장음표시 사용
841쪽
in quolibet cotice ,tu rei teri uendii iii
mi committitur nugatio, dum usumitur talis di fetentia cum ente in conceptu illius generis generalis limi ira ut est dicendum, quod libe disterentiae sint non entia: quod enitar non includitens est non ens,
ct tunc sequitur peius absurdum, quod
non enserit de conceptuentis . Adducit Scotus alias rationes contra viai uocatione entis,ex Henrico, in S. dist.. q. s. in principio. Prima Illis, quae sunt totaliter Mimmediate sub extremis contradictionis, nihil est comm tinerum uocii, Deus, si eatura sunt omnino, immediates ubi tremis contradictionis scilicet sub dependere, ion dependere quia Deus non dependet, Creatura dependet, sub causato, non calicato, este ab alto, non ab alio ergo nihil eis est commune Uniu
cum . Secunda Omnis Concutus communis est neuter, respectu illoru quibus est communis sed nullus est conceptus neu ter respectu contradictoriorum quia est altereor tim,ergo Deo, in Creati irae, qui sunt sub contradictoriis, nihil ei commune Uniuocum; haec ratio est conti rim-tio praecedentis. Tertia Primo diuersa in nullo conueniunt sed Deus est primo di-Lersus a quacumque Ctea tuta alioquin haberet quo conueniret, si tu . di erret, ita non est et simpliciter simplex ergo Deus in nullo conuenit si creaturi, ita, nec in aliquo G muni conceptu niuoco. Quarta. Ubi est unitas attributionis soluunon potest ei te unitas viri uocationisti sed creaturae ad Deu opus es ponere unitate attributionis in ratione entis, Orgo in ratione etatis in illis non est Uni uocatio. Caicianus libro de Ente, ,el Tenta et ,
cap. 1 aduerscis hanc uni uocationem entis, arguit 'tioque .
Primo sic. Nullum uni uocatum in ra tione sui uni uocati , habet aliquid plus quam reliquum via in ocatum subit antia,&accidens sunt uni uocata per nos in ente ergo accidens non habet aliqtud plus in ratione sui uni voca, scilicerentis, qui subli intia; Di sicursus bonus, sed nesti sio falca, ergo altera pnem illarum non M ior, quia illa habetur ex Antepredicat c. is, ergo Minori sed Minor est Concub
si Scoli,er: Cilsum est,quod ens sic uni
i iocum sub tanta in accidentis, falsitas
Conclusionis haberiar T. Metaph. ev. .
3 ubi dicitur, tro in ratione aecidet tis
in quantum ens p Initur subitantia: at in rationes&conceptu stubstantiae,ut est edis non ponitur,neque accidens, nec substantia: quia secundum Aristot. commenatatorem, conceptus substantiae abstrahit ab utroque, scilicet ab accidente,sia substantia.
Secundo Ens est, ni vocum pra dicata r.
in quid de pluribus differentibus specie
in nulla disterentia quid ditatiue inclusu, eigo est genus, quod est falsum. Consequentia tenet ex definitione genetis, Scitus etiam illam concedit r. Sent. d. s. q. s. soluendo primum argumentum contra univocationem entis Antecedens est Scit quo ad prim im, ksecundiun partem, quo ad tertiam vero, scilicet quod ens noin eludatur quid litatiue ii aliqua differetia, probatur: quia tunc accipiatur aliquod genus, ct illi addatur dii serentia novit ima ,erit nugatio,quod est in uenie , Probo G sequetrita: quia in illo genere bis poneretur ens eode modo, scilicet, semel ratione Generis,hsemel ratione Diti eretiae, sic ponitur supra nugatio ei Di s a. Tettiosi est viai uoci substantiae, ac .cidentis, ergo in ratione substatim expres se ponitur ens crgo in definitione hominis lxpies seponiturens, hoc est in conueniens, contra Aristotelem communem viam, ergo, Antecedens. Prima consequetia probatur: quia omne superius, ni vocum explicite ponitur in definitione ei sentiali sui inferioris sicut animal poniti irin ratione hominis explicite. Secunda x se conseqtientia probatur auctoritate ii et eras otelis posita in a. lib. Topic illa, scilicet, qtiando aliqui poniti irin definitione Glia uius, loco illius si ponatur eius ratio , clarior erit in testet tus cum ergo substantia ponatur in desinitione hominis, subitantiae liceat ponere rationem si ii stanti inin rationes substantiae explicite pona Turcias, sequitur quod in clerinuit ne hominis debeat poni eras explicite, ut clari, sit desinitio hona inis. Aureolus , ut refert Ioannes noni Opi' cui I. Ollysicorum, quaest. 3.habet opis 'r'
842쪽
nionem ab alijs diuersam tenet enim,
quod conceptus entis nullam dic at rationem communem, in qua conneniant omni centia: sed vult. quod ens sit spoliatum, denudatum ab omni ratione. Si haec sit positio ipsius, sustinere habeti, quodens sit aequivoctim , tria purum nomen absque conceptu commum pluribus esta qui vocum, ut supra diximus. J ationes itaque probant hanc opinionem contradicunt positioni nostrae, ideo sunt adducendae, eo magis quia pluat isti
i. ia, Prima ratio est haec. nceptus, qui est idem omnibus rationibus nullo penitus acquisito, nulla sibi facta additione, non habet in se aliquam unam rationem
communem, sed est omnes rationes confuse,&indistinctet,conceptus entis est ideomnibus rationibus nullo penatus addito,ergo Maior habet tias partes, nam negatiuam,aliam actirmativam Negatiua probaturi quod ille conceptus, qui est
idem omnibus rationibus, nullo penitus acquisito, non habeat aliquam rationem communem, quia tenet, ait ipse, virtute illius principij, quaecumque viai, eidem sunt eadem,e ein modo identitatis, quo sunt idem in illo tertio, sunt idem inter se Declaratur: quia omnia entia habent proprias rationes, diuersas , ut entia sunt,quia sunt entia diuersia, ergo no posse sunt esse penitus idem alicui vini rationi;
quia saltem addunt aliqtiam propriam rationem illi pars affirmativa probatur: quia nisi ille conceptus in idem coincide
re cum omni ratione dete imi nata, etiasi esset confusus, indet ei minatus, non coincideret cum omnibus. Minor proba-hir quia illud additum esset ens,&sic non esset aliquid diuersum ab ente ,&consequenter Minor est vera. a. γδ. Secunda ratio, quam appellat demonstrationem. Nullus conceptus, qtii diuiditur periit ferentias, inter quas non est dare medium, per abnegationem in in- disterentiam utriusque est unus, sed est denudatus ab omni una ratione,sed conceptus entis diuidit tit per ibs, lutinia, per respectilium, quorum non est mediuper abnegationem extremorum ergo Conceptu sentis non laabet unam rabionem.
Maior patet quia si pud est conrnuine,
reditii litur perdit seretias,oportet quod illa ratio communis sit indisse es rationibus diuidetibus Minor etiam probatur: quia non potest imaginatu aliqua ratio,
qtiae non sit absolina,vel respectiva. Ian adtinus . MEtaph.q. t .aiguit primo sic Il Tlud quod est uni uncia, habet rationem&conceptum distincti a conceptu inferi riim sed ens non habet coceptum v nu distinctum a coceptu suorum inferioru e go Minor probat tir: ltii cens in sua conmmunitate confideratast, nihil dicit, nisi puriam nona S, suum esse est in decem Praedicamentis inclusum, adeo quod situm esse formaliter est substantia occides ,- etera Praedicamenta Confirma tui Nulla iesignificatu termini essentialiter prae catur de modo essendi, a quo sumptur ratio ipsius termi:ii, id est, Nullu stibiectu prindicatur de dii ferentia, a qua constituitur in esse, ut animal essentialiter non praedicat tir de sensibilitate; sedens pia dicatur essentialiter de esse formaliter, quia esset
formaluer, est ensi ergo ens non dicit v-
num conceptum sis ignificatum per se Tertio ab alijs arguitiir.Definitio quid nominis illius lii biecti,quod habet conceptum propriti, differt aedefinitione, ii id rei eius cim, sed sic est quod in ente eadeest de initi, ita id nominis, quid rei,cr-go. Maior praetcxeplo de animali, in quo alia est de finitio quid rei, Malia quid, minis, in alijs Mi r ilioque de se estetit clen S. Si quaeras enim quid significatens Respondetur, quod est id, quod est
in rei tam natura Si quaeras definitionem
quid rei idem respondebitur. Paulus Soncinas . Metaph. qii aest. vi q'
varias rationes adducit, quarum multete
coincid sint cum multis iam supra adductis prater tim talaren sic. Quid ditas entis pi xcisa, abstracta, aut est neces se, aut non est necesse si Est necesse,ergo on, ne ens est necesse, quod est absili dum , si non est necesse, ergo aliquid est in Deo , quod non est necesse essee. Secundo,omne quod est univocum co trahitur peras isti id, quod est extra rati
nem mi,ut dicit Philolophus .Metaph.
sed nillil est extra ratione entis, quia ens praedicatur de omnibus nedum identice,
843쪽
sed tarn iliter, ergo ens non est,niuncti Reliqua rationes partim superius adducte sunt, partim ex se facile blui possunt.
pliciter arguit contra, ni uocationem entis, sed praccipue his Illud in quo unum per se,&essientialiter antecedit aliud, non potest e fise illi, nitrocunt: sed Deus antecedit essentialiter omnia entia inente,ei-go non potest in ente univoce conuenire cum alijsentibus. secundo Ad quod per c Scintiam Capitaliquid, non potest conuenire vialia ce cum illis, qui capiunt illud per partici pati uiem: sed Deus est speressentia uirca tela sunt entia per panicipationem, ergo Ens non est illis, ni vocum Maior pro batur: iuua ideo Socrates,& Plato minueniunt vluti cin humanitate, qura capi ut hummitatem peres eriti.umergo per conuersioncm, per contrapositionem, quae nocapiunt idein per esse: itiam, non polSunc in eodem conuenire uni uoce
Temo ex Aegidio, nullum uni uocula luatur in uno simpliciter,&in alijs secundum qiud , sedens saluatur in Deo simpliciter,in alijs ecudum quid, quia Deus esten simpIiciter talia entia Iunientia secundum quid Ex iis patet quot Aduersarios liabeat reditus in hac positione Sunt ergo ad summum quattuor opiniones conrrariae.
Prima, quoci en sit a Cliuocum;quam sequit Porphylius, multi ex Gramis illam sequi videmur, pro hac opinione
factu utilae auctoritates, ration CS,quar videntur probar ,rens non riabere unum
P mprium conceptum distinctum a suis inferioribuS. Secunda est, quod ens, neque sit unium cum,neque a qui vocum, neque analogus sed quidam conceptus confusus, vindistinctus, ut videtur diceret Aureolus. Tertia est,quod ens sit non uniti ima; neque purum aequit, Tum, sed analogia, vi Thomi lae, Averroistae , rini ita ex Moderni S. Quarta est Scoti,quod sit univocum,&analogum,quam supra probauima S.
Opiniones aduersariorum ex dictis reficium
EX dietis scapra patet falsitas ista tinnis
opinionum , quod ens non sit a qm rodi vocum, ut diccbat prima Opim , Expiesse conuincitur ex prinia ratione adductari. capite,&ex ultima in s. capite, etiam ex alijs, sed ex illis duabus praesertim, ijs enim ostenditur, quod ens liabet conc pium unum per sedit tinctum a suis in fi riorab is, quod non si t purum nona Cn. Opinio vero Aureoli re ipsa coincidit cuc pinione eorum, qui dictat esse Analogia, Vel nobiscum,tatetur enim, quod ens nosit purum nomen, sed quod habeat conceptum Claris tu i prandeat aliqua una ratio communis, in qua com nrunicent sua inferior . Possumus ergo ita eam impugnare vel ens Est purum nomen, nullum
liabens conceptum propraum, vel non: si primum, iam estina pugnatum isdem rationibus, quibus stipia diximus nunc impugnatu, en esse aequivocum si non est purum nomen, sed liabet conceptum ex parte rei, ergo in se est conceptibile. in
telligibiles sed quod est conceptibile sub
aliqua ratione est conceptibile ergo videtur contradictio dicere quod ens trabeat conceptum, illi conccptui nullii res porrdeat propria ratum,cum ConcEPLUS, Vratio, qua in rc I igitur, sint Idem immo conceptus nil aliud est, nisi intellectio conice pia ab intolle cute aliquare intelligibili Dicere etia, quod en habeat Conceptum, sed illum esse indistinctum,&confusiana, est fateriens liabere proprium conceptu distinctum ab alijs,quia Omnet corninum est indistinctum, confusum, cum pote-tia omnia in seriora contineat, omnia emia diuersia in illo uno communi contianeantur. Denique si statuat eam non esse aequivocum ergo erit,uel Anii logiam,ve luniuocum,uel simul viruinque, cum secudum omnes Philosophos nullus medius Conceptus detur.Tertia vero opinio, qui eit Thomiliariam,& Averroidarii quod Thmens sit pii rum analogum, reson unius rari. cum rei jcitur per rationes assignatas a Scoto,iiunc adducta a. s.capite dum etiam
844쪽
- etiam pii probant ensesse Analogum ,
non contradicunt nobis: quia sinos asserimus esse Analogum .sed dum negantesse, ni uocam, in hoc dissentimus, rationes adducta pro parte Scoti, ut patUL,Sut efficaces. Reliquum est itaque ut rati Des oppositas soluamus, ex quarum cino
intellectu magis confirmabitur opinio
nostra . Ad primam rationem respondet Sm-
rerum tus loco citato. Primo quod ratio illa posset negari quia qtire dicit Philosophus ins Metaph. sici disputando in vetamque
par Lemrtamen tenendum est , quod illa ratio sit bona ait Scotus,quod magis cocludit pro nobis, quam pro Aduersatijs. Formaliter itaque respondEndo indigatur consequentia ultima cilicet, quod si pinatui en esse viai uoctim, sequatur, quod
crassit genus , quia ad hoc quod aliqus
conceptu sit genus,multa alia tquiruntur, quae non sunt in conceptu eritis , ut mox dicam.Sed est modo considerandui qua de causia Cns non sit genus, Aristoteles ibi neget enses Temenus, cum pDedi-Quis cetur in quid, de suis inferioribus . Retra spondet Scotus, quod Aristololes ibit Iasib auitens est genus, non quia eras sit aequin Diocum,ut Aduersiari quidam dicebant :gevu sed quia ens est sinus cominune, praedicati enim persede aliqua differentia quod non competit genetiri, ideo enti non potest competere ratio generis. Sed in hoc Scotus tibi contradicere videtur et diximus enim supra ex eode Scoto, quoden non praedicatur ira quid , de ultimis different ijs. Huic contradictioni respondet ipse, quod duplex est different ita ,scilicet, ultima differentiai non vltima di ferentia quando dixit supra , quod ens non praedicatur in quid de different ijs in texit se ultimis dissereniijs, ut etiam ibi expositit se et quia ultimae disterentiae si in t simpliciter simplices sed aliae it fererit quae non sunt ultimae, quia non sunt simpliciter simplices, includunt en quid-ditatiue, nedum t determinatiuit, sed videterminabile. Vnde hiae diisserentiae , sensibile corporeum & huiusmodi diuidunturta, resollauntur in alias di tres eii-itra,vti genus in spccies, ideo cli uduntc:is in quid.Ad propositum modo Aristo
teles negat abente rationem generis qu:aens est nimis commune, quia pia divatur
per se in primo modo de istis di reorijs non ultimis, ouod generi compe ei non potestinam genus de nulla inerentia predicatur inquid, siue illas ultima dii fe-
Tentia,sive non eris autem pr edicatui in
quid de differentiis non vltimis, ergo eas non potest esse genus .Minor nunc es d clarata.Maior ostenditur a Scoto in octava distincti ure Primi quaestione tertia hacrationet qui getius est semper potentiale ad differentiam , per quam contrahi in rota sic est determinabile per illat nu&ideo non praedicatur in quid de illa et dii ci ualetunde ista Rationale est animai,non est in quid,sed inmit aleriatione, re discrimen supra diximus capite . ed
dicam rationale est ens est in quid, per se in primo modo .non ergo ens praedicatur in quale dedisserentijs non ultimis, sed in urit genus velo praedicatur seu per in quale de quacumque diiseientia, ut si dicam rationale est animal, non elivera quid litatiue in primo modo , sed qualincatium Meterminatiue, oro
ter hanc suam communitatem , ens non
est genus. Sed hic est dubium, quia si dit . .
ferentiae non vltimae includunt ens quid- ditaniae, ergo iam talis dii serentia addi turgeneri, rit nugatio, ut cum dico, substantia corporea, nasis summo: ensi iliacias clauditur in substantia, rini flerentia illa corporea quod videtur absurdu. Respondet Scotus, responsio consistit in hoc quod si ens,quod clauditur in dic ferentij quid litatiue,& additur generi
adderetur solum quidditariue,esset Iara gatio ut si dicere animal ationalitas, quia in iis duobus clauditur ens solum linuditatiue , sed laoniam additur nedum qiud litatilio, sed etiam denominatiue, ideo non sit negatio, ut cum dicimus anumal rationale , rationalitas enim in se
claudicens quiddita liue, sed cuin additur generi, claudit etiam ens denominatiue, non est autem inconueniens, quod aliquod commune denominet seipsum particulariter sumptum , vario modo conceptum sicut albedo potestaec nomianare ens,animas homine,, similia abicque nugatione, vel breuius dicas, quod
845쪽
non est nugatio quia non ponit ubis en Metaphysice quia quae si in t adimim ha- eodem modo conceptum. Vnde licet in bent diuersitatem realem nature cum ea
in Terena claudaturens,&in genere clati tamen stat unitas conceptus abi fallit,ilit datur ens,diuerso tamen modo,&subdi ab eis,ut patet in exemplo depenere haversis conceptibus, ideo non fit nuga bet enim Aristoteles Io Metaph eo tio, tilia in genere clauditur totum quid textu 1 quod in speciebus eiusdem ordiditatiue,m differentia quid litatiue,&de is datur ordo essentialis quia in quoli nomina litie,unde in hac non fit nugatio, et genere est unum primum , quod est animal rationale, quia rationale, licet in metrum , mensura omnium eorum eludat ens quid litatiue, tamen ultra hoc quiet sunt in illo genere licet erino species denominat, determinat animali sed in habeant attributionem ad unum priam iista sit nugatio,animal, rationalitas quia in rationalitate nulla est denominatio, determinatio respectit animatis. Adi. Ad sectineam lationem ex . Metaph. respondet, quod ibi non negata bente absoluto vniuocationem: sed negat univocationem Physicam, non Logicam,sue Metaphysicam, id est, dicit,quod ens non habet unitatem naturae Physicae, sed tamen non negat, quin habea unitatem conceptus ubi est notandit in , quod duplex est univocatio Physica, Metaphysica, n ta, quod ex hoc loco Scotis c scimunt distinctionem illa de triplici uni uocatione , scilicet Physica, Logica,&Metaphysica; sed Scotus ponit stilum dilos modos, Physicam, Logica,&vnitas Logica, &Metaphysica secunduin horum descripti ne coincidunt sed quidquid sit de hoc parum refert. Vni uocatio Physica fit solum ubi est unitas natianae specificali& hec
est maxima univocatio.Vnde dixit Plii lo-
illud generis, non tamen propter hoci quitur, quin genus dicat unum concepiti realem uni vocum speciebus, quia si genus non haberet conceptum proprium distinctum a conceptibus specierum,nullus conceptus diceretur in quid de illis speciebus sed tantum quilibet de seipso. Ecce, quod etiam Scotus hic concedit v-niuocationem, analogiam stare simul, scilicet,vniuocationein Logicam, sitre Metaphysicam de qua ini senti loquimur, ut est univocatio generis Ad tertiam Respondet Scottis, quod
ex Paragrapho ultimo illius materi. trabetur declarati , intellectus illarum auctoritatum , quaerit enim ibi Philosophus, cruoriam sit definitio, Meterminat, quod per se primo est substanti e per
se, sed non primo est accidentis,ut Quaentitatis, Qualitatis similium per accidens vero, secundum quid,est nais per accidens, ut hominis albi; Madducit ra-
sophus in . Physic. quod in senere inulta tionem istorum quia substantia est enslatenta qui uocationes, quia in genere nen per se, primo, sed accidens est petieest univocatio Physica, scilicet unitas, ens, sed non primo, estens per se, Litanius nam rae specificae, sed multe naturae Aristotel. s. Metaphys textu i .diuidens adunantur sub uno conceptu generis,qui en per se, lixit:aliud est substantia conceptus generis etiam respicit unam , liud quantitas, taetera, sed non citens
sed magis comunem, ut dixi miis in Theo per se primo, quia pendet a substantia , remate, niuersiale dicit unam naturam sed ens per accidens, quia non est ens per communem realcm . Dicit ergo Plailoso se, neque piimo, neque fiet indo,non haphus, quod ens, non est ad num, id est, et definitionem pei se, sed solum secun- non est vini vocum , Physice, tamen non dum quid . Ex his patet quomodo illae negat,quod sit, ni vocum LCgrcae, Me auctoritates intelliganturri acciderum c-taphysice , loc generis uni uocationis nim non sunt entia, quia non sunt per sedatui, alioquin nullum generis esset uni primo entia,& hoc modo, quod non est cum Ad id vero quod dicitur, quod est scibile per se primo, dicitur non scibile, ad unum,in analogum; respondet,qilod licet sit scibile per se, sed secundo revas quae sunt ad unum, non habent aliquod dicitur salubre non per septimo, sed per commune viaiuocum Physice sed habent se secundo notant ergo ista auctoritates aliquod commune unita cura Logice, & attributionem, ordinem accidentis ad substan-
846쪽
substantiam, sed clim hoc ordine statu pore est animal, ergo est homo, vel eniuocatio ipsori uninente quus,& huiusnodi, quia hoc praedica- Ad quartam respondet, quod allegat tum,animal, stat confuse, se tenet con- Aristot sed ubi hoc dixerit Arist non ita fuso modo,&mdeterminato; ita dicere rhetur,in Logica quidem nullibi habetur, Omnia sunt unum ens in communi, e in Metaphysica dicit , quod iam allega go omnia sunt hoc unum ens , vel illud tum illud est expositum, itare auctori unum ens, non valeret, sicuri iaeque illas illa inrita est. Iari omnis homo est unus homo ergo Ad quintam, quae innititur auctorita vel iste homo, vel ille homo, quia in animii Atti t.exa. Phvsic dicit Scotus, quod cedente homo se tenet confuse pro spe-
principium Aristot est, quod ens dicitur cie. multipliciter, sed ibi Arist.per multiplici Ad sextam patet ex dictis ad argu manter,nIn intelligitaeqvivoce sed quod ens nam primum , rideo Scotus nisi tre- dicitair multipliciter,id est,de multis,hoc spondet ad illam rationemri Dico ergo modo enim sufficit imi Aristot.ad argue quod ens diuiditur in decem Praedicadum contra Parmen idem, Nelissum , menta,per modos intrinsecos, ut inferius es destruendum opinionem illorimi; dice patebit, in ineludunt ens quid litatiue, hant enim omnia esse uniam ens inicia ter nec tamen rit nugatio propter rationem go si quis diceret omnia esse unum ani ibi dichaimquia scilicet non ponitur ens , mal contra eum possiemus arguere distin in his eodem modo conceptum ex natu-guendo araimal,& quaerendis dequnani Ta rei. mali intelligat canimal enim dicitur de Ad primam rationem Henrici respon- homine,equo,leone, alijs sues ergo in det Scottis,quod Henricus in Minori, vel telligit,quod omnia sunt unus homo, vel inbelliuit , quod Creatlira, Deus sunt unus eqtius, huiusmodi cita Philoso praecis illa eximina contradictionis , velphus argitit contra Parinen idem intelligit qandream Deus, quam Creatulissum , dicebant enim omitia esse viatilia raest aliquid ,cili comi enit alterum extre-ens tunc arguit En dicitui multiplici muniae in tradichionis. Si in tolligat primo ter, scilicet de aqua, aere,&huiusn udi , modo, Minor est falsa quia Deus non vel ergo Omnia sunt unus aer, vel aqua est praecaseliroeneratio, scilicet, non esse similia: non tamen propter hoc tollitur ab asio , neque Creatura it praecise illa univocatio entis. Cum ergo dicebatur in negatio, non iaccesse esse, si vero intelligat argumetito, quod si ensesi et via iuncum , secundo modo, tunc maior est falsa,quae
non valeret consequentia patet hoc nihil impediresinamo optime sic teneriad pio bationem conetra hoc concedo, quod illa
consequentia non valet absolute, valet tamen contra illos Philosophos , quia illi
dixerunt omnia essetanum ens determinato, Iann autem esIevnum ens in communi hin confuso, sic valet Consequetia: si omnia sunt unum ens determInate, et it haec Illa quibus conueniunt e tr in contradictionis, non univocantur in
aliqtis, nam omnia per se diuidentia aliquod commune, sunt talia,quod de ipsis
dicuntiar extrema contradictionis, &tamen univocantur in pid diuis ista in proposito Deus,& Creatura possunt secun dum se recipere praedicit inlaem contradi. ctionis, ut necesse esse dicitur de Deo ergo,vel hoc unum ens , vel illud, unde si non ne sis dicitur de Creatura tamen ipsi intellexisset omnia esse,ntim in com potest esse aliquod substratum illis com-niunt,&in confuso consequentia Ariit peccaret per fallaciam consequentis, sicut peccat ilia, omnis homo eit unus homo, eigo ille virus homo vel ille unus h Ino,non enim valet Consequentia flarmaliter descendendo a predicato tantum mune Illa autem propositio, inter contradictoria non datur medium, valet de his, qua sunt actit: quia omne quod est actu seii sub altero extremo contradictionis,non autem v. let de his, quiae sunt potentiar quia ista sunt sub neutro extremo confuse accepto ad particularia deter contradictionis,quantulit de se possunt minata, ut si quis diceret subitantia cor tamen fieri sub utroque extremo contra
847쪽
e sic dictionis non simul; sed diuitiin.
Ad secundam, qua est confirmatio istius Respondetur: quod coceptum communem ess aene uirum, potest intelligi duobus modis Uno modo,quod sit neutrum figinaliter, hoc modo conceditur: quia conceptus communis formaliter est alius a particularibtis, in quos diuiditur, icconceptus entis,est alius formalitera conceptu creati, Mincreati Alio modo intelligitur, quod sit alius praedicatiue, id est quod non praedicetur de ullo con tradicto Horinia, loc est falsum quia praedicatur de utroque contradictoriorum, ut Animal,licet sit alius conceptus formalitera rationali, Mirrationali, tamen de vir
Ad tertiam respondetur, quod Deus ,&Cleatura , non sunt primo di iei, in conceptibus dicet in realitatibus nullo pacto conueniant; ideo conceptus entis diuiditur per modos intrinsecos, qv.en I sunt di serentiae,&sicens dii iiditur per infinitum, finitum, tamen erasinitum noest compositum, sicut necens infinitum: nec est in conueniens, quod Deus hoc in do conueniat cum creatura,& distinguatur etiam ab ea, cum sit sine compositi ne, ut infra dicam in disputatione, auDeus sit in gener . Ad quai tam dicitur, quod inanio cuin unitate, ni uocationis stat unitas attributionis, licet non sit formaliter illa, ut sit pra declarauimus capite i. 1. &hic locus est ille priecipuus,ex quo colligitur, quod unitas Analogiae stat simul cum
Ad primum argumentum Caietani respondetur, negando falsitatem Conclusionis; Ad piobationem dico,quod . Metaph. t cx. r. habetur, quod indefinitione accidentis ponitur sitit, stantia sed hoc dicit Aristo t. de definitione accidentis, ut accidens est , non ut accidensistens in hoc ipsi Thom ista concedunt, qui ex Coloco sumunt argument tim ad probandum, quod inhaeetentia aptitudinalis sit
docilentia accirientis dicunt enim,quod
Aristo t. ponit discrimen accidentis a substantia, quia in accidentis definitione in cluditur in hae lentia ad substantiam Vnde haec sunt vel baiormalia Aristot Ac-
cidens est ens eo quod entis qua alio mo sponitur in Praedicamentis Accidens eti
quod semperes in subiecto id est si tib
stantia, Ecce quod haec definitio est acci
dentis,ut accidens est,& contradistingui tura substantia mon autem est acciden tis,ut en est mon est autem inconuenies, quod unum,niuocatorum secundu proprias definitiones aliquid claudat, quod non claudatur in alio, ut homo,& qum, diuersas habent definitiones, ut sunt pa ticulares si ecies:sed ut animalia, habent eidem definitionem omnino;ita substa tia, accidens proprie accepta habent proprias, diuersias definitiones sed ut conueniunt in ente, eadem est definitio, siue descriptio accidentis,& substantiae. Ad secundit in argumentum, patet re sponsio ex dictis in silutione primi argumenti Scoti, tetanus enim sumpsit hoc
argumentum ex Scoto, hin eo fecit vina: quia non intellexit solutionem Scoti. Ad argumentum itaque nego ultimam partem Antecedentis, scilicet, quod ens non
includattir quid ditatiue in differentiis: quia clauditur in dii feren iij non vlumis, ut declaraui soluendo primum Scoti Adprobationem dic, quod non committitur nugulo,ut ibi exposui quia esset nugatio silans eodem modo, .sub eodem
conceptu penitus poneret tirbis in gen re, sed non ponitur bis sub eodem conccaptu,&eodem modo, quia ens, ut clauditur in differentiis non ultimis habet etiarationem determitiatiui,in qua litica Gui, sic includitui quid dilatitie quidem, sed cum hoc etiam determinatiue, adeo quod cum vni tui differentia generi, Clautitur ens bis in genere, sed diuersona do, quando it serentia additur,en ri, licet in seipsa claudat ens quid litatiue, tamen unitur generi, ut clauditens determinatiue, denominative. Praeterea, valent contra eam rationes allatae contra modum dicendi sequentem.
Ad tertium algumentum dico, quod concludit quo usi est,niuocum , debet poni in desinitione hominis , ad clariore definitionem hominis, locnon est ii
conuenicias tamen quando res est per se
clara negligitur explicite poni superius et quia iam in aliis inicitoribus implicite clauae uri
848쪽
clauditur; uleo, sutiacit dicere: homo est animal rationale quia cum dicimus,animalidicimus corpurum, sul,llantiam, ens, si tamen velimus explicite dicere homo estens, subitantia, murria rationale, et explicatior definitio; Aristoteles in prae-d icto loco dicit , qaod ratio detinita debet poni Ioco definitionis, ut iletinatio sit explicatior,non absolute Ratio ergo illa
est nullius valoris. Plaeterea, si ratio ista valeret, nedum iactu deret detente, sed de subita talia,&de quo Limque imperiori uni uoco, sic in definitione speciei speciali inar, necesse esset ponere onan Iagenera superiora explicite: quod in meri non si quia superti mili quandoque tamen in v sibi venit, ut cum non est
ita clarum , illa superiora claudi in defi
Ad primam rationem Aureoli, dimisssis aliorum responsionib is, negatur illa Muior est enim falsii sima miselle; immo eius contradictoria ei veru lima; quia haec competit omnibus Uni uocis, nain conceptus cuius iis ni uoci estide omnis, is rationibus suorum inferiorum, ut in illo conueniunt ii ullo perii tus acqtii sito, knulla ei facita additione: qui ariti i-do fit ei additio, non eli amplius Conc plus communis, sed cotr. hi tili per illam additionem, fit particia latis; Ad hoc sequitur ergo, quod necesse est, quod conceptus communis, qui est idem omnibus rationibus suorum inferiorum, habeat rationem , quae sit idem cum rationibus
suorum inferiorum, nulla sibi facta additione;& sic videmus, quod conceptus substantiae in seipiis nulla sibi facta additi ne est idem omnibus suis inferioribus,&habetu consequenter rationem communem,in qua omnia inferiora participant, ct communicant: licet pollea ab inuicem diiserant iiii est, quod quatenus in Ad illo conceptu conueniunt, habeant eanas, dem definitionem. Ad probationem di istonio, quod illa propolitio non est ad pripos tum neque illa propositio deducitur ex illo principio; sed ex eo principio de
ducitur solum quod como J 3,quo rati nes inferi ores sunt eaedem in illo tertio,scilicet, te sunt eaedem inter se, quod eshverissimum et quia in illo terti conue-
niunt; scilicet in ente, qin aentia timis itam seipsis conueniunt, quia sunt entia,&cum negatio dico, quod entia fieri ira non ait ferunt ab inuicem , quarentis mitia sed latentis sunt talia, stalia
entia, conueniunt in ratione communientis, sed illarunt in rationibus particularibus,sictili homo, equus, Cnnuciatur in an mi 1li,differunt velo,ut est homo, ut est equus ,ide Iarguetre sicientia parti cularia disterunt, non sciunt idem inter
se,ut sunt particularia ergo ne ille ut corrueniunt in illo communi,etsi committere
fallaciam consequentis, quia ex illo principio non deducittir illi id consequens . Ad secundam ration Em Aureoli, qua aui. vocat dem Diali rationem, Maior, mi nor sunt falsae Maior,quia implicat contradictionem dicere enim, quod sit aliquis conceptus, qui diti id uti per disseretias oppositas, tamen non sit indit teres,
siue non habeat rationem indit ferentem ad illas, est contradicti . : quia sidunditur perdirieretia oppositas,neces le est,quod sit quid illis commune, litieiitra disterentia actu, sed utraque potentia uti videm tis euenite in omnibus, ii uocis Gnam animal, quod dui id nur per rationale, irrationale, es neuter actii, discruque potenti .r Maior ergo includit contradictionem, sciliceri lii id aliqhia dii feretitia
dividant aliquod commune;&illud mmune nota sit aliquis inter sum, indicferens me. lium per abnegationem utriusque dit Terenti. Uactuali terri mor quique est falsa concedo quidem, quod ens diuiditur per ab colutum, respectivii et sed nego, quod ens rion sit commune eis,&medium per abnegationem, tritisque extremi. Ad probationem, quae est, quod Mabsolutum. ret specti utina, lirnicosi tradi b c toria, in ecqua non datur medium villi, Mi neque per abnegationem extremorum nego, qtio. absolutum, hispectivum,
siue et Ieas: Melle ad aliud, sint contradictoria;sunt qui dein disparata, ut substantia,&accidetis, sed non contradictoria. Praeterea, ais, quae sunt sub extremisco tradi c. ii in is, ninis impedit, ii insit aliquid commune viait locum,ut dirimus ad primum Henrici, qtiod firmatiata quia si valeret illud argtimentum, neqUCania mal
849쪽
no citri univocum rationali hirratio tale, Substantia,& alijsnali, neque esset medium per abnegationem extremorum: quia liaec est vera,Omne animai,vel est irrationale, uti rationa-la, adeo quod nullum est animal, quod
non contineatur sub aliqua istarum duarum, ergo animal non dicit unum conceptum perit medium, non valet bipatet , Quomodo aute intelligatur illa propositio Inter contradictoria non datur medium, dictum et supra ad primum Henria i ergo neque in proposito valet:
Omne ensi vel est absolutum, vel respectivum, ergo eris non dicit unum concc-ptuim per se neutrum, Medium ab increato,&creato,&ente quod per se est,
quod est in alio: non valet.Adi. Ad primam rationem Iandunt negaraia tur Minor Ad probationem eius dico, quod ens non dicit puriim nomen, quia tuinneque eis: Analogum, quod ipse negat: sed habet proprium concipium, sic-cundum quem est coinmune substantita, accidenti, ut supra ostendimus unde substantia non es puruin ens, sed taleens, accidens est tale ens,in sic differt substantia ab accidente quod si quis contendat de illo conceptu dicendum est, quod sicuti pii: num genus in Citegoriae Substantiae est,nhiocum aliis inferioribus,& tamen non habet definitionem completam,sed solum descriptionem,itae in proposito et ienit Ad secundam rationem Ianduni r spondet quod ens nullam habet differentiam a qua constituatur in es e quia est cor unissimum,& non contrahitur ad esse aliquod particulare.Praeterea,non est genus et hac de causa praedicatur de omnibus inlaticili ista quid animal vero,quia est genus,nonpotest predicari de
suis differentij in quid ut inimiis supra , Eluendo primum argumentum adductuinari tota tertia distinctione primi Ad tertiam dicitur. Quod si inente eadem estdefinitio quid nominis,hquid
rei, hoc euenit propter maximam eius mi Runitatem Mocidem evcnitina neribus generalissimis, in quibus eademo est definitio vid nominis, quid rei, tamen sunt nidoca, ut patet de alia I Ad primam Pauli Soncinatis respondetur ut ad secund.im Aureoli, scilicet, quod quid litas, ratio entis, abstrahita necesse esse, non necesse esse, siue contingens esse, quia actu non est necessces.se,neque non neces ieiete, sed utrurnque potentia ,sicuti animal non est actu ratio nalesneque irrationale, sed potentia viru-que: ideo falsa est illa ultor Ad illiid de
contradicorijs dictum est supra, soluendo primam rationem Henrici, quod ens non est uni uotaim extremis contradicEi nis sed ijs, quae sunt sub extremis contradictionis,ut sunt Deus,&Creatur A, qu rum alteii competit necesse esse, alteri non necessees,e. Ad secundam dicitur, quod ens con ada. trahitur per modo intrinsecos, non perdifferentias,ut intra patebit: reliquae,per dicha tacite soluuntur. Ad phimam SuesIani negatur Maior, , quia dictum est, quod vinias Ait ilogi. e stat cum Vnivocaetione.
Ad secundam dico, ito Minori test habere duplicem sensum . Primiis est, tiod Deus sit fons, eradicenti tatis hillam habeat a se, non ab alio et
Creatura velo, alia habeant esse ab lio:&hoc imodo Minor est vera: sed Maiores filsa et iliacum hoc stat, quod inus, creatura,conveniant in egentia
Alio modo potest intel igi, cruod Deus sit ens per egentiam,ita quod solus Deus includat ens secundum essentiam , hQ-cundum conceptaim uim creatura vero ne straquani, sed quodammodo p accidens, tunc Minor est salsu quia tam Deus,quam Creatura includit effemiam, renaturam entis,licet Deus eccellentis limo modo,Creatura,inrirno modo
Ad rationem Aegidij patet,quod conclud itens esse Uniuocum Analogiam e-gatur ergo Maior scilicet, quod nullum vniuocum salvetur in aliquibus simpliciter , in aliquibus vero secundum quid , accipiendo luc, secundum quid secum dum esse eiusdem rationis , sed tamcnignobilioris: ita, quod sit sensius, quod aliquod uni cum salvetur in aliquibus
nobilior modo, di per prius an alijs veto
850쪽
I, nobiliori modo , scilicet, per post rius . Reliquae ratione; ex his facile sol-rii possitnt, quas breuitatis causa omisi-
Deus non est in genere. Exponitur mediis Scoti, di probatur. caput Trimum .
Hinc quoque quaestio: An Deus sit
in Genere est niere Metaphysica neologica attamen, qtua etia Citi m. gnitio est veluti quoddam principium , quod iuuat ad multas alias dubitationes tollendas, ideo iure illam ex inal nare decreui: Meo magis, quia maximam lucem praebet praehubito Theoremati,quod ens fit univocum: inter obiectionesenim, illa erat validasquia si eras est uni uocu Deo Creatura,videtur quoden sit genus, re consequenter, quod Deus sit in genere ideo declarandum est, quomodo ensest commune viai vocum Deo &Oeaturae, tamen non est genus Scotus itaque I.Sent. lill.8. l. 3. quaerit, an uia simplicitate Diuina fleriquod Deus,vel aliquid dictum de Deo , sit inrucinere, id est, an Drum Deus cum sit simplicissimus, possit con-r tineri sub renere, lilitem aliquod prin
, dicatum erus post it cotineri sub genere; ei respondendo ad quaesitum, duas ad-ma ducit OpinionCS extremas. Prima est negativa, quae acti it ni illucoceptum nedum generi cum, sed neque viaiuocum esse communem Deo, Creat irae' adeo quod nec Deus, nec aliquid dictum de Deo, Continetur sub aliquo genere, neque sub aliquo concepiti communi viri uoco, quae fuit opinio Henrici, aliorum, qui negat uni uocatioticin Cn-tis quas supr. Niduximus.
Altera est opinio a lirmativa, quae asserit quod De redum continetur sub aliquo conccptu viri uoco generim, ita quod Deus est in genere, multa dicta de Deo stant in genere , quae opinio tribili turi in Margini itis Alberto de Saxonia, e Ro- Scoti tarto Olchol, Scotus tenet inediam opinionem, ut ibi dicit, respondetndo secumclum propriam mentem, ad quaesitum, scilicet, quodUm, Creaturae est aliquod commune uni vocum ita licet en , ut ostendimus in superior Theoremate, in quo discordata prima opinione negativa sed tamen tenet, quod ille conceptiis non est genus,& sic discordata secunda opimone affirmativa,&quoniam prirnam partem superius probauerat, non in praecedenti Theoremate de illa fatis super l. locuti sumus.Secundam partem probat in corpore quaesit , de qua nunc habebimus sermonem. Probat ergo Scottis quod nec Deus, vel aliquid dictum de Deo, sit in genere, praesertim duobus medijs. Primum sumitur ex intinitates;
Pi ima ratio est haec . Conceptus lia r. p. bens indit Terentiam ad aliqua , ad quae Opin. non poteli conceptus generis esse indis gra*i. ferens, non potest esse conceptus gen ris sed quidquid dicitur communiter do Deo,&Cteatura est indiflerens ad finitum, Minfinitum nulli imitatem genus est indisserens ad finittim,&infinitum,ergo talis conceptus com in unis dictus de Deo, MCreatura,non litonus, reconsequenter Deus non est in genetre, nec alia quid dictum de Deo eadem ratione:quia quidquid est in Deo est ipsemet Deus , (Omitto alii id membrum, deno finitum et quia addit illud membrum Scotus propter relationes Diuinas,quas sustinerin que finitas, neque infinita lasses, quae disputati , est mere Theologica, id prae, sens negotium nihil conducit; Maior est euidens pes se quia subiectum ineludit
praedia itum est enim, ac si dicat, concepi us cui reptagna proprietas generiS, nispotest esse gentis,conceptui qui est commilitisino repugnat propriettas, .natura generis, ergo ille conceptus non est
genus Minor ergo inqua est tota disticultas, probatur a Scoto, quia habet duplicem partem,utraque probat:prima pars Minoris est, quasi qti id quid dicitur Communiter de Deo,&creatu ra est ii di sciens ad finitum hin finitum Quae probatur: quia Deus, ct quidquid diciatur de Deo,est infinitum sol maliteimor,