장음표시 사용
121쪽
., rcseruntur ι quia in ea homines nullaia dissimulatione fallebant, sed ut appareri bant hominibus, ita noti erant oculis ,, Dei : non autem dictum est hoc secun-
,, dum illam persectionem justitiae, in qua
versi atque omnimode immaculati perse-
,, ctique vivemus: Nam , & Apostolusia Paulus dixit, secundum justitiam , quae ,, ex lege est, se fuisse sine querela ; in
is qua lige etiam Zacharias sine querelais conversabatur : sed hanc Apostolus ju- ,, stitiam in stercoribus, & detrimentis de- ,, putavit, in comparatione justitiae quamis speramus , & quam nunc esurire ac si is tire debemus , ut ea quandoque sature- mur in specie, quae nunc est in fide, is quamdiu Iustus ex fide vivit.,, Instabis. Sanctus Ambrosus libro I. is in Lucam ex praefato elogio de Zach, is ria, &Elisabeth, inseri posse hominem is esse sine peccato: ergo, &c. RespoMet idem sanctus Augustinus capi
te q9. ejusdem libri de gratia Christi, posse
hominem esse sine peccato secundiim quemdam modum probabilem ι itaut ab nominibus non nossit in accusitionis, & criminis quereIam vocari '. non autem secundum modum minutius excussum , id est, ut ab omni cujuscumque levissimi peccati macula homo sit exemptus. Addit sanctus Augustinus , quod si ea tunc fuit sancti Amorosii mens , ut existimaverit Zachariam , & Elisabeth summae atque omnino perse, justitiae fuisse , eam postea sententiam .ab eo fuisse correctam. Obfficies quartὀ: Apostolum a. ad Timoth.
q. scribentem: Eonum certamen certati, cursum consummavi , fidem servavir in reliquoremsua es mihi corona iustitiae , hoc autem non diceret, si haberet ullum peccatum:
ergo revera erat immunis a peccato.
Respondet S. Augustinus tib. 2. de peccatorum meritu, irremissisne cap. 6. Apostolum Iocutum fuisse non secundum statum praesentem , in quo erat, sed secundum statum futurum, quem Draevidebat ex Dei misericordia, ideo talibus verbis certus securusiis que saudebat, inquit S. Augustinus, quiari de victoria futuri tanti certaminis certumis eum, securumque jam fecerat, qui ean-
,, dem passionem jam illi revelavcrat imis minere: Non re plenissima, sed spe fir- ,, missima haec dixit, &quod futurum esse M praesunt psit, tanquam factum fuerit in- is dicavit . . . . qua Domini pollicitatione
certissimus erat in illo fine, quem adhue futurum jam fidendo dicebat impletum, ,, nullum se habiturum suisse peccatum o rinam ut alia omittam, miror si cum verba issea dicebat, per quae istis visus est nul- ,, tum habuisse peccatum, jam fuerat ab iI- isto ablatus ille stimulus carnis, de quo a isse auserendo Dominum interrogaverat, is responsumque acceperat, Suffcit tibi gra- ,, tia mea, virtus in infirmitate perficitur, , , Huic tanto viro perficiendo necessarium is suit ut ab illo Angelus sathanae non au- is
serretur, a quo propterea colaphizaba- istur, ne magnitudine revelationum extol- ,,
teretur: & audet quisquam, quemquam , , vel putare, vel dicere positum sub one- is re hujus vitae ab omni omnino mundum , , esse seccato p is
Obiteles quintὸ illud Christi Domini Matth. . Emte persecti, Mut Pater eaelestis perfectus
est ἔ quae utique persectio consilit in generali abstinentia ab omni peccato, sed haec Christus non praeciperet, nisi sciret fieri posse quod praecipit: ergo, &C. RVμηdeo primo quidem homines esse pos. se sine peccato non propriis viribus , nec cum ordinario Dei auxilio, sed speciali
Dei beneficio, quod utique non negamus, ut conclusione sequenti patebit. Respondet a. S. Augustinus ibidem cap. IS. illis verbis nobis praecipit, ut simus persecti in aliquo genere perscctionis, non autem in genere, quo Pater coelestis perfectus est; nam idem Apostolus ad Philipp. 3. dicit se persectum: Iusqvot aurem perfecti iacsapiamus: Et ibidem cap. I a. fatetur sc nondum esse perfectum: Non quia iam acceperim aut Iam perfectus M. Quod utrum- rique , inquit Sanctus Augustinus, nisi is
in aliqua re persectus esset , in alia ve- ,, ro non esset; unde colligit Sanctus Αu- is gustinus cap. I s. Non ideo quisque pror risus sine peccato esse intelligitur , quia is in aliqua re dicitur esse persetius. Quan- is
quam & in hoc possit ita dici, ut non is quia jam non est , quo proficiat, sed is quia ex parte profecit , hoc nomine dignus habeatur.
Obiicis sextὸ: Deus non praecepit homini id quod moraliter loquendo impossibile
est at non poste quisquam vitarenia peccata , erit saltem homini moraliter impossibile vitare omnia peccata: ergo non praecipit Deus ut homo ab omnibus peccati, abstineat.
122쪽
, , Res Met seraphicus Doctor in a.dη.28. ri dubio quod aliquid vitare, vel facereis dupliciter intelligitur: uno modo potestis aliquis sacere aliquid, quia per seipsum ,, sne aliquo alieno auxilio potest illudis implere ἔ sic aliquis potest comedereis quando sanus est, & habet cibum: alio is modo dicitur aliquis aliquid posse, nonis sollim quia potest illud per se, &in se, M sed quia potest cum alio, qui sibi praesto
is est: & hoc modo accipiendo posse, omne, , quod Deus praecipit in nostra potestateis est . quia ipse qui praecipit praesto estri praebere gratiam adjuvantem efficacem, quam quilibet justorum impetrare potest. Unde S. Augustinus lib.a. de peccatorum
meritis eap. T. profitetur culpam esse hominum , si peccata non vitent. Cum v se luntate humana , ait, gratia adjuvanteis divinasne peccato in hac vita possit homo is esse , cur non sit , possem facillime acis veracissime respondere , quia homines rimis lunt: sed si ex me quaeritur quare nolint, is breviter dicam , nolunt homines facereis quod justum est, sive quia latet an justum
is sit, sive quia non delectat: tanto enim ,, quidque vehementius volumus, quantori certius quod bonum sit novimus, eoque is delectamur ardentius.
Respondeo se nia , rerum moraliter impossibilium duo esse genera. Quaedam sunt, quae licet absolute fieri possint, numquam
tamen fient, etiam adhibitis quibuscumque viribus voluntatis, ut describere persectum circulum digito: quaedam sunt quae adhibitis totis & maximis viribus voluntatis fieri
possinit, numquam tamen fient, eo quod illae magnae voluntatis vires non adhibentur . . Illa quae sunt moraliter impossibilia prinris generis, nusquam Deus praecipit :quae vero sunt impossibilia posterioris generis, praecipere potest, qualis est abstinentia a pec catis etiam venialibus ; nam homo cum ordinariis auxiliis, si eis consenti: Iet , & totas voluntatis vires adhiberet , impetraret uberiora auxilia, quibus immunis a quibuscumque peccatis redderetur :,, Sed quia, inquit sanctus Augustinus lib. 2.
, , de peccatorum meritis cap. 3. ad nonis nulla superanda, quae uel male cupiun- tur, vel quae malὰ metuuntur, magnis ri aliquando, & totis viribus opus est vinis luntatis, quas nos non persecte in omniis bus adhibituros praevidit , qui per Pro-
is Phetam veridice dici voluit, mn Jodi
eabitur in conspectu tuo omnis videns. Ta- ν, les itaque nos Dominus futuros praevi- s, dens , quaedam salubria remedia contra rireatum, & vincula peccatorum , etiam 3,
post baptismum dare ac valere diynatus is est, opera scilicet misericordiae, cum ait: MDimittite, & dimittetur vobis. M
Ρει extraordinaria gratiae auxilia , ex 'tutari Dei privilegio pura creatura vi rare potest omnia pereata venialia . Haec est communis inter Catholicos pic existimantes Dei param Virginem hoc illustri, ac singulari privilegio suisse donatam. ut tradit Concilium Tridentinum sessi6. canone 23. priori conclusione laudato , ubi anathema dixit in eum , qui dixerit posse baminem iustificatum in tota vita pereata omnia, etiam venialia vitare , nisi ex speriati Dei privilegis , quemadmodum de beata Virgine tenu E elesia. Subscribit S. Angustinus lib. de natura , de gratia cap. 36. ubi ait: Excepta is sancta Virgine Maria, de qua propter ,, honorem Domini, nullam prorsus, cum is de peccatis agitur, habere volo quaestim isnem : inde enim scimus , quod ei plus , , gratiae collatum fuerit ad vincendum is
omni ex parte peccatum , quod conci- , , ere, ac parere meruit eum, quem nul- ,,um constat habuisse peccatum. Hac ergo is Virgine excepta, si omnes illos Sanctos, is& Sanctas cum hic viverent , Congre ,sgare possemus, & interrogare utrum es- issent sine peccato , quid fuisse responsu- is ros putamus p utrum hoc quod ille Pe- is lagius dixit , nempe sine peccato ., & Mjuste vixisse , an quod Ioannes Apostin ,, Ius p Rogo vos p quantalibet fuerint in is hoc corpore excellentia sanctitatis, si is hoc interrogari potuissent, nonne una rivoce clamastent : si dixerimus quoniam ripereatum non habemus , ipsi mr seducia rimus, in veritas in nobis non est λ Ratione etiam firmari potest praesens
conclusio . Nam Deus talem gratiam humanae voluntati in quibuslibet occasionibus conserre potest, qualem S. Augustinus deseribit libro de Corrept. & Gratia cap. I 2. his verbis , subventum est infirmitati voluntatis humanae , ut divina gratia indeclinabiliter , Ο, inseparabiliter ageretur , is ideo quamvis infirma, non tamen deficeret, nequiasi Orate aliqua vinceretur . Atqui si talis
123쪽
gratia conserretur homini in omnibus peccandi occasionibus, nusquam peccaret , licet peccare posset, eo quod ejus voluntas indeclinabiliter . & insuperabiliter ad
bonum ageretur , & averteretur a malo:
Ergo fieri posset ex singulari Dei privilegio, ut homo omnia peccata vitaret.
An , Fati timo indigeat gratia ad stersm verandum in fuga mali, boni prostru
Notandum primo , ex S. Augustino, lib.
de bono per verantiae, Cap. I. per-scuerantiam duobus modis posse considerari : Primo quidem σε ute , prout eam
ibidem S. Augustinus definit: Asserimus, inquit, donum Dei esse perseverantiam, qua usque in finem perseveratur in Cbristo : finem autem dira, quo vita ista finitur, in qua tan-1ummodo periculum est ne cadatur. Secundo perseverantia accipitur secundum quid, qua scilicet aliquanditi sustus perseverat in boni prosccutione , & aversione mali, sed urgente tentatione in peccatum labitur: haec autem perseverantia dicitur tantum Reundum quid, quia non ad ipsius vitae terminum duravit: perseverantia vero simpliciter, omnis ea dicitur, quae morte corona- ur , quantumcumque brevis fuerit tempore: Nam, inquit ibidem S. Augustinus, perseverantiam , qua in Cbristo perseveratur rasque in finem , nusio modo babuisse direndus es , qui ηοη perseveraverit usque in finem, potiusque hane habuit unius anni fidelis , is
quantum infra euitari m est , si donee more- relux Meliter vixit, quam multorum anno- um , si exigvum temperis ante mortem a f. dei flabilitate demit. tandum secundo, duobus iterum modis aliquem perseverare usque in finem: Primo, quidem , isdeliberatὸ cum post acceptam gratiam sanctificantem , & antequam ullum actum liberum exerceat, moritur , ut dum insantes moriuntur post susceptum baptismum ante usum rationis : similitcr,
dum adulti post acceptam iustificationis
gratiam diem extremum claudunt, antequam ullum liberum actum exerceant. Secundo, perseverantia usque in finem fit liberὶ , cum post acceptam sanctificanthmgratiam Iustus aliquanaiu vivit , & in o κrvantia mandatorum Dei, tentationum
victoria, ac viriurum exercitio ad mortem usque iugiter perseverat . Quaeritur itaque an haec utraque perseverantia sit speciale Dei donum a gratia habituali, de sanctificante distinetum. Notandum tertio , auxilium supernaturale hominibus a Deo concessum, ut declinenta malo , & faciant bonum , esse duplicis generis ἔ aliud enim commune est, aliud autem speciale . Commune est illud quod Deus largiri solet omnibus, cum praeceptum aliquod implendum , aut superanda tentatio occurrit; cujus meminit S. Augustinus , lib. de Gratia, & libero Arbitrio , Cap. 18. Liberum arbitrium, inquit , sine suo fructu pro Uur a moneretur , nisi praes arciperet aliquid dilectionis, ut addi sibi quaereret, unde quod iubebatur impleret: Speciale vero auxilium est, per quod, ut idem S. Augustinus loquitur lib. de Correptione, & Gratia, cap. II. In bono recipiendo , Ο perseveranter tenendo datur nobis non solum posse quod volumus; verum etiam velle quia pos*mus . Tria igitur hic sunt determinanda: Primum quidem quod non sufficiat homini gratia justificationis ad perseverandum, sed praeterea rcquiratur actuale aliquod su' per naturale auxilium t secundum quod iblud auxilium sit vel internum, vel externum . Tertium , an , de qualiter possimus illud auxilium promereri.
ΡRaeter gratiam sanctificantem. neeegbrium est aliquod Dei a uis actuale supernat rate , quo bomo perseveraνθ mot simpliciter usque in finem. Probatur Primὸ ex Scriptnra sacra illis
omnibus textibus , quibus significatur hominem justum divino egere auxilio ad persevcranaum: Sic Psal. I s. Promidebam Dominum in conspectu meo semper, quoniam a demtris est mihi ne commovear. Et Psal. 79. Fiat manus tua super virum dexterae tuae, super Nitim bominis, quem eonfirmasti tibi, non discedimus a te . Unde S. Augustinus de bono perseverantiae , cap. 7. Manus Digitur Dei est ista, non nostra, ut non ,, discedamus a Deo I manus, inquam , is
ejus est ista qui dixit Ieremiae 32. Timarem
meum dabo in cor eorum ut non reredant a me. Psal. I 26. NUDomisus custodieris rivitis-
rem, frustra vigilat qui custodit eam. Joaα T. Pater serva res in nomine tuo. Quibus verbia Chri-
124쪽
Qualiter Gratia sit nece sis. ad persever. IIT
Christus Patiem rogat, ut Apostolos jam perseverent precantur λ Nam profecto ,, justificatos auxilio tuo sulciat , ac pro e-ic ceta libi isto Dei dono .... ne in- gat. Primae Petri S. D. us omnis gratis q*ilserantur in tentationem; nemo Sanct vocavit nos in aeternam suam gloriam mCbri- rum est, qui non teneat usque in finem , , ο Iesu , modietim passos ipse perficiet , πη- perseverantiam sanctitatis : neque enim is Frinabit , solidabitque . quisquam in proposito Christianitatis per- is Egregie hanc veritatem colligit, & pr aseverare desistit, nisi in tentationem par- ,, bat sanetus Augustinus lib. de dono persever. nitus inseratur : Si ergo concedatur ei ,, is ex oratione Dominica: Si enim alia do- quod orat, ut non inseratur in tentatim is, , cumenta non essent , inquit , c. 7. haec nemue in tinctificatione utique , quam iso Dominica oratio nobis ad causam gra- Deo donante percepit , Deo don; 'te is A tiae, quam dcfendimus, sola susticeret Iapersistit. δεδε quia nobis licuit in quo tamquam in no- Probatur seeundo ex Conciliis; Arausica
se stro gloriemir. Et cast.2. An vero qui Lino canone Io. adiutorium Dei etiam rarari quam eorum est, qui non sibi poscat a tis ac sanctis semper est implorandum, ut asti Deo ut perseveret in eo cum ipsa ora- finem bonum pervenire , vel in bono posintia tione, quae Dominica nuncupatur I quia opere perdurare. Tridentino, pariter senio- is eamdem Dominus docuit, quando Ora-ine 6. cap. I . ait similiter de pesseverant
, , tur a Sanctis, nihil pcnc aliud , quam moere, de quo scriptum est, sui persevera- , , perseverantia positit intelligatur Z . verit usque in finem , hie salvus erit εἶ quod Quod utique dc monstrat cx expositio-4quidem aliunde haberι non potest , nisi ab eo ne beati Cypriani ad singulas ejusdcm ora- qui potens est eum qui sat statuere , ut perseia tionis particulas: Primi namque orando veranter flet; eum qui eadit, risituere . A Deum ; sanctificetur nomen tuum, id pe- Unde Canone I 6. perseverantiam appellatri timus, rogamus , inquit beatus cy- Magnum donum . Et Carione a a. sic deceris prianus, ut qui in bes,tismo sanctificat linit. Ii quis dixerit iustifieatum v I De speri sumus, in eo quod cne caepimus , per- eiosi auxilio Dei, in accepta iustista perseverara, , severemiis. Quid cum dicimus, Henmt posse, ves cum eo non posse, anatbema fit.,, regηum tuum Θ Non aliud poscimus, in- Probatur tertio ex summis Pontificibus; δε quit sanctus Augustinus, nisi ut veniat, maxime vero Innocentio primo, in rescri- δε ει nobis, quod esse venturum non du- pto ad Concilium Carthaginense ; in quo is bitamus omnibus Sanctis: Ergo, & hi haec habet : suamvis bominem redemerit a ,, qui jam Sancti sunt , quid orant , nisi praeteritis meratis, tamen sciens iterum illam ,, ut in ea sanctitate , quae illis dat est ,4 e pereare, ad reparationem mi, sic ut pos,, pei severent λ neque enim aliter eis ve-4ber tuum , On post ista corripere multa serva- ,, niret regnum Dei, quod non aliis, sedivit , atque quotidiana pris at ille remedia , ,, his, qui perseverant usque in finem cer-Jquibus nisi steti eonfisique nitamur, nullatex usis tum est esse venturum. Fiat voluntas tua ,sιumanos vincero poterimu3 errores. Necesse, , cum jam secta sit, inquit sanctus Augu- es enim, ut quo auxiliante vineimus, eo ite- is stinus cap. 3. in eis c scilicet Sanctis cur rum non ad iuvante vineamur. Item ex Ge- ,, ut fiat adhuc petunt, nisi ut perseverent testini Epistola, cap. 6. ubi ex praefatis veris in eo, quod esse coeperunt ρ Panem no-Jbis Innocentii inseri, Neminem etiam ba- , , strum quotidianum da nobis Mie . Haec prismatis gratia remmatum , idoneum esse asis vel ba, inquit sanctus Augustinus cap. 4. superandas diaboli insidias , o, ad evincen- ,, postquam protulit expositionem sanctilias earnis emevibrentias, visi per quotidia- ,, Cypriani, perseverantiam prorsus a Do- num MFutorium Dei perseverantiam bonae cos. ,, mino Sanctos indicant poscere , quando versatisnis acceperit. is hac intentione dicunt, Panem nostrum Dires mi , Homo justus vitare potestis quotidianum da nobis biais: Ne a Christilomne malum , quo amicitiam Dei serde- is corpore separentur, sed in eadem sancti- ret: Ergo speciale donum , quo perseve- tate permaneant , qua nullum quo inde rei usque in finem , minime requiritur . D separari mereantur. crimen admittant .sPatet antecedens: Homo namque iustus h M Jam vero, inquit abidem cap. 3. clim di-sbet gratiam sanctificantem , quae ipsum in is cunt Sancti, Ne nos indueas in tentatis-lstatu ,& ordine supernaturali constituit; ac
M η , quid aliud, quam ut in sanctitate subinde potentem essicit ad omnes tentatio
125쪽
υ8 Tract. III. Disp. I. Art. III. Quaest. III.
nes vincendas . & solvenda omnia salutis offendicula. Nepo ameredem: ad id namque non sum-cit sola habitualis gratia, sed praeterea requiruntur etiam actualia auxilia, ut actu persevcrct usque in finem : Nam, ut verbis sancti Augustini cap. 7. de bono Perseverantiae, utar I De illa perseverantia loquimur qua perseveraturus es in finem , quae si data est , perseveratum est usque in Mem : fi autem
non est perseveratum usque in finem, non est data. Non itaque dieant bomines, perseverantiam cuiquam datam uisue in , em : nisi cum ipse venerit finis , terseverasso , cui data est, expertus fueris usque in 'em: Dires secundo. Fieri potest ut nomo iussus statim post acceptam justitiam moriatur ἰ sed in eo casu non eget aliquo auxilio actuali a gratia habituali distincto :ergo praeter illam nihil ad perseverandum
Rest 'deo primo; hic non esse sermonem, ut diximus, de perseverantia illa indeliberata, sed de voluntaria; qua nempe homo
paratus est ad vincendas omnes tentationes, & superanda omnia ostendicula, quae a salute removerent.
Respondeo seeundo , hanc praematuram mortem non esse equidem aliud gratiae actualis donum, sed saItem est aliud donum externae protectionis, quo unus praealto seligitur, de rapitur, ne malitia mutet intellectum ejus, aut ne fictio decipiat animam ejus: quod sane singulare divinar misericordiae beneficium est , si non internum, saltem externum.
Dices teνtio : Christus Dominus copiose restituit omnia, quae per Adami peccatum fuerant dempta ι est enim apud Deum c pis a redemptis, Ze tibi abundavit delictum , superabundavit gratia r at si non peccasset Adam , perseverantia concessa fuisset ejus posteris per solam gratiam habitualem :crgo nunc etiam omnibus justis conceditur. Distinuo maiorem : Plus restitutum fuit homini per Christum , quam rer Adam fuerat amissum , in quantum homo nunc habet non selum potentiam ad perseverandum , quam habebat Adamus 3 sed etiam donum quo de facto perseveret, quod Adam non habebat, ut docet sanctus Augustinus libro de Correptione , & Gratia cap. II. concedo: plus restitutum est hoc sensu , quod singulis hominibus suerit concessum, ut haberent omnia necessaria ex parte Dei ad perseverandum , nego: hoc enim perseverantiae donum quod omnibus hominibus in statu innocentiae sorte fuisset concessum, nunc paucioribus tribuitur 3 multi enim sunt vocati pauci vero electi. Dices quarto: Gratia est excellens divinae naturae participatio , quae vires susscientes
confert ad omnes virtutum actus exercendos : Ergo cum gratia habituali , & generali Dei concursu illi debito potest aliquis
perseverare . Confirmatur antecedens his
verbis Concilii Mileuitani , Canone 8. Si quis dixerit gratiam per quam justifica- ,,
mur per Christum , valere ad solam re- is missionem peccatorum , quae commissa is sunt, & non in adjutorium, ne iterum , ,
Respondeo HRinguendo anteceden3 : Gratia habitualis sum ciens est cum concursu generali, ex se, & spectata secundum propriam virtutem, concedo : sufficiens est ex parte subjecti, &hominis lapsi, nego: Iicci enim gratia habitualis efficacitatem sufficientemnabeat , ut quodlibet peccatum , & ejus Occasiones expellat; tamen ad id in homine lapso non est sufficiens, nisi speciali auxilio fulciatur ac roboretur : Etenim etsi gratia
sanet animam cIuendo cuIpam, non tamen ejus sanitatem ex integro restituit auferendo infrmitatem, quae ex parte concupiscentiae
suboritur. Ad Concilium autem dico, gratiam qua justificamur , valere in adlut
rium, ne peccata committantur, ubi graves non Urgent tentationes, & occasiones
peccati, concedo: ubi vero tales sunt ad Peccandum illecebrae , praeter gratiam habitualem, necessaria sunt auxilia specialia, quibus animus in aversione mali, & boni prosecutione roboretur. Dices quinto : Gratia habitualis confert jus ad gloriam , quae in gratia velut stultus in semine virtualiter continetur, juxta
illud Ioannis: Semen Dei est is illo: Ergo
continuatio gratiae cum gloria ex debito,&non ex speciali gratia contingit; subindeque perseverantia faciens conlunitionem gratiae cum gloria , non est speciale donum a gratia habituali distinctum. Nego consequentiam: Licci enim homo lustus habeat jus ad gloriam, quamdiu gratia habituali illustratur: non tamen habet jus ut usque ad mortem in gratia perseveret ἔquippe cum ratione liberi arbitrii ad bonum , & malum quamdiu vivit deflectere
possit: Unde quando quis a Deo ita lia
126쪽
beraliter protegitur, ut non amittat gratiam instante morte, maximum est, & specialis- limum beneficium ac praecipuus effectus praedestinationis : sicut e Contra quod aliquis permittatur mori in peccato, seu peccatum illius cum morte conjungi, est ultimus effectus reprobationis, ut docet sanctus August. libro de bono perseverantiae, is cap. 9.,duobus piis, inquit, curti uicis donetur Perseverantia usque in finem; illi autem non donetur, inscrutabiliora
,, sunt judicia ini. Illud tamen fidelibus
is debet esse certissimum hune esse ex praeis destinatis, illum non es lainam si sui L,, sent ex nobis, ait unus Praedestinatorum , ,, qui de Pectore Domini biberat secretum, is mansisIcnt utique nobiscum. Dices vinique: Deus sita gratia iustificatos non deserit , nisi ab eis Prius deseratur, ut docet Concilium Triclentinum sessione 6. cap.2. his verbis: Deus sua ratia semel-ηοη deserit, nisi ab eis prius inseratur : quae verba desumpta sunt ex S. Augustino libro de Natura , & Gratia capite 26. Atqui si non daretur omnibus gratia necessiiria ad perseverandum usquem finem vitae , Deus desereret aliquos iustificatos priusquam ab eis desereretur :ergo gratia persevcrandi necessario debet esse connexa cum gratia habituali. Nego minorem: Deus enim ncmini denegat gratiam ad perseverandum, iii si illi qui prius ipsum deseruerit sue desertione pro Pria, sive ampropria . Duplex enim dili ingui potest desertio Dei, nempe proeria, qua Deus deserit animam quam per gratiam sanctificantem inhabitabat, velut sanctuarium, di templum suum , juxta illud Christi oraculum , Ioannis Id. si quis diagis me diligetur a Patre meo ad eum veniemus, immam
fimem apud eum faciemus . M uod utique templum dicitur deserere dum ratione mortalis peccati illam sanctificantem gratiam ab anima removet: altera autem dicitur impropria, qua Deus equidem non solvit amicitiam quam habet cum anima justa, nec sanctificantem gratiam ab ea tollit, sed ob justas licet occultas rationes suae providentiae, ipsi animae quam inhabitat non confert gratias uasdam actuales, quae videntur esse necesariae ad aetus virtutum eliciendos: haec autem auxilii denegatio dicitur desertio, sicut amicus amicum deserere dicitur , dum illi denegat subsidia , quibus indiget . Huiusmodi autem desertio est improprie dicta ,
quia Deus animam sua patientia, amicitia,& gratia sanctificante non destituit, quamdiu in mortale peccatum non Iabitur. Possunt igitur praefata Concilii verba exponi de hac duplici desertione 3 nam verum est Deum non removere ab anima gratiam sanctificantem , quamdiu homo justus perseverat, nec per mortale peccatum Deum deserit . Similiter Deus numquam denoeat auxilia specialia homini , quibus perseverare possit usque in finem, nisi antea homo Deum deseruisse videatur, vel ipsum non orando, vel de se praesumendo; ordo namque Divinae providentiae est , ut homo consequatur perseveramiam per orationem, Zcassiduam bonorum operum productionem. Unde qui non perseverat usque in finem in bono, ideo non perseverat, quia deficit ab oratione , & humilitate , ratione cuius defectionis homo prius Deum deserit superbiendo , dc ab oratione cessando , quam Deus hominem deserat non largiendo auxilia specialia, quibus bonum prosequatur, & aversetur malum.
importat: nempe vel collationem interiani auxilii actualis effieaeis tu iustis , qui diruperseverant : vel externam Dei protectionem .is, singularem misericordiam in iis qui ritἀmoriuntur . Haec conclusio duas involvie partes , quarum prima definitur a Coniacilio Tridentino sessione 6. Canone 22. ubi ait. Si quis iuxerit sustificatum HI sine auxilio speciati Dei in aerepta Joitia perseveraremo , vel eum eo non posse , onatbema fit . Quibus verbis Concilium non solum denotat gratiam aliquam sancitficantem, & habitualem esse necessariam ad perseverandum , sed etiam significat esse aliquod actuale auxilium, quo homo in accepta justitia perseveret, tamdem veritatem diserte tradit sanctus Augustinus libro de Correptione , Gratia cap. I 2. Si, inquit, in tanta infirmi- istate vitae hujus , in qua tamen infirmi- istate propter electionem retinendam Per- is fici virtutem oportebat , ipsis relinque- retur voluntas sua, ut in adjutorium Dei, is sine quo perseverare non possent , ma- is nerent si vellent, nec in iis Deus ope- ,, raretur ut vellent, inter tot, dc tantas ,,unta .iones in infirmitate sua voluntas is
127쪽
, succumberet, & ideo persevelare non , possent, quia deficientes infirmitate neca, vellent, aut non ita vellent infirmitates, voluntatis, ut possent. Dixerat autem antea, hoc esse discrimen inter gratiam datam Adamo ad perseverandum , & nobis concessiam : quod
primo Homisi , inquit , qui a Deo boηum , quo factus faerat rectus, nec erat posse non μην, posse ipsum bonum non aeserere; datumes ad torium per everantiae , non quo fieretot perseveraret, sied sine quo per liberum arbitrium perseveraνe non posset . Nunc verosaηctis in regnum Dei, is gratiam Dei P desinatis, non tantum tale adiutorium Hrβ-verantiae datur, sed tale ut eis i a Ursev Fantia donetur , non solum ut sine isto domperseverantes se non possint , verum etiam ut per boc Δη- nonnisi perseverantes sint . Quibus aperte significat non solii m auxilium speciale a gratia habituali distinctum, necessarium esse ad perseverandum in iis, qui adversus tentationes, & peccati illecebras , ad mortem usque pugnant , verum etiam illud auxilium esIe esticax , &effectum sortiri. secunda pars etiam constat; nempe quod adulti qui post acceptam gratiam cito mo riuntur , habeant perseverantiae donum , Per modum protectionis a gratia habituali, di auxiliis ei adjunctis distinctum . Nam perseverantia propric dicta, est donum prinveniens ex speciali Dei misericordia , &providentia: sed illi qui post gratiam acceptam cito moriuntur, hanent perseverantiae donum proprie dictum ι si non inter-Mum, saltem externum protectionis Dei eos cx misericordia in eo statu ex hac vita mortali eripientis : erso in eis etiam persereTantia est donum a gratia habituali distinctum . Major constat ex prima conclusi De. Minorem vero expresse tradit S. Au-lgustinus capite I. de bono persevcrantiae : Hau vero, inquit , de qua nunc Nimus , perseverantiam , qua in Christo perjeveratur
que in Dem , nullo modo babuisse dicendus es, qui non perseveraverit usque in sum :potiusque bane babuit unius anni fidelis , quantum infra cogitari potest , si Gue moremetur Metiter ωπιι, quam multorum annorum,
si exiguum temporis ante mortem a fidei sabilitate destris. Quibus significat illam perseverantiam, de qua contra Semipelagianos disputat, negantes esse s pcciale Dei donum; illam inquam , consilicie in hoc , ,
quod fideliter aliquis moriatur , etiams sit unius anni fidelis, aut unius mensis, diei vel horae, vel quadrantis, modo scilicet in statu gratiae sanctificantis mortem objerit. Unde cap. II. eiusdem libri scribit; Videte a veritate, quam At alienum , negare donum Dei esse perseverantiam usque in Dem butustatae , cum vitae bule , quando voluerit, i edet Dem, quem l dat ante imminentem lapsum , faeis bominem Derseverare usque in
Dem sed mirabilior, b, fidelibus evidentiori largitas bonitatis Dei cst , quod etiam parvulis, quibus obedistis non est illius aetatis, videtur, datur Mee gratia. Quibus aperte docet etiam parvulis usum rationis ante decedentibus concedi donum perseverantiae finalis; non quidem internum, & actualeemcax, cujus illi sunt incapaces, sed externum , de ex sinsulari protectione , 8c providentia Dei disponentis eorum mortem pro tempore, quo sunt in gratia; de non sinentis eos diutius vivere , ne gravioribus tentationibus, de pcccatorum illecebris, ac liberi arbitrii vertibilitati expositi , gratiam ante mortem deperdant γJuxta illud Sapientiae q. . Raptus est, ne ma-titia mutaret intellectum 6us, aut ne fictio deciperet animam eius. Quare licet illud perseverantiae donum non sit internum aliquida gratia sanctificante distinctum, saltem est donum externae protectionis , dc singularis misericordiae Dei,
Dices: In eo casu, quo quis post acceptam gratiam statim moritur, tempus non habet deli randi , Ee actus voluntarios eliciendi; sed sollim requiritur, quod conservetur gratia , 8c ea perseverante mors adveniat: at mortis eventus naturalis est,
nec censeri potest donum Dei ue imo p tivis poena peccati: siquidem per pereatum
mors intravit in mundum , ait Apostolus ad Romanos s. gratiae autem conservatio,
est beneficium gcnerale 'rdinis supernaturalis: ergo utriusque conjunctio non de treputari gratia singularis. Respondeo, quod etsi gratiae infusio secundum se spectata, sit beneficium commune,
aut generale; tamen illiu S infusio, &conservatio eo fine, ut cum morte conjungatur, speciale Dei beneficium est; quia huic conjunctioni annexa est gratia infallibiliter,
de ex illius efficaci intentione procedit. Similiter etiam si mors considerata quateniis omnibus hominibus communis est, non lit D
num Dei, sed poena reccati, prout tamen
128쪽
est conditio quaedam requisita ad habendum statum immobilem in gratia , dc ad gloriam aeternam obtinendam , ex speciali Dei gratia conceditur, & est speciale ejus beneficium , sicut est ista beatitudo . ad quam perducit. Quod uti'ue egregie explicat sanctus Augustinus lib. I 3. de Civitate Dei ν Tantum , inquit, Deus gratiam fidei piastitit, ut morι , quam e at vιtaeus contrariam feret instrumentum . per quia
Unum Derseveraηtiae ira gratuitum es , ut nullus illud da randigno misit prom
Prima pars conclusionis patet ex dictis iquibus perseverantiae donum specialem Dei gratiam esse, ac gratis, Ze non ex meritis concedi sufficienter probatur; illudque toto libro de bono perseverantiae probat S. Augustinus , nec-non & libro de Correptio ne, de Gratia , ubi illius eximii doni uni
prae alio collationem, aut fatetur se causam ignorare , aut illam in solam Dei miseri cordiam, & bonitatem refundit. Sic enim ait cap.8. Si bis etiam a me avaratur , eureis Deus persime ηtiam non dederit , quibus
ἀι , me ignorare respondeo. Et infra: Miran. dum est quidem, mustumque mira dum, quos
iis suis Deus quibusdam , quos regeneravitis Christo , quibus faeem , spem , dilectionem
deit non dat perseverantiam; cum stiis alis. nis scelera taxia dimittat, atque ι ertita
gratia sua faciat Nisi suos. Et postea Pelagianos alloquens ait I Respondeant , qui nos irrident, quando in rebus talibus excla- mamus: quamquam inserviabilia sunt iudiri clarius, is, investigabues viae eius 1 neque ,, enim hoc non donat Deus, quibus vo - luerit, aut vero Scriptura illa mentitur, ,, quae de morte velut immatura hominis justi,, ait : Raptus est ne malitia mutaret intes
is lectum eius, aut ne fictio deciperet animam ,, illius . cur i3itur hoc tam magnum be- neficium aliis dat, aliis non dat Deus; M apud quem non es iniquitas , nee aeceptis M personarum , & in cujus potestate est ,, quamdiu quisque in hac vita maneat, D quae mmtis dicta s super terram 8 Sicut ,, ergo coguntur fateri donum Dei esse, ut ,, finiat homo vitam istam , antequam ex ,, bono mutetur in malum 3 cur autem
aliis donetur, aliis non donetur, ignorant: ita donum Dei esse in bono perseve- ,, rantiam secundi im Scripturas, de quibus is testimonia multa jam posui, fateantur is nobiscum; de cur aliis detur, aliis non ridetur, sine murmure adversiis Deum di- is
gnetur ignorare nobiscum. DDιees: Concilium Tridentinum, Cano ne 22. supra citato anathemate ferit eum,
qui dixerit justificatum cum auxilio spociali Dei in accepta justitia perseverare non posse ι at hoc esset falsum ι si justificatus non posset gratiam perseverantiae promereri 3 siquidem illa extra illius captum, Ze vires esset : ergo potest illam
Distingis mirarem 3 Si non posset ii Iam
promereri, vel de condigno, vel de congruo, Concedo merito de condigno solum , nego . Fateor igitur justificatum posse , cum subministratis sibi divinitus auxiliis, ita fidelem sese erga Deum famulum , ac ministrum exhibere , ut in dies
nova suscipiat auxilia, quibus procedat de virtute in virtutem , donec videatur Deus Deorum in Sion 3 non tamen ita potes agere suis meritis, ut Deus ex iustitia, vel ex fidelitate teneatur ad perseverandum
ipsi gratiam subministrare. Prisatur secunda pars, nempe quod possimus merito de congruo illam persev tantiae gratiam promereri; hanc enim v ritatem aperte tradit Concilium Tridentinum sese. s. cap. I 3. ubi haec habet , Depres erantiae munere , de qua scriptum est . Qui perseveraverit usque in finem hic salvus erit : Quia quidem aliunia baberi non potes , nisi ab eo , qui potens est, eum , qui stat , flatuere , ut perseveranter flet, Oneum, qui radit, restituere. Post nauca : Tames in Dei auxilio firmissimam spem collae
re , remnere omnes debent, Deus enim ,
nisi ipsi illius iratiae defuerint , sicut cupit
opus bonum , sta perficiet operaηs velis , perficere : veruntamen qui se existimat stare , videat ne cadat, eum timore salutem suam operetur in laboribus , in vigiliis , in eleem IIηis, in orationibus , on optatioribus, in ieiuniis, castitate. Hanc ipsam veritatem etiam commendat S. Augustinus libro de bono perseverantiae capite o. ubi affirmat illam posse emereri et B c ergo Dei donum , inquit, emereri potest, sed cum datum fuerit , amitti contumaciter πρη potes . Et cap. 7. etiam significat Deum
129쪽
Ira Tract. III. Disp. II. Art. I. Quaest. I.
Deum perseverantiae beneficium concedere orantibus. Poterat, inquit, nisis etiam non orantibus dari, sed oratisne n ra nos voluit admoneri , a quo aecipiamus Me Minoia . Et cap. 16. Cum eo et Deum alia etiam non orantibus , Mut initium fidei, alia ηοη-msi orantibus Haeparasse, ficut usque in Dem'severantiam : prefcto qui ex se ipso bane
se habere putat , non orat, ut babeat : Et Cap.eto. suando oratur a Sanctis , ηibu paene aliud, quam perfuerantia posci intelligitur . Igitur tam assiduo bonorum operum exerciti O , quam jugi , ac frequenti orationimus immensum illud perseverantiae finalis beneficium Iargiri solet: Oportet e , ut unusquisque nostrum fidelis sit usque ad mortem , & ut repromistam nobis coronam vitae Deus retribuat , teneamus , quod habemus 3 ut nemo accipiat cor nam nostram.
Denique S. Bernardum monentem audiamus: Tene quos tenes , bellaeque caudam Juve capiti, tunicam Dei gratia Jam m. omisam ; cura facere, talarem , quoniam
rare non contigeris: Iala enim pre everantia
informat meritum, remia erat currentem, coro
aeat m antem, is ad portum ducit navigan-rem : sua .etrenisatis quamdam speciem mae-seseri; sola est ovi aeternitas redditur, vel qua aeterritati iaminem reddit. Petes : An, & qualiter donum perseverantiae finalis a confirmatione in gratia distinguatur. Respondeo probabilius videri, utrumque donum non essentialiter discrepare 3 Tum donum confirmationis in gratia, sicut de donum perseverantiae finalis, homincm , cui conceditur, ad aeternitatis portum deducit : Tum quia pro uno, cociemque indiscriminatim, hoc utrumque donum Soiptura sacra iis urpat. Sic Psalmo Confirmat autem idiclos Dominus . a. ad Thessalonicenses Fidelis autem Domiηu3 est , qui confirmet, e odiat a malo. Hinc S. Augustinus libro de Correptione , & Gratia
C PII.&Ia. utrumque donum pro uno ,
eodemque usui pat; dum ait Apostolos habuisse donum perleverantiae, quoS tamen certum est confirmatos fuisse in gratia. Disterunt tamen accidentario , in hoc maxime, quod perseverantiae donum commune sit omnibus praedestinatis: aliud verosis specialissimum solis personis eximii, ,
puta beatae Virgini , Apostolis , alii,
paucis concessum . IUUre donum consimmationis aadit supra perseverantiam quandam sngularem excellentiam , & copiam auxiliorum ν nam etsi sint graviores , dc dissiciliores tentationes, facilior, & suavior est victoria in confirmatis, quam in perseverantibus. Addunt aliqui, quod habens donum perseverantiae potest tentari, ut de laeto tentabitur ad peccandum mortaliter,
etiamsi tentationi nusquam succumbat confirmatus vero in gratia , talibus tentati
nibus stimulari , ac infestari non possit 3 hoc enim videtur fuisse Dei parae Virginis
privi lcgium , ut ad peccanaum mortaliter , imo etiam venialiter , tentata non fuci it, nec incitata.
De Egentia, Causit, variis Gratiae Disi senibus. EX plicata Gratiae necessitate ad verum cognoscendum , bonum faciendum ,& malum fugiendum 3 3am investiganda est ejus essentiae dignitas . causae deteger dae, de variae iIlius divisiones , ac cies declarandae, quod utique pro modulo nostro piaestabimus tribus in sequentibus AmticuIis : quorum erimus , Gratiae essentiam: Secundus, illitis causas: Tertius v ro ejusdem varias, ac multiplices species reserabit , & explicabit.
De Elatio gratia. HIc non est futurus scrmo de essentia gratiae actualis, quia in tertio artici lo, explicando varias ipsius gratiae actitatis divisones, explicabimus: sed solum praesens dissertatio agit de gratia habituali , quae nobilissima est gratiae species. Est enim,
inquit S. Gregorius, νaam boastrum operum. Quippe , ait S. Chrysostomus , rubiginem peccatorum testis, animum splendentem , atque ignitum reddit , siasque radiis pulcisiorem Deit , ex desωmi fr-um , is, ex infirmo sanum. Ipsa enim teste Augustino, interι ris hominis pulcbritudo est , o, bamana meu-tis eand r. biquidem ait Nazia Genus,
130쪽
iat ani tm,ae Deo dem redit. Etenim, inquit S. Petrus: maxima,' pretiosa nobis Deus promissa donavit, ut per biser essetamur
divinae eo ortes natura: Et ut commendaribat Christus Dominus , evadimus perfecti , ut Pateν noster caelesti perfectus es. Et per eam consequimur Hiestatem filios Dei feri, ait S. Joannes 3 etenim addit S. Paulus :Spiritus testimonium reddit Diritui nostro, quia μοι sit Dei . Illa est qua catera in ri bis divina charismata fulgent, fides radiat, spes firmatur , charitas ignescit, & tota
illustris virtutum corona bonorum operum fructibus coronatur. Illa tandem est, qua ducente, & lucente securi ambulamus , qua protegente vincimus , qua eonser
Hujus itaque praestantissimi, ac vere divini muneris, ut essentiam, quantum humanitus datur , deprehendamus , tria hoc in Articulo determinanda sunt. Primum, An gratia sit quid increatum , vel creatum, habitus jugiter perseverans , an actus leviter, de cito transiens. Seeundum, An eadem sit cum charitate , vel quid ab ea formaliter , aut realiter distinctum . Ter-tιum , An & quomodo augeri pollit , diminui, conservari, & corrumpi
an gratia fit quid inereatum , vel creatum, intrinsecum , vel extra ecum, substantia , vel recidaens.
Notandum primῆ , circa praesentis quaestionis resolutionem tres fuisse erroneas sententias : quarum prima tribuitur Magistro sententiarum in I. ist. 17. Per tOtam, maximd vero cap. penultimo, uoiast rere videtur charitatem squam infra probabimus eamdem esse realiter cum gi alia
sanctificante J non esse habitum creatum , sed ipsammet S. Spiritus personam nobis substantialiter communicatam . quae nullo medio habitu creato sit immediatum principium dilectionis, qua Deum , & proximum diligimus: idque propter excellentiam charitatis, quae in recto de Deo praedicatur, juxta illud I. Joan. 2S. Deus Maritas est . Idem enim de caeteris virtutibus non legimus; quippe nusquam Scriptura dixit; Deus
est fides, Deus est spes 1 subindeque licet hae virtutes sint habitus nobis infusi a Deo distincti, atque adco immediata principia
actuum supernaturalium : Charitas tamen non videtur habitus insulas a Deo distinctus , sed Deus ipse inhabitans animam justi, qui per se ipsum immediate est primcipium actus charitatis in nobis. secundus error fuit Calvini lib. 3. Institutionum cap. II. ubi negat in homine omnem interiorem justitiam : fateturque hominem equidem dici justum , sed per extrinsecam dumtaxat imputationem justitiae Christi , aut Deir quem utique errorem tuetur illo Pauli I. corinth. . cap. sui non που rat peccatum , pro nobis peceatam feeit; ut nos ceremur lastilia Dei in inis . Vides , inuit, Calvinus, non in nobis, sed in Chrio esse justitiam nostram 3 nobis tantum eo jure competere, quia Christi sumus partiet is p Tertia, denique sententia erronea, fuit Osandri in sua Harmonia Evangelica, ubi asserit gratiam sanctificantem es e P tius substantiam, quam oualitatemue quia , inquit, gratia nihil aliua est , quam justitia , Ee sanctitas ipsius Dei constituens h minem iustum, & sanctum: sicut lux s laris ni nil est aliud , praeter praesentiami psius holis super totum hemisphaerium .
Quam utique tripliccm erroneam asserti m m tribus in sequentibus conclusionibus suscipimus explodendam.
Notandum feeunia , c mnes Catholicos convenire , quod homo justificatus duplicem habeat giatiam: creatam unam perquam justificatur formaliter; increatam alteram per quam esscienter justus efficitur; quam utique veritatem luculenter explicuit S. Paulus Roman . . dicens, Charitas Dei dififusa est in cordibus nostris per spiritum sanis ctum, qui datus est nebis. His namque ver
bis significat, justis concedi non solum cha ritatem , quae quid creatum est , sed etiam Spiritum sanctum , qui in iustis velut in sanctuario habitat: quamquam enim tres simul adorandae Trinitatis personae justum sua divina praesentia illustrent , ac consecrent, juxta illud Christi Domini Joan. . siquit iligit me .... ad eum veniemus, is, mansionem apud eum faciemus: attamen spcciali ratione
Spiritus sanctus dicitur gratis 3 quia, in- is
icitur gratia secundum quod dicitur do- , , num, & dicitur donum secundiim quod is dicitur amor; ipse enim Spiritus sanctus , , lecundum suam proprietatim amor est, & ut amor procedit a Patre, & Filio: &