장음표시 사용
111쪽
Io Trail . III. Disp. I. Art. III. Quaest. I.
a Z vitam aeternam; sed ex odio Πccati ,& amore recti non peccat , vel suspendendo actum suum, si possibilis sit hujusmodi actus suspcnso; vel faciendo bonum
opus morale , a quo faciendo per tentationem avocabatur.
Conveniunt omnes Theologi , gratiam non desiderari ad vincendam tentationem priori modo; haec enim tentationis victoria nonnisi alteri tentationi succumbendo, proindeque peccando reportatur 3 Deus autem non juvat ad peccandum . certum etiam est sine gratia non inste vinci tentationes secundo modo; quia ad id necessarius est Dei sincerus, & verus amor charitatis, quae diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum. Igitur tota dissicultas est de tentatione superanda Tertio m do , ani videlicet quaelibet , tam gravis quam levis , absque gratiae subsidio possit superari.
T eliminandas graves tentationes . Probatur primo variis Scripturae sacrae oraculis, quibus fgnificatur hominem tentationibus impulsum stare non risse, sed Praecipitem in peccatum ruere, nisi divino fulciatur ac protegatur auxilio. Sic Psalmo 17. In te reipiar a tentatione. Psal. 28. Ego
dixi is abundantia mea, non m ebor in aeteraeum, avertisti faciem tuam a me, isfactus sum conturbatus. Psal. III. Impullius, eversus sum ut caderem, Dominus s cepit me . Et in
oratione Dominica Christus inter caetera monuit Patrcm cadestem orandum, Ne nos inducas in tentationem. Ruibus omnibus oraculis amite constat divino opus esse auxilio, ad supcrandas ingruentes undique tentationes; maxime ubi ingravcscunt, & acriter animum ad peccandum stimulant, &pertrahunt; ita quod si inus non opituletur homini per gratiae auxilium, necessium sit hominem in peccatum labi . Probatuν secunia ex Conciliorum decretis: Primo namque in Concilio Dios δυηοCan. Iq. reprobatur , dc anathemati satur
quod di tum fuerat a Pelagio, victoriam n stram non esse ex Dei adsutorio , sed ex libero arbitrio. Meunia Patres Carthagineη-m ciuilii Epistola Synodica, quae est I9. inter Augustinianas, docent quod si non sit gratia necessalia ad hoc, ut non succumbamus tentationi, inaniter oramus. Consideret ergo sanctitas tua si viunt D- , , Meextium summum PGti em alioquinter , , ,& Pastoralibus nobis compatiatur visce- , ,ribus, quam sit pestiferum , & exitiale , , ovibus Christi, quod istorum Pelagia- , , norum disputationes necessario sequi- istur, ut nec orare debeamus, Ne intremus is
in tentationem, quod Dominus, & discipulos monuit, & posuit in oratione quam docuit: aut ne deficiat fides nostra quod pro Apostolo Petro se rogasse ipse test tus est; si enim possibilitate naturae, &arbitrio voluntatis in potestate sunt constituta, quis non videat a Domino inaniter peti, & fillaciter orari cum orando , , poscuntur quae naturae nostrae jam ita con- ditae sumcientibus viribus obtinentur , ,, nee debuime dicere Dominum Iesum, via is late, is orate: sed tantummodo, vigila- ista ne intretis in textationemr nec beatis- , , smo Petro primo Apostolorum rogavi is pro te 3 sed moneo te , vel impero ac , , praecipio ne deficiat fides tua λ ,, Eodem argumento utuntur Patres ΜΕ vitari Epistola Synodica ad eundem Inn Centium , quae est num. 92. inter Ausustinianas, ubi sic postquam ita conquessi sunt de haereti Pelagiana, his verbis: Novahς- resis, inquiuηt, Ac nimium perniciosa tentat surgere inimicorum gratiae Christi, qui nobis etiam Dominicam orationem impiis disputationibus conantur auferre . Iuriungunt: Ne nos inferas in tentationem , non ita intelligendum , tanquam divinum adiutorium poscere debeamus , ne in peccatum tentati decidamus: sed hoc in nostra eslepositum potestate, & ad hoc implendum 1umcere voluntatem hominis. Idem determinatum fuit in Concilio Ara eam, Canone ς. ubi decernitur, Divini muneris est cum rem cogitamus, is, pedes nostras a salsitate , is iniustitia tantio mus . Et Canone Iq. Ninus miser de qua laeumque miseria liberatur , nisi qui Dei misericordia praevenitur . Probatur tertio , ex decretis summorum
Pontificum, primo quidem Inmeentis EpistoIa ad Concilium Carthaginense, ubi inter caetera haec habet: Nisi magnis precibur
gratia in nos implorata descendat nequaquam ierrenae labis , o, mundani eo oris vincere emamur errores , cum pares nos ad re endum non liberum arbitrium , sed μι βο-
112쪽
Hara praestat ille remedia, quibus nisi feti ,
Ut Ηνe nitamur , nullatenus vincere buma. nos poterimus errores . Neeesse est exim , ut quo auxiliante vincimus , eo iterum non ai
ratimvs Epist. ad universos orbis Episcopos, haec habet: tempus inteν-nit , quo Hur non egeamus auxilio λ In omni bus igitur actibus , ratisisque . cogitationibus , motibus . ad tutor , protector orandus est :superbum est enim, ut sibi quidquam bum a natura praesumat, clamante Apostolo, non est nobis colluctatio adversus carnem, & sanguinem , Ec C.
Cael fisus Epist. ad Episcopos Galliae ,
affirrnat neminem etiam Daptismatis gratia renovatum , idoneum esse ad superandas
diaboli insidias , & ad evincendas carnis concupiscentias, nisi per quotidianum adjutorium Dei perseverantiam bonae conversationis acceperit . Gregorius Magnus, lib. 9. Moralium cap. I. exponens haec Jobi verba : In miserem reduces me, scribit: sui a te reduci in pusivere dicitur, quia dimissus sibi euiuslibet tentariosis aura raptat . Et in Expositione ' Pς nitentialis, explicans haec verba . Ne derelinquas me Domine Deus meus, ait: Ilus procul dubio Dominus relinquit, quibus constantiam in tribulatione non tribuit; necessario enim sequitur, ut omni tentataeni A subduus uicumque a Deo fuerit derelicius . Probatur quarto ex doctrina sanctorum Patrum, qui universim affirmant, & docent tentationum nostrarum victoriam divino tribuendam esse auxilio 3 sic sanctus Cyprianus tractatu de oratione Dominica :Illaudo oramus , inquit , ne in tentatisrem1ndvnmur , admonemur infirmitatis , O, --becillitatis nostrae ; dum sic rogamus, ne quis te inqMenter extollat .
Ambrosius in Psalm. 43. suis est tam fortis , inquit, ut nequaquam in tentationem --watur , nor Dominua ei adistor at pCb 1 somus , homil. 2 . in priorem ad Corinth. exponens haec Apostoli verba :Fidelis Deus , qui non patietur vos tentari supra id quod potestis , ait: sunt ergo tentationes quae ferri non pisum quae M 'πt Zomnes ut semel dieam ; posse enim ferri Aium est in Dea nutu . Hersumus, lib.2. contra Pelagianos, quibus cum opposuisset ista Christi Domini verba: Surgιte, vigilate, in orate, ne intreis in temationem subjungit: Debuisset dice-
re iuxta vos, surgite , revise , liberam enim babetis arbit=ium , semel vobis concessa a Domino potestate , ninius alterius inabus
Augustinus hoc valido argumento utitur, ut gratiae necessitatem adversus Pelagianos evincat, sic lib. de persectione justitiae circa finem, ait: sui, quis negat nos orare debere , ne intremus in tentatisnem negat autem boc qui contendis ad non peccaηaeum pratiae Deia utarium non esse timini meessarium ; sed sua lege aerepta Amanam sufficere voluntatem ab auribus omnium rem vendum, O ore omniuras aratbematretandum es non dubiato. Insignis est etiam iste Iocus quem habet lib. o. hom. et . ubi sic scribit: Si adiateνnis foti, Me tibi dicit Dominus Deus tuus eruebam te mihi, servabam te missi, ut nanadulterium committeres: suasor defuit , ut
suasor deesset ego fei; locus , in tempus d fuit ; is, ut Me deessent ego feci : ad is suasor, non defuit locus, non arbit tempus , uι non canentires, exo terrui. ηosce erra gratiam eius, cui debes quod Ma amisisti. Sanctus ' ρον cap. 33. contra. Collatorem : sui quis litur , inquit, in tribulatione nou deficit , ab illo se non dubitet imoari , ad quem quotidie eo a universorum Delium clamant, Ne nos inducas in ten
Sanctus Fulgentius Epist. q. ad Probam cap. q. ait: Nec est aliauod vitae bujus tempus , in quo non bomiηmus mustipulam tendat inimicus, cuius laqueor nemo potest pr priis viribus evadere. Dices: Quacumque posita tentatione gravi cum advertentia rationis , homo consentiendo peccat , & quidem mortaliter , quando materia gravis est, de magni m
menti: Ergo potest, & Physice, & moraliter ex vi liberi arbitrii non consentire
tentationi, saltem non peccando. Conse
uentia patet: Nam , inquit Richardus lancio Victore, lib. de statu primi hom
nis , cap. 3. tiberum arbι trium Dominum πω patitur , nec pati pωest , quia violentiam im erre ei nee Creatorem decet , nec creaturantes: totus infernus, totus mundus, totus de nique mititia ecaelestis exercitus, in unum comcurrat, in Me unum eo uret , unus ex libera arbitrio conpensus in qualicumque re invito extorqueνι non potes. Confirmatur , quia tentatio non insert v luntati necessitatem quoad speciem , nec
quoad exercitium : ergo potest vel suspen
113쪽
dere actum consensus, vel elicere actum
Respondeo ad antecedens , non requiri quidem auxilium gratiae , ut homo possit physes non peccare: sed ut de facto non
eccet: nemo enim peccat qui non sit Iier ad non peccandum . Et tamen cum
illa potentia physica potest reperiri imp
tentia moralis ad resistendum, ratione cujus homo vehementi tentationi succumberet, nisi speciali auxilio iuvaretur . Unde licet resistentia tentationi non sit quid supernaturale quoad substantiam , nec excedat potentiam physicam agentis natur lis; tamen quia superat vires agentis liberi ex peccato, & concupiscentia fractas , di infirmas, idcirco opus est divino fulciatur auxilio, ne sub tentationis pondere gravatus succumbat . . ad c firma Mem , dico , gravem tentationem inferre voluntati moralem quandam necessitatem , modo jam explicato :nimirum propter infirmitatem naturae lapsae , & inclinationem ad bona sensibilia rectae rationi repugnantia, magnamque debilitatem intellectus in apprehendendis sortiter rationibus bonum amplexandum su dentibus; & voluntatis in iisdem sequendis contra sensum. Diras δαηdo: Non majores, nec ampli res requiruntur vires ad res stendum gravi tentationi, quam ad subeunda difficiliora quaeque propter honores assequendos, divi-Mas comparandas , & concupiscentias e
pi das; sed hςc plerumque sustinent homines cupidi propriis naturae viribus: ergo Pari ratione possumus resistere gravi cuique tentationi, adsque ullo gratiae subsidio . Nego majorem , & ratio disparitatis est , quod motiva sensibilia dc humana, quibus incitantur plerumque homines ad superandas graves difficultates, pro suis cupiditatibus explendis, sensui, & cupiditati ipsi gra- ea sint, & jucunda; unde multo sortius movent, quam motiva honesta , & pure spiritalia, quς interdum sensuum voluptati ad-Versantur. Unde S. Augustinus lib. de patientia in II simili objectioni respondens, ait:
sui Me dicunt, non intelligunt,inauemque iniquorum tanto esse ad quaecumque mala perferenda duriorem, quanto in ea maior cli cupιd ros mundi, i , qtiemque iustorum tanto esse ad θ aecumque mala moerenda Drtiorem, quanto an eo es maior ebmitas Dei. sed cupiditas mundi initiam babet ex arbitrio voluntatis, progres
sum ex iucunditate voluptatis, firmamentum eae viseudo eo vetudinis . Cbaribs autem Dei vis fusa es in eordibus muris per Spiritam sanctum, qui datus es nabis. Dices tertio: Bonum potentius est . quam quodlibet malum : sed liberum aruitrium secundum se , bonum est naturale ergo potentius est concupiscentia, de omni tentatione ad malum inclinante . Respondet seraphicus Doctor in a. dist.28 qu.a. ad 3. quod bonum est quidem poteritius maIo secundum se 3 non vero quando bonum subjicit se malo et voluntas autem uantumvis libera , & potens ad resistenum, tamen ubi alliciente appetitu sensitivo pellicitur in vetitum, tunc urgente tentatione voluntarie cedit, & sese malo su jicit, ratione cujus subjectionis , dicitur serva, & ancilla peccati, nam eri facit m earum servus est precati. Dices quarto: Nulla videtur gravior teritatio, quam metus mortis 3 nam, ut inquit Tertullianus libro de anima cap. sa. Et ivarii fini exitus vitae, nullus ita levis est, venon vi agatis ι atqui ex S. Augustino libro de patientia capite et . potest quis ab Ecclesia separatus, non pro errore, qui eum separavit , sed pro veritate sacramenti , quae aeud Deum remansit qualecumque lapplicium perpeti 3 is autem tunc natu is viribus solummodo, & humanis motia vis inductus, mortis supplicium sustinereta ergo potest naturae viribus gravis tentatio superari . tuis mirarem : Potest separatus ab Ecclesia pro veritate fidei aliqua, mortem perpeti, per donum Dei, quod S.Augustinus ejusdem libri capite M. Donum eis redatorum appellat, concedo : Per naturae vires , distinguo rursus ; Si dominetur in illius animo passio aliqua vehementior , U. gr. Rudium conservandae apud se larios famae, concedo: Si secus, nego di se idem S. Doctor sortitudinem Gentilium, qua ad afferendam patriae libertatem , dc incolumitatem mortem appetierunt, appellat 4 num Dei; diversum tamen a donis fili rum coelestis Ierusiilem.
nes absque ullo gratiae aarilis. Haec est communior apud Iheologos , eamquet
aperte tradit seraphicus Destor supra lau
114쪽
De necessit. Gratiae ad malum vincendum. I in
datus; ubi enim in responsione ad argumenista praemisit duas opiniones extreme pisnantes; primam quidem Pelagianorum asserentium , hominem per naturales liberi arbitrii vires posse cuilibet tentationi resistere; alteram vero eorum qui dicunt liberum arbitrium nulli tentationi tropriis viribus resistere posse, tandem concludit: Sed auia illud valde durum videtur dicere , quod his-ram arbitriam is flatu tali nulli possι tentati
ni resistere, cum naturale babeat iudicatorium, uemdam lastinctum naturalem remurmurantem contra malum , cum non fit etiam in malo coormatum; ideo est tertia via medium enens inter Mee duo extrama , quod liberum arbitrium omni gratia destitutum , nec omni
possit tentatisvi resistere, nee neeel babeat omni tentationi succumbere . Ipsi adstipulanturlurimi e veteribus tum e recentioribusheologis , quos laudat Suareae libro I.
Probari primo potest conclusio ex illo I. ad Corinthios Io. Fidelis Deus , qui non patietis vos tentari ultra id, quod Aestis ;quia nimirum succurrit per gratiam , ubi
natura non susticit : ergo S. Paulus Censet saltem minores , & Ieves tentationes
arbitrii liberi viribus posse superari ι si ustra namque dixisIet ultra id, quod potestis, si revera nullas a nobis ad repugnandum
Hinc merito Pontifices Pius V. de Gregorius HII. inter proscriptas Bali propositiones hanc trigesimam damnarunt , Non
solum fures bisunt, latrones, qui Cbristum
sed quicumque aliunde, quam pre Cbrisum viam Justitiae, Me est , ad aliquam ius,
tiam eo emi me dicunt, aut tentationi ulli sine eratis ipficis adiutoris remere M .nem posse, sic ut in eam non imidat , aut ab ea superetur: Censent ergo praedicti summi Pontifices liberum arbitrium resistere posse alicui tentationi , absque gratiae auxilio , neque hanc assertionem ad Pelagia. nismum pertinere. Confirmari etiam potest ex M. Patribus ;nam Chrysostomus homilia M. in I. ad Corinthios , tibi interrogans an ad aliquas tentationes necessaria sit gratia: Restondet, ad omnes, ut ita dicam : quae correctio ali. quas excipit , & exaggerationem aliquam innuit. Et paulo post, rem apertius declaransis praesupposita distinctione tentationum
in graves, & leves, quas cum Apostolobumoas appellat, de prioribus asserit non posse vinci tine auxilio gratiae: de posteri ribus vero sic ait: Neque bumanas licet faelia ferre absque divino auxilio; quibus significat non deesse potestatem libero arbitrio,aa resistendum aliquando tentationibus levibus , atque humanis; licet non ita facile , ac eis resiuitur cum gratiae subluto. Ipsi eoncinit S. Hieronymus libro S. contra Pelagianos , qui dicebant post peccatum in homine remansisse libertatem, qua
posset aa bonum , & malum pro libito
manum extendere, sic respondet : me
re, pro iseo, pro imberi aie corporea, quam diu intentus cst animus, Fumana condi
iis , t paululum se remiserit, dicit fragilitatem suam, Di multa se x ou cuηoscit . Non censet ergo liberum arbitrium nihil omnino posse . Nam licci viribus non valeat ad repugnandum semper adversus infensissimum hostem; tamen pro tempore, & Ioco aliquid leve,& fragilitati accommodatum illi concedit; quod iterum sgnificat, infra dicensi sed boc pro modo, is re ore, is, naetiora fragilitatis humanae , me quia ad breve postum cogis me , ut possim iugiter . Quasi diceret perperam a Pelagianis inserri ex eo, quod homo possit aliquo tempore quibuidam tentationibus resistere, quia id ipsum pos sit jugiter omnibus tum gravibus, tum Ie-vibus repugnare .
Denique S. Augiist. quem sbi totum, Ac
devotum clamant adversarii, hanc veritatem non obstrure tradit, de explicat libro de persectione iustitiae cap. a. dicens : in
natura vitiata parum esse ad non pereandiam
voluntatis arbiIrium ; Ubi per particulam parum limitare videtur id quod alibi dixerat , liberum arbitrium iaminit lapsi, nonnisi M pereaMam valere : Indicareque illam propositionem non esse in rigore intelligendam de singulis peccandi occasionibus, tentationibus, & actibus: sed ideo
dicere parum olere , quia non in multis actibus potest tentationem levem ita vin
Prebatur denique ratione: Liberum arbitrium non est ita viribus fractum in statu naturae lapsae, quin aliquod bonum morale absque gratiae subsidio possit exercere :sed tentatio levis solam addit aifficultatem, qui sine divino su pernaturali auxilio vinci potest: ergo hoc ad illam victoriam non sem- Per
115쪽
per desideratur. Major constat ex dictis in praecedenti articulo. Minor probatur; nam si alicui proponatur pater honorandus V. gr. propter beneficia ab ipso recepta , &simul occurrat tentatio levis, v. gr. pater
paululum iratus Filio, & ipii minas , &verbera intentans, ratione cujus videretur
filius removeri ab impendendo honore debito parenti: licet filius levem in ipsa o
servantia patiatur tentationem, de clisticultatem 3 nihilominus eam solis naturae viribus vincere poterit: considerando nempe
quod si parentem offendat, nec debitum rependat obsequium, peccabit in ipsas naturae leges, ut filius degener infamia notabitur, & diris concupiscentiae stimulis cruciabitur: quae omnia, & alia similia motiva naturalia per se sumcere ad illam repugnantiam vincendam, nemo est, qui non videat. Deinde, victoria tentationis praecise , quantum necessarium est ad non peccandum , puro est naturalis in se; maxime vero quando tentatio levis est , nec addit difficultatem moraliter insuperabilem 3 subindeque solis etiam naturae viribus vinci potest, pr sertim quando tentationes illae leves aliquid nefarium suggerunt, & ipsinaturae horrcndum, puta praecipitium, inccestum, &alia ad quae ne bruta quidem, nisi vi maxime adacta prorumpant: adeo ut potius videretur desiderari quoddam auxilium ad consentiendum de re tam nefaria, quam ad dissentiendum. quia nonnullae interdum passiones aliis passionibus, & levibus illis tentationibus repugnent. ita ut ratio, & vo- Iunias in sua potestate nabeat eligendi, quod rectum est: nc verbi gratia ubi stimulat levis tentatio furti, vel fornicationis , etiam pariter interdum urget metus supplicii, &amor unius contra odium alterius , adeo ut affectus unus impellat , alius retrahat , quo in casu facile poterit voluntas sequi dictamen recti rationis, suadentis non esse
Denique , si aliquod auxilium videretur
necessarium ad vincendas leves tentationes, maxime s ut vult VasqueZ cogitatio congrua, sed illa cogitatio nec est gratia, nec semper requiritur m modo, quo illam Vas- quin censet desiderari: ergo nullum ad id necessiarium videtur gratiae auxilium . Minor patet quantum ad primam partem , nam ubi homo negative resistit tentationi non praebendo ei consensum, habet illam cogitationem congruam , quae tamen non
est gratia, ut ipsemet risqueet eoncedit .
qui cogitationem congruam dumtaxat gratiam appellat , quando voluntatem a1 actum excitat , & promovet t ergo neque quando resistit tentationi per actum potitivum, cogitatio illa censenda est gratit benC-ficium. Consequentia patαι Infideles siquidem resistere possunt levi tentationi solo rationis, de naturae ductu: etenim si ut diximus, pqssint absque ullo gratiae supernaturali auxilio aliquod bonum morale interdum exercere, quidni eisdem viribus liberi arbitrii poterunt vincere leves concupiscentiari huic .bono exercendo repugnantes Objiciunt adversaris omnia illa , tum s crae Scripturae, tum Conciliorum, tum M. Patrum oracula, in asserenda , & stabilienda priori conclusione a nobis Iaudata, quibus significari videtur divinum auxilium absolute necessarium ad vincendas etiam quaslibet tentationes, quarum victoria soli Deo sit adscribenda . Res' eo primὸ omnibus istis testim
niis, ideo tentationum victoriam Deo adscribi , non quod levissima aliqua tentatio viribus naturae superari nequeatri sed quia universum tentationum agmen sine sp
ciali Dei illustratione , & subsidio non possit superari. Re pondeo Deuηia, Concilium, & M. Patres, loqui de resistentia, quae fiat per victoriam provenientem ex affectu divini amoris, & conducentem ad gloriam micrnam assequendam : non vero de resistentia morali, & naturali ad solam h
. Respondeo tertiῆ, eos omnes textus intcIligendos esse maxime de tentationibus gravibus, ad quas vincendas, de eliminandas necessario desiderari divinum auxilium ultro fatemur . Vel si de levibus tentationibi sin eis sit sermo, patet cquidem solis naturae viribus resisti non posse omnibus catervatim, & cqllective sumptis : imo neque alicui divisim, ac particulatim jugiter resisti posse absque levi saltem peccato ,
nisi divinum adsit auxilium . Instabis, Deum orare nos docuit Christus,
ne nos inducat in tentationem : ergo Dei beneficium deputanda est omnis tentationum victoria; non enim oramus, quod in omni potestate nostra cst positum . Respηdeo, nos re sic quidem Deum orare, non solum, ut resistere valeamus tentationibus propter honestatem moralem, sed
116쪽
etiam tentationes vincere possimus cum proventu in ordine ad vitam aeternam. Si quis enim tentationum victoriam a Deo peteret excludendo proventum illum, non censeretur recte orare . secunia dico nos idcirco congrue a Deo tentationum vict
Iiam petere , quoniam non possumus diu absque ejus auxilio resistere : quo sensu S. Gregorius in Psalmum S. Poenitentia- Iem suo sinem ait : su iam sancta anima omni tempore intesiuit Abi imminere peracula,
etiam momento temporis non potest esse ρ - νa : ideo Deum preeatur , ut nec ad boram ab illa recedat.
an , O, qualiter gratia fit necessaria timini opso, ut resurgat, O, abstineata peccato. Notandum primo ex seraphico Doctore
,, primam quaestionis partem aliter sense- , , runt Philosophi, aliter Haeretici, aliteris Tractatores Catholici . PHAsopbi enimis ignorantes , qualiter peccato ostendatur
,, divina majestas, & qualiter per ipsumis adimatur potentiarum habilitas, dixe-ri runt, quod homo per exercitationem juri ilus poterat estici, licui per inordinatio- ,, nem a recta ratione factus erat injustus.
Unde de Philosophus dicit , quod pra-
is uus ad mellares exercitationes deductusis ad multum proficiet, aut persecte in conis trarium habitum restituitur. Haereticι ve-- ro aliquod lumen fidei habentes cogno- is verunt , Quod per peccatum offenditur, , majestas divina , & quodammodo da. ,, mnificatur voluntas, vel liberum arbiis trium. Excoecati tamen non considera- ,, verunt, qualiter ex culpa natura infir-
is matur: Et ideo dixerunt, quod ad hoc, o quod liberum arbitrium a culpa resurgat, ,, non est ybi necessista aliqua gratia curans, is sed susticit sola gratuita Dei misericordia, is quae inclinatur ad remittendum peccata, , nostra propter satisfactionem, quam Chi iis itus sibi facere voluit , dum se in cruceis pro nobis obtulit; sed haec politio nonis tantum a veritate deficit, sed etiam dum ,, contraria implicat, seipsam destruit. Diis cit enim: Ad hoc, quod liberum arbiis trium a culpa resurgat, necesse est, quod is Deus sibi remittat culpam, di tamen non
Fragen rares. Tom. IX. est necesse , quod aliquid sibi tribuat; vel circa ipsum faciat. Si enim Deus non is mutatur, & iterum ipse justus judex est, is
ut nihil acceptet, nisi tantum, quantum is valet ad hoc, quod culpa remittatur, & is peccator Deo reconcilietur, necesse est, is quod aliquid ipsi peccatori tribuatur , ,, per quod morbus peccati sanetur. CatM- , , hei vero Tractatores, luce fidei, & au- is ctoritate Scripturae cognoverunt , quod is peccatum Dei cst ostensivum , & qu - , , dammodo damnificativum, dum hoino se ,, transfert de servitio Dei ad servitutem is diaboli , & etiam imaginis deformati- , , vum. Et ideo dixerunt, quod ad hoc , , , quod liberum arbitrium resurgat a cul- ispa , necessaria est gratia non solum se- cundum quod gratia dicitur gratuita vo- is luntas Dei , nec etiam secundum quod ,,
dicitur liberalis Passio Christi, sed etiam is
secundum quod dicitur habitus animi. ,, Gratuita enim voluntas Dei concurrit is ad hoc quod fiat ostensiae remissio: VO- ,, luntarie enim nobis condonat offensam: is
liberalis autem Passio Claristi concurrit is ad hoc , quod fiat morbi curatio , 8c ,, pratia, ut fiat imaginis rcformatio , & Aideo ad hoc, quod homo resurgat a cul- ripa, multum per omnem modum neces rilaria est sibi gratia. MNotandum secvηG, peccatum generaliter duplex distingui, nempe mortale , & veniale . Μortale est , quod hominem non solium cmni gratia sanctificante , quae est animae vita, sed etiam omni jure ad beatitudinem, & vitam aeternam, hominem spoliat: Veniale autem est levis, & facili venia
a divinis mandatis exhorbitatio. Certum est autem hominem absque divino gratiae auxilio non posse peccata mortalia vitare ;quippe cum , ut diximus , ad servandam universam naturae le3cm, necessaria sit gratia I subindeque etiam ad vitanda peccata, quae ex ipsius legis transgressione oriuntur : Certam est pariter hominem per totam vitam naturae viribus non posse omnia piorsus vitare peccata, ctiam venialia , nam ut redic cecinit S. Prosper carmine de Ingratis capite 9.
Si velit . . . . ut potuit nuda deli vere primvs
Ubertate sua, nempe haec damtata Dere Conribis undique maηu.
117쪽
Controversa Itaque tantum hie instituitur de peccato veniali: Privim, an videlicet homo justus per auxilia actualia ordinaria, quae conferri solent hominibus justis , vitare possit per totam vitam , aut saltem per longum, vel breve tempus non mortalia solum, sed etiam venialia mec ta, idque vel collective, vel distributive ;Secundum, an aliquis praeter Christum Do- minum ab omni peccato veniali Dei assul- gente gratia immunis suerit. tandum tertώ, circa praesentis quaesti nis resolutionem, triplicem distinguendam esse gratiam justificantem : Prima quidem spectatur cum actualibus auxiliis, quae de lege ordinaria omnibus adultis justificatis
conceduntur : secunda vero consideratur
cum quibusdam efficacioribus, ac praestantioribus auxilis , quae non quidem omnibus justis, sed dumtaxat quibusdam potiori Dei amoris privilegio praeventis tribuuntur . Tertia denique dicitur ea , quae cum aliquibus actualibus auxiliis tam raro conceditur, ut uni, vel paucis admodum videatur concessa : Quapropter singulare beneficium appellatur.
, T On potest timo a pereato mortali repurgere sine Deciali gratiae auxilio . Haec est communis inter Catholicos: Et probatur primo, ex Scriptura sacra, Psalmo go. δε- ara animam meam , a via Dravi tibi. Jeremiae 3o. Insanabilis fractura tua: soc est viribus naturae . Ioannis 8. Si vos filius liberaverit , vere liberi eritis. Et Matthaei 5. DLmitie nili; debita nostra. Nemo autem petit
ab alio , quod habet in sita potestate , ait
S. Bonaventura loco citat . Roman. . Exosinibus legis non iustificatur omnis earo . Et
ibidem : Iustificati gratir per gratiam ejus: Non justificatur autem gratis, qui per λ-
Ias naturae vires a peccato potest resurgere,
de habet in se, unde glorietur. Additum S. Non ex operibus iustiriae, quae fecimus nos, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit. Denique ad Galatas a. Si per legem iustitia: Ergo Christus gratis mortuus est. Nam similiter possumus colligere: Si per iraturae vires justitia , & peccati remissio : Ergo Christus gratis mortuus est, quod impium est asserere, inquit Ser. Doctor. Prabatur secuηri, ex Conciliis supponentibus gratiam esse necessariam ad peccatO
rum remissionem, quam etiam ipsemet P lagius non negabat . Unum prae caeteris laudo Concilium Arausicanum, Canone Tq. quod praesentem veritatem his verbis definit : Maias miser de quacumque miseria Itaberatur, nisi qui Dei misericordia praevenitur: Et canone 39. Cum fiae gratia Dei salarem ηοη pust custodire , quam accepit , quom is me oratia Dei poterit reparare , quam per i- ἀι ὸ His adstipulatur I ridentinum senio ne 6. Canone I. si quis dixerit bominem suis operibus , quae vel per bumanae naturae ,
ves per legis doctrinam fuηt , absque drama
per Iesum Cissum traiia pie Justificari e
ram Deo anathema sit. Suffragantur etiam summi Pontificesquotquot PAagianum dogma proscripserunt . omnium instar sit Innocentius primus, irile scripto ad Concilium Carthaginense, ubi ait ; Liberum arbitrium uim pe mus , dum suis inconsultius utitur bonis , eadens in praevaricati is profunda , demertus es , O, nibuquemadmodum exinde surgere miset invenit,
suaque in aeternum libertate dereptus ruina
iacuisset oppressus , nisi eum post Ubiisti sua
Hanc veritatem plurimis tradit, & commendat S. Aligustinus , maxime libro I. operis imperfecti contra Iulianum : stio- mori maneι libertas in his, qui ut liberentura servitute , quae victori diabolo adicti divina indigent gratia λ Et eodem iterum libro :Nune in ruina sua liber est rimo iustuue, servusque peccat , nec potest esse servus Justitiae , is, liber ra dominante peccato , nisi cum flius
liberaverit. Probatur denique ratione . Peccatum , ait
Seraphicus Doctor , est privatio vitae spiritualis , & Iucis : sed vita stiritualis non
potest animae restitui , nisi a sonte vitae uenec Iux, nisi a fonte lucis : ergo imposibile est, quod anima resurgata culpa, nisi Deus, qui est fons vitae, & lux perennis sua benignitate eam vi vj ficet, di illuminet. Hoc autem non fit, nisi per donum gratiae.
Insuper, ait S. Thomas, homo peccando triplex incurrit detrimentum; scilicet maculam, corruptionem naturalis boni, & reatum poenae. Haculam quidem incurrit, inquantum privatur decore gratiae ex deformitate peccat,: bonum autem naturae corrumpitur in quantum natura hominis deo dinatur voluntate hominis Deo non subjecta: hoc enim ordine sublato, consequens est, ut tota natura hominis peccantis inordinata
118쪽
remaneat. Reatus vero poenae est, per quem homo peccando mortaliter meretur damna. tionem aeternam . Manifestum autem est de
singulis horum trium , quod non possunt reparari, nisi per Deum. Cum enim decor gratiae proveniat ex illustratione divini luminis, non potest talis decor in anima reparari , nili Deo denuo illustrante: unde requiritur habituale donum, quod est gratiae lumen. Similiter ordo naturae reparari non potest , ut scilicet voluntas hominisino subji ciatur, nisi Deo voluntatem hominis trahente , sicut dictum est. Similiter etiam reatus poenae aeternae remitti non potest, nisi ab eo, in quem est offensa commissa, de qui est hominum judex, & ideo requiri- Iur auxilium gratiae ad hoc, quod homo a Peccato resurgat, & quantum ad habitualedonum, & quantum ad Dei motionem. Dices primo : Malor est virtus liberi arbitrii, quam naturae, sed natura cum infirmatur , sanari potest absque auxilio medicinae; ergo multo melius dum liberum arbitrium infirmatur per culpam, sanari poterit absque auxilio gratiae. Respondet Seraphicus D ctor , negando Paritatem, nam, inquit, sanitas corporaljs est in potestate naturae, sanitas vero spiritalis, est per aliquid quod est supra naturam. Cum autem aliquid infirmatur corporaliter , non omnino naturae perimitur virtus, quae est principium sanitatis, & ideo a tali infirmitate ad sanitalcm naturaliter fieri potest regressus: in peccato vero deperditur ipsa gratia Dei , & justitia , qua
constabat spiritalis sanitas; peccatum enim grave mortale dicitur, quia aufert homini principium vitae 3 unde sicut homo non p. test a morte ad vitam transire, nisi virtute mirabili, de naturae vires excedente; sic nec peccator potest evadere justus natura- Iiter , vel voluntaric , sed dumtaxat per gratiae beneficium, de miraculum. Dices secunia: Facilius est unicuique rei moveri secundum naturam , quam praeter naturam: Sed ex S. Damasceno lib. II. de Fide cap. 3α peccatum est praeter natu-
Iam , virtus vero secundum naturam ἰ er
go si liberum arbitrium propriis viribus m veri possit ad peccatum praeter naturam, itidem poterit ad virtutem redire, &a peccato resurgere secundum naturae inclina
Res ardet idem Seraphicus Doctor, majo-lcm csse veram de illo motu , qui est secundum naturam, & per quem non corrumpitur, nec diminuitur naturae potestas,
sicut est in motu lapidis sursum , idcirco enim facile deorsum labitur, quia dum su sum prolicitur, suam gravitatem, & pondus non amittit; quo fit, ut facile deorsum I
batur: non sic autem est in proposito, tum quia movere ad justitiam in per virtutem supra naturam, tum etiam quia motus ad
culpam. diminuit habilitatem, & actualitatem liberi arbitrii; per peccatum enim non selum homo spoliatur gratuitis I sed
etiam vulneratur in naturalibus. Dices terisi: Peccator quivis etiam in peccato mortali existens potest desiderare, de
velle justitiam 3 sed nihil est esse justum, quam velle iustitiam, justitia enim est rectitudo voluntatis, tunc enim voluntas recta est , cum vult justitiam: ergo peccator absque gratia gratum faciente iustificari potest. Reψωrdet idem Seraphicus Doctor, quod aliquid velle est dupliciter , vel exiliter,& semiplene , sicut dicitur, Hult, non vult piger 3 vel plene, & susticienter, sicut dicit Apostolus: Deus operatur in nobis velisse , is, periisere. Primo modo potest esse in
peccatore: & talis voluntas non facit aliquem justum : Secundo modo non potestente sine gratia praeveniente , & adjuvante voluntatem: hoc autem secundo modo tantum potest esse voluntas justitiae, de reddere animam justam .
auxiliis actualibus αrdinariis impetrare grariam , qua peccata omnia tam murtalia, qturmvenialia vitentur . Hanc veritatem expresse
docet S. Augustinus pluribi , sed maxime
lib. a. de peccatorum meritis, de remissi ne c. 6. ubi rem sic accurate expendit: sui
dicunt esse pse in bac vita bominem fine precato , non σ eis continia incauta temerisate
obsistendum . Si enim esse posse negaverimus , iaminis libero arbitrio, qui θω volendo v- petit , is, Dei virtuti, wι misericor e , qui Me ad iuvando sit, derogabimus . Et postea: si a me quaeratur, uraum homo Mem eato possit esse in bae vita, σουβον Me m Dei patiam, Φ, liberum urbitrium: Et circa finem capitis: Dubitare non possum , nec Deum aliquia impossibile bominι ρ ecepisse, nec Deum ad opitulandum, a uvandum, qua
119쪽
Ait, qLod Iubet, impegiuiis aliquid esse: ae per Me potest bomo si velit esse me pereato
adiutus a Deo . Et lib. de Spiritu . & Lit tera c. I. Fieri posse dixi, ut A b-ο Meprecato , t voluntas ei non dese ope divina adiuvaηιο : sed tamen praeter unum , in quo omnes vivi abuntur neminem fuisse . vel δε- re, is qua Ne diurate esset ista perfectis. Clim vero ea S. Augustini doctrina visa fui stet absurda Marcellino, cui libros tres
de peccatorum meritis, 3c remissione di- Texerat 3 absurdum enim putabat id fieri posse, cujus nullum apparebat exemplum, 1. Augustinus, eodem capite mox laudato,
ostendit multa esse possibilia , quae tamen Munquam facta sunt : Absurdum eηim tibi .idetur inquit Marcellinum alloquens aliquis fleri passe, cuius defit exemplum, cum sicut eredo non dubiter nunquam esse factum,
xt per foramen acus Cometas transiret, is, tamen ille bec quoque dixit, Deo esse possibile,
legas etiam duodecim millia legionum Angelo
eum pra Cisso ne pateretur pugnasse potuisse , me tamen factum; legas feri potuisse , ut semel gentes exterminarentur a terra , quae δε-hatur filiis Israel, Dium tamen id paulatim feri v 49: Ο alia sexcenta posse occurrere, quae feri potuisse, vel posse fateamur , e rum tamen exempla , quω facta sint proferre
mequeamus : unde non ideo negare debemus
tas es hominum, praetex Hum, qui non tantum homo, sed etiam natura Deus est, in quo
ita perfectum esse dem strare psssimus. Igitur
ex mente S. Augustini stat veritas nostrae assertionis.
, H θν ordinaria, is, absque singulari Dei
privilegio nullus bominum quatenus iustus immunis est ab omnibus peccatis . Haec est omnium Catholicorum cum S. AuPst no pluribi, maxime vero , libro de Natura, & gratia, & lib. de Spiritu, & Littera, necnon, & libro de peccatorum meriris, de remissione, ubi hanc veritatem plurimis probat bcripturae sacrae textibus. Primo quidem ex illo 3. Regum capite 8. Non est
bomo, qui Ioa peccet. Psal.3I. λxi, Confitebor a opum mi iniustiιtam meam , tu remisim iniquitatem peccatι mo, pro bac or ιιτ omnis sanctus in tempore opportuno. Hinc S. Rugustinus lib. 2. de peccatorum mericus, & remissione capite I. Non omMI ergo
precator, sed omnis Sanctus. Et Psalmo Issa. Non intres in iudieium cum servo tuo, Domine, quia non hini abitur in eo pectu tuo omηis vivens. unde S. Augustinus ibidem: Ideo
misericordia Dei opus est, quae superexaltat Ju-Hcivm . Proverdiorum 38. I-ius mior sacessator sui. Addit S. Augustinus ibidem:
Ctim in sermonis exordio recusater sui es, non utique mentitur. Ecclesiastici I. Non δ M-mo kstur in terra, qui faciat bonum, qui non peccet. Matthaei c. Dimitte nobis debita stra , sicut is, nos dimittimus debitoribus nostris . Quod utique justi etiam non semstra dicunt, inquit S. Augustinus libro de Natura, & gratia capite 3 . Jacobi 3. in
multis ostend us omnes . Joannis II. si diax rimus, qvιa pereatum non habemus, i nos seducimus, veritar in vilis non est. Hinc Concilium Mileuitanum aut Ca thaginense Canone a. definit: suos ait S Joannes s Mur, Si dixerimus quoniam pec catum non ha, mus ipsi nos seducimus quisquis fio accipiendum putaverit , ut dicae propter bumilitatem odiriere diei nos babere Peccatum ἰ non quod vere es , anathema '.
Similiter in Concilio Carthaginens c.7. &8. anathemate feriuntur qui dixerint Sanctos in oratione Dominica dicere, dimitte visis debita nostra, κοη pro seipsis, quia noris ista petitio necessaria , sed pro Miis , qui μηι in suo populo percatores, non veracum sed bumiliter : Item ex Tridentino , sessione G. Canone 23. si quis bominem 'mesi Matum dixerit in tota vita posse etiam per cata venialia vitare, nisi ex speciali Deo prMvile is . quemadmodum de beata rirgine teus
Probatur etiam ratione , quam prosere
S. Augustinus libro de peccatorum meriatis cN. Io. Si aliqui homines iusti in hae vita sine peccatis vixissent, maximς Noe . Job, Danies: Nam, inquit sanctus Au- - gustinus, non facile cuiquam Scri Plura is Dei tam magnum perhibet testimonium, ,, quam tribus famulis ejus, Noe, Daniel,& Job, quos Ezechiel Propheta cap. Ist. dicit ab imminente quadam iracundia ,, Dei solos poste liberari: in tribus utique , illis veris tria quaedam hominum liberanda genera praefigurans. In Noe , quantum arbitror , justos plebium praepos. istos, propter arcae tanquam Ecclesiae gubernationem : in Daniele justos conti-
nentes: in Job justos conjugatos: atqui , , tres isti viti laudatissimi non fuerunt
120쪽
I, sine peccato: Nam Noe, sicut legimus, , , fuit aliquando ebrius quamvis non fue- rit ebriosus; Daniel vero post orationem, ,, quam fudit Deo de stipiti, dicit capite ,, 9. Cum orarem, & confiterer peccata mea , ω peccata populi mei Dominois Deo meo , ubi sua sicut & populi pec- cata commemorat . Iob autem pluribus,, locis, quos ibidem reseri, & expendit ,, sanctus Augustinus, se peccatorem pro-
obiteles id quod de eodem Jobo capiter. dicitur: Nullus elle ei similis super terram, sne querela, justus, verus Dei cutitor , abstinens se ab omni opere malo:
ergo revera immunis erat a peccato.
Resmi et S. Augustinus ibidem c. I 2. Quod Job primis verbis , ex hominum
., qui sunt in terra , comparatione lauda- , , tur, proinde omnibus, qui tunc in terra
se iussi esse potuerunt, excellebat: Non e se go ipse propterea nullum peccatum Om- , , nino habebat , quia in profectu iusti lae, , caeteros anteibat. Deinde adjungitur: siati ne querela: de cujus vita nemo juste queis reretur. Justus qui tanta morum probiri tate profecerat, ut nullus ei emet aequan- , , dus, Herus Dei culωνι quippe etiam suo-ri rum peccatorum verax humilisque comis seMr . Ab inens se ab omηi opere malo, ,, mirum si ab omni etiam vertis, & co- ,, gitatu malo. Haec S. Augustinus.
Objietes seeundo illud I. Joannis capite 3. Omnis qui in Deo manet , mn peceat , somnis qui natus est ex Deo , peccatum non faeis: ergo sunt aliqui justi sine peccatis. Respondet S. Augustinus Epistola M. illud dictum fuisse de statu charitatis, & perse- virtutis, ad quem potest homo per singulare Dei privilegium evehi : Quia , in- , , quit ibidem , etsi non invenitur honu, M in hac vita sine peccato , id tamen di- , , citur posse fieri per adjutorium gratiae, , , & Spiritus Dei: quod ut fiat conandumis atque poscendum est . . . . nobis autem
M sumcit quod nullus in Ecclesiia Dei fi- is delium reperitur in quolibet prosecturi excellentiae atque justitiae , qui sibi au-
deat dicere non necesIariam precationem se orationis Dominicae, Dimitte nobis debitamstra. Hanc autem esse mentem S. Evangelistae suffcienter apparet ex eo quod capite I. ejusdem Epistolae aperie fatetur: si dixerimus , quia peccatum non babemus ,
Μ ηοι seducimus. Frassen rarat. Tom. IX. Respodes fecundo libro de gratia Christi
capite a I. Apostolum his verbis praecludere quod asserebat Pelagius, nempe habere in se principium boni, &mali. Quod ut Drusum demonstret Apostolus, docet eum s lum non peccare qui ex Deo est, hoc est, qui ejus gratia, Be charitate illustratur ac praerenisur . Non enim, inquit S. Au- is gustinus ibidem cap. sto. una eademque is radix est, bonorum, & malorum 3 aliud is enim est charitas radix bonorum, aliud is cupiditas radix malorum, tantumque inter issedi fierunt, quantum virtus, &vitium, is sed plane illa possibilitas utriusque ra- is dicis est capax 'quia non stilum potest is homo habere charitatem, qua sit arbor is bona , sed potest etiam cupiditatem , is qua lit arbor mala . Sed cupiditas ho- ,. minis quae vitium est , hominem habet is auctorem, vel hominis deceptorem, non is
Dies υνυὸ illud Lucae I. ubi de S. Zacharia , & Elisabeth conjuge legimus et
Erant autem iψι ambo ante Deum, incede
res in 'ribus mandatis , 9 imationibus Damisi sine querela : ergo illi sine peccato vixerunt, proindeque alii possunt vivere. Respondeι I. Sanctus Augustinus libro a. Peccatorum meritis cap. I 3. nihil aliud lanificari hoc loco , nisi eminenti justitia fuisse Zachariam in principibus Sacer ridotum ad offerenda veteris Testamenti is sacrificia pertinentia; nam Hebraeorum is 7. legimus solum Christum esse Princi- pem Sacerdotum, qui non habet nece si is sitatem sicut illi qui Sacerdotum Prin- ,scipes dicebantur , sacrificium pro suis ,, primum cinerre peccatis quotidie, dein- is de pro populo. Nil autem hoc elogio is
contineri docet, quod non in eo com- is
prehendatur quod de se Apostolus ad Al ilippenses 3. scribit dicens; se serandum iustistam quae in lege est fuisse Me quaerela , qui tamen eadem Epistola scribit , se ju-ilitiam istam existimare, non solum detrimenta , verum etiam stercora in comparatione justitiae .
Res det a. libro de gratia Christi capite qd. illud dietum esse secundum quan- ridam inter homines Conversationem pro- Μbabilem atque laudabilem , quam nul- is lus hominum juste posset in accusatim rinis , & eliminationis querelam V a- is re : quam propterea in Dei conspe-