장음표시 사용
111쪽
NEΜESIUS PHILOSOPHus quum metuit,perfugit ad primates. Caeteriim aegrimoniae instrumentum os est uentris. Nam in aegri moniis id sensile sese demonstrat: ueluti Galenus in tertio de Demonstratione ita propemodu inquit: Moerentibus nobis non pardin flauae bilis in uen trem defluit: quod sane molestiam exhibet, ut non prius a moestitia , 8c cruciatu cessemus,quam bilem euomuerimus. Gignitur enim grauitas inferne per medium pectus chondri xiphoidis nuncupati. multd autem superius cor iacet: siquidem diaphra,
gmatis uenter infern , cor autem supernὸ iacet: ta metsi ueteres cor etiam os uentris uocare soliti sunt:
sicut Hippocrates;et Thucydides in Loemo ita fera
me inquiens: Si unquam in cor confirmas et, praesuertebat ipsiim, 8c repurgationes bilis omnes quae icunque sunt a medicis nominatae, constitere. Praesuersum enim os uentris est manere coactum, non utique ipsum intestinum cor. DE IRRATIONALI, ETI N O B E D I E N T ERATIONI. CAP. XXI.
B E D I E N S rationi hoc modo habet. Inobediens uerd rationi est: nutristiuum, & generativum, & pulsatile. aps pellatur sane naturale quide nutritiuum,& generativum: uitale autem Pulsatile, DE
112쪽
DE NATURA HOMINI S. DE NUΤRITIMO. CAP. XXII. V Τ R I T I v I naturales potetigintquatuor, appetitiua, retentiva, eX pulsi sua,& distributiva. Vnaquael enim ante malis particula suum ad se naturaliter trahit nutrimentum,& tractum retinet,& retentum in se transmutat, at ita superfluum expellit. ac hae ipsae sinat potentiae quae nutrimentu corporiS Par: ticularum distribuunt. unde augumentum, quod per longitudinem,ac latitudinem sit. secernit autem at expellit superflua, per aluum, per urinam, Per uomitus, per sudoreS, per os, Per nareS, per aureS, per oculos, per spirationem,per. incertos meatuS. alia enim discernicula prodita Κ aperta sunt: per aures,quae cypsele nominatur, quae aurium sordes est: per oculos,lachrymae, di lippitudines: per res spirationem, ex corde sumi caloris evaporatio. Insceri S meatus totius corporis emationem dicimus: ob quam ex profundo & arteriarum correptione plurimae exhalationes per cutis raritatem Permeat. Instrumenta porrὰ nutritiui sunt os, 8c stomachus,& uenter,& hepar, uenae omnes, & intestina, Rhiles ambae, & renes. os nano primum uentri Praesparat nutrimen tu in tenues ipsum partes dentibus& lingua concidens: maximum siquidem & linguausim praebet mandendo congregas nutrimentum,& dentibus subi jciendo: quemadmodu qui manup frumen
113쪽
s NEMESIUS PHILOSOPHus frumentum moliendum subiicit molis . nam & Iin gua ad manducandu uersandum. ore cibum quo dammodo manus est . Ita deinde obuersatum &concoctum nutrimentum a stomacho in uentrem
demittitur. Stomachus enim non modὰ egestatis sensus est sedes, sed etiam ciborum transmis r. ac currit siquidem inter bibendum,& nutrimentum prosequitur, Zc in aluum demittit: quod excipiens aluus separat utile,& nutritorium alapidoso, 8c materioso, oc eo, quod uim nullam habeat nutriendi:& utile quidem in humores tr nsmutans id remit, tit ad iecur per uenas per sese emungentes, & ad tescur in riuulorum moxem adducentes. Sunt autem huiusmodi uenae, quae a uentre nutrimentum ad te cur eliciunt, perinde atque radices, quae ex terra ad plantas euehunt nutrimenta. Assimilatur nanque aluus terrae,quae nutrimentum suppetit piantis: ras
dicibus porro uenae,quae ad fores ac iecoris ima lius morem perducunt, eum p a uenixe 8c ab intestinis Per medium defluxum : cipo uidelicet uenter: ipsi uerd stipiti iecur assimilatur,ramis. ac flagellis uesnae ab alui uena descissae , quae ex hepatis gibboorta educitur. Caeterum, ab aluo humorem excispiens iecur ipsum concoquit, ac sibi similem reddit: quippe quod sanguini similimam habet carnem, humorem in sanguinem iure transmutat. Sanguis porris per lienem purgatur,& bilis exceptricem uessicam, & renes: liene quidem terrestre & seculens
114쪽
DE NATURA ΗΟΜΙNIS. itum attrahente, sibi nutrimentum comparante: uesica uerὰ bilis exceptrice acutum ex nutrimento, quod in humoribus continetur,colligente: renibus autem aceruatum cum circum relicto acuto eliciens
tibus, quo reliquus sanguis purus 8c utilis esticia
tur, ut in alias omnes corporis partes nutrimenti
uim habens distribuatur per dispersas, ac dissemis natas in ipsis uenas. At ita pars quaesibet sanguis
nem eliciens,& retinens, & transmutans in silam n ' turam,superfluu uicinis remittit particulis, aptum illis futurum nutrimentum: Zc hoc modo cunctae partes ex sanguine nutriuntur, augentur, Permaqnent,iecore ipsum stiggeme. Ideo autem irrationasiis haec pars appellatur, quod rationi minimὸ ob, temperet: quandoquidem non ex nostra uti senii tentia, neque ab assensione, sed natura suapte quod suum fuit, prosequitur, & conficit.
DE P V L S I B V S.C A P. XX II I. V L S V S uocatur motus ac uitalis potentia, cuius cor est principium: 8c praeo sertim aluus eius sinistra nominata spiris talis : ingenitam. sibi ac uitalem cadidistatem omni corporis particulae per arterias distri ibuit, sicut iecur per uenas nutrimentum. Proinde aestuante corde, euestigio totum alaimal praeter nasturam ἐxaestuat: dc frigente,friget. uitalis siquidem P ab eo
115쪽
116 NEMESIUS PHILOSOPHus ab eo spiritus per arterias in totum corpus diffvn. ditur. Secantur autem pariter ferme inter se inuicem tria lisc,uena, arteria,neruus, quae ex tribus scatent principi js animal administrantibus: ex cerebro quiadem, qudd motus & sensus principium est neruus: ex tecore autem,quod sanguinis fons est,& nutriendi uenauas sanguinis: ex corde uerΘ, quod uitale exordium est uas spiritus arteria. Haec sanὸ sibi in uicem adhaerentia praesentaneo inter se uicissim suo
fruuntur adiumento: uena enimnutrimentu neruo
suggerit, & arteriae: arteria porrὰ naturalem uenae calorem,)uitalem exhibet spiritum. quamobrem non est arteriam inueniri sine tenui sanguine, neque
uenam sine fumido, & uaporoso spiritu. Diducitur autem plurimum, & corripitur arteria, harmonia quadam, at ratione,motus principium a corde stimens: sed diducta ex adhaerentibus ueniS tenuem per uim sanguinem attrahit, qui evaporanS uitasti spiritui stippetit nutrimentum . rursuS correpta aestum, qui in ipsa est, exinanies per uniuersiam coris PuS, ac meatuS incertos protrudit. nam cor quicσquid purulentum & tenax habet, per os & nasum evaporaria propellit.
DE GENERATIVO SIVES E Μ IN ARIO.C A P. X X I I II. Generat
116쪽
DE NATURA HOΜINIS. ENERATIVVm quoque in ea parte locari par est, quae rationi nequa, quam obtemperat. Inconsul id enim, &- in somno semen emittimus . necnon cotitus cupiditas est naturalis.liauiti siquidem ad ipsam commovemur. at agitatio in nobis:quippe qus ani malis sine controuersia est: quandoquidem instruo mentoru commotione consummatur. atqui inhibe Te,& imperare commotioni,in nobis est. Caeteriim, seminalis potetiae instrumenta in primis uenae sunt,& arteriae. in his enim primo prosiliens humidum Procreatur, transmutato in ipsum sanguine,quems admodum in lac intra mamillas . nutrimentum nanque huiusmodi uasorum est hic nimirum huιmor: principium enim ex semine ipsorum generastio est. excoquunt igitur arteriae, & uenae sanguis nem in seruens humidum, quo nutriantur. at quod eX ipsarum nutrimento redundat,coitus semen essi, citur. Differtur aute primum multo ad caput amσbitu: rursus a capite per binas uenas, binas , artes rias desertur. Quocirca si quis eas uenas, quae se cundum auriculas sunt, & secundum carotidas se cuerit, continud sterile faciet animal. hae nempe ipsguenae8carteriae reuoluuntur,& in cirri modum ina, plicantur apud oscheum, ubi feruens humidum ingeminorum utrunque perrumpit. una esst arteria,N una uena semine plenae, in quibus perfecte disse, minatur,& per reuolutionem assistentis secundum p 3 geminos
117쪽
3 NEMESIUS PHILOSOPHUs geminos cum sp1ritu secernit: quippe quod ipsum dimittit arteria. QuΘd autem Sc a uena feratur , id ex profusa libidine certum est. nam quum saepius coluerint, absumpserint seminarium, atque feruuentem humorem: tum demum ex uiolento illectu sanguinem purum secernunt. Nec minus certὸ muslieres omnes has,quam uiri, habent particulas: ueurtim intus, non utique extra. Aristoteles tamen &Democritus nihil ad filiorum generationem mulieris semen uolunt perficere: emissum siquidem mulieribus eius partis sidorem potius quam seme esse arbitrantur. At Galenus Aristotelem reprehens
dens, semen ait certo mulieres remittere, & ambos rum seminum mixtionem undam est cere: inde Rcoitum mixtionem dici, non tamen perfectum M consummatu,ut uiri semen,esse: uerum necdum dis
gestum, at y concoctum, & perinde humidius esse. Quὀd quum tale sit mulieris semen, uiri seminis
enicitur intrimentum. Ex hoc pars quaedam loci est, qui circa apices matricis confirmatur, & qui ab tantoides nominatur, is est receptaculum embryi superfluitatum. Sane in uno quoque genere antimalis tum foemina init marem, quum ad foetum fasciendum est idonea. Itaque quae laetificare semper possunt, illae semper iniunt marem, coitum , ad mittunt. Mulieres uerὰ sicut in caeteris liberum lia. bent arbitrium, ita & in coitu postea quam conce/Perint. nam rationis expertia nona se, sed naturae
118쪽
DE NATURA HOMINIS. Haregula gubernantur modum 8c opportunitatem praescriptam, atque definitam suscipiunt.
A L IA DIVISIO POTEN T I A RV Μ ANIΜANΤEM PRO, S E Q V E N Τ I V Μ. CAP. XXV. I v I D V N Τ sane adhuc aliter ani malis potentias: animales alias, alias fias turales, uitales alias appellantes. Aniis males igitur sunt, quae cum assenssione: naturales autem uitales sine assensione. Et ansimales quidem sent duae: una quae ad motum imis pulsum habet, altera uerd sensus appellatur. Quae porro ad motum impulsiam habet, eius sunt spescies,progressus, totius corporis mobilitas, uocalistas, & respiratio. in nobis siquidem haec est facere,& non facere. Naturales autem & uitales non utisque in nobis. nam siue uolentibus, siue nolentibus nobis sese educunt,uelut nutritoria,& augendi uis,
8c seminandi: quippe quae sint naturales.item pubsatilis, quae uitalis est.Caeterorum,quum supra sint
exposita instrumenta,nunc eius motus qui assensios nis,ac electionis est,dicetur instrumentum. DE ΜΟΤ V PER I ΜPVLO SUM, E Τ ASSE N S INEM Q. V I EST A PETITIVUS. CAP. VI.
119쪽
NEΜESIUS PHILOSOPHvs S T igitur per assensionem, uel per mos
tus impulsum principium quidem ceres -brum, & in tergo medulla, quae & ipsa
cerebri pars est. Instrumenta uerὀ, qui ex his ducti sunt nerui, 8c nodi,& musculi: sed muι sculi constant ex pulpis,&nerueis inibus, atque leonontibus, qui ex nerueis complicationibus stabi, liuntur. Quapropter ipsos quidam sensibiles esse censuerunt, propter sensum, quem neruis imple ixum gerunt. Est igitur tenon ex nodo & tenuibus
neruis compositus. Disteri autem a neruo tenon,
qudd omnis neruus sensilis est Zc teres , 8c mollius culus,& a cerebro capit initium: lenon uerὰ 8c duariusculus,& ex osse,& per sese insensibilis: est etiam aliquando latus. Manus autem ad accipiendum sunt instrumentum, artibus* aptissimum. nam si quis manus auferat,aut solos manuum digitos , ad Omnes propὸ artes capessendas facit inutilissimum hominem. ideo 8c solus homo, quoniam rationaliSest,& artium capax,manus ὰ creatore obtinuit. Peu des autem gradiendi instrumentum: pedibus enim ad locum motum facimus. Caeterum, solus homo
sedet nullo indigens adminiculo: solus. ad duos
angulos rectos in robore coxendices inflectit, posplitem alterum intrinsecus, forinsecus alterum leonendo. Quaecunque igitur a neruis,8c musculis mouentur,cuncta haec animae propria int,& ab assenosione conficiuntur. Horum autem & sensis, & uoi
120쪽
DE NATURA HOMINIS. icem esse demonstrauimus. Haec igitur est, quae tam animalia,quam naturalia vera ratione perpendit. Creator itaque suo sublimi consilio animalia natu ratibus implicuit, & econtrario. nam superfluita tum egestio diiudicandi potentiae est, quae naturas lium potentiarum una est, ne sine assensione id pro sequentes in turpitudine incidamus: ubi non oporutet,& quando non oportet, &in quibus non opor tet. hostiarios quosda praemistas egestionibus colas stituit musculos: atque ita naturae opera essecit anis
malia. Egestiones ita ν ob hoc Sc ispe, & diu posi
ssimus continere. Demittuntur sane a medio, 8c a primoribus cerebri uentriculis sensiles,& molles nerui: duriores autem, & mobiles ab occipitis uenutriculo,& tergi medulla. atqui longe duriores sunt, qui a tergo. nam quis longius a cerebro tergum abisscedit, tantὰ longe durius efficitur: itidem & qui
ex ipso oriuntur nerui. Nam quemadmodum du plices senses accepimus: ita 8c neruorum naturas duplices obtinuimus. unaquae enim tergi uertes bra neruorum nexum promittit: cuius alter in dextram quidem corporis partem vergit, alter uerdin sinistram. nostrum enim totum propemodum
corpus in duas parteis dextra,& sinistram diuisum est: ita pedes, ita manus, & aliorum unumquOdo, sicut& singulorum sensuum sedes.