장음표시 사용
801쪽
plures mi mero; sed qui sunt plures nume ita vini in specie, multam habitat materiam primus Motor autem caret matena,&propter hoc plur Mon possuntes se Motores ergo videtur, quod Aristo t. pro causia non multiplicationis numeralis in intelligent ijs assignet carentiam maara teriae. Respondetur sucundum Scotum in hac distinct. 3.quaest. 6 Qhlendo rotamenta pro opinionet D. Thomae: nam cX- ponit hunc locum sic, quod potest inres- Iis de ultima realitate constituente indiai: hium,quia illa,quae sunt reum specie, pit ira numero habent multam materiam, id est, plures rationes indiuiduantes: scd pranus Motor non liabet talemmat criam , quia eius quid litas novi est iurati bilis per tale principium, nequeo aliud,oura est de se ham;&non stat dividuabilis . Vel dicamuSquod, quiesunt unum specie, plura numero, habent plurimam materiam, hoc intelligi tur de materia partis, quonia tales quid-ditates,quae sunt coniuncte cum materia partis, sititit multiplicabiles,quia non sunt de se haec, inconsequenter primus M tor, quia eiu quidditas est segre rata a materra, non est multiplicabilis, sic noest indiuidua, tunc semper exponitur de materia partis non ergo carentia materiae est prima causa non multiplicati iris numeralita sed quasi secundaria, consecutiua;prima autem est, quia tales qui ciditates sunt de se haec, ex eo enim qiiod primus Motor est talis naturae, quid litatis,quod est incommunicabilis Adia colatiain caret materia partis . Vel dicas, re p. quod auctoritas loquitur de materia partis sed ratio illa est a concomitantibus, quia enim quid litas multiplicabilis habet annexam materiam secundum eum: quidditas vero incommunicabilis non habet materiam, ideo Aristot ait primu
motorem non sis unum numero, quia
si iidditas non est pliuificabilis numeraliter quod vero non sit multiplicabilis
numero,probita concomitanti:quia non habet materiam is
Secunda Auc .est Aristot.in s.de An bina tex. b. Metaph rex. I. ubi ait, quod inseparatis a materi , idem est ,
quod quid est cum illo cuiua est, sed ut
concretis cum materia,nsi est idem riuod quid est,cum illo cuius est ex
quam in clividuum non est dena in iis quiddata te, sed est quid diuersion, in in matrecta est causa indiuidui, iuba serta quid litate per ipsiam matellam
perquam est quoquo pacto particu
Eatum, contrachim,& sic dirieri. Respondetur,qtho primo falsum est,. quod in concretis cum materia, non siti dem quod quid est,cum illo,cuius est, ut paret T.Metapli .lex ro. Est ergo ide; sed sensus Illariirn auctoritatum etsi, quod in concrctis cum materia,quod quid eli,nocst dem cum illo cuius est, primo, sed secundatio, quoniam talc, quod est mat Dal non est de se hoc,&itidi iis ibile, sed mutii placabile e sic duri liti irin indiui- .ina,quae in liuidua inerti ab illo, quod quid est, non per matellam par tis,quia illa inchiditiu in quod quid si materiale, sed di iterunt per ditierentnaeti indilii dualem. Vndo expresse ait Aristoteles, aliud est caro, carnis esse, ubi exponitur caro,per singulare, non ergo in concretis cumateria, singula redirieri suo , quod
quid est gream: sed sectandario neque illi linerentia se undana est propter ma teriam, sed propter principium indiui duationis; hquia illud , quod quid est, non est de se hoc se connexio materiae est causa remota talia enim sunt omnia quod quid est, cum materia conitincta
CX QUO Onim sunt coir an unicabilia, ideo habent materiam, non E conuerso sitit, nantia alitent abiuncta a maioria est de
se indiuidua,adeo quod in ipsi est
idem unitas pecifica,&numeralis queta
eius quidditas est indivisibilis, S inoem municabilis,ut dictum est
Anima intellectiva indiuiduatur peril ipsam non per unionem ad corpus.
'cui Scoti cum iis Dudamentis.
caput . Irisa hanc materiam non parua is o/h
802쪽
INTELLECTI UAE THEOREM A XCI L
Scotus in quodlib.quo secunda,in prim repugirantia, contradictione,licet achaei pio,vbi quaerit,an haec propositio, in Di unum non sit sine alio; hoc etiam coimuinis solum sunt due productiones tenea firmatur ex . Metaphysices, ubi dicit, tur sola fide, vel etiam ratione; ibi addu quod Substantia est prior natura Acciscit unam opinionem, quae dicebat, quod dente, quia sine contradictione est sepa- tenetur ratione; lanc praecipue quia rabilis ab accidelitrilicet nunquam sepa- forma eiusdem specie non potest multu returiat anima ut est terminus creati plicari,nisi secundum materiam at in Di ni Diuinae, nedum secundiana ellentiam, uinis, non est materia, ergo ibi non pos in substantiam, sed etiam secundum exi- sunt me plures Filij, nec plures Spiritus ientiam actualem per Diuinam poten- cincti .Hinc opinionem Scotus reiicit, . tiam potest esse absque materia, ergo est proba liquod innitatur falsu fundameto: prius haec per se, quam sit unita corpori squia innititur hesic propositioni Forma imiliter non potest esse in materiari nisi eiusdem speciei, non potest multiplicari, it haec.Quod si quis dicari animam intel-
nisi per materiam, quod sit filo, post lectivani iIe indiuiduam , non per unio- multas ratibnes adducit hanc Anima in nem actitaten animae ad corpus, sed per tellectitia in hominibus est eiusde speciei, unionem aptitudinalein ad corpus Con-Mnon habet materiam, frius natura, Ira, haec aptitudo insequitur esse animae,
quam uniatur corpora est de se haec, hier ergo prius est anima, haec quam sit aptana imis creationis, ergo illa propositio est viani huic corpori, ergo haec aptitudo nos alta. Eu eo loco aperte colligitur quod potest esse causia indiuiduationis . Tunc Scotus iudicauit animarintellectivam ess sic arguitur, quod conuenit uni, repu- se indiuiduatam per seipsiam,side se esse gnat alteri eiusdem species, non conuenithan non per materiam, nec per quanti huic per se, secundum illud in quo ista ditatem. Hanc eandem sententiam colligi ratinguunt ui: sed aptitudo animae ad hanc
mus ex secundo Sent. iis . 3.quaestione . mater i In conuenit huic animae, &altera
ratione qualia pro sua Conclusione sibi non ergo haec aptitudo competit bula a- enim quoque sustinet plures Angelos es retinae non secundum illud in quo conue in eadem specie Theologice loquen retunt, sed secundum illud quo distinguuclo, Millos indiuiduari pei proprias haec 'ur,ergo prius sunt distincta numero, noceitates . Hanc opinionem nonnullis ra ergo illa aptititudo est causa distinctionistionibus sic confirmat numeralis,sed ipsemet anima. Q. Anima prius naturaliter est terminus Secudo,aptitudo dicit relationemri sed creationis, quam sit unita,&infusiacor relatio non potest constituere absoluturis ori eigo prius naturaliter est laaec,&in cuiusmodi est anima ergo Antecedens gularis,quam unita corpori, ergo singu est clarum: quia aliter posset sitelligi ,este laritas eius praecedit unitatem , ad mare ad se, esset ibsolutum; quod est falsum rriam, sed unde est singularis, est indiui quia aptitudo aliud respicit. anima humana habet unitatem a seipsa, suam causam, Intellectum, eo est hoc
resic per seipsam est indiuidua , non per primo: sed sic est, quod quaeciamque en-
unionem ad materiam Antecedetis est titas absoluta est per propi iam entitatem communiter concessum, non dico enim, particii larem extra intellectum , suas quod praecedat tempor sed natura .Con causas, qui i perentitatem uniuei latein
sequentia probatur per Aristotelem c. potitis est in intellectu in suis causis, Metaphysices, capite de Priori, ubi ait, quam cxtra, Mentita particularis cu- liqv.c secundum materiam, et subriau itis libet est piincipium sue indiuiduati,tiam sunt priora,quaecumque contingit esse ionis,non materialiter Uofirmatur Mi- in iis verbis ait Philosophus, quod illa motaecedit a no esse ad esse,illa enim est , sunt priora natiira aliquo, quae possuntes quae geneiatur ergo illa est causi indiui- se sine alio sine contradictione,id est sine duationis suae, licet concurrat materia,
803쪽
forma multa tamen piarum est causaeiletidi primo illi indiuiduo. Tertia ratio potest de sumi ex secundo Sententiariun quia si omnis distinctio
numeralis esset per materiam,animae humanae, quae carent materia, non distinguerentur numero, sed specie quia non hahelit materiam quod tamen est falsum; ergo materialitas non est causia indiuiduationis anima intellectitiae. Haec difficultas habet locum apud is aestionem de principio indiuiduationis, qui. IIaec pendet illa.
Optat caietam, Thomistarum. cap. VI. Aietanus libro de Ente, sic sientia ,
cap. 6. exponit mentem D. Thomae,
soluit lias rationes Scoti, militant enim contra D. Tholmm, qui iustinet, quod materialitas, siue materia signara, quae est materia cum aptitudine ad bi manili an est catis indilliditationis Mentem D.Thome ait esse, quod anima intellectitia in druidi ietur petitiam rem mensura tionem substantialem ad corpus suum. O inmensuratio enim dupliciter potest considerari , Vel ut est relatio Velut est cominensiuratio substantialis, cla coaptatio substantialis rei. In proposito,anima intellectiva indiuiduatur suis commensurationibus substantialibus ad corpus proprium,&hoc declarat, quia sicuti de ei sentia animae humanae in communi est,
quod sit proportionata corpori Phyi coorganico, quod pola itur in eius definitione, ita haec anima est perfectiva, si oportionata ita huic corpori, quod non illi; S: sicuti commensuratio ad corpus humanum, non sequitur animam iam laumanam, sed facit ips .im animam es si humanam,in constituit illam in osse humano sita substantialis commensuratio huius animiae ad hoc rpuS, non sequitur esse huius animae sed constituit liam animam hanc. Antecedens probaturi scilicet quod anima humana constituatur inest se, per illam proportionem ad corpus hii manum . quia pei hanc primo distin guit tirabanima uina, quia illa est actus corporis bouini,hac autem est ac iis
corporis humani Probat hanc positi nem auctoritate Aristotelis ui pes imo
bro depaitibus animaluim,qui est: quod dii Terentiae diuidentes aliquod debent esse distinguentes pers anco, qui id tale ut disterentia diuidentes an inrui noti de
bent esse album,& nigrum: quia non diu;dtuat animal per se, quia cum albi , dc ni
gro stat viritas animalis, ergo istae dii teritiae diuidentes animam corporis Physicieruntii ae quod est actus corporis talis,&talis L ita quaelibet anima distinguetur
ealiter ab altera anima, per comensur
tionem substantialem ad hoc corpus det ad illud, quae commesurat non est qtud absolutum a suo perfectibili, recceptiuo, sicuti nec ipsi anima est ud ab sol tr- tum a suo perfectibili, quod est corpus uia Scotus hoc non anim aduertita sed iudicauit an mam esse absolutam aco porri ideo posuit in anim uiridem principium indiuiduationis, quod posuit in substant ijs abstitutis,
Confutatio talus opinionis. Cap. III. REuera hec opinio Caietani est adeo
obscura, ct ipse adeo perplexus, ut
varia dicat, neque ipse scire videtur quid dicat: videtur enim dicere, quod ill ae commensurationes, quas esse dicit principis indiuiduationis animat, eue accidentia, dicit enim in initio 1. capitis illius disputationis, quod non debet haec positio probari quia supra probatum Est quod omnis distinchio numeralis prouenit a Quanti-rat ergo ista commensurationes debent esse species Quantitatis, vel Relationes fundaliae super qua latitare corporis ad animam; vel fundatae in aninia ad quantitatem ill D corporis: alioquin non pol runt esse radix distinctionis numeralis animatum quia sola, hiantitas per eum
est talis radix: dum postea declarat Liam
hanc positionem,appellat has commensurationes substantiales commensurationes dum angitur ab argumentis Scoti, illas appellat iubstantiales crursus dicit,
quod irrat. biblutea termino, sed non alii biccto: secundum eum autem ibi sola
substantia est absistula a subiecto,si: eceptatro, quia non recipitur in alio, ergo istae
804쪽
commensurationes erunt accidentia aliqua, adeo quod quam sit vana haec opi- mo, per se patet. Possumus autem breuiter sic arguere Liae commensurat IONES, vel sunt species subitantiae, vel accidentis si substantiae, ergo erunt ipso metanima, cum ipsi sit simplex substantia, abicque ulla compositione partis, vel realita tis: si accidentis, nullum accidens dat esse substantia: ut in quaestione de diuiduatione disputaui natis; ergo hec positio, ito cumque modo, vel est falsa, vel non discrepabit a Scoto, quod tamen ipse intendit: ideo dico hanc voluisse etiam es le
Ponit, quod anima est indiuidua per
coaptationem , ct commensurationem aptitu dinalem ad materiam liati quantitate signatam, quae est in hac anima, noin illa, e consequenter, quod materialit is cum talis uantitate sit tincipium it diuiduationis; materia eram quanta habet lianc commensurationem,& id o intra illam, ilent rationes superius factae contra materiam signatam, haec enmii sitio ex illa fundamentum, ibet, hoc voluit dicere Caietanus, qua in f in principio huius suae positionis ait, quou non opus est probare quia supra prob. tumeli quatitate ni signatam elle principium dii tinctionis mi merali, Si veroqilis dicari quod haec comm Elisuratio est ab osa amma, tunc diuersi erit Metiam potest impugnari quia haec coinmensur itio nil aliud est, nisi quedam aptitudo insequens animam,ut haec,ideo est prius haec quamst commenti rata subitantia', ero , haec commensuratio non est prina a ratio distinctionis numeralis; quod optime probatur per rationes Scoti allatas. Relinquitur ergo solum, quod responsiones, quas asserta argumenta coli, includa
Ad primum argumentum concedit, quod antina non indiuiduatur per unionem ac ualem, seu per unionem aptitudirialem Tu ae est illa commensiti ratio Cubia stantialis, ut dictum est; argumentum, ro concludit de unione actuali. Ad illud contra hanc responsionem, Respondet,
quod assumit hanc propositionem falsum, quod aramia sit prius hae quam h
beat illam aptitudinem substantialem comensurativam, unde falsa est illa Maior argumenti formati adlloc, scilicet, quod conuenit, ni repugnat alteri eiusdem speciei, non potest illi competere per aliquod commune, scd per aliquod , per quod prius distinguatur quia istud saepe
est causi di inestionis, sinon praeexi rens distinctionem, ut rationale, hirrationale, nam irrationale repugnatiminini,hConuenit bruto,& rationale competit homini, reptignat bruto, sitamen i ad pre-
exigit aliquod distinctiuum, sed is caesi disterentia distinctura, imino a pari poscset argui contra Scotum, quod: ecce itates non cient distinc tuae, sed praeeaei 'erent aliquid prius distinctum,quod Scotus non concederet.
Responsio ad hoc primum arguimentum est nulla negat enim hanc propoli eit rationem , quod aptu udo insequatur elleret dici quod aptit ido quandoqtie
constituit rem in esse, ideo non est posterior Contra aptitu cli est passio consequetis ad rem,sicula risibilitas disciplinabilitas, sunt passiones homiriis, stamen nil aliud sunt; nisi aptitudines ad ridendum, & discendum ergo aptitudo consequitur ad rem qui negat ioc est delium ero eorum,quibus dicitur: Contra negantes principia non est disputandum a constitutivum in esse, precedit rem, quia est principium rei, ut materia, de thrma, o genus, de disterentia ad rem, quando ioc confirmat per rationale, di co quod haec non sunt aptitudines ab inlia forma priori end Entes, sed sunt principia constitutilaa: rationale enim non est aptitudo hominis, sed principium essentiale achnale primum constitutivum hominis at illa commensuratio perte est aptitudos ius animae. Idem ad id de haec itatibus, illa non fiant passiones,sed dit orentia constitutianae in esse indiuiduali; unde Maior profi rio secundi argumenti Scoti, valet depassionibus, non de dii serenis js, dicit enim sic: quando aliquid conuenit uni, erept gnat alteri, id est quando una passi, petit uni,d repugnat alteri erus dem speciei, non potest illi conuenire per aliquod commune illis, sed per aliquod non conm
805쪽
mun est verisiinaa; unde esse leue in Fracisco, tardum in Petro,non competit illis per speciem quia essent eiusdem leuitatis, sicuti ambo sunt risibilas ergo per aliquod non commutamur per complaxionem , quae est una in Francisco, halterae in Petro alit itaqtie de passionibus,quaesiint posterioresu de his loquitur ibi Scitus, non de differentiis constitutivis: hoc etiam manifestat naodus loquendi, dicit enim , quod competit uni, repugnat alteri,in cetera dicere autem, hoc non cornpetit illi librecto, supponit subrectum iam habere esse, passionem messe illi ergo dum dicit, quod competit uni, is repugnat alteri loquisur deeo,, quod illis competere potest, dum mi inesse latae est passio,quae consequitur. R. p. Ad secundum argumetiim contra hacisa se responsionem Respondet,quod illa aptiuagdia ludo est relatio, non ad terminum, sed ad receptiuum , hoc non est inconia niensiqui hoc modo quoque quantitas,&qualitas sunt relaetiua, stamen sunt tabis, ab muria. Contra hanc res ponsionem a
'sias ostensum est quod haec distinctio est
nulla scillaei, in quaestione de in harientia,an sit de euentia accidentis vi re ibi. Pro nunc sic arguo. Respectauum ad subiectum per Caietanum in loco citato,est ouod recipitur in alio tamquam in subiectori ita , quod per se stare non potest, hoc modo si jbstantia,non est respectiuu, sed solum omne accides:at ipse ait,quod aptitudo est substantia, ton accidens, ergo non potest esse relatiuum,ut ad subiectum, usi si est relatiuum, erit, ut ad terminum, sic erit accidens respectis
Ad serandum principale negat primosa Maiorem aecilicet,quod res sit haec primo per illud,quod est mira suas causas,&inmtellectu incruit enim, quod resper aliud
est, ter aliud est nam per esse est, per
haecceitates est hae ergo alta est Maior.
Minor quoque est talsa scilicet,quod res primo i extra siram causam hin teli
cium,per suam entitatem quia res non
est primo extra suas causas per se,sed persiam existentiam actualem.
Ite, Contra, Maior est verissima quod procm r. atur: quia primum esse quod habet res
extra suas caulas,estus Ne hoc particulare, quia solum singularia sunt quae Oenerantur,' productantur . natura comm tinis forum in illis habet este: nsieris, murieres est Sinesse uniuersali, qu in indiuia duali, partacillarit quia generatio teraminatur ad particular non ad uniueri 'Im siue ad commune Hoc stante, patet veritas Maioris;dicitentia sae res est haee primo per illud, per quod est extra tuas
causas;probatur: lilia producitur Plimo
in esse singulari, particulari, ergo peresse fingesta re. particulare primo est cxtra a causias, con qnenter est haec
Minor quoque per hoc probatur et, utares particularis est haec primo persis fiam, ilicet, persiam ii Crentiam indiuiditatem, quae non est existentia actualis: lusa haec criti disicitor ad res,&subsequitur rem iam indiuiduatam, ideo non
potest esse principium indiuiduationis
Conlpa hanc positionem arguit Scotus.
de in quae itionc de principio Indiuiduationis supra. Ad tertium principat negat consequetiam et non enam sequitur, quod animae i. non distinguantur specie,sed bene dedimhelligentij vescit irim animae distinguuntur per proprias commensurationes, licet non habcant materiam Angeli vero non possunt hoc modo distinguindeo bene concludimus,an Angelis non est materia, ergo distiuguuntur specie quia ibi nulla alia di iicientia est, hic vero adsunt proprie commensurationes, ut dictum est. Contra hanc responsionem Vel hac commensuratio pendeta materia;vel : brem anima;si a materia, ergo essentia , in gularitas animae pendeta materia, quod
est falsum:quia timc esset materialis: iura quod habet esset internum per princia pium materialmest materiala: anima perte habet esse indiuiduald, quod est es Ne
internum semper te per mensurationem pendentem a materia,&consequenter materialam ergo est materialis,
hoc est quod concludit argumentum; non pendet a materia, sed ab anima est alia responsio:contra quam arguitii est suprari quia tunc esset aptitudo anim*, qua e posterior anima, consequen-ur,non potest eseu principium indiuidua
806쪽
que in illa detinuione ponitur vllatici uo, neque accidens Illud quidem vertans est,quod cum anima sit imi ma, Momnis forma sit mrma corporis, ad animam si-
h. Ad argumentum pro opinione Cnietant,ad illam propositionen et Maiorem, cudicitur, quod est de escentia animae humanae in coma nunt, qui sit proportionasea a corpori Physico orga um,&c. Respon cuti ad formam sequitur illa habitudo H. . se , quod duolius modis potest intelligi
cisis aliquid esse deessentia, siue e Ceessenti
se alicui. Uno modo in primo modo dicuper se, hoc modo nego illam proportionem , commenlii rationem esse deessent a mimar. Alio modo aliquid est deessentiassive essentiale alicui, quod illi competit in secundo modo dicendi per se: ita concedo, quod illa proportio est de
et Sentia an nae incommuni: quia est eius propria passio, ex Co enim quod est mrma talis, realis, ei competit inmrmarctate, tale corpus patet enim quodliorcproportio sim tradam respectus Ons quens Ormam tamquam fundamenturi corpus ut terminum,in consequent prae silpponit mrmam, quae est substantia abiblutam suo esie,&siccum non venticetur hoc de proportione animae in communi, neque verificatur de proportione huius animae particulari. Cum inquit ,
quod illa proportio est coaptatio, quae ponitur in definitione anima assignata ab Aristot.inta de Anima,dum dixit,Anima est actus corporis Physici organici, c.Ecce quod ait,inactus,cst perrectio ergo illa proportio,&coaptatio,.quae inplicatur per illii verbum, actus, illi competit in primo imodo dicendi per se,nonda secun- o modo,ut di bam, Resipondeo, quod clara est intellistentia illius definitionis nam ibi Aristoteles per acriam non intelligit aliquam relati,nem seu actum primum, qui est substantia;Vnde ibi se declarat, quod anima est actus, non secundus, sed primus, qui est forma dans esse, sicini actus sectindus est operatio ipsius formae; vel ipsa rima operans;Modo satas patet quod relatio noest aceus primus, cum neque sit substantia, neque sit principium operativum. Insuper Aristoteles in calceri libri de
Dima,contra antiquos, sin initio a statuit animam esse substantiam, non accis
dent;dum ergo dicla,quod anima est perfectio corporis Physici, a clus eius, non intelligit peractum relationem ullam, ne
inproportio ad corpus, tamquam quaedam propria passio: sed neque rma,n que anima esse suum substantiale recia
picabilia rarione, sed praecedit illam, saltem natura Ad Auctoritatem Aristotelis eci .de partibus animalium , conc
do illam, scilicet, quod dirieronti e diuidentes, lebetat esse distinguentes per se,in eo quod tale, sed ina inquit huius modi
esse tales commeniurationes, hoc nego propter rationem nunc dictam Quae at tem sint he dinerentie , iam nunc abunde tipra declarauimus in dilucidando pinionem Scoti .
Natura communis habet est prctem pus intellectus in
Tositio coli cum uis fundamentis. Caput AS ius libro .sententiariit , distinctiones quaestionet r. adducit quantam optirionem,que existimabat, quo a naturae sit de se haec, particillaris ita quod non oportet querere causam,propter quam ipsa indiuiditatur,cum pila pessust indiuidua, sed potius est quaerenda causa,propter quam ipsa fiat, nitica salis, pro causia assignandus est intellecti istasbium enim intellectus est,qui Scit illain uniuersalem Vnde natura habet dilo esse;
una verum mira suas causas. Aliud in
anima, secundum hoc est uniuet salis adeo quod unium litas,in communitas in natur est ab intellec tu Ipse Scotus et conuerso probat, quod natura communis habeat esse reale extra animam in priussit communis, deinde contralia tura isingularitate per disseretias indillidualc S, his rationib. Primo . Si natura de Sesscit i. t.
singularis, non possct intelligi sub opposito modo, scilicol subesse uniuersali sed hoc est falsu:ergo; sequetia probatur: uellectio sequitur re, qualis est res, Y, tali r
807쪽
ialis intellectio Te debet Falsitas Consequentis est euidens: quia intelligereti . minet n. esse cluid commune indi iidui , est vera, non falsia intellectio. Secundo, quod est unum, unitate reali minori mira te numer.ui id est itio . estvn in unitate generi heali non est de se, hoc, si igulare, sed quid commune reale a natura lupidis, naturit ilominis,&c. habe cvnitatem realem riuriorem uti ira enumerali, ergo natura communis non est de se Ii ec,&particularis, sed e realis, minmunis. Maior est euidens ex se. Minor probatur quia si natitia non habet unita tona realem minorem unitate numerali, seqilitur hoc absurdum, quod non dabitura lia unitas realis praeternumeralem linc
autem est falsu nu& hec falsitas probatur prircipuo quattuor vij s.
Primo In unoquo regenere est,nu, od est metrum , mensura omnium, qtnae sunt in illo genere, quae omnia sunt realia, iraliter mensurata, ex Aristo t. ro. Metaph. tex. E. Ens autem reales non mensit iratur realiter abente rationis , eo modo , quo dicit Aristot quia En rati nis, nolit metrum Entis realis unitas ergo illa mensui antis,est realis, non potest autem esse unitas numenilis quia secum
dum Philosophum in s . Metaph. in indiuidi iis non est ioc prius, illud vero post
riu S, erit in . ergo Iatim non potest esse
mensura alterius indiuidui quia illud mensur.Ins, non est aliqtio singulare, em mensurans , in unoquoque genere est aliqua prima species, sic unitas mensurantis est specis ira, illa unitas inensurantis est realis, tamen alia ab unitate numerali, ergo illa natura specificari cuius est haec unitas,est realis, ut habet hanes
Secando, eadem falsitas probatur ait Aristor. . Phyutex. 1s Comparatio fit in
specie Antoma, quia est una natura, non in genere, quia genus non labet talem nitatem .Hac auctoritate Arist intendit,
quod nati ira specifica habet unam unitarem realem, in qua tit comparatio, quam non habet genus, alioquin, si unitas sila cie eget rationis, non diceret Arist. quod diset diuersia ab unitate generis quia i Lia per aduersarios est rationis, ergo prorarer via uatem n Umeralem, daturalia re iatas, quae est Calis, communis. Tettio, S. Metaph. cap. de ad aliqvid,
me relationes de identitate aequali, Si inili fundantur si per via tim, ita quod Relaia ita non est realis, nisi fundetur super aliqua unitate reali quae enim sunt idem vel ae iii alia, v c similia, conueniunt in alia qua unitate reali, quae sunt idem. H.ecunitas non est numeralis, qui i nihil idem numero, est equales simile sibi:ergo est ali qua alia unitari non alia, nisi Specifica, vel
generi . Quarto, unius oppositionis realis, sunt exti ema realia: sed sic est, quod illa exilema. sunt vinum non unitatEnii merali,ut album, sinigrum, ergo datur unitas realis, lilae non est numeralis. Tertio principaliter , si omnis unit. a T. rdialis est numeralis, ergo omnis diuersi fio, rtas realis est aequalis, ita quod omni iis cipati sent aeque distinctarim sic non magis ab ter. stingueretur lapis a Socrates, quam S Crates a Platoni neque pollet intellectus abstrahere aliquod comm fine ni agis a Socrate hi 'latone, quam a Socrate, di-nea. nsequens est falsum, ve patet. nsequentia probatur: quia, mini, multa, idem diuersum, sunt opposita, ergo quot modis dicitur unum, tot modis dici, Nir, reliquum opposito ru; ergo citi libet unitati respondet propria diuersitas, e
conuerso . Si ergo lauir unitas realis nil meralis tantum, ergo solum datur diue sitas numeralis tantum.
iarto, idem probatur et quia si in re
est tant tim unitas numeralis realis, ergo qu. aecumque entitas est in re, est una numero: at qUae sunt unum numero, sunt primo diuersia,ergo hoc Gillud secundum
omne entitatem, quam habent, sunt priamo diuersa, in nullo aliquo modo conuenientia quo ad rem, quod est falsum. Quinta ratio Vniuersiale quoque esset
purtim tigmentum . Sexta si ista naturae communes, ut ho-d
habent esse solum a r. itione Crut tantummodo dum fiunt: sicuti secundiae intentiones, qua habent esse per optas intellectus, sunt solum duinti tint quodntiam, sit abs r dum, ex se pater. Praeterea scientiar, quae sunt de hisia T.
808쪽
NATVRI COMMVNIS THEOREM A XCIII. d
turis communibus, essent scienti aeratimnales, quia essent de entibus rationis, ii Grealibus quale autem est obiecturn, talis est scientia. Octavo, Homo, Ios non differunt realiter, neque animal,&lapis, sed solum ratione,& per operationem intellectus:atqui asserit has species disterie ratione, solum per opus intellectus tantum est similis illi, qui negat ignem calefacere indiget enim verberation Neque valet, iiqi is dicat, disserunt, quia disserunt numero, non valet inquam quia praeter dit ferentiam numeralem, acies alia differentia secundum rem: nam Franciscus differra Socrate hab hoc equo, nil mem, tame Ipostea rursus dissertatio modo ab hoc, equo,quo non differt a Socrate, haec differentia est praetcro puSintellechus, nam
ille est equus, Franciscus velo est homo ;&certe, qui negat ista est dimittendus.
Nono Arist. i. Post . p. f. tex. 3'. declarans secundum errorem circa uniuersale,asserit, quod quando dantur plures species, quae habent genii in nominatum, si quis monstret pra dicatum illius generis
de omnibus illis speciebus simul vel disici clim, non est propositio uniueis alis, quin illud praedicatum inest primo Illi generi:
ex hoc deducitur, quod ex parte rei naturae generis est duiersa ab omni b suis speciebus, singularibus, etiam simul sumptis. Decimo Arist. i. Post . tex. 8 I. improbat opinionem Platonis de Idaeis, sed con cedit dari uniuersiale in multis, de quo est scientia , concedit illud esse diuersium a singulatibus ex parte rei quia ingui 1-ria corrumpuntur, sed illud uniuersiale est
aeternum et neque illud uniuersale est ensrationis: Ula Ens rationis non est aeternu, sed contingens, ergo datur natura communis per sedistincta a singularibus, ex parte rei Propter has ratione Scotus sustinet, quod natura communi S, ut huma- hitas, siue homo, habet esset reale extrar' uias causas, non est de se haec, siue sin
gularas, sed est in dii Seiens ad esse singulares este uniuersales, propterea potestes e uniuei scilis, particula iis erit particula ius ii intrahatur per differentias indaui uales , erit vini uersalis si ab utellectu
reducatur ad ine uniuersale, quod consi
stit in dici de multa s,natura ergo socii indus precedit, Muriatatem singularem, niuersalitatem completam, sed potest escse uniuersalis, particularis, secunduhanc Entitatem intelligitur a Metaph.&definitur hanc intelligit Scotus non esse de se hanc, particularem . Sed nota, quod quando dici nitis, quod intellectas Lacit uniuersalitatem in rebus, non est intelligendum, quod intellectus faciat illud
uniuersale totaliter, ita quod uniuersale sit solum opus ii Nellectus quia ante ista denudationem, iam ibi est illa natura cimunis in re, antequam habeat res esse in
intellecturi sed dicitur fieri uniuersale ,
quia uniuei ale, ut dicitur i. Post tex. 8 i.
est uod est in nati iis, in dicitur de multiS,potentia prox irio,inachi modo illa natura communis in resut est una actu,&proxime, non dicitur d multis,nec est in multis, sed de se est indisfierens ad essest niuersale, particulare, sed secundario est in multis, fit uniuersale complete, Intellectus enim est ille, qui facit illam actu uniuersialem , quod declarariar sic ex
Alis . r. Post rex St. Universale est,quod est unum in inultas , de multis, natura autem illa cor minis, ut praecedit actum intellechus , non est actu unum in multis,&den utillis, sed talum rei Ante tunc nimi tum Eli,num in multis&de multis proxuret actu, qua trito actu concipitur ab intellecti illa natura esse idem culto:&illo Villi indiuiduo. fac t pra dicatinnem illam, i cesilaoc quando
autem natura consideratur ante intellectus apprehensionem , non veriti catur de ea proxime pradicatio naturae de indi uiduis, hoc est horis dubium remote, potentialiter: propter hoc igitur, quia intellectus leth in tactu illim naturam communem actu praedicata de indiuidpis praedicatio taedice te linc est hori ideo intellictus dicitur facere uniuersale in iebus, ta sic uniuersi letali ab intellectu completiuesed funda trientum et reale in re, dic ferentiis indiuidita libris vero fit particularis. uandum est etiam, uod non vult ei. Scotus, quod haec natura communi sit
809쪽
obiectionem factam contra fieri id a humenta principalia, sed vult quod nul lum hibeat esse, nisi in suis singulatibus Sed tamen, ut in illis est, habet suum illa reale per se distinctum ab esse numerali,
unia em commonem minorem uni a- te numerati,itam i , hec natura,homo,
non et quid pure fabricatum ab intellectu sed natura communis realiter diuiam omnes Umines, labens propriam extilentiam , licet actu non sit seiuncta a singularibus, quia omne Ens reale habet propriam existentiam , ut suo loco di-ccum est.
tiones Aduersariorum coutra Scotu olutiove ad rationes Scoti ab eisdem allata mearundem confutatio. Caput II. Aietanus libro de Ente , essentia
cap. .arguit contra Scotum tribus rationib praecipue rexistimat enim quod natura quide silens reale extra animam,
sed non ut est communis sed ut eth pallicia laris,Muna numero sed quo ad esse com mest una mi maliter at sic non est extra animam,sed stilum in intellectu hoc uoluit inferre ipse articulo e in solutioiae primi dubii, dum posuit dit ferentia in inter Scotum, D. omam,sietiam articuli; ponendo illas tres Conclutiones, licet obscurus sit quod ergo natura communis non sitens reale extra suas causa , ut est communis, primo probat sic.Quod est existens in rerum natura debet habere quid litatem existentem per se in rerunaMira: sed unitas communis, siue natura communis, non habet hanc quidditatem existentem per se in rerum natura distincta a singularibus,ergo Maior est cla-x ra Alioquin no existeret per se; Minor etiapatet quia natura comin unisublumi a bet esse in particularibus, non per se.Haec est prima ratio Caietani in uirtute Secundo, Omnis res e stens in rerum attara estres particularis , nulla unitas commianis extra animam est res particularis , ergo non ex istit Maior est omnium Peripateticorum. Minor probaturiquia res particularis est alicui uni supposito propria, aliter nesset particularis atres communis viillius est particularis, ergo non d
tur haec unita uniuersalis misera fine
declarativa primae Des 5.8 22:
seqvitur aliouam naturam ratione Tipnedicatur sine aliqua additione desimpliciter de supposito illlas natu Ner sed
Acotum communitas sequitur naturam numanam ratione sui ergo communitas praedicatur de supposito I lius naturae, proceluis bonus,sed conclusio false, ei 'o aliqua praemissarum mora Maior,ut probabitui .ergo Minor sed Minor est Conclusio tua;ergoo Scote est falsa tua opinio falsitas Conclusionis probatur haec enim propositio est falci Socrates est communis. M uor probaturiqui qua sequuntur realiter natiuam communem etiana praedicantur de iii in seriolibus quia enim homo est rationalis, ideo Socrates est rationalis,&c.exijs ergo habemus, d natura
ut est cornu s,no habet esti extia anima,
si umquod communitas lici competit ei ut est rest, sed solum ab intellectu, sic habet esse commune ab intellectu solum. I)ro solutione argumentorum Scotici adnimaduertit duo fundamenta; in quibus t te ait errasse Scotum, primum in omnibus i MLargumentis Scoti est aequivocatio huius termini,per se, siue exietqui potest dum bus modis accipi, uno modo positiuo,,
sonat nati ira ex se: id; est iu stipposilis,&non solitarimatio modo ex se accipitur negatiue, sonat naturam ex se sine suppositis, solitatae Scotus in suis argumentis quando dicit,natura, te est commu-ms, accipit naturam per se primo modo,
quod est falsum: quia sic natura est particularis, non communis: secundo modo autem et communis: sed illa tunc natura nihil est, nisi ens fabricatum a ratione Secundus error Scoti,de fundamentum C tetani est, quod non valet processus a propositione negativa ad propositionem ac Lirmativam de praedicato infinito,cuin re duplicationetv si dic vi homo in eo, quod homo, non est albui ad hoc non sequitur,eigo homo in eo,quod homo, non est albus: quia tunc homo nunquam posset este albuS:at ars dimenta Scoti habent huiusmodi processum, arguit enim sic: natu
natura comunis enim idem est,quod non
810쪽
NATURAE COMMVNIS THEOREM A XCIl L co
rropria luiusmodi processus ergo nullus est, per haec ait Caietamus , omnia argumenta Scoti inlisi possitnt. Paulus Mncinas . Metaph. quaest. C. disputat de hoc sed ipse ei cum Scoto: dat enim distinctionem, quod nat aras test tripliciter considerari, Vno modo se cundunt se,& hoc pacto dicit naturam esse unam, Munitate univoca reali Secundo modo, ut est in suis inferioribus; cicnec est una, nec plures per se, sed per acciudens,Tcrtio,vt est in intellectu nostro per speciem intelligibile, hanc probat non es le unam unitate reali,& hoc non est contra Scotum: quia: Scotus concedit, ut diximus, quod natura fit uniuersialis ab intellechu in ut est in intellectu , non habetes se reale, sed per intellectuin tunc enim est uniuersale completo, ideo argumenta eius facta pro hac Conclusione, non sunt contra Scotum . - udovicus Bucca ferreus libi primo de Anima, tex. 8 sustinet in hoc opinionem Thomistarum, praeter eorum rationeS, adducit hanc Pluralitas entium est fugienda, sed ponere hanc naturam mmmunem distinctam a singulatibus, est multiplicare entia sinae nece illiathsed sufficit entitas indiuidualis,quod conrirma tur quiae omnis, , a qua habet esse, habet uti. in eis unum, individuum, sic solum dantur indiuidua particularia,
quae realia sunt, non autetmilla natura c6MMiniS.D.it etiam aliquas responsiones ad aliqua rationes Scoti sed quia ex confutatione aliarum responsionum hae quo que facile confutantur, non Oportet illas adducere. Franciscus Suarcet in sua Metaph.disp. c. seci iu& infra,reuersus realem entitatem nature: com in unis, multa disputat,&est adeo prolixus,ut quemlibet patienti simum fatigare possit, tandem solo fiundamento Caietani innititur,qt: od haec
natura communis non habet existentiam in rer natura extra singularia, Muod ideo non potest habere unitatem realem, neque ipsia entitas valet per et manere, ut
est precisia suis indiuiduis, hae autem via denturis se suae rationes praecipuae disputatione .s cst. i.&disp. .s alibi. Si naturam mmunis per se est una, vel
est una per unitatem numeralom vel est una per unitat Cin uniuersalem Primum repugnat, sedestruit sententiam Scoti ,Secundum diei non potest: quia unitas uniuersalis, non datur ex parte rei distincta a fingunaribus: in ideo inter illa non potest cadere distinctio ex parte rei, sed silum per intellectum Secundo, Non potest dari distinctio realis ex parte rei pra,
cedens operationem intellectus, nisi interent ita tein realem, simodum eius sed in proposito non datur ex parte rein tura nuntinis, ergo illa ex parte rei non
potest distingui a d itferentia indiuiduali, Minor probatur: quia,quod per se eii in
rerum natura est existens eatra causas sitas hoc autem est solum singulare, sic, si nanira illa datur, debet esse seipsa singularis, non uniuersialis quia nihili teli esse terminus caiisarum in haberet existentiam, nisi quod est singulare Ter , tio,Illa non distinguuntur ex natara rei, quae per Diuinam potentiam non possunturiundbae manere sed natura communis , &di ferentia indiuidualis, per Diti inam potentiam non possunt sciuncte manere, Ergo non distinguuntur ex natura vei. Ad rationes antem Scoti Respondet, non ad praei omnes, sed ad aliquas, per unicum funda Scora
mentum, quoi Omnes probam naturam commvncm habere unitatein formalem,
quam ipse non vult esse realem , sed solurationis, ii est a liquo modo realita est realis fundamentaliter, quatenus intellectus in indiuiduis reperit inrisitudinem, reconii e nientiam qtra fidam so me, a quae abstrahit, format unitatein illamur
Dilucidati opisione Scoti, et confutatio
rationum , solutionum ad rationes Scottutinc adductarum. p. III.
AD ostendendam veritate opinionis
Scoti,non sunt adducenda alia funda meta, praeter adducta in opinione Sciti comprobanda, sed solum videndia est, nunquid argumenta Scoti per ea quae dicit Caietanus, Malij, soluantur,nec ne, lenique solliendae sunt rationes oppositae. D 'Plima quidem ratio est optima hiaul si ori. Io pacto ad eam accomodatur responsio reniae.