장음표시 사용
811쪽
sis, ex dictis Caietani: ait enim Scotus obie itinii praecedita naturaliter atim ui ellectus er , intelligitur primo obiectum
re intellecticeo in udo, quo est ante intellectus operari nem iei gesti omnem ma- Ie extra anim .imie tu ingulare, non pote tintelligi sub ratione uniuersalis: quia tuc intelligeretur aliter quam sit at intellectio debet sequi rem res ex se est singula R sp ris ergDubium ut singularis debet intelli-T. si vere debet intelligi se ago situdicas: Natura habet Curarim formalem se cundum quam est coinmunis, iecundum lianc potest intelligi ab intellectu rasi uti neces unitas spectrica. Contra Veltaec unitas communis Ormalis,est realis, ex ria omnem intellectum vel est rationis; sit secundum sequitur ar in t Um, ut prius , quia intellectus non intelligit rem sicuti si extra: si est realis ut fatetur Caietantis, tunc qii aero vel est unitas ali cuius entis realis; Uellantis rationis; non rationis: quia unitas realis, vel non potest esse palliolantis rationis , ergo entis rea lis filantis realis, vellantis singularis, vel communis mon singularis; quia eidem enseti non potest competere duplex unitas opposita, elset en in i contradictio Insapersingulate, individuum esset commune multis,quod implicat: non ergo singillari competit unitas communis, specifica secundum se: at omnia singularia habent secundum se unitatem singularem, ergo
haec unitas formalis communi S, quae n- tradistinguitur ab unitate numerali, erit unitas entis realis communis haec est natura communis, ergo non video quom
do per dicta Caietani possit solui haec ratio; immo per dicta eius habemus argu munia contra ipsum validissima; quando enim dicit, quod Socrates habet unitatenu muralem, praeter Ianc habet unitatem formalem specific ina, quae est homo, ct conuenit cu illis hominibus in noc conalia ceptu formali hoino. Quaero, haec unitas Miso specilla formalis copetit Socrati vel perna es vi in intellectus , vel ratione entitatis sin- ira gularis, Lentitatis communis; non per m. intellectum quia Socrates, Plato non sunt eiusdem speciei soli per vim intes chus, non ratione entitatis singularis,quia
re illam Socrates differt ab viij clionis
nibus particii laribus , ergo per aliquam cntitatem mmmunem omni, is pq realem, quae est diuisia in omnibus illis: Hisces natui a communis realis eo modo, quo sustinet Scotus ergo velit, nolit, fateturre, quod nenitor C. Fortasse dicet, litae nauit ira communis, ut humanitas, solum exi C
stat in singularibus, non est per se separa ta, ideo ut communis non potest dici ens'
Contra, ens reale illud dicitiir, quod RH- habet ei extra intellectum, urealiter; li tur. t per se italum non existit nam hoc pa tacto nec forma stibi sincialis posset dici ensi eate, qilia non est sine materia,& composito tamen non valet dicere torma stib- stantialis non manet per se soli in considerata, ergo et tens rationisu insuper osten dimus in quaestione deesse, essentia , quod existentia est coni positi siue naturae
communis, materia per se , forma per se extitit, quia sunt extia suas causaS 1ealltcruaraeterea, sequeretur, quod secundae substalitia non essent entia realia, ut
animai,corpus animatum, Scae erat ergo
essent entia rationis:& quia secundae substantiae sunt communes, dum animal desinitur, non definiretur ens reale, sedens rationis,&passio animalis, ut esse se sibiles non et sui paulo propria entis realis, sed entis rationis; vel silantis realis esset
pallio propria huius indiuidui, quod est
ridiculii inta ilia quae in propria editis paerticularis, non post tint competere pluribus: sic discline per reliqua Praeterea, ita. certum est quod Socrates est magis unu - , cuna Antonio,quam cum hoc equo; qua . e. oro, quae unitas sit istas si dicas, rationis Q si rea Contra: quia cessante operatione Cuius ium. cumque intellectas , Socrates est magis unum cum Antoni , ita in talia hoc equo,ergo hec unitas praecedit opetatione intellechiis sed hec unitas est unitas nature specifica ,ergo natura specifica est quid reale ex parte rei; si dicas, quod est iealis, habeo intentum Fortasse quis dicet si crates,. Antonius non sunt viatim Ieali ter per aliquam naturam comtinem rea lena, sed per propriam naturam partiet larem, quam habent . Contra ioc nihil, est: vj per naturam particularcina si intdiuersa numero , non ergo per eandetin
812쪽
NATVRR COMMVNIS THEDREMA AC m. ii
possit intes se unum', necesse est ergo quod ideo non pos sunt capere, quomodo possiteti eis sit aliqua entitas communis , per dici una unitate reali,&habere esse te .ile Ad
in eis ut aliqua entitas communis , per quam sunt unum , quia unitas sequiturentitatem, ut etiam pli fatentur. Praeterea, nemo negabit, Socratem es Iemagis similem Antonio , quam huic equo, ,haec similitudo est ex parte rei prater opus nostri intellectus si murtudo ex Atti . s. Metaph. tex .ao.est Relatio, quae fundatur super unitate, hae enim tres relationes dentitas, Similitudo, aequalitas, fundantur super unum, haec ergo similitudo Socratis, Antoni fundatur superunci, sed hoc unu est quid reale, quia haec similitudo est realis, consequetueriens real mens autem reale, non fundatur
super te rationis, ergo haec unitas est realis, cui respondet propria entitas non estentitas inditudualis , quia in tali emitate non scindatur relatio illa similitudinis, sed potio relatio diuersitatis, quia perenti tatem numerale dissertit,ergo est entitas naturae inmunis diuersa ab entitate particularis , ,haec ratio magis valet in proposito: qilia Socrates, antonius non proprie sant similes: quia simili itido fanda-tiir in Malitate: at ista duo indiuidua ne- .du similia stant in malitatib. sed in Sib-
stantia, simili itido autem Substanta e ei proprie identitas,quae similiter fundatur in uno ut ibidem ait Aristoteles Conueni ut erhi in aliqua una subitatia, haec noest particulatus, ut patet, reeit etiam d
Haratum,erg. est substantia communis .
Per has rationes patet, quod respionsio Suare ad ratione Scoti ni illa est probat
enim, ut visum est, naturam com nunem
habere propriam eluitatem diit in Fama parte rei, ab entitate inditu tu ili, thbere propriam unitatem formalem re em distinctam ab unitate numerali, rideo non est amplius tarca hocs ibis lata dum argumenta sunt fortis lima, neque ex dictis Caietani vel aliorum asiae respontiones adaptari possulit, suam praedic te, qu.cquam falsi sint,ex dictis patet. Pro solutione rationum Aduersarioruin hac quaestione de entitate reali natulae . Mandum est, quod aduersiario tuin Vind.imentum totum est hoc, quod quia
natura communis,ut sic consideram, non
ex itiit per se, ed solum in suis indiuiduis,
extra sua causas Ideo notanda est distinctio perquam nocificatur causia eorum ignorationis, Meorum obiectiones soluun
Distinctio est haec,aliud est aliquidi
scindere abentitate alicuius alterius ,
aliud est praescindere ab existentia illius, potest enim esse quod aliquid praescindat abentitate alicuius tamen non praescindat ab existentia illius , id est potest esse , qtiod assi quid habeat elui talein propriarn euictam ab entitate alicuitis .&tamen non possit existere sine exit lentia illiust non quod noli habeat proprii
exilientiam' quia on in ens reale habet propriam existentia, sed propter ordinem uniuersi, non possunt seiunctim existere exempli gratia Orma non potest existere sine materia in rerum natura, tammen entitas Ormae est alia entitas ex Datura rei, realiter distincta abentitate noteriae, hoc ad iter fata non negarent unde simili argii mentatione possumus e rum errorem detegere , si quis ita argu mentaretur, firmata non potest existere per se in rerum natura , ut praestandi tam utria, ergo forma non est entitas pra
scisa, sidistincta ex nat tria rei a materia aquis non videt hanc consequutionem esse se ridicula n Dat ita in propolito arguunt Aduersari , Natura comin unis non potest se sola existere in re ruin natura, sed solum extitit in suis singillaribus ergo nam
it ira communis non est entitas discincta,&praecisa ex natura rei a suis singularubus,ecce, quod est similis argumentatio, ad utina eodem modo respodemus: quia
nIn valet arguere a non maecisione existentiae ad non praecilionein ciuitatis , sicuti ergos brmaestentitast ealis ex natura rei distincta a materia, licet non pollit per se cxistere, sed semper existat in materia, ita natura communis est entitas malis ex natura rei pincedens operationem intellecius , distincta abentitate indiuiduali licet actu existere non possit, nisi in omnibus suis singularibus. Scit dicet ali quiS,manet diuisa,Crgo noncst una realiter: quia est suis realiter, lico, quod non est una numero quia numero est ditiis ,
813쪽
est una specie quae unitas realis est mi ns extra singularia: quia sic esset idea
nor Vmtate tui merali unde Socrates, Antonius sunt imagis unum ex parte rei quam Socrates, inici ipis; quia Adiuersata videntillana naturam non esse nam numero, putant nullo modo exta te rei esse unam, sed decipituatur qui actvnitas specifica, tenerica sunt unitates reales , ut probant argumenta adducta sed mininores unitate numerali.
ad Per haec patet ad duo prima argumeta Huo sua reZ uia .lsum est, quod non detur Tu, natui a Communis realis existens praecisia a singularibus, licet non existat seiuncta singularibus, ut dictum est. Ad tertium negatur Maior quia Deus non potesti pararem sibilitatem ab horarine,& tamen risibilitas,&homo ex natura rei, non per intellectum distinguuntur, Ad tundamenta Caietani in quibus diata patere quid sit dicendum ad argumeta Scoti, dico ad Primum , quod reuera Scotus accipit naturam solitarie,sine suis indiuiduis,sub proprio conceptu naturae, hanc non stilum dicit esse realem sed probat, reationibus Scoti nihil respondetur,ut cisum est. Ad ecundi dico,quod Scotus non ar-gti ita propositione neoatiua ad propositionem affirmativam de praedicato intinuo sed a negatione unius contrari j ad astirmationem sui coeatrarij, quae cons uentia ex risit c de Oppositis, est vali-issimas quando contraria non habEnt medium, ut si dicam, numerus binarius non est impar,ergo est par,est bona Conseqtientia quia inter haec contraria non datur medium . Da pariter dicens natura non est de se hoc particularis, ergo est communis se bona Conso litentia quia interesis particulare, Muniuor lato, nullum est medium . hoc pacta procedunt
argum Orata Scoti: nulli enim procedunt ostendendo , quod natura silentitas una communis,&sic concludunt, ii od non sit una unitate particulari, alia ostendunt,quod non sit una unitate numerali,&sic concludunt , quod est una unitate
Aa i mn muni Ad rationes Caietani Ad pri. gh mam negatur maior Ad probationem dico, quod non dicit Scottis, quod nati, ratumana sit per se existens, siue sit ita,
co siderata in seipsa,abiique singulat est realis: qtua non est, ii id puli ibari
lectu est una, sed habet entitatem re lem ex se existentem , hec tamen existen tia non est seiuncta a subsistentia sin mia num, sed simul simi, &it coexistunt crura natura communis existit divisa di
Per idem patet ad secundum: negamus enim Maiorem, quia natura communis, licet non subsistat, tamen existit, ut dictu est in singularibus: quia ona re illud existit, quod habet ille praeter opus intellectus, sic est talis natura colaam uni S. Ad tertium dico, quod pecctit per fallacialitinam tit transitus a praedicatis primae intentionis,ad praedicata secundae intentionis, aest ac si dicat Omne quod competit animali, competit specieb animalis,ut Homini, Leoni,&c.at animali copetit hoc praedicatum genus, ergo debet competere homini;tam cst falsilini: quia homo, non est genus ita cum dicit, natura compotit hoc Praedicatum comunis ergo debet competere singularibus, dico, ouod non valet, quia fit transitus a Praedicatis primae intention; ad Praedicata Leci indat intentionis, valet autem illa regula tantum stando inii aedicatis primae in te atitaeis,non in Praedicati secundae in
Sed aliquis cotra hanc solutionem a giret.Si haec solutio est vera,sequitur, dsi ratio uel non concludit, nec concludet ratio Scottin 1.Sent. s. s. q. I. ad principale in oppositum, qua probat, , substantia materialis non sit de se haec, indiuidua arguit enim sic. Quidquid inest alicui ex natura sua periminest ei;in quicumque sit: igitur si natina lapidis, de se est hae in quocumque est natura lapidis, ista natura eisit hic lapis Consequens est
absurdum, loquendo de lingularitate determinata, de qua est quaestio. Sed ratio illa Scoti valet, eigo: ratio Caietani. Respondetur, non osse ea Itilem aroumentationem Doctoris nostri, caietani, neque Maiorem esse eandem, similia ternet Mnaorem nam Maior Caiet est
haec. Quod de se competit superiori, per
814쪽
s competit, siue predicetur de inferiori contento sub eo unde subinfert sed perte esse commune competit per sic naturae communi aergo debet comperere quoque Cinnibus contentis sub se: sed suppositum
continetur sub natura communi,ergocsi
mune debet praedicari, inesse supposito particulari,quod est absurdum. At Scoti maior est haec Quidquid inest alicui ex natura sua per se, est C in quocumque
sit. Vide quam diti etia sit haec Adaior ab illa Caietani, illa dicit, quod inest per se
naturae, inest suis inferioribus halcait , quod inest naturae per se, inest eiciem naturae in quocumque sit. Unde insert Scitus Consequenti. in hanc ergo si natura
Iapidis est de se haec, in quocumque erit
lapidis natura, illam:ettura erit se haec,&sic illa natura esset hic l. pis,quod bene sequitur: quia solii singulare est de se hoc . Consequens alitem illud est falsum, ideo&antecedens, scilicet, quod natura sit de se hec Non est ergi, eadem ratio Caietani,&Scoti,&illa,cori concludit non illa Caietanae quia maior illa Caietani non est vera, nisi in Pr.edicatis prime intenti nis, non in laedicatis se de intentionis Quod si quis illam rationem Scotireto queat contra nos, sic arguendo;Quod co- petit alicui nature secundum se , illud ei inest in quocumqaesit sed esse cominu ne per scinest naturae, ergo inest ei in quocumque siti sed naturaeit in singulari, e go singulare erit commune itincassumptum in sub lyllogismo est distinguendu:
quod in .uur. duobus modis considerari
potest. Uno mod. vi natura alio modo , ut haec natura,vi natura est commimis,ut haec natura, siue ut contracta, non est comunis. Ad propositi im non dicit Scotus quod esse commune insit naturae secunctum se absis lute, quomodocumquem
sideratae; sed inquit quod inest ei in se consideratae abibluto, ut est indisserens adest se uniuersale actu, &esse singulare actu: at quando est in singulari, non est ibi tacundum hanc indit ferentiam et sed ut est contiacta per differentiam inditi id valel. Vnde M utar Scotti debet intelligi cum ac glossa , quod inest alicui absolute secundum se, quomodocumque considera-Guaon est ab eo inseparabiles, bestii
in quocumque est . Aduersarijatitem illi, quos Scotus ibi impugnat, dicebant , quod natui secundum se absis lutei quomodocumque considerata est de se haec, proinde bene concludit aduersus illos tuod natura in lapide erit hic lapis,
non autem valet contra nos , quia dicimus illud Praedicatum commune in esse naturae Consideratae prircise in esse suo formali, Mindifferenti, natura est, non ut est contracta ad singularitatem. Ad ra Adtionem Bucca ferre dico, quod nullius est, em menti, proptet ea quod apparet eui Bucc. dens necessitate adniittendi naturam comun realem, ut patet ex dictis in explicatione opinionis Scoti hin solutione, tionum duci Liriorum.
Responsiones Zebi arae ad rationes noti, et earumdem coufutatio. cap. II. I inara in annotationibus super Iai, Adt.
dunum libro secundo Met. q. a. rore secundo, soluit multas rationes Scotifactas in hac materia, primo nititur so uere rationem illam, qua Scotus probat dari in rerum natura unitatem realem minorem unitate numerali, quae innitebatur auctoritate Arist. In omni genere ritur vum , quod est metrum mensura omnium, o c. R pondet Timara, quod
haec ratio petit principium: quia supponit
illud quod debet probare,supponit nim, quod mensuratam aliquo genere sint realia, realiter mensurata; at hoc est quod est in controuersiari uui vel sunt realia realitate lingulario hoc est contra Scinium; vel realitate distincta a singularit te, ii erat probandum,ergo fietit Vinde respondet, quod illa me is urata sunt realia, sed realitate singulari, non realit te, distincta a sing ilan, quia uniuersala tas est ab intellectu agent , nedum Troadesse indignitum, sed quo ad esse in multis, Mici de multis itaque uniuersalitas uniuersialiter est ab intellectu, licet fundamenta lito sit extra rem,s cilicet,in singularibus.
Contra ranc responsione probo, quod Scoti ratio non petat, sed sit efficacissima. - ratio Scoti innititur aucto itati Arist. nihil supponit, nisi auctoritatem Atalco t.
815쪽
videamus sensum illius auctoritatis , &erit clara ratio Scoti. Ait Aristot in m
quoque genere est unum, quod est in trum mensura omnium Scotus dicit, quod haec mensura est realis, communis tu dicis,quod est rationis videamus, utrum horum sit verum . Atilio t. autem habet hanc propolitionem in 1. Dietaph. tex. 1.circa meditim, ubi Inquit, quod illud,.quod est primum in unoquoque ' neresideo est primum, quia est mensiura, metrum aliorum in eo genere, hoc maxime competit generi quantitatis, unde ab ipsa descendit ad alia genera, quia in quantitate primum est unitas, est
propter hoc primum, quia est metrum, tamen sura aliarum quantitatum, quia quantitas cognoscitur per mensuram, metrum, quae est sibi propria:haec autem mensura est unitas, unde per unitates, ex quibus numerus cognoscitur quanta sit quantitas. Haec profecto dicit Arist. ibi,
ex quo postea etiam in alijs generibus per
mensurat realiter, si sic ergo est mensum
realis ,quia mensu Ta rationi S non mensurate parte ret,sed solum per intella eius est mensura realis, ergo unitas becifica est realis. Quod dixi de unitate, dico de
caetCHs, quae sunt mensura, &metri momnium.
Ad Staindam rationem Resipondent, quod verum est, quod comparatio fit in specie atoma,sed non tamen propter hoc sequitur, quod detur aliqua unitas extra animam realis , correspondens huic naturae,m qua fit comparatio, sed solum illae unitas est ab intellectu, ut dictum est. Contra hanc responsionem est clare ipsemet texi ratio Scoti non indiget adiutorio nam ratio propter quam Aristot. ait comparationem ieri in specie Atoma est,quia illa est maxime vini uoca g
nus autem non est ita uni vocum,quia aliabi dixit in gener multa laterat aequivocationes, si et 'olentitas specifica est viiiii
ca, proprie univoca debet esse realis , similitudinem datur unum, quod est me ita quod debet includi in suas inferiolitrum,&mensura Omimum in suo gene hus, Quin quoad nomen,&quoad con sicut nitas in otia utate, illud primum ceptum solum formatum ab intellectu autem est d,quod est primum an quocu sed quo ad substantiam & realitatem,unque genere; modo quaero a te per unita de uni uoca delfiniuntur esse illa,quor urntem ibi antelligit ne unitatem,quae est sin nomen , ratio substantia secunduin id gulare, vel viritatem, quae est species nu lud nomen est in suis inferiotibus aereo mera, pi incipium numeri secundum homo non est solum in suis infe ioribus esse specificiim Certe dicere,quod ibi in quoad nomen quoad intellectum, sed telligit de unitate numerali, est destruere quoad rem, ergo homo in se est aliqua textum quia essem crisiuram mmetrum res pra ter intellectus operationem: non
generis quantitatis, non competit uni in enim conceptus rei est,niuocus propter diuiduo, sed speciei primae, quae est illius operationem intellectus cede parte rei generis. hoc est, quod ipse Arist expli ante omnem opeiatione intellectius, quia cata si enim intelligeret,quod unita haec, conceptus sequitur rem , sicut res sunt id est unum indiuiduta , unitatis stat me vaturales, ita conceptus eisdem respontrum, non posset Competere altera unita dent ex natura rei. Unde diccbat Aristotati:quia quod competit, ni indiuiduo so in primo Perihelmenias, quod res,&conitim, non potest alteri compete ei si au ceptus, stini ijdem apud omnes gentes,s Diem competit alteri unitati,&omni uni cuti voces, Sit tertisunt ad placitum, in tali numerali, hoc est, quia competit, ni hoc est vis rationis Scoti. rati specificae,in qua contieniunt,eigo in Ad tertiam rationem respondet,quod aistelligit unitatem,quae est species tunc sic illae relationes, idem simile, a quale irriquaero,an me staret realiter, si dicas,quod fundantur sub aliqua unitate reali mino- non ,eigo dum dicinnis, hic numerusti re unitate numerali, sed solum unitas illanarius est par, ternatius est impar,non est unitas rationis fundata super unitate erit verum ex pari rei,quia numeruS, numeralem particularem, quae est poten- unitas non mensiuiat realiter, quCd tame talis , a ua intellectit accipit unitatem
est ridiculum dictu ergo dice lum,quod specificam, ipsam conticiendo. Unde illa
816쪽
aequalitas' similitudo non fundatur super aliqua unitate reali actuali, sed solum n. , rationis, citiae firndamenta litore t realis..itae die Quario non est ad argum eiu uni Scoti, quia Scotus illam directe impugnat: probat enim quod illa unitas specifica super quam functatur qualitas, similitudo, est realis formaliter, per hoc in dium quia illae rotationes sunt reales, ut patet, sunt enim praeter opus intellectus: at relatio realis debet habere fim lamen-riim real Calioquinio erit realis relatio,
sed rationis, ergo unitas illa stuper quam fundatur, lebet este realis quod patet claae intuenti has relationes Si duo dicuntur aequales In magnitudine, oportet ,
quod nedum illa duo sint realia, sed oporcet, quod magnitudo viri usque conueniat in aliqua unitate reali,ut in bicubi talitates vel tri cubitalitat: hecbi cubitalitas est unitas quedam realis Ormaliter, alioquin illa duo non essent utrumque bi- cubitum, si illa unitas bicubi talis non esses et realisu nec ipsai qualitas esset equalitas realis; inc valet de unitate actuali:
quia pei actualem unitatem sunt equa lia; Similiter identitas, illa enim dicuntur idem albedinesquae habent eadem,laam albedinem re, quia si haberent diuersiam ex parte rei iam non essent unum albedin quae sunt idem entitates habent natarenti talent,ergo illa entitas, est una in illis, de una realiter , si sint entia realia in tamen non est numeralis quia per illam sunt duo nec pol sent dici idem, Diaideri titas est relatio, que requirit extrema realiter distincta Clarum est ergo quod argumentum Scoti probat illam vilitatem,
ni per quana fundatur identitas, caetera,esse rCalem.
i. Ad quartum respondet per idem funiadamentum, scilicet, quod talis unitas est 1ationis: non realis Per ioc idem funda naen tum ad serium. Sed notamia od necessario cogente ratione concedit quod natura communis est realis,sed addit, quod illa realitas nil aliud est, nisi ipsum singulare quia illa unitas non dii inguitur a fingillari, sed est ipsum singulate,unde vi tur existimare. Scociam purasse quod il-
Ianatura habear esse extra fita ingularia, quenaadmodum dicebat Plato: sed
iam dixi, quod non sc existimauit Scotus, neque laoc omniauit,ut patet ex eius dictis: sedisti erit de illa natura, quae est in Socrate, ut de illa ni manitate Socratis, de animalitat de huiusmodi, num sit illam et, queest Socrateitas, Platoneitas, huiusmodi, & solum distincta per intellectum vel potius sit entitas realiter distincta a Soci a teitat licet non existat per se, sed solum in Socrateitate . Vnde si dicas primu Antonius, Fratrciscus erunt idem ration et non aliqua natura reali, que est humanitas, sed solum
per rationem, lax parte rei nullam realem communitatem habebunt;immo illa conceptus , homo animal, erit conceptus rationis, non realis, sic En rati nis erit, ni vocum enti reali,scilicet Socrati,in Platoni, que omnia quam absurda sint,iaemo est qui nori videat Scotus autem sustinet secundam partena . Ad qui triam rationem vido propriam a M., disputationem de sensu,an sentiat singulare siti, ratione singularitaris, in questi nibus Metaphysice primo lib. Vide Theo
En dicit unum conceptum formalem ex parte rei precisum a suis
Exponitur, S comprobatur propositim Theorema caput primim.
D conceptu Entis est non parua diciensio inter Metaphysicos &quia maxime necessaria pro disputationibus fit turis, ideo Et explicanda Notandum est ergo, quod duplex est conceptus, ut
omnes fiere ratentur. Alius dicitur formalis balius obieci tuus Formalis conceptus
est conceptio ipsa intellectus alicuius rei; conceptus obiectivus est res ipsia,quq c cipitur ab intellectu, quatenus ob ijcitur ipsi in te lectui At concepetus hominis formalis est intellectio ipsa hominis in intellecta meo conceptus obiectivus est ho .mo ipse intellectus in representatus illo actu intellectionis. In proposito dubium
est, an ens liabeat unum concepit miO piis malem,
817쪽
naalem, aliqui videntur dicere, quod non habeat unum inceptuna formalem, ut sunt illi,qui volunt ensis Se non mi uo-cu, sed analogum. Isti enim volunt,quod sicut Ens est analogum de no vnit cumuita non possit parere conceptuna realam per se unum distinctum, bracisum a suis in fietioribus, sed conceptus eius sitim ultiplex, licet per proportionem, di- militudinem videatur virus, ut ridens, si concipiatur,ut est cominu ne ad homine, tapiatum,non potest concipi unus, quia xes significata non est una, sed plures, si concipiatur,ut competit uni solum,ut puta homini, tunc pollua non consideratur secundum totam suam communitatem. R. Sed haec opinio anonmillis iure consiliatur tatur:quia nos in praesenti consideramus Ens yctas est, id est h. inc vocem Ens, de
litaerimus an ei cum petat unus proprius iacCptNS, non autem cosideramus Ens, ut extenditur ad res,quae sub ipso sunt,stacut cum quaerimus conceptum animalis,
consideiamus animal, ut absti alii a su sinferioribus,& est in se quid Ottin, Meli cimus, quod habet proprium coceptum distinctum a suis inferioribus, non autem considerannes antinal, ut in in suis inferioribus participatum, quia sic non est
unum, neque habet unuin conceptunal; quod autem huic nomini enti utens est competat unus conceptus proprius formali S, patet Experientia, audito enim nomine cntla 2 perimur menteni nostram
non iitrahi, neque diuidi in plures conceptus, sed potius colligi ad unum, sicut Cim concipit horninem,animal, similia, expcrimur etiam nos intelligeretur Ens conceptum quendam, qui est diue sus ab omnibus conceptibus suorum inferiorum,ut a Substantia, Accidente,&c ergo est unus conceptus in se diutastis ab alijs, quod autem aduresari negant Ens portare Uum conceptum per se distinctum ab alijs, rubi est, quia a similinos possemus negare animal importare unum conceptum per se, quia animal est quid diuisum in plures species animaliti.
ut est homo,equu.S,lm,quae sunt multum diuersae.
o. e De conceptu obiectivo consequenter
te tu dicitur, qvi enim negant ensi rubere unu
conceptum formalem, neganti tua. quoque habere concirpium per se num obiectatem hormali iesipondentet, conuer si, quLafferunt ens habere virum conceptum formalem dicunt habere conceptatum obiecha leni illi respondetnteui licet
in ioc postea vari varia dicant, quae potius obscurant huius difficultatis intelli. gentiam,quam ullo pacto illustrent Dicimus ergo, quod tali respondet
lacrytus obuectiuus,qui non dicit Deu nec Creaturam, nec substantiam, nec a ' --tadens, ex se, expresse, sed cCnceptum Nauna commianem omnibus iis . Immo amplius addimus , quod hic conceptus iobiectivus ex parte rei est praecisus ante operationem intellectissa in inferioribus,, tii cuin dicimus eras, intelliginatis. rem,&conceptum, qui cessante Omni Operatione inteliciis non st subitantia, nec ac dian ex proe se, sed quid illis com
Sed contra hanc sententiam inmigunt ' fomne n gantet uni uocatio nomentis, multi ali eandem statuentes, ut sunt illi,
qui negiuit nati tuam mimmunem habere
aliquam realitatem per se distinctam a
Vnde Suaregin mali Ictaph. tomo pri m-mo,disputatione secunda,sectione tertia, redlicet sustineat ens habere proprium conceptum tbrinalem das linctum a conceptiabus suorum inferiorum, tamen negat huiusliandi conceptum ex natura rei,sive amae operationem intellectus esse distinctu, a conceptibus sitiorum inferiorum, sedi vult in parte rei esse idem cum illis, sis lami ratione distingiti, neque vult nc pium obiectatem sine obiectivum esse ens extra animam positiuum, sed esse ensirationis quia entia rationis sunt obiectu intellectus,&negationes, priuationes, quae non sunt entia posititia . Quod au-ttan entis conceptus obiectivus in re ipsa, anteintellectum, non sit aliquo modo diastinctiis,ves praecisus ab inferioribus,prObat
Primo sic Siens incommuni, seb- stantia, quae est inferior ex natura rei diastinguuntur,vel se habent, ut totum, pars, seu it in eludens, inclusum, veboniiundi, ut contradistincta, sed neutro modo
818쪽
riodo se habere possimi ergo. Non secundo modo: it ita hoc nemo dicit haperte est talsurii; quia tunc su
stantia praecise in se accepta, non includeretens, quia ab illo contradistinguetetur: at clarum est, quod ens includitur in conceptu essentiali substantiae nec pri-lnum, quia si ens est totum criti bstantia est pars: tunc substantia posset resolui inclitos concepitri ex natura rei distinctos. Consequentia est et arasquia constaret ex potentia, actu, ut ex conceptu contracho,&contra liente. Falsitas conseqtientis probatur ex parte entis, simodi contrahentis. Ex parte entis probatur: ilia si conceptu Sintis ex parte rei est distinctusa modo,quo coiitrahitur ad substantiam:
quaero quale cras sit illud, quod intelligitur manere praeciso, dc ablato illo modo Conti aliente; aut enim est commune abstrachum a singularibus omnibus, aut ensile terminatum, o singulare. Non primo modo, quia tunc daretur uniueis ale per se existens in re ipsa uriiuersaliter, quod repugnat: quia omne ens per se et istens. est singulate; si secund i modo, sequitur, quod conceptus ille entis in communi ex parte rei, non est distinctus 1 singulari, Ma suo inferiori, sed est idem, te
non est opus quod ad hoc, utconceptus, entis in communi determinetur ad taleens, interca distinctio ex natura rei fin
Secundo id ostenditur ex parte modi
contractivi entis; vel enim in illo includia et urens,vel non si non, nihil est,ergo substantia nihil addit supra ens,ergo non distinguit, nec contrahit quia quod ni ucst, haec mulacra obire no potest; si autem includitur, de illo modo redit quaestio, an distinguatur ex natura rei, abente ini muni,vel non Si non, idem potest dici desiibstantias si sic iterum, ille modus pol rit resolui in duos conceptus ranatura rei disti iactos, ut dictuna est de cnte incommuni insic dabitur processus in infinitum. Velior matur ratio sic breuius, ct clarius. Si Ens diibstantia distinguuntiar, vel distinguuntii ut omnino contradistincta,vel ut ire ludens,&inclusum non
primum quia tunc substantia illi, etcns ut dictum est. Nec secundum; quia
tunc substantia posset resolui in duos ciceptus distinctos ex natura rei, sitiorum unus esset contrahens, scilicet ratio substantiae, ilius contraetus, scilicet ratioentis et hoc autem est falsum. Probatur tam ex parte Entis, qui in Subst. intiae, qui est modus contrahens . Ex parte Entis siet,nam tunc ens ut praescindita iubilaim tia vel est Ciu in communi velens particulare, non primum, quia tale enses nihil reale. Preterea cum repellaturinistin
libet substantia particulari, est quid singulare non quid uniuersite: crgo est ei
particula restanc quaero an inio sit distinctio ex natura rei inter rationem entis incommuni, talaleens,vel non, Si primum, ergo ille conceptus entis particii laris est
diuisibilis in duos conceptiis distinctos ex natura rei, sic crit processus in infinitum . Sihaoli, ergo a simili modo est
necessarium dicere, quod ratio entis incommuni distinguatur cenatura rei a ra tione si ibi antire, quae est modus contra
Sectindo principaliter. Conceptus entis in communi praescindit nedum a Creaturis e seria in a Deo: sed in Deo non distinguitur conceptus entis in communia ente infinito, Ergo neque in caeteris entibus. Maior patet ex dictis Minor probatur, luia tunc sequeretur, quod Deus esset compositus e duobus, ex nat rabes distinctis. I raeterea, sequeretur, quod in raedaretur aliqtra ratio prior ipso Deo, quod cli falsum, quia Deus est primum ens duratiotare, persectione, re
Teraeo, Sola distinetio conceptuum iactstroruin quibus aliquid concipimus per
modulia eo inmunis, particularis, non
indicant sulficienter distinctionem ex naturauci in re concepta. Eigoneque illam indicant in conceptuentis respecti inferiorum,ergo nulla est talis distinctio. Vltima consequentia patet quia nulla distinctio est ponenda sine necessitate P, ma consequentia patet etiam , quia non est maior rario de uno, quam de alteio I/rimum velo antecedens probatur pii-mo in diuinis. Nam conceptus personidiuino cornu nix est tribus illinis personis, tamen
819쪽
in via aqtiaque ratio personae distinguitur
non ex .itura rei, sed ratione solum. Probatur etiam in comunibus Deo, Creaturis, ut patet deerate, ens enim in Deo non distinguitur ex natura rei ab ente infinito, sic sapientia increata in Deo,. pientia in communi, non distinguuntur ex naturauci alioquin ibi non esset summa simplicitas, neque sapientia creata,&Lapieti in communi ex naturaici distinguuntur, quia deberet dari ratio sapientiae in communi a parte rei distincta a si pientia creata, increata,quod est absurdum, quia quidquid est in sapientia creata, illud totum est creatum, sic sapientia creata non potest constare ex aliquo communi sapietitiae creatae, quia illud
Probatur ex rationibus communibus solis rebus creatis; quia uniuersale non dicit naturam unam realem distinctam ex natura rei particularibus, ut suo loco patebit;&probatur ratione quia conceptus superiores, hinferiores possunt variari infinitis modis pro subtilitate intellectus nostri S modo concipiendi nostro
sui polito aliquo modo similitudinis conuenientiae, aut eminentiae ipsarum rerum,
alioquin si requireretur ad has distinctiones formandas distinctio ex natura rei in re, sicqueretur,quod in quacumque relicsent infiniti modi distincti ex natura rei, quibus se constituatur, kab alijspi ne distinguntur. Quod Crirmatur CXemplo lumen solis habet virtutem ill uini nandi, hexsiccandi, ab ea virtute potest intes lectit varios conceptus abstrahere,
quos Omnes existimare ex natura rei distinctos, friuolum est, ine fundamen Pro ampugnanda hac opinione non est ira opus iacere alia fundam Enta, quam ea, quae iecimus Theoremate , tio natura communis habet esse reale praeter opus intellectus, propriam unitatem ; ideo
rationes sunt ex eo petendae, declaratur
enim ibi quomodo uniuersaliter natura comin unis sit ex parte rei distincta a singularibus, sic valet etiam in proposito: ens enim in communi est entitas. natura communis non Physica, sed Metapli v- sica realis distinicia a suis inserioribus, ut
a Substantia, accidente, praeter OPUS rationis, propter eandem rationem licet
aliquo modo dii ferat; quia ens est quid transcendens; ibi autem praesei tim est et
mo de natura specifica, genetlica, qu et sunt limitata Pro nunc furficiat haec 1.tio; od si uniuersalia, viat tirae communes, de quibus sunt scientiae reales, ut
Metaphysica, Physica, non sint entia distincta a particularibus, quo ad entitatem, licet non quo ad existentiam, sequiatur hoc absurdum,quod nulla erit disterentia inter nitier alia , quae dicunturentia rationis, ct considerantur a Logica, ut est Genus,Species.& caetera, Minterv- niuersalia ista realia Falsitas conssequentis est clara,&concessi communiter.Consequentia probatur: quia entia rationisi brmantur ab intellectum tritamento. perto in imul genus est conceptu sibi matus a ratione fundatus in entibus realibus, reper hoc dist res figmento ergo si
homo, Manimal similiter cubens formatum ab intellectu propta iuus sumentum repertum in singularibus, dia se nullam dicitentitatem realem ex parte rei, ut
prael hindita singulatibus, non differt abente rationis; hec ratio est clara, In hoc ergo stat diti ei etia, quod uniuei Mia rei
lia, sunt natUrae cc inmunes reales Partre rei in se,ut praescinditiit a singulat ibus; licet non existant sine singula ibus, sed critia rationis tarni aliter habent esse pir operationem intellectus. Quod autem ens dicat proprium conceptum distinctum a suis inferioribus ex parte rein Erficaces sunt rationes, quas facit Scotus pro viii uocati Ineentis, praeserti in prima, ita in proprio Theoremate dilucidati sunt Aesias auteni rationes facile responde
Ad primum pro solutione notandum di. est, quod alia est distinctio mi malis, siue ex natura rei halia est distinctio realis,
ut patet ex mi malitatibi istenso communiter omnia superiora , distinguuntur a suis inferioribtis formaliter , ut animal arationali, ut diximus in Eoi malitatibus. Ad argumentum ergo dico, quod ens,&substantia, se habent ut pars, totum ;Ad plobationem contra hoc concedo Coris c luentiana. n. ego falsitatem Coi sequen-
820쪽
sequentis. Ad probationem ex parte entis unde a pari posset argui . concedo, quod ens illud , qtiod remanet E go homo non est animat: quia iam distinctum, est ens ab actum a singula piaescidisti animalis conceptum ab hiribus illudent informaliter diti ita Sub mine . Respondetur et g , quod pra, stantias Accidente, lab alijs inferiori scindit conceptum ensis,ut in si non conb IS: sed cum infert, ergo est ens per se era tracte consideratur; sed non ut est contra flens separatum a singularibtis, ic est chus ad substantiant; sic dico,quod sub Idaea Platonis,quod est inconueni Cns stantia est ens, non in coinmuni, sed est RQ piri ideo,ens esse separatum, ab en contractum ad substantiam,sicut hostr ichum a singularibus, duobus modis ino non est animal in communi, sed ani intelligi potest Nel quod sit abstractum es contractum per rationale primo aniquo a lentitatem soluiri; et quo ademi mal tale. ratem &existeritiannvaleret Cnia se ii reti Ad secundam dico, quod ens diuidi Adi. tia si ens, ita cabili actum a suis inferi, tur in ens iit initum, linittam, per m ribtis: quoadentitatem, S suo aderi Nos intrualecos , qui non facit mi com-stentiam sed nos dicimus esse litum se reositionem,ut dicam in Theoremate pro paratum quo ad entitatem , non quoad prio existentiam quae dii inctio est satis decla Ad tertiam negatur primum Antecerata, S probata in Theoremate de natu dens Ad probationem per e templum de i
ra communi persona in D uinis dico, quod persona in Vnde ens illud, quod praescindit a sub Diuinis dicit conceptiam realem sedi stantia et idem realiter, quod sibi stantia, artuum communem e natura rein di- est ens particulare realiter, sed tarma si initiam a per diris particularibus, sicut liter est distinc Tr: quia aliis dis ratio sub alia communia.
stantiae ut est eorum I. a v. e. ibstantia, Ad se uda im&tertiam probationem, sicut animal, d murti ii est iam dici tmest nune de infra magis pate dem entitas, quaerationalis recti cr, sed bit proprio Theoremate, an Deus sit in diuersa fociatali 'r: tu .i aliud e dicatio genere, quod diltingui itu ex natura rei anale ut est animal, alit id, ut est rationa Deo, sitamen Deus est simplex Quom leu&hic datur lattis nam conceptus en do autem ens sapientia, bonitas, ita tui iis, non est amplius compositus: sicut e modi licet pradice:itur de D o, intnim rationale diuiditur in conceptum a quid coni nune Deo, Creaturis, non ta-nim uitatis, mrationalitatis,& ncep ineniae fit compotitionem: qtii illa notusari alitatis est viti imis, nec amplius diuiduntur perdit erenti oppositas, sed diutiditur, ita tabitantia diuiditur in ens , per modo intrinsecos, qui non faciunt& proprum conceptum hibila itur sta compositionem-rus . Per hoc idem ad aliam partem demo , modus enim in eluditens realiter si dam obiectiones aliorismi cap. ILnon formaliter, sicut ratiotrale includit realiter animal, non tormaliter adae Ontra dicta simi straedam obiecti qtiate quia alia est ratio animalis, alia nes Aduersiarioruin quorudam, qui ratio rationalis adaequate, Vibi datur surtinentens non dicere conceptum rearia ' Iem praecisium a conceptib is sitorum ii Sed contra qtus arguet, tu praescindis ferioruna;&obiectiones procedunt exitientis conceptum a subitaria ergo substim plici capite Primo, quod assErtio mea,tia non est ens, quaa si iam practandis qua clico ens dicere coc tu mira cuum conceptum entis a substantia substantia ab inferioribus,non sit ad mentem Sc ti; non potest esse eias: quia esset ens, non Secundo, quod sit falsianen . Resporadetur hoc procedere contra Primum probant primo quia Scotus quodcuque superius respectu sui inferio in i .disi. 3.q. r. solliens argum Cnil Ni Hetriis nam etiam conceptus anim si est rici habet hac verba stes oti telicon eiu Dpraecisus a conceptu hominis nouisu ualduba et Socrates emtata quav&HUSocrates,