장음표시 사용
821쪽
Socratas est singulare,di tamen a particulari plura po sunt abstrahi praedicata, di ideo iugularitas alicuius on impedit quin ab eo, quod lingulare est, possit abBrahi a-lIquis occeptus communis et licet verba notanda sitit inquiunt quidquid es ubi iure singulare , si in exitiendo ex se, ita
necesse esse,S c addit haec verba sed horatio probat, quθd necesse esse hibi haberet commune cum alio, uera intentio ill communis ect non necessisse, orae
dens intentioni entis, qua eo communis Deo,di creaturae, respondet dicens. e pdeo inteneto intellectu laudentis, non in-
quod nihil contrahat aliud ibi ad singula cludit necessitatem seu possibilitatem sed retatem, tamen illud idem potes concipi, Nil se in re, di quodammodo indisincte,
et ita ut singulare te ut commune. Ex his verbis Scoti videtur elici, quod Scitus velit conceptu incentis, de quo ibi liquitur, non esse dem uaptum ab aliquam indigerens, illud autem in re, quod comrespoudet intentioni,idelientis, indoe, id
est in Deo eri necesse,sse,in illo reio,id screatura es possibile esse. Ecce quod Scitias non vult,quod nil in comin uni in re correspondeat realitas communis et sed realitate communi Deo, aereatune pras Deo Deitas,quae est necesse esse, creatu
Sm contracta per ali me,ratio creaturae,quae est possibilis esse,
quid aliud ad singularitatem sed conchptum entis esse abstractum ab ipsa singularitate per opus intelleri u nostri. Confirmaturi qui Scoriis soluendoillud arraumentum,concedit in ino non esse plures realitates, quarum una sit communis,
contrahibilis , alia singularis, contrahens ad esse singulare Dei: at si Ens dic
ut re ilitarem comunem praecisiam a realitate Dei, creatum, deberet contrahi per realitatem singularem constituetem Deum in esse Dei, sic Deus constaret ex realitate Dirahibili, contrahente. Sec do Scotus iis lit8.quaest. 3. Luendo istud argumen tum Henrici, quod
erat: tiae sunt primo diuersa, in nullo conueniunt tracus,&Cretaturastin primi, diuersia,ergo in nullo conueniunt.Respondet his verbis e G Aec dum patebit in arti . h. quod Deus, ct creatura, non sunt primo diuersa in conceptibus, tamen
sunt primo diuersa in realitaterquinin nulla realitate conueniunt. Ex hoc loco clarissime elici videtur, ostens in communi, non dicat realitatem pratasam a suis inferioribus: sed solum clicatio ptum m matum ab intellectu nostro, quia cum Deus,& creatura secundum Scotum conueniant in ente in communi, Sens in communi diceret realitatem praecisam,inus, creatura conuenirent in aliqua realit ret,quod negatura Scoto. Tertio probatur ex eadem quaest. lit tera L.ibi enim probat Scotus, quod in us non est in genere quia tunc realitas il
la generis vel tactvecta cile, vel non
licet ratio ratis altaria. sta intellectum ab utroque modo abstrahat; quod hamsit intentio Scoti,patet: qilia statim addit, qtiod intentioni genetis corres podet propria realitas Mimn sic ali iiitcntioni communi id ostentis.
Confirmatur; quia ibidem Scottis ait, cum dicimus Doeis est ens, ibi solum est compositio conceptionum, qUa compinsitio est signunt identitatis signiticii toria. Tandem confirmatur eae i. distin 16. sitieta . ubi Scotusa relationibus Diuinis conceptum communem rcalem absti alii posse assciit, o tamen relationibus diuinis nulla realitas communis est, cum
Connfirmatur;Scotistae celeberrimi,ut Lichetus, Vigerius, Trombetia alij, hanc eandem esse opinioneta Scoti docent iam approbant.
Quo ad secundum vero principalisci in is licet, quod falsa sit opinio nostra, scilicet, opimquod ens dicat conceptum praecisum a . . Isuis inferioribus a parte rei probant primo;Siens diceret conceptum praecisti in a 'suis inserioribus, sequeretur Deum citet compositum altem compositione Meta, physica, hoc est absurdum, ei M. Ons quentia probatur: quia Deus conflabit ex duplici realitate, quarum una est contracta, scilicet, realitas entis Altera est contra laetas,scilicet, realitas Deitatis. Quod si dicas ens contrahitur per m dos intrinsecos, icco Consequentia non
Contra haec ies nsio primo supponit
822쪽
unum falsum, scilicet, nam realitatem communem poste contrahi ad Iduta realiter distincta , per modos intrinseco , quod est falsum quia modi iturin s USquicumque sit . est cxtia et lenta an , quid litate mullius, catus est modus, ct non variat illi: dissenti aliter,elgo non potest esse prima ratio contrahendi realit
i m communem ad plura essentialiter
distincta Consequentia probatur: qtii a prima ratio contrairendi realitatem communem,ad aliud particulare sub illa rea- Iitate communi est de quid litate, uesssentia illius particularis, iacit illud esssentialiter diuersum Gat modus intrins cus neque est de quidditate, neque facit distetae essentialiter ergo modus intrinsecus non potes esse huiusnodi distincti-uum . Minor est communiter concesina
Scotistis.Confirmatur: quod non est disterentia essentialis, non potest facere differre essentialiter, modi intrinseci non sunt
disterentiae essentiales, ergo non possunt facere differre essentialiter.
Supponit secundo, quo diuitum, Minfinitum, sint modi intrinsectentis, quicuenti adueniunt,Deum, creat illam costituunt; suod falsum est: quia secundum Scotum, i dist. a. infinitas est modus intrinsecus Deitatis, Mideo supponit Deitatein constitiuam inesse , non constitui aliunde, Ergo est riuio contractiva entis ad Deum
Tandem admissis his suppositis, respisio non soluit argumentum . quia cum realitas communis a potentri litate liberari non possit,in Deo esset realitas ali uas rentialis, scilicet realitas entis,in alia actis alis, scilicet infinitas, dic Deus esset
Secundo principaliter, Quidquid est
in Deo est esse hoc ergo non est ibi realitas contracta per modum intrinsecum ad Deitatem , Antecedens patet et quia Deus est de se singularissimus at si in eo esset ratio communis contrahi bilis, non
esset de se hic,&singularissimus, staec est
ratio Henrici. Temo Silans diceret realitatem com-nninem Deo,&Creaturae Deus, Cre
tura non essent primo diuersari cons
qtiens est falsum,ergo Consequentia pro 2 rbatur quia primo diuella, se totis di fierunt,&in nullo conlieniunt. Conni in
turiquia primo diuersa ex Scoto in i dist.16. si intin duplici discrimine sanae lana
sunt primo duiersa in realitate tantum &haecisi i sunt , iiae nullam Icalitatem comminem habent. Quaedam velo sunt primo diuersa in conceptu , haec illa sunt, quin edum realitatem, sed nec ulla conceptum communem habent, ut sunt vltimae di serentiae, ergo si locus Creatura habent realitatem entis ciuinunc, non sunt primo diuel cata arto. Silans dicit realitatem Commi Inem Deo,&Cleaturae, vel illa re. ilitas est necesse esse positive, vel non neutrum bsto iudici potest,ergo. Maior patet quia
membra illa cotradictori opponuntur , ideo alterum illorum est necessario danduin Minor probatur, illaimo, quo ad primam partem. Si illa entitas communis esset,necesse esse positive, iam creatura esset necesse et e positivo,quod est absurdum. Quo ad secundam partem p r batur. quia uicin Deo esset aliquid, quod non est necesse positive, quod ab omnia
Quinto probatur, declaratur simul, quod conceptus entis,etiam si non sit prelcisus filis singillaribus parte rei, sed solum per operarionem nostri intellectus , possit dici conceptus calis. Declarant ab tem hoc modo, inquiunt . Res duobus
modis potest intelligi Uno modo distincto; Also modo indastincte, &confuse, siaue adaequate, In adaequale; Primo in
do res ii uclligitur adaequat b, quando intelligitur in conceptu repraesentarc rem sicut est;Secundo modove o, scilicet indistincte, in adaequate, res intelligitur duplliciter , Uno inodo cum concipitur sub conccptu aliquo communi, ii asa
te rei resilaa aliqlla Correspondet, Ut cur
Socrates concipitur sub conceptu hominis, vel animalusu concepitii enim homianis, vel animalis correspondet realitas v-na a parte rei Alio modo cum concipitur rub aliquo conceptu communi, cui a parte rei non correspondet aliqua realitas, tamen propter similitudinem quam habent illae res a parte rei, videtur ei corr spondere aliqua realitas lictareiter non
823쪽
Nesspondeat et exemplum interentiae speciliete animalis, praeter Litionale concipiuntur sub concepti quodam communi, quem explicamus per irrationale, cui ut patet nullae re ilitas coi resipondet, qui
ergo intelligit disterentiam speciticam bouis, sub conceptu irrationalis, concipit illam indistincte in adaeqtiam , confiiso
modo, lic modus est diuersus a primo modo concipiendi aliquod confuso, sitim
distincte: tunc addunt, uod uterque conceptus iste communis, sub quo res concIphintur, indistincte est realis. Probatur de primo quia et correspondet realitas comnum is a parte rei. De secundo probatur: quia licet illi conceptui non correspondeat realitas realis communis, correspon- dent tametra res particulares habentes aliquam similitudinem inter se ratione cuius potest intellectus abstrahere illum co-ce tam ominu nem,& hoc pacto dicunt conceptum entis in communi esse conceptum realeii, licet ei tanta correspondeata parte rei realitas pr.ecilli a singula b. parte ei: iis licit. n. quod ei correspodeat Detis, Gre. ura in esse singui rei, quae habent aliqua similitudinem, a qua intesseeliis uitiis modi conceptuni abstrahere potest. Haec omnia quibusdam auctoritatibus Scoti coinprobare niti itur: sed quia ex dicendis facile reijciuntur, breuitatis
lectiones allatae olimntur, Sopinio ali
ruris magii confirmatur. cap. III. LIcet ex dictis in hoc Theoremalec.
i. Theoremato&6. Uod DCVS non ei in genere, Theorem. Ne T. quomodo sns diuidatur decem Praedicamenta Theoremat eis de natura comuni. Theoremate os de univocatione entis,&alibi
dictis,hae obiectiones facile quoque dilui possint nihilominus, breuiter eas disso
Quod autem attinet ad primam parte, scilicet,quod opinio Scoti sit, En in communi dicet coceptum realem praecisum a si iis inferioribus, a parte rei preter locis
cedo quod ipse covceptus dictus de Deo,
de Creatura , in quid scontrahitur,e aliquos conceptus Icelites qua se contrahetes. Ergo per Scotum conceptus entis contrahitur:at conceptus, cui aliqua realitas realis ex parte rei non respondet, non potest contrahi vero. realiter,ut de se patet. Sequitur Scotus ibi hoc egregie declarans
S mouet dubiit in contra determinationem ibi factam, qua erat,miiod licet enusit commune Deo, &Creatura , tameta Deus non est in genere: quia conceptus ei Itis incommuni ad Deum,&Cr arilr Uia,
non os conceptus generis et quia non est potentialis, nec contrahi bilis perii serenitias opposita si sed solium per modos intrinsecos Contra hoc autem est dubiuniis iid: quia cum ens contrahatur ad Deu &Creati aram per modos intrinsecos, scilicet perini tuiti,&in sinitimi, illud quo
desumitur conceptu sciatis , id et Ureii epotentiale , habere rationem generis ad retalitatenI contrahentem, Ex Noa
quitur postea, quod res composica ex realitate potentiali , ex realitate contrahente, si e composita, in genere unde in proposito sequeretur, quod inus esset compositus ex realitate entis in communi, ore realitate infiniti, haec composiatio ciliet ex parte rei quia ipse realitate sunt distinctae ex pari e rei', quod autem Deus sit compositus,sic est in conueniens , quia Deus ellet in gentre. Respondet Scotus hoc egregio declarando, quod illud a quo accipitur conceptu communis clatis,distinguitur ab illo a quo accipitur conceptus plo prius, siue modus intrinsecus,non sicut distinguitur realitas, realitas, sed sicut realitas, modus propriias eius, intrinsecus conceptus alitem generis di serEntiae recitiarunt distinctionem realitatis, realitatis,non a atem tantum distinctionem rea
litatis, Meius modi, Dat exemplum de albedine, nam albedo in communi, albedo ut decem gladias, non asstira ui tur ut realitas potentiatis , realitas actualis, sed ut realitas, hodiis eius intrinsecus ideo albedo ut decem, non et icitatis ad ilicia, lege Scotum in .dist. S. composita, sed est concepra minit Syerse- q. . littera v. ad primit margia mentum ete, cuam si conciperetur absolute ,
principat bienian habethcc verbii .cos sub omnibus gradibus albedinis:i a Dei
824쪽
icompnnitur exente, Minfinitate, sed ens, an trinitas, non se habent, utentitas potetitialis, actualis, sed ut realitas, in dus eius; ita sinitas enim est i nodus irririnsecus entis, ens infinitum non est quid compositum ex realitate potentiali, Mactuali , sed est realitas entis concepta cum omnibus gradibus intrinsecis entis,&perfecte, sicut ens infinitum est realitas entis concepta cum finitis gradit, entitatis,&imperfecte. Vnde Scotus ibi
paulo insta applicando haec ad propos tum,habet haec verba Requiritur igiturdis tinctio inter illud a quo accipitur conceptus comm linis, di illud, quo accipitur
conceptus proprius,id est inter ens et modum eius intrinsecum, t est infinitas, sinitas ron, distinctio realitatis, in realitatis sed, realitatis, et modi eius intrinfeci; de paulo infra. Sed concestus gene stata disserentia , regiti runt dictivellotiem
realitatum , non tantum eiusdem realitaris perfecth, et Imperfecte conceptae Aperte eriti, Scotus supponit illud a quo sumitur conceptus entis in communi, esse realitatem realem, non tamen esse genus, ut est sic communis contra lubilis quia illam appellat hoc nomine realitatis , de hoc est ibi adeo clarum, ut non egeat declaratione : nam non solum conceptus Scoti conuincit Adtiersarios, sed ipsa verba lex Nis.Declarat Etiam ibi Scotus,quid sit modiis intrinsecus, quomodo lini erat differentia; quem locum,& similes, si vidissent di tersari , non dicerent se cundum Scotum cras in communi non
habere realitatem propriam, ut Contrali itur per modos intrinlecos nec dicerent non habere conceptum praecisum realem a suis inferioribus Posse in alias auctoritates Scoti adducere, sed hae sulci ciant, quia est proprius locu S. Adi primam rationem Aduersarioru . renes Illa loca quae adducuntur ab Aduersae i. iijs,nihil eis fauent, immo ex eis optime coinspicitur Aduersarios nutritos esse doctrina Caietani,& Suareet, reproinde nonpo: se recte in elligere Scotum . Ad primum ergo rei Sententiarum distinctione 3. quaestione et .soluendo argumentum Hentici,dico,qubd licet Socrates sit sing ilaris,&quid quul est in eoAit singu-
lare, tamen ab eo pol Tunt abstrahi plura Praedicata plures conceptus neque singularitas Socratis hoc impedit sta includit in seipso plures natura commune S, chumanitatem, animalitatem, substantia, ens, c. non inesse communi, sed singulari Z ito, recontracto hi de possunt abstrahi praedicata,quibus ipse realitates, Nnaturae communes in esse Comui vitari
reali, non singularigato, nec contra mi spondent, viciare ostet limus in Theoremate, de natura communi,non ergo habetur ex hoc loco,quod conceptus ommunis, qui a Socrate contrahitur, ut quod Socrates sit homo animal, ensa in puri co-ceptus furinati ab intellectum quibus a parte rei noni spodeat realitas comunis, ut ipsi somniant, eadem enim est ratio de
hominet,animali Mente,non plato autem Aduer citios dioere, ionainem, animalitatem, non dicere realitatem realem comunem a parte rei praecisam a suis singu-Jaribus.
Ad secundam patet ex dictis supra, sensum est quod Deus creatura uini primo diuersa in realitate non quacumque, sed poaetitialiola genetica: quia Deus non est in genere, neqtie En commune Deo i&Creaturae,est genus: quia realitas commmunis, que ei rei pondet, non est pinentialis,&contrahi bilis perditarentias co-
sequenter non est genericiam sed habet realitatem coiitralia bilem tantum pertam dos iturinsecos,vt diximus in Theoremate,an Deus sit in genere, supra explic
Ad tertiam dico Piimo, qtiod illa verba non sunt ex vero textu Sc tu sed fiunt additiones. Secundo dico, quod non adducuntur fideliter, ut est videre in textu ,
Tertio dico, quod non discrepanta sup rioribus: lilia illa verba illi fautem in re, quod correspondet intentioni, aperte inisscant Scotum iudicare aliquid in re correspondere illi intentioni illud autem in re
est remitas communis, quae in Deo est necesse esse, in creatura est possibilis, sicut scibstantia in Deo est infinita, iti Creatura est finita Cain vero si bini eri intentioni genetis correspondere propriam realitatem, non sic alii intentioni communi, intelligit de realitat potentiali, hac enun
825쪽
soli geneti competit, speciei enim OTrCU det propria realitas nec pu O due rarios hoc negare Valbedini erum cIrr spondet propria realitas, quae tamen ta te ei realitas realis, sed non est poteta tialis,unde non potest negare ibi Scotus uniuersaliter , quod uult intentioni preter generis, competat realitas propria, si se loquitur vi inter liter , necio minotens; haec enim simi verba, et nou sic alii
Quod deii id ait ibidem Scotum diceres d cum dicim a Deus estens ibi solum est compositio conceptionum,&c. hoc non nitento apti Scottim , O-him ait ibi, quod pra dicata, itie dicuntur de Deo sunt illimitata non in rene-xe, sic ens, sapientia, bonitas, ,. qu tenus pri dicantur de Deo sunt illimitata,&transcendentia , quod si adessent, deberent intelligi iuxta sensum exposi
Avi. Illud vero ex dist. 16. de conceptu communi ad relationes personales in Diuinis,est alia quaestio, petit illam disticultatem. An persona dicat conceptum realem. De qua in opere Theologico dissero, quem si isti recentiores Scotistae vidisset,
vel legissent Scotu in s. ii t. 13.f. Adqll stion inn,verticulo,ad primum istorum dico , c. cogno iussient quam aberrent in hac re: ideo illos remitto ad eum locum , quem in nostris Disputationibus Theologicis ablinde explicauim iis, pro nunc dico, a relationibus diuinis posse abstrahi communem conceptum realem negatiuum, non positiuum suo modo autem aliquis conceptus possit esse realis, stamen negativus, non positiuus legantibi; at conceptus realis communis Deo, Creaturae, non est conceptus negativus , sed positiuu ideo necesI Nio ei respodere debet aliqtia realitas posititia, non autet mconceptui commi in reali abstracteto a relationibus Diuinis. QIod vero ait praecipuos cotistas illam opinionem sis linere, non est curandianti quia etiam in alijs reb pellime Sc tum intellexerunt; quod patet ex eo fit n-damento quod puto esse Achillem ipsi
rum, nimirum Omne ens rationis esset
latioin in,&fieri per opus intellectus na
li re non solum est contra Scottim sed coria Oinnesi nilosoph)s , Theolquia communiter appellamus
rationis, fiod habet esse praecis j so lana operationem intelle huS. Vnde datur illa solemnis distilichio alia dis utan ut sola ration alia ex parte rei, ut cum ilio mistae dicunt relationes in Diuinis distina
gui sola ratione, non ex natura rei, de nos negamus, nullus miscetur actus collatiuus intellectas, sed solum disputatur an
ad per quod di tinguuntur, siue an dii tm-ctio ipsa sit quid a parte rei, vel sit praeci-
, Intellech is, quod si concedant ibi
esse actum collativum in ei sitii umi
modo poterit singilans ili coinmuni, habere esse per actum colhumum intellectus comparantis Deum, creaturam ad inuicem,m illo concep(u comm tini entis, cui in re nihil commune respondet Vnde licet respectu Dei, creaturae, ut sunt in re distincti posset dici quid reale, tamen ut lignificat quid commune esset purum ens 1atioms,hoc autem est, quod nos dicimus es se falsum. Qtiantum id secundum principale; an scilicet opinio mea sit vera , non est immorandum, quia ex dictis patvt, quod mea ratio principalis habet vim, quia siens ut incommuni accipitur ad Deum ,&Creaturam non dicu realitatem reale, obiecta lem, praeci aina suis inferiotibus, non potest esse viai uocti in Deo, Creaturae, subitantiae, accidenti, sicut si Animal non diceret conceptum obiecta lem realem praecisum a suis inferioribus, non
posset praedicari uni uoce derasis , quiae
quod in se non est realitas, non potest rc liter includi praedicari de suis inferioribus actualiter tormaliteri con plus autem niuocus praedicatur,&includitur
Ad prima ratione pro hac parte, quAd Adt
Deus esset compositus per dineretias; Re ricte. spondeo responsione allata ab cista u. Uest responsio coli: scilicet, non valere Cosequentiam: quia Ens non contrahitur ad Deum , Creaturam perdis Terentias sed per modos intrinlccos . Ad primam
rationem contra hoc , concedo nos supponor unam realitatem communem
posse contrahi ad plura realiter distin
826쪽
Cha peris i intrinsecos sic enim dicimus ens diuidi hcontrahi ad decem Proeticamenta Ad rationetna contra hoc respondetur,quod Deus, creatura, proprie loquendo non differunt si ratiali teret ted sicut perfectissimum, in minus persectum in infinitum; quod declam; ID la inserunt eisentialiter,quae perdat ferentias sub eodem genere constitiiuntur in diuerso else forniali,&essenta ali,disterentia enim, ut rationale est actus extrins Cus,qui adueniens animali, generi, illud actuati hcontrahit ad hominem, sifacitdit ferre a brutis, non sic est modus intrinsecus quia non est quid extrinsecum es.sentialitera realitate,cui aduenit, ut cum albedo ditisi itur per albedinem vi centum , Malbedinem ut decena, albedo ut
centum, non variat efientiam albedinis,
nec disteri essentialiter ab albedino; sed solum ut albedo particularis ab albedinem communia; albedo ut decem, albedo infinita,si daretur odisteri sientialiter. specifice, proprie loquendo, sed
solum ut perfectura in infinitum, hinus perfectum an infinitum ita creatura disserta inori quia Deus estens infinitum Creatura Ust en sinitum. Haec vitem differentia non est proprie essenti tis. Et pcr hoc patet ad confirmationem: Supponit enim quod modus intrinsecus delicat esse differentia euentialis, quod est misiam.
Ad cunctam rationem contra secundum suppolitum, lim, reuera nos supponere finitum, Minfinitum este modo in ti in se senti, Ad rationem contra hoc:
quia infinitas est modus intrinsecus Dei tatis, quae est quorundam Scotistarum magna doctrina Dico quod est dicitia argumentatio: nam stant simul,quod inhintias sit modus intrinsecus entis, infimul Dei:sicut rationale dicitur differentia animalis, hominis animalis: quia ipsum diuidit,& contrahit;hominis:quia ipsum. constituit:ita infinitum est modus inti in se bis enta S, quin ipsum diuidit Dei,quia ipsum constituit non ut differentia,sed ut
gradus intrinse S. Ad rationem vero ipsam, ira diciti sponsionem non soluereri ut realitas communis entis, non soluitur a potentia-
litate, iam patet ex dictis, quod illa realiatas entis, non est potentialis ad modum
situm intrmsecum quia ille modus non est disterentia, sed modu&cuius narii ra est diuersa a differentia, sicut albedo non est potentialis ad decem gradus albedinus. Ad secundam rationem principalem patet ex eodem realitas en in contrahi Ae bilis est duplexu Alia comina unis, Vae contrahitur per distrientiam indiuidu lem ad esse individuum &singulare,&sicens non contrahitur in proposito per infinitum ad inum sed per disterentias genericas, specificas ad sua inferiora. Alio modo contrahitiu aliquid ad alia
quod per modos intrinsecos, ut albedo in communi ad albedinem, centum, hoc modo concedere aliquid commune Deo, non est inconueniens, nec tollit singularitate Dei; quia eras contractum per infinitum est singularissimum, nec tamen compositum,sed simplicissimum ut
Ad tertiam iam responsium est ex Sco Adb. to, quod Deus, Creatura fiant primo diuersa, non omnino, ita quod in nulla
realitate conueniant scis quia non conueniunt in realitate genetica, potentiali Vbi nota ut diximus in Theorem te de indui luatione substantile materialis , capite i. quod aliqua non dicuntur ps uno diuersata quia in nulla realitate conueniunt, quia tunc differentia specificae ultima: anina alis, non essent prinio diuersae, quod tamen est talsum etiam dit serentiae inditu duales eiusdem speciei sunt primo diuersae, tamen haec omnia conueniunt in realitato substantia ,Manimalitatis sunt enun onmia haec substantiae in obliquo,&continentur in animali, homine,indistineto,differentia autem substantiae, animalis conueniunt in animal nquoniam species, undiuidua,illas accipium a gener &a specie, sed dicuntur primo diuerta, quia se totis secudum rationes proprias formales adaequatas dif
Ad quartam, responsum est in Theore ri
cem Aureoli, halpra mam Paula Soncinatis, dico, tamen insuper nunc, quodens in se non est necesse esse, neque non
827쪽
necesse esse quia abstrahit ab vimque, sicut Maimal in se non est rationale, neque irrat tarsale actu, sed utrumque permissi siue potentia: ita ensist necesse esse,&non necessetesse potentia, &permilliue Cum arguitur contra 'viae inter contradictaeiae non datur medium, id sens est necesse esse positive, vel non est necesset esse positive. Respondeo, quos determinate non est necesse esseC, neque non necesse esset sedundeterminato est vel nece se esse, vel hon nocesse esse sicut animal non est determinato ratio ale, necti racionale, ea indeterritinate ei reationale vel irrationale: si habet enuia commune potentiale ad differetias opponias ipsum
contrahentes, sicut propositionES cInlr
dictoriae defuturo continetenti', quarularnulla determinate est vera, vel falsa,inde terminate vero astera est vera , altera est falsa, ut si dicas Socrates cras leget , cras, non eget , determinate loquello,
nulla est vera,&nulla est falsam tameta inter contradictoria non datur medium. Respondetur ergo, quod in conti adic Uriis altera pars semper est vera, altera falsa, vel determinate, vel indeterminate in proposito altera est vera , haltei a falsa indeterininate, non determinate, ita ens in se non est necesse esse, Ccnon ne cesse esse determinate sed indetermina te, quia potest cotram ad necesse esse, vel
. H. Ad quintam illud fundamentum,quet declarant suam positionem, assumit talis sunt: scilicet, quod conceptus ille communis, cui non corresporruet realitas communis, sed res particalares sit realis positives est enim falsumta quia ille conceptus est formatus praeciseab intellectu',uideo est opus rationis actualiter, flarmaliter,ut pateti&ide, de eo ut sic , non potest esse scientiata nec est aliquid reale in se quia cessante operatione intellectus, nihil reaia
Ie commune remanet esse enim, quod
conceptus ille habet in singularibus, non est commune,sed si gulare:ideo ille comceptus,ut sita non habet aliquid realitatis ab illis , reta hac ratione non potuit dici
realis. Raeterea,reflecto rationem contra eos:
arrunt emm,ungulam liabere aliquam L
militudinenari conuenientiam inter se, ratione cuius potest ille conceptus cori se munis abstratu ab illis; Quaero quid si talla similitudo, conuenientia inter illa indiuidua. Vel enim est aliqui, essentiale illis commune, sic habeo intentum:quia hoc erit realitas , superqtiam fundatur conceptus, ver est aliquita formatum ab intellecti, sic non erit conuenientia,uipe quam possit fundari ille conceptus et sederit similitudo, conuenientia fictitia Sed de hac re plura diximus in Theoremate, de unitate naturae communiS.
Ens,niuoce dicitur de Deo, creatura , Substantia,& Acci sciate. Exponuntur isti termini mitio cum Ae-
rrum, et ostenditur, quomodo Aualogia flet cum Vniuocati e Caput L
LIcet traiusmodi disputatio sit totae
Metaphysicalis, attamen , quia est quoddam principitaris maximum, quod omnibus disputationibus in seiuit, ab ipso pendent multae a Sertiora Scoti , ideo opus est de Ila verba facere, Au niam notaleuis eat aliqui uocatio in his te minis, Aequivocum , Analogum, Unium cum, ab uno, ad unum decreui prius hos terminos declarareri, deinde rem ipsemaggredi. Qito ad primum, circa hos, termanos aequivocinn,MUniuocinn clara est sententia Aris .in Antepraedicameris,daeentis Aeqniuoca dicuntur, quorum
nometa est commune , in ratio substantia est diuersa secutidum istud nomen Uniti
ea vero dicuntur, quoruin nomen est commune, et ratio substantiae eli eadem secvv- dum illud nomen Ex quo loco colligitur quod illud est nomenvnhrocum , quod est commune pluribus secundumnonac, sisecundum delitaitionem , quod nobis indicat illa particula, secundum illudn nreu, quotiescumque enim aliqua inferi ra conueniunt in aliquo communi nomitae, uin ratione communi secundum Llud nomen illud commune nomen est, Quocum,quia est commune illis, cya dit
828쪽
ditur in illis, quoad nomen,&quoad definitionem,ut Animal,respectu Hominis, Equi nam Equo, Homini competri nomen Animal, Gratio Animalis, adeo quod licet Homo,&Equus,ut sunt diuersae species, habeant diuersiis definitioneS, tamen, ut con emunt in illo com- In uni nomine, Animal, habent eandem definitionem,quiae est,esse substantiam animatam sensibilem.Econuersio, si quiuoca dicuntur quo um nomen solum ela commune sed ratiosubs antra, et delinitio elidiure a uet canis re pectu, Unimalis latrahitis Piscis marini et Sideras Calesuιs,
est enim cImmune solum,quoad nome, non quoad rationem, & definitionem ,.quia Canis,in communi,non habet unam definitionem, lationem substantialem
in qua conueniant Animas lati abile, Piscis marinus &Sidus teste. Hucusque
Et ex his colligittir citra controUersia in univom nomine requiri has duas com ditiones Prima quod habeat conceptum per se
unum dillinctum a conccptu inferiorum. Secundam, quod iste conceptus sit inclusus in suas inferioribtis sitae dilar conditiones pa ent in c. emplo aellato ab A- istot. animal enim habet conceptum per distinctum a conceptu Hominis, B
tiis,& eius conceptus clauditur in illis inferioribus est dis multas de modo: an iste
conceptus dum participatui ab inferioriabus,debeat participari aequasit , vel nihil impediat,ni uocati Cim,etiam si pamticipetur secundum prius Aposterius, aeordine quodam ab infelioribiis, Min hoc disci anrSo insta a Thom illis, Ma quihusimia alijs: nam ali dicunt, quod illud
nomen, quod habet conceptum participatii m in inferioribus ordine illo secundum prius, posterius,est analogum,in elidistinctum ab univoco illud verin
liter aluis inferioribtis , est, niti lim Scotistae vero concedunt illud nomen
quod te participatur secundum pritis N posterilis esse Analogiim , concedunt Analogum dis ingui ab Uniuoco formaliter , quod alia est,njta Vni- uoca Malia..i vilitas Analogica formali-
teritamen sustinent,cum hoc Analogiani stare cum Vninoratione, ita Muod Analogum est Uni cum, licet non omne Vni-uocum litanalogum . Ut aute hoc distili hecognoscatur, declarandum est breui-.ter,quid sit nomen Anagogum. dimissis multis subtilitatibus, inligis, quae nofaciunt ad propositum,dicobi citi ter redduplex est Analogum; Alterum quod proprie dicitur Anaelogum Mest id,quod est
unum proportione, siue si militudine A empla plura habemus apud Arist. in li- hiis de Animalibus, ut membrunt, quod est principium vitae in animasi est unum analogicetiue unii analogia, non enim tali: omnibusest cor sed tali imita languineissin altis viso,quae sanguine sinent,est
aliquid cordi,proportior e , smilitudine respondens, quod tangitur eo munere in ijs animalibiis, Muo fungitur in anima- Iibiis sanguineis cor Hoc genere anal
giqdicuntur,niam os, Vspina, quia eicdem muneribus funguntis r. Et notanduquod ita his non est pendentia unius ah altero,vel ab uno tertio sed Clum inter ea est proportio, di similitudo, propter hoc di Intur viati proportione:&haec Est vere Analogia; hoc modo unu est,nu Analogice,quae ab alijs dicitur communirer Analogia Proportionis, uniuersaliter ergo omnia, qtiae in aliqtio similia sunt . possunt dici unum Analogico,hoc modo. Aliud gen ' Analogiae est attributionis. siue parationis, qu ae proprie dicitur ab Arist.ab uno, siue ad unu ,de Naia loquitur
Aristi in principio setaph.. hoc in
do illa diciatur,ninn,qtie ab uno aliquo, ad quod habent attiibutionem, let edet, quatentis talia Sutrit sana omnia decuturquatenus referetur computarii Cassanitate corporis,quae finis es , sic sinum, est unu Analogior, siue unu An. logia a tributionis,quod est ide dictis, uioci hoc
nomen, sanum est nomen conimune ab uno Massivnti m. HecvnNas alti hiationis est ea,dequa ait Scotus i.SEnient .dist. 8..3.respondendo ad tertilina, AeodUm r.
istinct.3 tiaest. 3. espondetndo ad Cct indum cocta Vniuocation en is, quod est unitas minor unitate Unita, monis
& quod tamen stat cum unitate Uniuocationis quod sit ininor unitas palei qui
829쪽
quae sunt mim per attributionem, non est necesse quod attribuatur ad illud primum, secundum eandem lationem, sed sussicit si attribuantur ad illud prim timsecundum aliquid commune eis aliquomodo ex parte rei, siue sit intrinsecum, sitie extrinsecum ut patet in hoc exemplo Arist. Medicina Dieta,& Urina dicuntur fana in ordine ad sanitatem animalis ecce omnia illa attribuuntur ad sanitatemi, unde omnia cana sunt et non tamen attribuuntur ad sanitatem sub eadem ratione: quia Medicina dicit attributionem ad sanitatem, quatenus est effectiva sanitatis. Urina quatentis est signum sanitatis, Dieta quatenus est conseruatiua sanitatis, sic de alijs: at ea, quae sunt unum, nitate Uni uocationis dicuntur unum, quia includunt eandem rationein intrinsece quam primum includit,licet illa ratio,in natura sit primo , excellentiori modo in uno,' uJm in alto,ut homo,equuS,lCO,&si in ilia, includunt alum alis rationem iture ergo inquit Scotus,quod unitas attributionis est unitas in inor unitate Uniti Ca, quia ad unitatem Analogiae attributionis, sit si icit,quod attrivi ut habeant attributionem ad unum, siue intrinsece siue extrinsece hoc nihil refert, sed ad unita
tem uni vocam re iii ritur, quod uni uoc ta includant rationem eandem intrins Ce,ut dictum est.
Quod modo ista unitas Attributionis possit stare cum unitate Uni uocationis, probat in citatis locis si . . Aristoteles decimo Metaphysi concedit ordinem esset-tialem inter pecies eiusdem genera s: quia ibi vult, quod in quolibet genere si unuprimuin, quod est metrum, menstri .homnium aliorum in illo genere mensurata autem habent essentialem ordinem ad mensuram, t.hanen non obstantehac attributione, quilibet concederet viri incise conceptum generis distanctum a conceptibus stiarum specierum, quod uni- uoce dicitur de illis, alias genu non priT- dicaretur in quid de pluribus dit ferentiabus specie si enim gentis non haberet co-ceptum aliarum, a conceptibus specieru, nullus conceptus licet e tur in quid , de pluribus sed tantum quilibet de seipsi, , ct tunc nihil Plcdicatetur , ut gunus de
specieie ut idem, demdem Ecce quod
attributio specierum ad unum primum non tollit Uni uocationem specie um in genere Ita in proposito in ratione entis est natas attribuitionis: qui accidens habet dependentiam ad substantiam censfinitum ad inlinitum tamen cu hoc statunitas Vm uocationis, quia statvmtas coriceptus abstra lubilis, ut patuit de coceptu generis rei pectu suarum specie rues probat insuper quia nunqua aliqua comparantur,ut mensurata, ad mens iram, vel excessa,ad excedes,nisi in aliquo uno conueniaut, sicut enim coparatio simpliciter est in simpliciter uni uoco, . Physi te X. 1 .&inde,ita omnis coparatio est in aliqualiter uni uoco quado enitu dicitur hoc est perfecti suo, si quaeratur qua Derfectius, oportet ibi ut ignare aliqui l comune virique extreino comparationis, non enim Homo est perfectior Homo, qua sinus, sed perfectius animal. Et ita, si aliquat parantur in entitate,in qua est attributio unius ad alterum, hoc est perfectius illo, qtu per tectius en perfectius,ergo oportet entitatem aliquo modo esse communem utrique extremo usic patet quomodo cum unitate attributionis stet unitas vinuocationis i Unde licet en sit ad unum,&dicatur unum per attriti itionem, non ob hoc sequitur, qui sit viri uoculia. nfit maturi ursus, haec Analoga si, maliquo pacto Uni voca, siue posse stare curarmVinuocis hac communi ratione Proportio est Relatio, qu e fundatur super unitatem ex Arist. . Metaph. et de Relativis, v-bi dicit: haec tria cilicet, A quale dem, Simile,fundi nutu per unum, fieri omne Analogum attributionis, includit similitudine in: conueniunt enim simul, dii invia per sim timidiarem,& per attributionem, ergo illa similitudo fund iti irin aliqua unitate rei communis sibi omnibus , secundum quam sit similitudo, halitibutio, ergo is hidonii log si est aliquo modo unita, sicci non reptignat stare cum Vni uoco icet formaliterio sit Unita octi, nec ita perfecto unum sit UniuOcti in . Verti est hic notandu,quod Analogi , Propoitionis, qua loque est Aequi uocari unde, si fundetur sit per nomine latum, nocte cit Analogia qui uoca, ut homI
830쪽
vivus,& homo pictus sunt unum proportione Aequivoca, ridere in homine, ridere in pratis, sunt viiuin proportione Aequivoca non enim similia sunt in re llo modo,sed solum impositione nominis; si vero proportio, ii militudo fundetur
Ili re aliquo modo, est unitas Attributi Dis,qine est minor unitate Uniuoca, non
tamen Aeqinuoca, sed quasi media inter Uni vocum, Aequivocum Quod vero arguunt aliqui, quod unitas analogiae nomediet inter univocum, aequivocul D, quoniam inter contradictoria non datur medium ,at esse commune pluribus secudum..itionem, quod constituit univocii, non esse commune secundum ratione, quod constituit aequivocum sunt contra dictoria,& ideo Analogum, vel dicit rationem communem pluribus,& sic est v-muocum,vel non dicit rationem communem pluribus;& sic est aequivocuis ergo vere est medium, nihil valet contra mea
Scotus enim ait, quod unit is attributionis, non est formaliter unitas, uiuocati nis, diri nor,ergo etiam sectindum Scoturn est viailsis aliquo modo media Ideo
ad rationem dico , quod esse commune secundum nomen stationem,competit
quomodo Analogo,ut visum Eit;sed modo differenti ab Vniuoco puro Concedorigo,quod Analoguiues it cum Uni Moco,ta est aliquo modo Vniuocum nori tame Analogum est formaliter Uni vocum, ut declaratum est, sed secundum suam, tionem formalem, dicit unitatem inin eem unitate Uniuocationis.
Dilucidatur prima ratio Scoti, qua probatens esse ueniuocum Deo, in reaturae Subitantiae,et et ccrdeatis cap. II. ESt modo imaxima disticulias, an enssit commune univocum substantiae , accidenti, Deo, Citaturae;p arrum ffirmativa sustinet Scotus ubique, sed praesertim 1.Sent. list. s. q. I-respondendo ad inrctionem B. Verum , ut rationes eius
magis diluctu appareant,notandum est, quo duo probanda sunt, ut clare conspiciatur ens esse univocum.
Primum est. Quyd ens dicit conceptu num per se vere,&proprie.
Secundum.Quod aste conceptus includitur per se in substantia,& accidente, in suis interioribus, haec enim duo ad pe fectum univocum requiruntur, v t vidimus supra.
Probat ergo Scotus, quod ens dicat v- num conceptum per se distinctum a conceptibus suoru in inferiorum et ad hoc enim sequitur postea, quod sit inclusus in suis inserioribus , assumit luinc terminum Deus, probat , quod conceptus entis est virus,udiuersus ab alijs conceptibus inferioribus R.itio prim i est haec.
Omnis intellectus certus de uno concoptu,&dubius de diuersis habet conceptum,de quo est rius, alium a conceptibus,de quibus est dubius. Haec est maior . Sed intellectus hominis viatoris,potest ei se certus de Deo,quod scens, esse dubius,an sit finitum, vel infinitu,creatu,vel increatu ergo intellecti is viatoris in Deo habet conceptuentis, alium a concepta,
finiti, infiniti, creati, hincreati Mi taex se conceptus entis est neuter sed in v-troque illorum includitur,ergo est unitio Cis; Maior istius rationis est clara quia subiectum includit praedicatum,ut Patet, ct probatii T. Quia nullus idem conceptus est dubius, certus eidem intellectui quia est aperta repugnantia, licerc,quod intellechus meus de codem concepturici sit certus,d dubius, cum certum, di bium, sint contraria, ut calidum, frigia dum, quae eidem subiecto simul nunquainesse possitant.
Minor probatur: quia quilibet Philorisophus fuit ceritis,quod illi id, quod ipse
qui dicebat ignem esse principiti, certus erat,quod ignis erat ens, Mille qui pontabat aqua,critus Crat,quod ita erat Cns,
sed quilibet Philosophus fuit cludius an illud quod is se ponebat cis primo Principium,esie senti cattam . vel increatumqn qtae era certiis, an esset primum ens, vel non primum, non erat certus, quod
esset increatum,vel primum qui. tunc fuis et certus, de falso falsu in enim est, quod ignis sitim increatum,&primum :at de falso non potest qui esse certiis, ut de vero quia falsum non est scibile neque erat certiis, quod etsissens creat amis pro-