentiendi recipiendum: neutrum istorum coucurti in tutellectunc enim intellectus Pirtus noularga uicaridi de se sum medio ita ad actum intelligendi igitur intellectus nullam peciem,
cipit priorem actu . Hae edicitur esse intentio Arist. s. e. - nima,νbi commendat antiquos dicentes antinam se locum specierum non totam, sed intellectivam, hac aucem distinctio, si I.
non videtur esse bona intcsistento quod
liae partes non habeUt species . ut enim prcies iv parte ensitiva sis quia aliae partes non haben species ,rt loca sedit subiceta habeo accidentia, intellectus autem habet cis ut octis quia Pt formam exprcsesam usu impressam. HI etiam accipitur ex eo quod dicitu
3. de Acrii et a quod peculamur quod citi es tu pharita matibus Gri: siphalitas aso. ita se habent ad intellectum sicut sens-o sibilia ad ensum , et quod vihil inti igimus mi phautasmate, et plura sinit adi .cit Philosophus. Ex his concludit, quod nullam ponit speciem ivtelligibilem quias Aasoucreetur, intellectus non specularetur quod quid est in phantasmatibus sed et specie in e igibili similiter voti oportet t/ siccium conrterti ad phati a nata sed et cm et speciosi telligibilis tu qua haberet obie tum praestas adri tam conuerterct: r. Sic arguitur contra hoc quia per Thilo et g. Ophum ibidem necessatium est , quod aut res in manima. aut Decies earum, at res non sunt, non ergo sectari. Dicit, quod ex parte ivtellectus sis cies impres a q/ ceti habitetis, Pelacitis, rei
species expressa , qui es species in phatitasmate, e quid litas , quae qui diras relucetis no hautasmate es species eripectu singularis . Non enim hic apis et tu arama, sed quidditas, quae e t peciei respcctu huius lapidis . Haec etiam ponitur intentio Aug. Uriaevit quod Verbum gignitur non exb cie intelligibili sed ex habitu. Dicit ecim i c. de Tran cap. io. x . uod ex ipsa scieatia, quam memoria tenCmus,nascetur cr-bum; et eodem tti cap. 1. I 8. Geuitur Verbtim de scientia quae manet in animo.
Item,ad quod aliquid per se primo est in potentia per se illud et non aliud recipit ab agente proportiouabili sed virtus apprehensiua perse solum est in potenti
ad cognitionem August.2, de riuit. cap.
et ipsaforma, qua visu imprimitur, i
Idem ponit Doctor quidam in gandolpe Ce fciem intelligibilem, di pertractat illam, set p. tiouem de organo quae tacta es inpositione et
652쪽
AT INTELLIGI B IN TE L. AGENT THEOR. XXIX. si
Tonit etiam aliam ratione talem quia quaecumque potentia ei in potentia primo ordinata ad aliqiuem actum, primo per sic, tur ecliudum actum ab agente proportionato praesente sed potemia apprehensiva esspotentia primo ordinata ad hunc actum Icilicet ab prehensionem mergo ab agente pr portio I rto primo potentia perficitur si
cundum actum ictum,qui es apprehender s. per consequens intellectus ab obiecto proportionatoricipit coguitionem, o non specifra foerra istam opinionem arguo sit c. Sive intellegatur singular siue noti,non est cura ad propositium: certum eri enim, quod niuersale potest ab intellectu intelligi magis pam turd Philosophis, quod intellectus est potentia distinctata potentia sensitive, propterivelliationem,uiuersalis es propter compositionem, diuisionem, et propter syllogi alionem , quam propter cognitionem singularis, si illit intelligere ingulare.
Ex hoc tritur manifesta quod intellectus
potes intelligere rue uersale, accipe hanc pro petitionem Intellectus potest habere obiectum actu uniuersale, perfecti sibi presens in ratioue obiecti prius iratura uerquam actu intelligat Ex hoc sequitur proni suum quod tu illo priori habet obtectum sibi praesens in specie intelligibili. et ita habet spectem inteVigibilem priorem ae dum
GCntecedens assumptum Pruetur satis manifenum quia obiectum in rario ne obiecti, si prius natu aliter actu igitur,mueri alitas , quae estpropria conditio obiectium quantism obiectum praecedit actum intelligendi, sub illi rate one oportet siectum esse praesens: quia prasentia obiecti, praece,
dii naturaliter actum intelligendi consequentea, obo P, imo ex parte, nitie alitatis obiecti Secundo ex parte praesentiae. ex a leuem herialitatis oblecti arguosex viis eis .i rubi duae primae limulitur exparte hamasmatis , repraesentantis , duae ex parte intelli tus agentis, Qua expa te comini, moris et minus communis.
T, imo arguo sic Species ex hoc, quod talis species habet talem rationem repraesentande, et hoc re pectu obiecti, sub tali ratiotre, hae cntabilis ceto eadem species manens, non habet duas, uicnes impresentatiuat, nec est re pectu duarum rationum repraesentabilium , sed reprVtartare obiectum sub ratiotae,niuersalis , di siegularis ,requirit duplicem rationem reprcheniatiuam, raret respectu duplicis rationis repreleviabilis formaliter igitur idem manens non repraesitat sic, largo phavrasema,quod de se rep ssentat obit tau in sub ratio uesivgularis risu potest ipsum repetλη-tare sub ratione, ni uersalis .
Vel potest licio mari ratio. Eadem pecies et eiusdem rationis, non est per se,c- praesentativa biecti tib oppositis rationibus, preteiitabiliseratio singularis, o ratio,niuersales ium oppost ratrones inu:-gnoscibili inrepraesentabu , ergo nulla eadem species, inius rationis, potes isse representatuta atriuitis obiecti sub rati Miniuersalis , et singularis Species iuphantasmate representat iugulare si ratione sugularis Gergo non potest repissentare sub ratione aemuersalis idem obte
Maro probatum quia species sub illa ra
tione repraesentat obtectum, qua mensuratur ab obiecto cedidem non potes mensurari duabus mentaris oppositis, nec conuersoriti culmo stat ceretur, ecundum Thilo, hum i. Metaphy, ergo eadem species non potes repustulare duo obiecta oppos- tau nec idem tib tuccis rationibus obiectivis oppositis.
Rivpoqiletur, quod species eadem sub aliori fatis luinine repraesentat obiectum sub alia, et alia ratione, sicut nocte luccvtra in limine diei te ivstitant se sub ratione colorationis coloratorum tam lumine autem noctis vibratione lucent rem . Sicini' oposito per lumen Melitatus phanta.
ta in obiecto. Contra. Reressentatilium prius naturalitereti aliquia in se quam in tali lumi e, vectas reprae entet. quia enem est talis pecies, ideo congruit sibi limen in quo reprie sentet unum, di non aliud alioquin posset poui, quod eadem ecies cprssentaret co-torem e Paeonum , quia oeci stilla ruinaere tremulo tire raesectaret sonum. qu fecundum qi od concurrit medium exta Infecti num edio conna Iural ccnilingitur organo ali-
.itus: xt in aere illume nato, perspicuo,
653쪽
et sectendam, quod eli conuenicus organo visus repraesentaret colorem, ita non possit ostendi aliqua dis litictio repraesentatiuo-nim In illo igitii priori oportet intelligere Phitatem speciei in se, quam consequiturynitas repraesentationis, et obiecti reprae sentabilis per ipsam, inquantum per ipsam repraeseviatur es se aliquid, quo de iidem in Ilio priori non potest habere ditie fam rationem repraesentandi, nec pote id repraesentare idem sub alia, et alia ratione repraeseutabilis. e forma sic rationem. Elimcntion repraesentat . quia lumen in medio et eius m rationis fit e videam nigrum: quid ergo DLivetiit essentialiter repraesentatiuum d repraesenta imo C tera es tamen pectes , ta repraesentatiuium albi ta nigri S per conseqtiens di tinctio tum tuis non causat distinctam rationem repraesentalidi, vel repraestritati sed manente cacem natura repraesentatiui semper repraesentat idem repraesentabile. O eiusdem rationis, non eIlergo eadem sub diuersis rationibus. Confimatur ratio quia repraesentativunt lumine perfectior no repraesentat aliud, sed repraesentat idem, clarius tamen, ut patet in lumine Solis qud metunc ergo licet Decies in organo phantastico in lumine intellectus agentis clarius repraesentet 'gli Iare, vi intellectus possit melius illud iteraligere qud minuum in proprio, scilicet pharasmate, nunquam tamen repraesentabit obiectum uniuersale sub ratione,niuersali , perlatio cumque tum curi Exemplam coram de nocte lucentibus, nonia et sed concludit o positum . Namat, cro,an eortim, representativo representat ictam diuersi nod de die,et de nocte: an alio, aliore- prae entatituo. gon eodem: quia illa tunc, praeseu tarentur de die, sicut de nocte quia
repraesentativum prius est aliquid in se , qud miniati, et tali lumine reprehentet. Si in alio, et alio reprelentativo repraesentantii diuersa in nocte lucenti. , habetur propositum, siue idem sit tu i , siue it,
Consirmatur quia lumen non repraesentati pia aliter, nec est ratio formalis, praetentat tu . Ac tantum ess illud, in quo a liquid reprarentatur. Videtisr ergo quod
quaerasumen ei perfectius tanto in ipso
praecisus, distinctius relucet illud, quod
repraesentatim lim, praesentat.
Nec exemplum,alet ad propositum immo est ad oppositum:qura, vel driae qualitetes sunt in athcorpore, ae lux, et color, tarum altera multiplicat ei lamine mare ri praesente alia in iminori, quando nihil a litidescacius mouens movet, vel utraque tatiltiplicatsesimul in luce maiori sed si cacius mouens tantum percipitur,c minus caciter mouens no percipitur. schiseral de diem tiplicant radios suos, sed nouvidentur: quia aliud luminosus e cacius
Vel syna es qualitas sensibilis in tali
corpore , ipsa virtualiter continet duo repraesentatiua Olor enim quodammodo continet lucem, cum sit iuxta corpore term nato di ideo in alio lumine arcat diuersa repraesentativa a ud Acili et in maiore, aliud inmivore, in ita semperfiat, quod uon sit idem repraesentativum obiecti, sub diuersa ratione repraesentabilis , quaUtumcumque alii illumen, di aliis coticur
Si respondeatur , quod idem fecundum eandem qualitatenis potest se simile hiersis, sicut,ntim album, secun timeandem albedinem, is simile dimersis albis. Hoc nihil est ad propositum : quia in relationibus ordinis essentialis, non pol est esse alia,
et alia dependcvtia in aliquo ad duo in eodem ordine,, puta eis cm me Arati ad duas nec uras in eodem ordine nec eiusdem participantis ad duo participata, nec eiusdem cectus ad duas causas tota es tu eodem ordine, sicut probatum est inquinctione de unitate ei ergo in ista resatione xhi non est tantummodo similitudo dimitatio, cxemalatio passiua, impo bile est idem abso ultim referri ad diuersi,
ita non potes ese eadem species in ratione repraesti I .rtili diuersortim ab ratione di-
Seciundo ad Bud primi in membrutii guos , quia representativum secundiora totam virilitem uam reprae stulas obieci aliquod subina in cne, opo simul repraesutare ide, vel alitas,dia a ratioti obiecti sed phalasma, in eodem insati in quo intelles,tur,niuersale, echndum totam virtute msuam pyx tua lib. c Iumis singulare , ir; uti
654쪽
ET INTELLIGI B IN TE L. AGENT THEOR. XXIX. fg
virtuti phantassicae, quia tunc est actualis imaginatio illius obiecti in simulari, O patet quo secundum tota virtutem phantasematis , quia alidi virtus phavia Dica minposset habere per phantasma ita perfectu
actum circa obiectum sicut obiectum natues repraesentari per illud phalasma igitur tunc non potest repra utare obiectum sua
alia ratione repraesentabilis. Item quare non poterit in imaginatiua
es actio respectu obiecti actu,niuersalis,
si potest esse ibi respectu talis obiecti, cumactus sit quaedam species e
Ex alio membro arguitur sic Intellectus agens eli potentia mer activa secundum Thilosophos, quia est illud, quo est omnia
facere,picut possibilis est, quo ei ominia fie-3, deri, secundum Philosophum est sicut ars
H. At ad materiam, id est, ita comparatur adiu-3. eclle tum possibilem, sicut ars ad materia, omnis aut agitio realis habet aliquem terminium reale, Sinum, ille aute terminus realis non est in phantasmate, quia intellectus agens nihil causa in phantas natibus. Quia illud receptum esset extermum, ita intellectus agensio trafferret obiectu ab ordine in ordinem, nec illud GF tivagis proportionatum tutellectu ipsis beli, quam
pha via a. Ergo est iu intellecti possibili:
quia nihil recipitur in inte ectu agente illud autem primum causatum, non potest poni actus intelligendi: quia primus terminus actionis intellectus agentis est,niuersale
in actu,νniversale autem in actu, praecedet
actum intelligendi secut praedictum est in
autecedenterquia oblectum sub ratio ire obiecti praecedet actum. Non arguitur hic, quod hanta macum intellectu agente non possit causam intellectionem sed non ivtentionem uniuersalis
nil prius Peciem, in illa sita est actu,niuersia te et actu universale praecedit natura intellectionem fui, is niuersale est
primus terminus eius. Et confirmatur ratiorquia intellectus agentis est facere de non, ni ver est uniuersales vel de intellectu in potenti et tutelle- ..is. tum in actu, sicut dicunt lictoritates Phiis losophus comen. Vnde Com. s. me unma, dicit, quod si essentiae rerum e Teutiuiuersales picut posuit lato, non digeremassecue cum ipsum ut esseCu grate, cu autem Pniuersale inquantum uniuersale , nihilsit in existetitia, sed tantum sit in ahqrso, ut repraesentante ipsum obicctum stibiali ratione.
Ista verba nullum intellectum habebe n si quia ivtcsiectus agens facit aliquid repraesentivum et niuersalis de eo tuo fuit repraesentatitsum singularis quomodocumque illud, te, tutelligatur materialiter,ive vi tualiter, hoc realiter est facere repraesentatiuum sub ratione viritic malis,quia actio talis, terminatur usi ad repraesentatiuum obiecti,sub rationeiniuersalis, ergo talis actio intellectus agentis Ierminatur ad formam aliquam realem in existentia , quae formaliter repraesentat,uiuersale, in qua uti m uniuersale, quia aliter non posset terminari actio eius adiniuersale sub ratione
Dicetur, quod terminus actionis intellectus agentis, Globiectum,niuersale sub ratioueiniuersalis lucens iv phantasmate. seu tra. Uiliuersale obiectumsub ratione
bet nisi esse diminutum quia esse repra eutatum in imagines fedsi aliquod se habet, hoc eri inquantum in aliquo, ut in represe utante ipsum sub illa ratioue niuei Ialis, ita scilicet . quod intellectus agens sicut dictu me Id face re alieno representat, num,uiuersalis de eo, quo fuit reptasentatruum singularis, cum terminus actionis realis noli sit obiectum habens esse diminutum, ut esse cognitum, et representatum, sed quid reale,sequitur, quod talis actio intellicti sagentis , terminetur ad formam realem iii existentia,qua formaliter representaturriniuersa se rat,niuersale , quam formam realem concom latur terminus intentionalis, ut obiectum, niuersale
secundum esse representatAm, Isod habet ius ecla.
Item secuis do. Secundum ictam viant , s. c. Detellectus agens in ratione activi, non
excedit possibilem iuratione passui, ergo
qui gi id causatur ab intellectu agente, recipitur tu postibili ergo primus terminus actionis intellectus agentis, recipitur in possibili, et ita cum prima actio intellecti s agentis sit adini uersale in actis, istud, orauer Ele, vel illud quod ipsum habet os t. t recipietur in tutellectu pon ibiti.
655쪽
Hic dicitur, quod actione intesiectus axe sis solummodo remouetur probet beas,fc-
questrando hi ditatem singularata teri non tu essendo, Aedi immutando nec agit in phantasma , nec in tutellectum possibilem , sed contingit phantasma virtualiter,
hoc sit exponitur, in phanta male est, quide
totam lumire concreato possibili, ipsum autem quid est motiuum postibilis sic illurninatum, hoc non Exemplum. Si Sol istiι-nnaar et album et dulce,album mouet medium illuminatum dulce phi coniunctum, non, ergo lumen ab irahit colorem dulcedine, et sequestrat quantum ad immittare, remouet prohibens nou immutat Iutim.
contra, aut quid in phanta male h ibit silmientem virtut cm a litiam immutatv- . possibilem ad intellectionem univer -lrs,et requitur,quod uncti erga te non est ter- mi in actionis inlisiectus agetiris, aut non, et requiritur aliud agens proprie agens eo modo, quo ipsi quid dees,irtus activa pro prip. em hoc coniunctum itid, non prohibet sicut nec quid esse , ita nec semoti-hum intellictus. Item remotiens prohih snt . habet actionem praulam actioni situs, inop ohibetur: Da illam aic, et in quid , ad quem termini m termina thr. Sed hoc soluitu per istud hoc sic exponitur, quia algi it contrapi optae remouens, non coti tres ijpontis passum ad recipicndum. Secundum tertiam viam, arguitur primo sic. Habitus miniscvnἰvcrsalis, di magis, nive salis iunt distincti habitus pio-pru, alioquin M taphysica, ut hoc taphysica, non es et habitus disinctus intcsi estis quia esset de uniuersalsimo obueto adimnia alia obiecta habitu autem, mue saltori coti tingit,ii non tendo aliquo alio habitu mitius, uiuertati, rago contingit habere actum circa, niuersaltus eo modo quores icitur ab habitu illo,niuer alio, hisnhabendo actum circa iuus,niuersale ednon habetur actus intelligendi ci inca niuersaltus,visit ipsum sub tali ratione sit presens inteli inuisti aeratione praesemis e sed non habetur actus inrisistendi circa iritim in ratrone praesi titis nisi a ratione univcrsalis, ergo ut uel saliui pollit esse prasin; intellectiu absque procntia alicuius i.
mu'm uersalis , sed spvcise intelligeniatur obiectiim in pharat mate, tinquam esset maius niuersate praesens nisi mi,ntis uniuer, ait, quia nunquam nisi insin
Item Itimo quo ad hanc viam arguo Iim Vnti crialius nunquam apprehenditur quantum ausiam indisserentiam totam quar. do apprehenditur in suo referior totaenis itidi seremia niuersalioris D ficti n-dsem quo ipsum, xt concepthm, en idem cuilibet inferiori nunquam autem commvnitis, ut conceptum tantum in ira Prioria in quo est Ucm cuilibet inferiori suo, e princi se illi, in quo concipitur ei Iosi Odcvmque, nive cale concepitim singulari, vel
communius in mixtis commvnt,on concipitur secundum totam suam indisserentiam potest autem intera ectus ovcipere liud sicundum totam suam indisserenteam. Ergo non concipitur pro is com nitinius in minus communi, vel uniuersalern
gularium ita non praecis eccncipitur,nsuersale in phanta mare , phantasma enimn inest proprie nisi ipsus lingulares, hoc inquantum es sugularet iure speciali D
m C hocs phanta masit sibi impressam
ah aliquo uehite propinquato. De secundo membro , ilicet praesentia obiecit, prahatur Isiacotisquentia prima , pii ins sic se iit in illic citis potest hahere obii dium sibi raesens in ratione hie, inti ligibilis ab quc hoc, qtio sit praesens alia
t tiri on stili habet aliquam speratis emphi propriamum potenti s infe uoribus queas non potes habere bibesum Itium libi praesens sine eis, non potes habere opcratio Vrmis eis, igitur nec se in eis secundetim argumentis, Philosophi in primo
libro de Anima Vnde non contingeret in 1 detellictum pararid corpore sicut pcrpe afatuum icori uptibili, nisi osset habete ope t i5ratro Lem propriam non dependetitemia par et , te instinas gautem pol si habere chie in i ctum praesctis absque Vus pranentia poteη- V. inferiori, ergo habet nec consequentia probatur: qicta agentia talis prcentis obiecti, scilicet xhantasmata etintehictus agens j tit ussicictiter appropinqe at in.
656쪽
ET INTELLIG. INTEL AGENT THEOR. XXIX. iss
etellectui possibili , Sagunt pc moduntanatura di ita causant necessario in illo prasentiam cuius et recepti titit . modo obiectum non eji presens intellecti, possibilii coguitione ab irae tua ante actum eis citum, nisi per aliquod representativum,
quo Poco speciem , et sic habeo propo ,
Scculido sic. Aliae potevtia cognitiue halent obiectam presens eis nou solum praesentialitate secun daria scilicet quia ista sunt praesicuti altis 'silentiis inferioribus se propria r.elemialitate, scutisensus comunis habet colorem sibi praesentem, non ditavium inquantum est praesens,inis , sed quia habet peciem eius presentem in organo sensus commis iis ceto cum hoc sit perfectiouis in potentia cognitiua scilicet posse habere obiectum sibi praesens suo ratione , quaeli obieestim talis potentie sequitur , quod intellectus in latitum potest habere obiectunn ibi praesens: quia praesens est, i tuti phantat licae sed propria praesentialitate , inquantum scilicet relucet inteli ciui per aliqiιod quod es in tutellectu.Item potentia non poteus habere actum nisi circa obiectum ibi praesens, si irempotest habere illud praesens, is pcr aliquam aliam potentiam , cui coniungitur contin- Denter , dependet in operatiove sua diali potentia sibi contingenter coniuncta,et itae ct imperfecta intellectus certum ess qitod non potes habere operationem nil circet obiectum sibi praesens tapcrte non potest habere ob rectum praesens sibi iis tu virtu- tephreta lica virtus autem phautastico contingenter coniungit Ar intellectui, i quantum potentia es, igitur intellectus in operatiove sua dependet amica potentia , cui continge uer coniungitur , ita haec
positio ponit in ea imperseelionem potensium, quod eri homo, posti habere obiectum sibi presens in phantasmate. malomo est, tamen natura inteliectu aliis hora, nis, Pt intellectualis est non habet obiectum susscienter tibi praesens, si non habet ipsum, nisi praesiti mendicata virtute
phalassica uoc igitur multum vitificat naturam ivtesiectiuam, ut intellectiva est: quia remouetur ab ea illud quod es perfectionis in potentia cognitiva, minit enitur in potentia senstiua, ut in virIA te phantasica, poti itis igitur haec plaralitas propternecissitatem, quia propter perfectioncm naturae perfectioris saluandam maiorem quasi natur imperfectioris,iel saltem aqita
Cis quaestionem ergo dico, quod es necesse ponere re intellectu speciem intelligi-hilem,priorem naturaliter actu intelligendi propter rationes iam positas ex parte oblecte, inquantum, niuersale, et inquantum praerens intellectui. qu duae conditiones, i niuersalitas scilicet , di presentia prs cedunt naturaliter intellcctionem. Hscetiam videtur intentio e Crist quir. de se nima, volens Itod anima st quo. dammodo oram ia, quas probando exponit
se quod es perseus isse usibilia, di per in
Sed haec expositio non videlm essesecundum intentionem Thilosophita quia scut antiqui pusuerunt animam esse omnia rea liter, ut omnia cognosceret sic Philosophus .pouit eam es omnia non realiter sed per quandam similitudinem. Si autem Terten
sus esset sensibilia propter similita infr
s. Fh Aia coguitiuae nulla autem imperfectio est imprissas. tapem intellecti messet intelligi, fg. poncnda tu aliqua Natura , vis necessitas bilia, appareat in tali Maturari ergo imperfectio e re talis non est ponenda in intellectu n.r Si ob bcias, pluralitas noli est ponenda ,s p. his, hic necessitas . Hic autem non et necessitas, cum ita heue,' sit poni intellectum habere actum sine spectes, sicut cum
specie , ergo vo est ponenda talis species. A spondeo, ni cessitas est etiando perfectionatur hoc requirit icta aut cm hoc un
ai t hoc esset pro Perscientiam, itae ii intellecturi, ira nouisset sibilia propter similitii dinem, quia cientia de en es similitudo intelli gibilis circum cri'ta omnia aliaespecie obiectum representante, aut pro iter aliquod phanta in representans obiectum intellis bele, itinc non esset animini euigibilia omnia per intellectum,sed amma per phantasma nihil enim esset ibi repiraesentas intelligibile si
657쪽
phantas et tantum, secundum postionem
t. ii. Itera risci l. s. Physicorum ps sit, quod acquisitas ientia reducitur et tellectus depol etia essentiali ad accideti talem; quaero, quid intelligat per scientiam son habitum sequeutem actum, qhia qua udo intellecitis agit non fuit m potentia essetitiali Manifestum est igitur,q io adformam praecedeutem actum ergo speciem intes ligibilem T/obatio tum quia phantata non reducit utellectum de potentia essentias adpotentiam accidei talem;tum via omnis illa scientia , quae diciter habitus quid litatis primi obiecti esset in phaulassa ergo ibi esset omnis habitus de eodem . quia secundum Phil. v. Metaph. idem habetus intellectus, ct scientia.
ficieuter natum eligiguere notitiam actualem, nisi ipsum habeat obicctum prius nati raliter, qudm actum, praesens sibi incle, vel in aliquo repraesuetante ipsum essed negaudo speciem intelligibilem,tota pals intellectiva non habet ante actum intelligendi , obiectum sibi praesensius , nec in aliquo repraesintante ergo negando speciem intelligibilem , nihil in intellectiva parte erit suscienter natum giguere actum intelligendi. Et ita nihil in parte intellectiva ex tsi scie uter memoria respectu talium intera
lectionum, et gignitronum , quod negate Tagi t. 1. de Trinit. cap. I s. Si reooudeas, quod memoria es in parte ivtellectitia proprie sumpta, per hoc quod intellectui factus est in actu primo tutelligendi, sce tactiuus respectu secuc di actus intelligendi, ita quod habens notitiam rimam confusam, activus et respectu notitia emudae notitia.
contra, hoc est contra opinionem issam se contra se g.
contra opiti. Quia ponit quod uniuersaleri in phantasmate , es ibi quas inmemoria: νt autem mouens adactum intelligendi, et ibi praesens quasi in intelligentia, ergo peractam opinionem nullus actus tuteli, gendi est memoriae, sed intelligentiae. Efflatia hoc coetira Aug. Ut apparet de
Trin. 1 f. c. 1 Nemo is aqvit, tribuentes
omne quoi cimilia etsi inde cy'itemus.
Intelligentiae vero proprio modo quodam tribuentes cogitationis informationem, lib. eodem l . cap. T. qibi intelligimus is
per ivtelligentiam. Similiter arguitur ratiose quia areni, ille, quo memoria est in arictu primo, aut ei Z idem cum illo actu intelligentiae, et tune idem erit ratio glaucudi se: aut erit alius, ct tunc vel erit imul cumae tu intelligentiae, Pistuc duo actus crunt simul. Aut non, tunc memoria formal, ter gignet, quando non erit est enim memoria formatiter per te per illud qAod non est,quando genitur acetus secundus. Si etiam dicas, quod memoria et memoria per habitum scientialem hoc non stracum opiti. Quia dicit quod per habitum eo es iobiectum praesens iii ii phantasmate ,
et ideo .ibentem habitum oportit recur rere ad phavlasma, ad hoc iit actu intelligat, go non Ci obiactum praesem, per habitum scientialam praecise sed per phanta ma, quod nouae Liui te intellectiua , hoc magis patebit rei pondendo adauctor, latcs Aug. ponentis scientiam in memoria;
et nonspeciem impresam in intellectu mcut arguitur ex verbis eius.
Et confirmatur hoc quia habitus Acten C sint , per quem reducitur intellectus de po i 'tema essentiali ad accidentalem re pectu 'acit ut et , de quibus loquitur Thilosophus
bitus, seqttitis actus quia ex eis generatur,
unde illa scientia prima est species quaedam, C habitus,quia nata radicari, etsi mari in tutellectu, non tamen omni habratus et species.
Et secundum is os non videtur aliqhit
habitus potiendus in intellectus sidiantis stubirtute phantasica , quia secundis quemcumque modum es obiectam in alia qua potevtra, Aecundum eundem modunno sunt omnia , quae virtualiter continentis rin subiecto. Igitur si obiectum uniuersale non sit per suum repraesentativum in intellectu , sed in virtute phantanica, omnia explicanda , , explicabilia de illo obi cto erunt ibidem, et ita non erit visi habratus phanta istuc, maxime si phantasmata
ordinare concurrant. Et erit caeplicans omnes veritate scibiles de illo obiectori et omnis scientia erit ibi jundamentaliter, persci
658쪽
ET INTELLIGID INTEL AGENT THEOR. XXIX. s
p rfectis eius nou erit perfectio inteli
re s quod est contra Thil ophum etcum
illa species h Ditastica virtualiter cout ineat actum intellectus, equitur , quoda- ejus ille eri in phantas e G quae Dionem ergo dico , qvδdopo te psuere tu intcsieeiu, die habet rationcm memoriae speciem ntel igibilem repraesent alitem uniuersale pre orenta, actu otelligendi naturaliter , ta huiris nece sitas est
Vna ex conditietne per se obiecti, quae est uniuersalitas, quae ut perseratio obiecti semper praecedit actum, quod non esset nisi esset species imbressa in intellectu.
Alia est conditio, et dignitas poteratiae superioris ire si vitificetur. somodo autem vilificaretur, dictum B in praeceden
Ud euidentiam ergo quaectio vis sciendum, quod inremoria potest accipi tyipliciter, vel intellectus sub ratione tiri emoriae. Vno modo, ut es conseruatiua specierupraeteritorum: ut praeteritasti ut G isto modo loquitur Thilosophus inde Memmata remitastetitia. Alio modo, ut cito e natiua specierum repraesentantium obiee ais G siue se realiter,sue noti Et hoc modo loquendo de memoria dico, Gub oportet ponere speciem in intellecti ,
dichahet rationem memoriae, tum propicrueniuersalitatem, it m propici Miguitatem potentiae.
Tertio modo accipitur prout habet alt-qhod principium eliciendi aliquam notitra
actualem quod te inen non manet sve actu secundo, quomodo posit, ut cen . Spectem
v titille tu nostron et de ista dicetur in
quaestione et eriti IIaec, quae supra probavi. x ridet; Helye intentus Philosophi a. de se si nima ubi dicit, quod vim ea quodammodo omnia intelligibilia per intest ectum, sicut eustibilia per cuium , quod ion potest intellegi per habitum, quia nou est simili-rudo repraesentati ita obiecit illita sequiti rae in aliquem habitus omnes. Et conrer natur hoc quia ha himssieutiae , perquiliu reducitur intelleeties de po-
,h. cutia ejectiali ad potentiam accidenta s. re lam respecia flutim de quo loquitur hiss s. losophes s 2.cet cima Et 8 Physic rece t. si fario Oecedri a Jum intelle adn. scicutia autem, quae habitiis est;sc tritur actum, eo quod generatur exactibis s. Vnde icta scientia quae reducit tuteli equin de potentia essentiali ad potentiam accidentalem est species eris ercis habitus quia nata radicari, et firmari vi u . tellectu sed tameu non omnis habitus in species quia habilius actualiter radicat si firmatus, non es species, qua praecedit actum nata radicari, infirmari: quia i ta postea firmatur per aflum. Item sect/ndum istos , non videtvrat, qui habitus ponendus in intellectu nostro, sed tantum in virtute phanta filicaequeta fecerat lim quemcumqtte modiιm essendi est obiectum in aliqua potentia , secundum eundem modum essendi sunt omnia , quae continentur in ipso obiecta virtualitem igiatur si obiectum non siit per sistim reprcsentativum in intellectu, sed in virtute phantastica,omnia expilianda, et explicabilia
dessio obiecto, erunt ibidem, et ita non erit nisi habitus phantasticus , praecipis sphantasmata ordinat concurrant, expli
cant omnes Neritate scibiles de illo ookcto, et omnis cientia erit in phantasia, e perfectio estis, e nou erit perfectio intc laetus colura Philosophum; et scium ista species in phantasia virtute sua contiri eat actum ilitellectus , ergo actus icte erit phantalia. Item a guli. Is de Trin.c. . et L . 3. ivue ligat Triuitatem, hi dicit, quod
impossibile est accipere imaginem Trinitatu ex anima nostra , vel in mente, nisi per hoc, quod aliquid est in memoriari ex quo exprimitur aliud timc arguo sic S in mente e I aliquid exprimens verbi m oportet, quod hoc super ari quid intrinsecum siue exi flens in memoria,sed non est ea primens verbis innis memoria habens obie-ectum menti praesens intra se alid non erat cxprimens ergo cum obieectum eo fit pr. sensi memoria quid litati up, realiter,
nec, es in phantasmateri necessario erit prisens per speciem intelligibilem. Id argu nota in oppositu principalia primo apparet, quod illud argumentus mri non cogit:. quia i aleret, concludere, coutra omne nos Dilon: cm,quhdtiet illo modo possit intelletibile uersale , qui si quid eminis illud p tr quod niuei later iratur,
659쪽
est sugularis scut argumentum dicit. Ideo respondeo, quod alia poteri esse ratio agendi et alia ratio agentis. Singularitas erie Midet ictagentes, non ratio agendi sed ra-it agendi est ipsa forma exissetis ivsingulari, secundum quacta singulare agit. Cum erAs accitu tur quod quaecumque pecies gignitur ab aliquo repraesentat ipsum secundum illam rationem,secundum quam giguitur ab eo si ut elligatur de ratione gignentes ,
sentiam ratione co voscibilis, saltem iucta uitione abs tractiva e qua modo loqui.mur. Et cum probatur, quia prius est obiectum presens, quam species ibi, hoc ess,erum depraesentia reali , qua agens est prae,
sens passo, es intelligo sic quod in primo s-gno naturae est obiectum in se, uel iuphantasmate praesens tutellectui agenti et iusicundo'no naturae , in quo illa sunt presentia intellectui postibili, tagentia pasal a Criu de ratione gignendi, concedipo Io,gignitur species in intellectu possibili, test, et tunc non sequitur, quod repraestulat eum sub ratione singularis, sed situ ra-
Sedicta responso non videtur sufficere: quia ita videretur,quo secies in sensu repra entaret uiuersale, et non singulare . quia ratio gignendi peciem in se usu uel singularitas sed ratio praturae. Ideo generaliter respondeo, quod quando pecies gignitur ab aliquo, sicut d totali causa, rest sentat ipsum sub illa ratione , iubritia gignitur, loquevdo de ratione gi-guet di, ta etiam repraesentat ipsium conco. Diitantersub ratione recretis, aut caltem tim sub ratione oppo ita ratione gignentis, et ideo species in ensu non represetitat obiecim sub uena ratione niuersalisque essconditio opposita rationi gignentis singula, ris: sed in proposito obiectum non eid causa totalis gignea resipectu specie intelligibblis, quia cum ipso agit intellectus agens s- it partialis causa, ct ideo genitum ab istis duabus causis potest repraesentare obiectum sub opposita ratione singularitatis , que eli ratio gignentis. Ad secundum deprescutia istari dico qu)Iobiectum re pectu potenti habet primo presentiam realem cilicet approximatiouem talem , t post gignere speciem talem in intellectu, que est forma intelle
Secundi , per issam Apeciem genitam , que est imago gignentis est obiectum pre- fetis sub ratione cognoscibilis. sue representati Prima prae entia prscedit naturaliter cundam,quia precedit naturaliter impres. o rem oecici, per etiam es formaliter
itinc in tertio per speciem est obiectu opraesens sub ratione coguoscibilis Ad tertium August. 6 de Trinit. ponit Idem memoriam esse multorum simul cognito io . ruinhabitualiter, sicut patet ibi de perito Trio.
mictarum disiciplinarum, ergo oporteret e cundum,muem opinionem psaepe multa I coguitatu memoria habitualiter , di illa Misi ut ibi, ut aliquo modo cauta notitiae si
genita fecundum e Cugust. Et nou niscausa naturaliter , quatenus praecedunt actum noluntatis , igitur si argui elitum valet secundum omnem opinionem Oncluderet actualem cogi itionem sim liter plu
Ideo respondeo sicut dictum e de primo cognito fecunda q/rassione uti, tertiae di-limct. Aia cuiuscumque pectet ligulare fortius primo movet Aensum, em phantiis ma usicacius imprimitur, in rimo movet intellectum , di quoad istam, num actum non est in potestate nos ra quin intera ligamus secundum, Fugust. s. de Leberoisi bitrio. Non es in potestate nostra, quiudiis tangamur sed si posito acti in potestate, distra, eli cognitio actualis cuiuslibet habituat ter noti. De hoc dictinct. 6. dicetur. timuitur dicit, alit potest mouere illa sp cies ad intellectionem,atit non. i. qiso potest. Sed si alia species fortitis mouet , Isaimpeditur ne modo moveatra pote si alitentis postea per imperitim , voluntatis imperantis movere ad cognitiovem citus , cuiuslibc alterius obιecte habitualit crcogniti.
Fre. Iga elim dico, quod similitudo
vi hi Palet quia hic si itur illi is quod
660쪽
ET INTRITI GIB. INTEL AGENT THEOR. XXIX. sp
ibi ratio impolybilitatis , quod probatur
per gristotelem, et Commentat . . ZΠ-taphysices ubi volunt, quθd rationes Op positorum non sunt opposta in intellectu
sed quartum dico . quod non tantum intellectis patitur ab obiee o reali imprimente talem speciem realem ed ab illo obiecto ut in specie intelligibili, patitur passione intention ali di illa passio est sceptio ictellectionis , quae est ab intelligibisti, inquantunta ut targibile est , relucens
in pecie titelligibili et Iud pati est intelligere , sicut patebit in quaestione pro
lim vitr deducis, quod itinc intellectio non est motus rei ad animam, non sequitur, quia impressi peciei es quidam motus rei ad Qtit mam , quia Unus res habet esse initia specie intellectio etiam sequens speciem impressam es motus rei ad animam, quatentis per intelli tionem obiecthiis habet esse in anima actualltc cogiarium, quod prius tantuna habuit esse habitualiter cognItum, dic Adrationes alterius opinionis umpi An arguitur tu prima opinionesqIsod recipere peciem conuenit sensui praciae, quia potentia est organica, dico quod hoc est filsi,m: quia illudio et pracisa causa ed praecisa causa cui ctimque potentiae habendi speciem praesentem repraesentantem obiectum suum,ell, quia ipsa est cognitiva, et nati re dedit sibi, ut possit habere obiectum prius naturaliter sibi praesens, quam cognoscat Sed potentie organicae dedit, ut obiecimn sit praesens, Mon in potentia ipsa sed in organo, hoc est in parte corporis, quam cr-ficit potentia organicari, illa praesentia suscit, qilia totum cbpositum ex parte cor
poris sic mixta, et ex potetia habet sit cieries huic totis cieter obiectu es praesens, inludo species est in illa parte corporis. Cuigitur intellectui nihil persectionis aufcra tur, inquantum potentia cognitiva est ex hoc quod non es orgatricus, immo magis additur sibi perfectio, sequitur, quod ibi poν- sit esse ubiectum praesens ante actum , sicut aliis poteritiis sed si praesentia nota erit se aliquid impressum organo quia non habet organum ergo erit aliquid impressum isti poeteutia , tale autem imprestum e praesentans, praecedens in potentia tutellectitia a tum intelligendi, voco speciem inti ligi-hilem. Breuiter igitur dico qu/d sensus habet obiectum praerens in illa parte corporis, quae dicitur, gavum illius sensus et sed intellectus tam illam praesentiam priorem adsit, qudm ipsum actum habet ratione eiusdem receptium, diu deosi num accipitur , quod species talis non es si preciso propter organum . Natura enim causa talem partem talis cmporis sic mixtam,ut sit perfectibilis Atali potentia anima, et cogi uat operationi eius : quia materia est propterso am, non e conuersi ex 2. hysto Et rex. ommentator primo de Animata Membra
Xeonis non dissertinti membris cerui, nisi s s. quia anima differt ab animes Non igitur forma eL propter materiam sed e conuerso, ideo talis pars facta est talis specie recept tua, ut per talem pecten sit oblectum presens tot composito, quod es totum organum aenile prima causa praesentiae obit rei in specie non est talis dispositio corporis , sed prior causa est , vi potentia apprehensua habeat obieetum adiu cognoscibile ibi pra-uns vel in se ipsa, vel in aliquo, quod est pars ipsius organi in tali operatione. G aliud de Thilosophori de Anima, .ph. quδd intellectus est locus specierum potes O in exponi , quod intellecti, dicitur octis ste rar
cierum,quia saltians schidicitur, quoui si is sic est eruare locatum, di organas Dosit tuae pote nita non stitit loca , quia non ita saluant species recepta meis: speciesqrrip pe intellistbetes non videntur celeri, sicut
species sensibiles, ita est in organo quod potes corrumpi per contrarium formaliter , vel per dispositionem in susceptiuo disconuenientem tali potenti sicut patet per Thil ra. i. sophum de Memoria, o reminiscentia Senes, diutili Ces, IdeL pueri, sunt male reminiscitiui propter abundat iam hi ortim nimiam, bellam propter indispositionem, talaesionem organt; in ivtioque reco non isssiccies intelligibilis in intilli tu, Pt per sedet altir per aliquod contrarium ad ipsam, seu per iiij possitionem receptiui. Altam Alta congrtientiae pissetis ac vari circa iliti d