장음표시 사용
121쪽
NEMESIUS PHILOSOPΗvs SPIRATIO quocip sub animam
cadentium operum esst . Enimuero inuosculi thoraca diducentes potentissimum
rem sunt respirandi instrumentum . nam saea pius iterata & perinde frequens ac suspiriosa res is
ratio in magnis suscitata aegrimoniis animae palam facit actionem: sed & intra nos respirandi necessitastem mutatione interscindimus. Nam quum spirans di pars aliqua, uel adhaerens illis quicquam nobis dolet, sicut diaphragma, aut iecur, aut lien, aut alsuus,& tenuia uiscera,& colus, partim ac frequenter respiramus: partim quidem, ne dolentem particus iam uehementius sauciemus:frequenter autem,qud in magnitudine relictum suppleat iteratio. Etenim quum nobis dolet crus, sensim ipsum protendimus ambulantes, ob eandem sane causam, ob quam dc respirationem. Quemadmodum igitur animae prosgredi,ita 8c respirare. at quiescentes, & non progre' dientes diu uiuere possumus. respirationem uerdne decimam quidem horae partem cohiberi possit hile est. sutacatus siquidem aestu in nobis calor eXs tingitur, ac praeproperam mortem adducit: perino de ac si flammam aliquo in uase nuspiam evaporate quispiam obtegat, ipsam certe sumo undique sust catam extinguet. Ob hanc igitur necessitatem &dormientibus nobis anima hanc partem ne minuS quidem exercet, illud callens, qudd si uel breuissismo tempore Obtorpuerit animal, corrupetur. Hinc
122쪽
DE NATURA HOMINIS. iaporri naturali animale coniunctum est. In naturale enim instrumentum per arteriam respirandi excitat actionem: id semper mouetur, ut eius opuS nuna quam remittatur, ut ne quidem aliarum arteriaru: quod nescientes aliqui, respiratione naturalem esse censuerunt. Verumenimuero tres sunt respirandi causae,usisS,potentia,instrumenta. usus quidem du- Plex,custodia intus genitae caliditatis,& spiritus ahi malis delectatio. Caeterum, caliditatiS per naturam custodia ad sufflationem, ac emationem comparata
est: qud stimatio quidem frigefaciat, at mediocris
ter calorem confoveat: eviatio autem,fumum 8c castiginem cordis effundat. At animalis spiritus ali, mentum a sola est respiratione. actis enim pars qussdam per cordis diductiones ad ipsiam cor attrahis tur animali potentia, quae sane musculis respirandi mouet instrumenta, ac primum thoraca, cuius mos tu pulmo pariter commouetur, 3c cum pulmone asperae arteriae:quippe quae ipsius sunt partes. aspes rae siquidem arteriae chondrodes uocis est instrua mentum: hymenodes autem ipsius uincula sunt res spirationis. ex utro autem horum constat arteria, necnon uocatile, pariter , respiratile instrumentu. Est igitur pulmo complicatio ex quatuor constanS, ex aspera Sc leui arteria, & uena, 8c ex spumosa ipsius pulmonis pulpa: quae sane pulpa conductio, nis intercomplicationis loca binarum arteriarum,
123쪽
4 NEHESIUS PHILOSOPHvs des 8 uinculum est. Concoquit autem naturaliter pulmonis pulpa spiritum, sicut ex aluo humorem iecur. 8c ob hoc quemadmodum iecur ab extremis uentrem profligationibus, at perditionibus constinet,at defendit caliditatis indigentem: ita & pulmo cor medium circumplexus respirationis circuns
frigeratione indigens fouet. Asperae porrὰ arteriae, qui ex tribus chondris constat, gurgulio annecti itur, atque continuatur: gurgulioni uerd, guttur: demde os, & nasus: per utrunque enim eXtrinsecus aerem attrahimus. Ab altero autem alterum si a
rauit, per os spongiosum N ad decollandu aptum, quod perforatum est: qud in excessibus, qui ab aes ris qualitate nasci possunt, cerebrum minimὸ laedastur, spiritu in id ipsiam aggregatim incidente. Hic etiam nasiam ad respirandum, Zc odorandum in usum pariter creator tribuit, sicut linguam ad uoscem,& ad gustum,& ad mandendum dedit. Has
igitur Opportunissimas particulas esse uoluit,& in uitae neces iarios usus animae distribuit potentiis. QuΘdsi ex iam memoratis quicqua praetermissum est, perspicuum exit, qudd quemadmodum cuncta quae producta sunt, quaeda propter se genita sinat, quaedam tam propter alia quam propter se, quaei dam propter alia tantum: sed quaedam per accidens subiecta assistunt: ita 8c in animalis particulis, eanodem inuenias consequentiam. Quae enim iam di cta trina principalia membra animal administratia Propter
124쪽
propter se facta sunt. In primis nanque, & prima
de causa sunt comparata, quae proprie a natura di cuntur, &in matrice ex semine ipso geniturae suae sumunt exordium. Vt uero sitnt ossa, 8c flaua bilis 8c propter se,S propter aliud: nam ad concoctiosnem prodest, & egestionem mouet. 8c ob hoc una quaedam ex nutritiuis quodammodo particulis est. Praeterea Sc corpori caliditatem aliquam immittit, sicut uitalis potentia. His igitur de causis propter se genita esse ducitur. in sanguinis autem purgatiosne ob aliud aliquo pacto uidetur procreata. Lien
quoque non parum ad concoctionem consert: nam quum acidus 8c natura acerbus sit, egestionem cloca tenontem humoris nigri in uentrem profundes
stipat ipsam,ac figit, & ad concoctiones excitat, &interim purgat etiam iecur:quocirca 8c ipse uidetur propter sanguinem ferme procreatus. Renes quosque sanguinis purgamina, 8c ad coitum causa sunt appetitus. nam uenae, quas in geminos dilabi dicismuS,Per renes transmeant, & illinc acorem quentidam exhauriunt appetitum irritantem: eo inquam
modo,quo stib cute genitus acor pruritum facit: Scquis geminorum pulpa cute est mollior, ed magis ijdem ab acore lancinati furiosam ad egerendum semen irritant cupidinem. Haec igitur Scid genus alia fere propter se,& propter alia genita sitiat. ade nes autem & pulpa propter alia solum: adenes sis quidem uehiculum dc firmamtium uasorum sunt,q 3 ne
125쪽
116 NEΜESIUS PHILOSOPHusne lauia in sublime eleuata uiolentis illata motibus illidantur, atque infringantur. Pulpa porrd alia rum portionum uelamen enecta est quo per aestum animal refrigeret,ita ut matutinam excutiat humi ditatem: per hyemem uerd densarum usum lanas rum ipsi praebeat: necnon pellis mollis pulpae caeterorum uiscerum uelamen estecta est. Est autem natura suapte pulpa ob compleXum , corporum assuetudinem durata in callum. Ossa uerd totius
corporis sunt stabilimetu,& praecipue spina, quam
animalis conuersionem esse aiunt. VngueS autem omnibus communiter, quae lancinandi usiim ha beant, & praeter hunc peculiarem alium ali justum tribuit natura. nam ad certandum multis concessislint animalibus, ut quae uncis unguibus armata
sunt: quippe qui irascibilis partis eduntur instrus
menta. multis quoque & ad certandum, & ad se ingressit confirmandum, ut equis & omnibus unguolam habentibus. At hominibus non ad lancinans dum modΘ, acorem. ex pelle exigedum: sed etiam ad tenuia quaeque excipienda. eis siquidem ualde minuta tollimus, & digitorum apices retrorsum opponendo & scandendo acceptionem obfirmas mus. Capilli porrὰ educti per accidens subsederui. ex fumosissimis nanque halationibus e corpore erumpentibus per accidens in capitibus defixi consstiterunt: quos ne omnino quidem creator Produ xit inutiles: nam tametsi per accidens facti, tamen
126쪽
DE NATVRA HOMINIS. Ia ad uesandum, & animalis absoluendam uenusta tem deus eos comparauit: capris quidem & peco iribus usamen: hominibus uerὀ,ut cunctis anima ilibus,ornamentum: ornamentum autem pariter δέ munimentum, sicut leoni. DE VLTRONEO, ET IN VITO. CAP. XXVIII.
V O N I A m ultronei, 8c inuiti saepes numero fecimus metionem, de his quosque disserere nobis necesse est, quo ipsos rum diligenti cognitione habita neutDquam aberremus. Sed expedit illi qui de ultroneo,&inuito dicturus sit,primum regulas quasdam, Sccognitiones exponere, quibus tam ultroneu,quam
inuitum, unde ortum sit, intellectum eatur. Quod igitur omne ultroneum in actione c0nsistat,quod inuitum creditum est & ipsum, ne minus quidem in actione inueniatur,id mox demostrabit r. Quis dam autem quod uere inuitum dicitur, non in pastiendo solum, sed & in agendo posuerunt.Definies dum igitur ante omnia,quid sit actio. Est sane actio
rationalis operatio. Atqui actionem laus, aut uitus peratio consequitur. Et harum aliae quidem cum uoluptate, aliae uerὰ cum aegrimonia Peraguntur:
8c alior quidem delectar 8c optatae sunt, aliae autem tempus postulant. Itidem de fugiendis est rebus ac cipiendum,. zr rursus, actionum aliae quidem misierationem
127쪽
ia 8 NEHEsIVS PHILOSOPHusserationem excitant, aliae uero inuidiam faciunt, Scodium exuscitant, dc perinde torquentur. Fuerint igitur uoluntarium callentes,qui putauerint ipsum laudem,aut uituperationem comitari: id. cum uo
luptate agi, necnon cum optione actiones esse eas tractantibus,aut semper donec peraguntur.qui austem inuitum callent, uenia, aut commiseratione di
gnum putat: agi cum aegrimonia,nec cum optiosne actiones esse. His ita definitis de inuito nunc pratamum disieramus. D E INVITO.C A P. XXIX.
v I T V Μ aliud aui, aliud ab in scitia proficiscitur. Eorum igitur quae aut oriuntur inuitorum , faciendi princi pium uenit extrinsecus: aliud enim est
quod uim ferat quam nos. Est igitur definitio eius,
quod per vim, inviti, cuius extrinsecus est princispiu, nullum a sita commotione momentu aflerente coactis. Hoc autem initium faciendi causa dicitur. Quaeritur sane, sint ne inuita haec,ut onerum iactus rae,quas hyeme incumbente faciut nauis: aut quum quis rem subit,& susteret turpem,patiendo,aut ages do ob salutem amicorum, aut patriae. uidentur austem potius ultronei : ob hoc enim definitioni subsiungitur, Nullum a sua commotione momentumasterente coacto. In huiusmodi enim ultrones ipsi Per
128쪽
DE N A T V R A HOHINIS. Iasper sese partes mouent sumministranteS, at ita lauctura in mari faciunt. itidem , turpe, aut graue alio
quid propter maius honestum suiuerui, sicut Zeno qui suam ipse lingua mandens in os Dionys' tyrans ni expuit: qudd secreta ei nequaqua uellet eXpones re. Similiter 8c Anaxarchus philosophus in rotae
modum a tyranno Nicocreonte maluit incuruari, quam coscios prodere. Generaliter igitur quum ob maiorum maloru metum, minus malum, quod alis ter non possit euitari,subluerit quisqua,is non inuistus sustinet, aut inuitus negotiu peragit: id enim cuassensione Sc optione facit:& tum sinat optata,quddab eo tractentur, licet optata non sint. Sunt ita P eae inuito ultroneo. permixta. inuito quidem,natura suapte:ultroneo autem,tunc ob circustantias: quas si quis auferat,ea agere optauerit nemo.Quod uls troneae sint actiones,ex eis laus, Sc uituperatio excistatae declarat. Inuitas siquidem actiones nulla laus, aut uituperatio consequitur. Nec tamen facile scitu
quale pro quali optandum sit. Expedit enim quam sepissime prae turpibus aspera optare, sicut Susansna,8c Ioseph enecerunt non usqν lamentabudi. Oxis
genes igitur,ne in turpitudine laberetur,dum apud Aethiopas immolat, a toto excidit. Ita non es facile
talia dispicere, quin & magis arduum est in opinios nibus persistere. non enim quae horrenda existimestur,& quae subeuda proponatur,pariter, similiter sustinemus: sed aliquado,quum iudicauerimuS,pes T riculis
129쪽
x3o N E M E SI V S P H IL O S O P H v sriculis circunuenti exhorrescimus, plane , attonitiessicimur: sicut quibusda accidit, dum martyres toroquetur,qui a principio foxtes obstiterunt:postremdaute declinantes cessere cruciatibus,in ipsa tormens torum experietia imbecilliores, molliores. effecti. Nec quisqua putet intemperatiae cupiditate, aut ira inter inuitas esse fluctuationes collocandas: quod &haec extrinsecus faciendi habeat principiu: forma sis quide scorti ad incontinentia spectante furiauit, Rexacuens ad furorem comouit. tametsi enim extrinssecus principium delinquedi habent,ipsi tamen per sese de instrumetalibus,ut sic loquar,partibus perfit ciunt: nec quae est inuiti definitioni subi jciutur: qua.docuch & principii causam ipsi sibi praebuerut proopter assuetudine mala, assiectibus substrati, 8c facilὸ mancipatissure ita uituperari debent talia peragestes: quippe qudduitium patiatur spontaneu. Quddautem ultroneu sit, ex eo planὸ manifesta est, quddinter agendu capiunt uolupta te. atqui inuitum mos
1estia afferre demonstratu est. Sed de inuito per uim hactenus dictum.Reliquum est,ut de illo, quod Perignorantiam consistit,disseramus. DE INVIΤO PER IGNOsRANΤΙΑΜ. CAP. XX X.
E R ignorantiam multa prosectὰ pexo M agimus,quibus peractis laetamur: uelutiquum quis inimicum inuitus, alium ras in Viatus occiderit: alium ue occiderit, inimis
130쪽
DENA T V R A HOMINI S. iacum arbitratus: in ipsa nimirum caede laetatur. haec Zc id genus alia simi, quae non ultronea Uocant. Et rursus agimus per ignorantiam aliqua, quae quum peregerimuS, continud tristamur, ac dolemus. haec inuita nominarunt, quibus perfectis consequitur aegrimonia. Eorum igitur quae per ignorantiam fiunt, duae sunt species: una quidem non ultronea, altera uerὰ invita. Verumenimuero nunc de solo inuito nobis dicere in animo est: quandoquidem non uoluntariu ultroneis potius subiicitur, quum sit alteri alterum permixtum. Principium enim insultum obtinet, finem uerὰ ultroneum: ex discessu nansp ultronei nascitur inuitum. Quocirca ita etiainuitum definiunt: Inuitum es quod,quoniam uosluntarium non est, aegrimoniam assert: 8c porrὰ quod in poenitentia collocatum est. nempe aliud est per ignorantiam aliquid facere, aliud ignauum esse. nam si in nobis ignorantiae causa sit, ignorates qui idem facimus, non tamen etiam per ignorantiam.
ebrius enim , & iratus si mali aliquid perpetrarat, huic quidem ebrietas, illi autem ira, cur deliquerit, fuit in causa. atqui ea suerunt ultroneauicebat enim non ebriari, non irasci. Haec igitur non per ignoraσtiam facere dicitur, sed ignarus perpetrare: quippe quae inviti haud sunt, sed ultronei. Quamobrem ustudiosis etiam incessuntur uiris talia factitates . nam nisi fuisset ebrius,neutiquam deliquisset. atqui ultro fuit ebrius. ultro igitur commisit flagitiu. Per ignos