장음표시 사용
111쪽
titiones voluptate permulcere illorum aures non polle , quae iis audiendis minime assueverunt ;contrario apud eos usu invalescente. Adsunt tamen usitItae quaedam Iepetitiones , quae nobis etiam voluptatem Creent , quales eae sunt , quae in bucolicis carminibus 1 aepius iterantur , quae quoniam identidem interseruntur , intercalares
vulgo appellari solent . Solemnes etiam sunt in Cant lenis musicisque Compositionibus ad satietatem usque iterationes ; quod evincit repetitionem per seipsam nequaquam esse hominibus iniucundam , aut illepidam . Certe Homerus suam
poesim concinnavit ut cantaretur. Primus enim
Iliadis versiculus narrationem pollicetur ab una musarum decantandam , ita ut siquis proprie loqui velit nihil aliud erat Ilias quod idem de Odyssea dictum esto quam prolixa quaedam
cantio, in qua iccirco molestum non erat, dum subinde tum eadem veIba , tum eadem modulationes opportune iterabantur . Sed neque epitheta Deorum aut Heroum , quae ubique ferme eadem sunt, quemquam movere debent, qui
quasdam esse veluti atti ibutiones ipsis adfixas animadvertit, quaedam agnomina , quosdam titulos, quemadmodum apud Virgilium Aeneas passim appellatur Pius . Profecto ad haec usque tempora mos iste perduravit hasce veluti peculiares epithetorum notas multis regibus sive Galliae, sive aliarum nationum apponendi ; quorum alter exempli gratia Philippus Pulcher , alter Ca-
Tolus Crassus, alter Carolus Magnus , alter Ludovicus
112쪽
dovicus item Magnus, aliisque agnominibus alii, quotiescumque nominandi sint , suo quasi iure appellari perpetuo postulant. Tituli vero Comutis , Marchionis , Equitis, Ducis, & id genus
alii , frequentissime repetuntur etiam a nobis, cum personas illas .nominamus , quae iis condecorantur . Quid ergo Homero indignamur, dum passim flavum appellat. Menelaum , velocem pedibus Achillem , verspellem Ulyssem.& e Diis similiter ab argenteo arcu Apollinem , a magnis, sive expansis oculis Iunonem , a candenti fulmine Iovem vocitat , ut de ceteris quibusque sileam pQuare si Homerica epitheta non sine aIte quapiam , ac dedita opera saepius iteIata , ac veluti rebus , si ita loqui liceat , solerter adsuta naso suspendimus , ac temere respuimus , vehementer allucinamur . Laus etenim maxima ob sedulam illam epithetorum iterationem meo quidem iudicio ipsi est tribuenda . Unaquaeque siquidem persona , quam formandam Homerus suscipit H ratii verbis elegantissimis dicam sermatur ad imam Quatis ab incoepto processerit, ct si constat, tum ceteris attributionibus quibuscumque , quae sibi conveniunt , ubique apprime servatis , tum peculiari epitheto consultissime adiecto , & ab ea fere numquam divulso , insigni veluti nota quapiam illam exprimente.
113쪽
De Iliadis exordio , Achillis ira , Deique
voluntate mala hominibus immittentis.
AB inmotatione divini numini, Iliadem as*iem tur vates . Ceteri poetae sunt illum in bae inmoeatione imitati . mee inmoeatio ct religionis documentum es , θ' meri mititudinem iis , quae narraturus. es , aseruit . Quam sulte Protagoras Homeri invocationem ear erit . Stulte itidem re- prebendunt portam alii , quod Acbsitis iram eanendam susceperit . Ira teterrimum malum summopere detestandum , atque fugiendum. Ouomodo dimina voluntas mala bomanibus inferat .. Duplicis generis mala . Plutarchus non bene videtur Homeri mentem interpretari . Homerus non es plagiarius earminum Sibyllinorum . Gulielmi Canteri ineptum iudicium . Sibyllina , quae circumferuntur , sevi supposititia. Πάρεργοι de Graeca pronunciatione.
Atis mihi videor praeeuntibus disputationibus adolescentium mentes instruxi L se , ac veluti propugnaculis quibusdam vallasse , ut adversus pravas opiniones& Homero inimicas valeant , & Homericam sapientiam eo , quo par est , in pretio habeant,
114쪽
I M HOMERUM. . ε prompto studio ac flagrantissimo concupiscant, combibant , hauriant . Age iam Iliadis exordium eXponamus. Poema hoc celeberrimum omnique laudatione maius ab eius rei propositione , quam tractaturusi est , simulque divini Numinis invocatione sapientissime auspicatur ; quod ceteri quoque vates eius vestigia consecuti sibi faciendum esse existimarunt . Cum enim illud in animo habuerit , ut non solum carminibus suis lectorem delectaret, sed pariter moneret ; docuisse insigni exemplo suo videtur , nihil umquam nos aggredi debere , nisi prius divinam opem imploraverimus , & ad Deum , sine quo nihil boni
PraestaIe valemus , confugerimus .
Quos versus sic nos Latine sumus interpretati:
Iram , Dima , cane , immiti quae exarsit Ac Itis . Pectora Petidae , Graiis noeuam , exitialem , Quae tavras miseros afflaxis eladibus , atque Tam malias fortes anιmas demisit ad Orcum
Sed non solum , ut exemplum traderet pietatis ,& religionis in ipso poematis initio numen invocat noster vates, sed etiam ut fidem , atque is
115쪽
verisimilitudinem iis quae narraturus est Conciliaret, dum se divini Numinis ductum 1 equi , il. ludque mentem suam, amare , sibique veluti ia. cem ad dicendum praeferrei demonstrat , quod Poetices C. I9. animadvertebat Aristoteles ... Ue rum ΡIotagoram nescio quem nos interpellantem audiamus , qui unus ex illis fuit , qui clarescere se posse putant maximis . inimicitiis , , cum sint obscurissimi. Criminatur itaque Homerum , quod in turpem errorem hoc loco prolapsus sitis non enim , inquit , ut decebat , Deam alloquitur, non precatur , sed quod arrogantiam sapit imperat. Mim αειδε θεα Iram , dima , caue . Pudet huiuscemodi criminationem refellere adeo frivolam , adeo stultam , vestrisque auribus prorsus indignam, eruditissimi auditores. Quem enim puerum. , qui vel a limine grammaticen salutaverit , lateat grammaticos modos ut notat UOLsius de insit. Poet. L c. q. a praecipuo usu, quem habent , ita esse denominatos , ut tamen aliis etiam usibus identidem deservire possint ρDisce igitur , Protagora , manu ferulae nondum
subducta , imperandi modum sic appellari , non quod eo semper imperemus , . sed quia saepius
ad imperandum utimur . Ceterum ad orandum quoque aptissimum esse Clarius est , quam ut verbis ostendi debeat ; siquidem non solum Ethnici , sed Hebraei etiam , ipsique Christifideles,
quorum tam sancta , tam munda , tam Cauta
religio est hunc modum adhibent saepissime, Cum a Deo quae optant etaagitant.. Fuit etiam , qui
116쪽
Homerum accusaret, quod malam animi affectionem , aC detestandam perturbationem , iram snempe Achillis canere aggrediatur . Sed haec similiter accusatio nulla macula splendidissimum Homeri nomen aspergit , sed tantum auctoribus suis tam inepte sentientibus , tam inaniter effutientibus stultitiam exprobrat singularem . Η merus enim non canendam suscipit Achillis iram , quasi laudibus efferre velit , sed ut vituperet , abiiciat , maximeque perniciosam ostem dat , utpote quae tot tantorumque malorum deis ploranda origo Graecis extiterit . Quod quantam afferat legentibus utilitatem nemo plane est, qui non videat , auditores .. HinC enim Optime erudimur , quam grave , quam funestum , quam
noxium malum sit ira , ut eam quisque detestari atque effugere enixe studeat , ne sibi aliisque non levia damna iratus inferat .. Maxime vero pervicacem inexorabilis Achillis iram , gramemque ut appellavit Horatius i. r. Od. s. a Pelidae somaebam cerire nescii ab animis nostris amoliri omni studio conemur . Nam ut docet etiam , Euripides in Medea , qui acceptam ab Homero vocem tamquam Echo reddere visus est
Immitis bomines perdidit ira plurimos . Et sane quid peius umquam ira , qua qui tenen
tur , seris similes facti sunt ρ Qui enim propter
117쪽
iram mutua sibi mala inferre parati sunt, nonne feris saevissimis ascribi debeant , quibus teter I Lmum adversus homines odium natura indere visa est Θ Ub iram ensis acuitur , mors hominis eκ homine venit, fratres se ipsos ignorant, parentes . ac libeat naturalis necessitudinis obliviscuntur . Non tenectus iracundis venerabilis est, non virtus vitae , non acceptae iam gratiae, non dona , non beneficia , quae promittuntur in posterum , non denique quidquid preciosum est, magnoque in honore habendum. Discamus ergo, audito Ies , iram , quae malum est adeo exitiale, premere atque subigere , Cum enim ceteris affe-etionibus longe potentior ira st ut apud Laeritium inquit Chilon illam superare fortius est , quam armatum hostem dei icere , praesertim cum non minus exitii mortalibus ab ita proveniat, quam ab hoite ; ab ira inquam ,
--- quae procussit enses Et miseras inimicat urbes '
ut ait Horatius ear. I. 4. Od. I s. Qui bene . proinde alio loco monet lib. I. v. a.
- -i- . . animum rege , qui nisi parer
Imperat, bunc frenis , bunc tu compesce cateπa. Ubi ad vestram eruditionem , ornatissimi adolescentes , notandum est animum hoc loco significare iram Graecorum more , qui Θυμον iram &
118쪽
ansmum appellare consueverunt . Sed iterum V tes aliud inculcat lectoribus suis religionis documentum . Dum enim Achilles qui quanto bellica virtute ceteris praestabat , tanto erat adferendam sibi illatam iniuriam mollior , atque imbecillior gravissimam in Agamemnonem iram , quae omnium malorum seminarium Graecis fuit , implacabilis foveret , divinam expleri voluntatem disertissimis hisce verbis testatus est
Numinis interea expleta es adetersa voluntas,
Sensit itaque docuitque Homerus , quidquid a cidit , divinae Providentiae consilio accidere , eX eaque humanos eventus quoscumque pendere , atque iccirco hac ipsam Achillis iram, tamquam ultricis iustitiae suae telum adhibuisse divinum Numen , quo a Graecis multorum scelerum , quibus obstringebantur , exigeret poenas . Neque enim satis liquet cur Plutarchus is auae pocri existimaverit eam nequaquam fuisse Poetae mentem , ut de Iove ipso loqueretur perinde quasi huiuscemodi voluntas Iove esset indigna sed Fatum Iovis nomine indicare voluisse . Nisi fortas. tantum virum latuisse arbitramur quod non est veris mile ex hisce malis , quae hominibus immittit , non levia profecto bona Deum depromere consuevisse. Nam duplicis generis esse mala animadvertendum est . Aliud siquidem na-
119쪽
tura malum estialiud nostrorum sensuum iudicio . Quod natura malum est , ex nobis ipsis ortum habet , non autem ex Deo , qualis in iv. stitia , ira , caedes , invidia , dolus, intemperantia , ceteraque huiusmodi flagitia , quae hominis
animum ad Dei imaginem efformatum Corrum
pere solent , eiusque dignitatem atque splend
rein turpibus maculis inquinare . Rursus malum
dicimus , quod molestiam sensibus creat , ac dolorem inurit , ut morbos , egestatem , pecuniae damna , domesticorum amissiones , bella , pest,
lentias , terraemotus , aliaque sexcenta , quorum unumquodque ad nostram utilitatem ab optimo atque sapientissimo humanarum rerum aciministratore nobis immitti , minime est dubitandum . Quo sensu locutos esse novimus sanctissimos Prinphetas , ceterosque divinarum paginarum scripto-Tes, quoties a Deo mala descendere testati sunt. Iovis igitur complebatur voluntas , dum Graecos primum peltilantia interimeret , deinde vero per Achillis iram ad extremam paene cladem adduceret , undique a Troianis piessos, metu consternatos , exustis navibus magnaque copiarum parte internecione deleta. Ex ira nimirum Achillis , quod malum erat natura , & ab Achille ipso profectum, clades Graecorum effluxit , quae non nisi volente Deo contigit , ut Agamemnon punitetur , ac resipisceret , iniuriamque , qua optimum Achivorum affecit , agnosceret , aC Iespueret , laesoque Achilli tum veniam obtestando , tum dona plurima pollicendo satisfaceret ;
120쪽
Ηunc Homeri locum Apollonius respexit Argonauticorum secundo
Quem Apollonii versculum Latine convertisse videtur Ovidius lib. 8. Metamorpb. )-- quidquid superi voluere peractum es . Hoc ipsum Homericum hemistichium in farragiane Sibyllinorum carminum habetur . Quis vero hic satis mirari possit ineptum Gulielmi Can- teri iudicium , qui Sibyllae plagiarium facit Η meIum , putatque e Sibyllinis non pauca delibasse , suisque carminibus inseruisse ρ Quas vero carmina , quae vocant Sibyllina, genuinum opus essent , atque ipsiusmet Sibyllae folia a Sibylla sive una , sive pluribus ante Homerum conscripta , & non potius spuria , ac mere supposit, ita , longeque post Homeri tempora , imo aliquot post Christum seculis a bonis forsan quibusdam viris pia fraude consuta , atque consa cinata , ut bene animadvertit Duportus . Utcumque enim res habeat de Sibyllinis antiquis qu rum veteres meminerunt ) utrum fuerint Ver Sibyllina , nec ne , quod nunc ad trutinam eXPendere non vacat , certe libros octo Sibyllinorum carminum , qui modo circumis Iuntur, non Tom. I. Κ s