장음표시 사용
161쪽
as Tract. III. Disp. II. Art. III. Sect. I.
Est iterum gratia in opere, quod excedit
,, potentiam naturae, videlicet opera- ,, rimis virmium , id est , miraculorum, is quae sunt supra naturam, ut interpreta -
tur glossa: similiter est gratia in mira- , , bili cognitione veritatis, sive rerum suis turarum, ut gratia propbetis. Deinde estri gratia in mirabili discretione boni sive,, intentionis , ut gratia Histretisnis spiri. is tuum, ut nempe discernat, quod audit; is quo spiritu, bono, an malo, dicatur, quia ,, cliabolus seductione dicit bona , ut ex- ,, plicat glossa. M Denique quantum ad explicatisη- ,
is seis expositionem veritatis, duo requirun- tur , unum ut fiat explicatio veritatis is omnibus: aliud ut fiat de omnibus, quaeri pertinent ad eorum se Iutem. Gratia igiis tur explicationis veritatis duplex est . Gratia pnerum lis varum, perfluam Om- ,, nibus hebat explicatio veritatis, &gra- ,, tia intrametationis sermonum, per quam fieret de omnibus explicatio veritatis gratia Fenerum linsuarum necessaria est ad explicationem veritatis sermonibus propriis: iuxta proprietatem uniuscujusque idiomatis: interpretatio vero sermoniim ad explicationem veritatis sermonibus manife1latis. me alensis. Eamdem distributionem hac ratione coIIigit Angelicus Doctor I. a. quaest. 3. art.q. ex eo , quod gratia gratis data ordinetur ad hoc , ut homo alteri cooperetur , ut reducatur ad Deum 3 homo autem ad hoc viperari non potest interius movendo, sed soli im exterius docendo, vel persuadendo:
Et idcirco gratia gratis data sub se continet ea omnia, quibus homo indiget, ut alierum erudiat, & informet de rebus divinis, quae sunt supra rationem. Porro ad id tria requiruntur e Primum, ut homo habeat plenam rerum divinarum cognitionem, quantum pati potest humana conditio, ut erudire, & informare possit alios: Secundum, ut possit probare, & confirmare ea, quae dicit; alias enim non esset efficax ejus doctrina: Tertium , ut ea, quae concipit, convenienter possit proserre, & Auditoribus exponere. ad primum autem , ut sci Iicet homo haheat rerum divinarum notitiam, tria sunt necessaria. Primὸ, ut principia cognitionis rerum divinarum certiui me teneat, id vero fit per sdem, quae numeratur inter gratias gratis datas, non quatenus est quaedam virtus pertinens ad sanctificationem hominis in seipso, sed prout importat aliquam eminentem certitudinem , & convictionem fidei, ex qua homo sit idoneus ad informaniadum alios de rebus divinis . Secunia , ut principales conclusiones, quae ex altissimis illis principiis deducuntur, perfecia calleat; id vero fit per sapientiam. Terisi, ut abundet exemplis, & cognitione effectuum, per quos interdum oportet manifestare causas,& quantum ad hoc proponitur scientia, quae est cognitio rerum humanarum I quia invisibilia Dei per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. In quantum ergo sapientia, & scientia plenitudinem, & aburidantiam important , ut homo non Ium
in seipso possit reste sapere de divinis, sed
etiam alios instruere, & contradicentes arguere, hoc modo inter pratias gratis datas numerantur . Aliae vero secundum aIiam acceptationem enumerantur inter dona Spiritus sancti, prout nempe mens hominis est
plane mobilis per Spiritum sane 'm, aut
ea, quae sunt sapientiae, & scientiae. ad seruiaum, nempe ad confirmati oriem eorum, quae sunt supra rationem divinitus recte lata , requiritur ut Evangelicus D ctor interdum ea faciat, quae sunt divinae potestati propria , & quae naturali virtute heri non possunt. Ipsbrum autem quatuor sunt genera, quorum auo priora pertinerit ad operationem eorum, quae solus Deus sacere potest iri operibus miraculosis , siave illa sint ad saIutem corporum, & qua Π- tum ad hoc ponitur gratia saxitatum, sive reserantur ad solam divinae potestatis manifestationem : sicuti quod stet sol , quod
mare dividatur, & quantum ad hoc ponitur operatis vi tutum. Duo posteriora sertinent ad manifestationem eorum , qu Domini solius est scire . Haec duo sunt veI continsentia ς sic sutura pro quibus dignoscendis ponitur Prophetias vel occulta cordium, pro quibus ponitur ι ere- iis spirituum. Ad tertium denique, nimirum ad sacu Ltatem proserendi ea, quae merito percipiuntur , necessarium eli , ut sacrae doctrinae Praedicator eo laquatur idiomate, quo POL
sit intelligi, & secundum hoc ponitur gratia linguarum. Postremo requirrtur, ut ea, uae reveIata sunt, eo sensu exponat, quoi lata sunt a Spiritu sancto, atque debent intelligi, & propter hoc ponitur isterpretatis se Uum. Ex
162쪽
Ex his patet eam gratiae gratis datae divisionem traditam ab Apostolo, non esse in membra proxima, & immediata. ieies primδ. Fides est gratia gratum ficiens: ergo numerari non debet inter gratias gratis datas . Diinguo antecedens. Est gratia gratum faciens, quatenus est donum, quo quis firmiter adhaeret rebus revelatis propter authoritatem Dei reveIantis, Concego : quatenus fides est singularis quaedam illustratio Dei in concipiendis fidei mysteriis , necnon& supereminens certitudo rerum credendarum , per quam homo fit idoneus ad instruendos alios , & mysteria fidei aliis explicanda, & persuadenda, neso oobmeres et. Dona Spiritus sancti non debent numerari inter charisinata gratis data, per se enim reseruntur ad salutem e rum , quibus conseruntur: atqui sapientia,& scientia sunt dona Spiritus sancti : e
go non debent recenseri inter gratias gratis datas
Distingis minorem et Sunt dona Spiritus sancti, quatenus per sapientiam, & scientiam homo facile redditur mobilis a Spiritu sancto, concedo: quatenus per utram
que homo redditur idoneus ad instruendos
OHietes denique. Cratia sanitatum, operatio virtutum, prophetia, discretio spirituum ad idem caput, puta ad donum miraculorum revocari possunt: ergo praefata divisio aescit. D'invis rensequens. Si examinetur haec divisio ad rigorem Logicae , cujus legibus divisio fieri debet in immediata membra ,
concedo: si moraliter, nego; vulgo enima praeterito, & immediato membro ad mediata fit transitus Haec autem risi vera app*reant, nihil minus probabilius dicendum arbitror plures esse, quam novem, gratias gratis datas; nam idem Apostolus enumerat quoque opitulatisines, & ubernationes, quae ad nul-Ias e novem astignatis revocari possunt.
Addi potest clavis seientiae in summo Pontifice una cum Concilio ad res fidei definiendas . Addi quoque potest cbaracter Oridinis , qui tametsi ad operationem virtutum revocari possit, tamen ab ea plus
videtur distingui, quam sermo scientiae a amone sapientiae
EX his collige definitionem gratiae graiatis datae recte a nostro Alensi 3. pari. qu. 73. memb. 2. assignari his verbis. Gratia gratis data est ianum iamiribus d initus in fissum , Me nieritir, ad aedificationem alterius Dicitur donum sinirus issum, quia a Deci bonorum omnium largitore procedits -- ne enim datum optimum, & donum perinfectum desursum est descendens a Patre luminum. Additur quia cum desur gratia gratis data ad reducendos homines ad Deum, congruum fuit, ut me dia ordinata ad hanc reductionem conse rentur etiam hominibus, quatenus ista reis ductio fiat modo convenienti eorum naturae. Sequitur non re meritis, tum quia non habetur ex debito naturae, nec ad ejus naturale complementum spectat et Tum quia gratia gratis data etiam reperitur in peccatoribus, subindmue non propter eorum bona opera tribuitur a Dicitur ultimo ad aedificationem alterius, quia ubicumque Ap stolus commemorat matias gratis datas ,
subjungit eas concedi propter utilitatem aliorum. Sic I. Corinth. 3. dicit se acce-visse gratiam ad evangeldiandum Gentibus. Et cap. q. post assignatas gratias gratis datas, affirmat eas este collatas consumanationem sanctorum id est fissium in opus
min erit , in aedificationem corporis G i , quod est Ecclesia. Et I. Petri q. dicitur 3
usti que sicut aere et gratiam in alterutrum illam administrantes , sicut bori ἀθω- satores multo mis gratia Dei - Quibus omnibus textibus satis apparet gratias omnes ratis datas, este concessas a Deo ad aedicationem , de utilitatem proximi. Quod ut evidentius constet, paucula hic de singulis gratiis gratis datis speciatim sunt dis-
19enda as. ILDe sermora Sapientiae, ον Scientiae. CEnsent aliqui hanc utramque gratiam
ad cognitionem dumtaxat pertinere; ita tamen ut existiment sermonem sapientiae esse cognitionem altiorum , ae sublimiorum fidei mysteriorum , puta Trinutatis , Praedestinationis , de Incarnati via: Sermonem vero scientiae esse cogniti
163쪽
Dcm eorum, quae ad mores pertinent, puta piaeceptorum Decalogi. Ita sentire videtur S. Augustinus lib. I 3. Consess. cap. I 8. ubi priorem gratiam appellat Iuminare maius , posteriorem vero lumina eminus. Aliqui autem existimant cum S.Chrysostomo, d he phil acto, S I heodoreto cap. II. I. ad Cor. sermonem scientiae esse nudam cognitionem
fidei mysteriorum, absque peritia erudiendi
alios i sermonem vero sapientiae esse eamdem coUitionem cum peritia erudiendi
alios. Ureum neutra sententia apparet vera , nam inde sequeretur sermonem sapientiae, & scientiae, quatenus sunt gratiae Sratis datae, non distinguia sapientia, &scientia , prout sunt dona Spiritus sancti. Sequeretur pariter, quod sermo scientiae non esset gratia gratis data, quia non condu ceret ad aliorum salutem. Igitur verilis dicendum arbitror, sermonem sapientiae, & scientiae esse gratias gratis datas ordinatas non solum ad cognitionem steriorum fidei, Ac praecepta moralia; sed etiam ad illa explicanda, &praedicanda caeteris.
. sermones Sapientiae , Scientiae , sunt Drariae ratis datae ordiηatae, non Dium ad e gnoscendum , M etiam ad praedicandum O. explieandum aliis masteria saeri. Haec veritas patet ex ipsemet Scriptura sacra, quae has gratias gratis datas appellat sermonem sapientiae, & scientiae: sermo autem non est nuda cognitio, sed alteri notificata per externam interni conceptus manifestationem.
Hinc S. Hieronymus praelatum explicans Apostoli Iocum, ubi has gratias gratis datas Commcmorat, ait: Sermo sapientiae es sopienter, aptὶ, , ratis biliter loqui . Suffragatur etiam ratio; nam praedicatio , &explicatio manifesta mysteriorum fidei, est aptissimum medium ad reducendos homines ad Deum : ergo in hac potissimum praedicatione, & expositione constituenda est ratio sapientiae , & scientiae, quatenus sunt gratiae gratis datae. Disserunt autem invicem sermo sapientiae , di scientis , ut docet S. Aupustinus Iib. II. de Trinitate cap. Iq. his verbis: Ubi
Paesus dixis: Abi quidem ser Spirisum datur sermo sapientiae , alii sermo scientiae secundum eumdem sphritum , Me utique duo me dubio distinguit , licet non ibi explicet quia intest, is unde possit utrumque a gnosci . Differunt autem meo judicio eo mcdo, quo sapientia, & scientia, picut sunt dona Spiritus sancti proportione servataue unde quemadmodum sisentia est donum Spiritus, quo cognoscuntur altissima fidei mysteria , Seseientia aliud donum , quo cognoscuntur ea, quae ad mores pertinent; ita sermo sapientiae est gratia explicandi altissima fidei mysteria : sermo autem scientiae est gratia explicandi ea, quae ad mores speremt, ut docet S. Augustinus loco supra citato. Vel , ut aliis placet, sermo sapientiae est gratia explicandi fidei mysteria, per aeternas, a divinas causas, de per propria ejuslam fidei principia ; sermo autem scientiae est gratia explicandi eadem inseria, per effectus, exempla, & alia sensibilia. S. III. De Fide, quae es gratia gratis data FI des, prout est gratia gratis data, dicitur a quibusdam , ta ans Mucia is Deum ad quidvis impetrandum, is ad miraeula praesertim facienda . Et probatur a S.
Paulo I. Corinthiorum cap. I 3. Si babuero omnem fidem, i ut montes transferam, cyc. Quibus verbis innificatur montium translationem , & alia miracula fieri potuisseer fidem aliquam , quae fides cum talem abeat finem, videlicet utilitatem respiciat ublicam , rationabiliter erit gratia gratisata. Ita censent S.Chrysostomus, & alii
Petes; Qua ratione hoc pacto distinguatur fides ab operatione virtutum.
Respondeo distingui tanquam aliquam causam totalem ab aliquo effectu partiali, quia imprimis cineratio virtutum juxta hanc semientiam est effectus aliquis externus dependens ab hac fide tanquam a sua causa. Praeterea, fides hujusmodi habet alios eia sectus ab operatione virtutum, quae, ut diximus, est constans fiducia in Deum, non modo ad operandum miracula, sed etiam ad quidvis impetrandum , sive ad corpus , sive ad animam, sive ad bona fortunae spectans. Ita censent aliqui Dinores.
Verum rectius fides prout hic explica tur, dicitur certissmus, is firmis ui αβω-
sus, seu eximia quaedam intelligentia Usteriorum Dei , qualis requiritur in Doctore , non modo ad inconcipienda, sed etiam ad ea aliis
explicanda, necnon , ad intrepide , is si mιter illa desndenda . Sic docet Lyra nusncstcr in D ad Cor. cap. 12. qua ut ictu e
164쪽
explicatio congruit menti S. Paulia nam Romanorum Ia. dicis Prophetam, & D ctorem debere docere seremiam rat-- f dei, hoc est secundum mensuram illiusexi. miae intelligentiae, & cognitionis mysteri rum, quam Spiritu sancto largiente accepit.
Qua prae caeteris praeciare imbutus erat S.Nephanus, quem, ut linimus o. apsia inperunt plenum fide, hoc est, plenum intelligentia mysteriorum Dei. Quare Iudaeimis Meram remere spiritui, sapientiae, . qui isquebatur. Hinc ibidem dicitur, plenus Patia, ἐν frutudine propter firmitatem, Sintrepidam constantiam, qua pollebat ad
fidem defendendam, & ejus explicanda mysteria etiam cum proprio vitae dispendio. s. IV.
. suid μι gratia sanitarum , is operatis
1 Ic non est sermo de operatione vir-LI. tutum, qualis in medico, vel etiam daemone reperiri potest , qui infirmitatem
selvere possunt virtute medicamentorum,
in applicando atava passivis, modo sensibili , ut faciunt medici, vel insensibili,
ut interdum fieri contingit ope daemonum sed agimus de ea tantum virtute, quae princedit ex speciali concursu Spiritus sancti, qualis fuit aliquando in Prophetis, &Ap itolis, & est etiam nunc in quibusdam Ecclesiae filiis, licet non ita frequenter. Est autem gratia sanitatum virtus sum naturalis sanania eo pora ο Operatio autem virtutum est virtua quaedam altior operandi miracula, O, in iura prodigia, Me ad uti-titatem, sive ad terrorem, sive ad punitionem jncredulorum. Sic in sancto Petro illa mirabilis sinitatum virtus extitit , quando iussit claudo ut ambularet ι extitit pariter 1n eo virtus operandi miracula, dum ad ejus verbum mortui ceciderunt Ananias,
α Sathira, &c. Herem difficultas est an illi, qui hac vir-mne donantur , concurrant moraliter aut
physico ad mirabilas illas operationes. Quam auidem difficultatem solvit Doctor is q. dist.
I. e s. I. &.dicendo eos dumtaxat ad id concurrere, ut causas instrumentales ,
de dispos ivὰ, non quidem naturaliter, sed ex beneplacito Dei, qui est agens principala in hujus mirandi effectus proauctione: quemadmodum enim, posita d ebita organi-Fram rarol. Totu. IX. Tatione eorporis humanἰ, Deusex pacto infundit animam rationalem ι ita posita 'plicatione verborum, vel aliorum signorum sensibilium , ex pacto producit nunc vel alium effectum mirabilem .
cacionem in Scriptura sacra . Urivinamque interdum significat laudes aeternas canere. Sic Reg. Io. Saul dicitur inter Prophetas , & cum eis prophetasse legisnus, cum i Ait super eum Duruus Domini, i prophetavit in medio eorum, nempe proin
tarum, quorum cuneum obvium habuerat, hoc est, cum eis laudes divinas canebat. Significat etiam interdum agitationem a spiritu malo. Sic I. Reg. cap. IR de eodem Saule legimus 3 P.i diem auum alterum im
in medis domus suae. 3. Significat miracula facere. Sic Eccles cap. q8. Elisei corpus mortuum dicitur Eropnetasse; Et momitium pre tavit corpus eiura, quia nempe, ut legimus A. Reg. c. I 3. quidam sepelirates M--um viderunt latrunculos , 6, Drsererunt radaver in sepulchro Elisaei, quod cum teti
gisset ossa Misaei revixis umo, fletis supre
pedes δε-3. q. Non raro denotat prophetiae
nomen fidei mysteria interpretari. Sic Lad Cor. I . Pro eis autem duo aut tres diarant , e , eaeteri diiudicente quod si alia rewlatum fuerit sedenta, prior taceat: potesis erim omnea ere Lutuas tropbetare; ut omnes a
scant, is, omnes exurientaν: is, spiritus Pr
puertarum propbetis 'Θcti sunt.
erum Propistiae nomcn quatenus hie usurpatur , proprie significat cognitionem eorum , quae a sentibus remota sunt, &ordinariae hominum apprehensioni impervia, qualia sunt futura contingentia , s creta cordium, divinae voluntatis decreta. necnon & ea quae loco , & tempore ita dissita sunt, ut nonnisi Deo revelante ponsint innoteLere. Ad hanc autem prophetiam duo maxume videntur necessario requiris nimirum apprehensionem, & conceptionem verit iis revelandae ι & assensum quo intellcctus Prophetae certissime judicat hanc rem
esse veram: Primum causatur a revelatio.
ne : becundum a lumine quodam super
165쪽
vast III. Usip. II. Art. III. Sela. I.
naturali 1 cilis enim assensus ille sit supernariaralis, oportet ut per aliquod lumen supernaturale causetur : non quidem per lamen fidei ν quia lumen Prophaiae evidentius est lumine fidei, maxime quando Pr
pheta cognoscit, & distincte percipit id quod aliis revelat: sed per quoddam aliud lumen ad hoc specialiter ordinatum, quod proinde dici eviest lumen propheticum. Ex his sequitur quod prophetia, quatenus hic usurpatur, ne , pro gratia gratis data, nihil aliud sit quam eqgrim , is
praerictio eorum onurrum, quae natu Miser c
Petes: Qualiter Prophetia distinsuatura gratia praedicationis , & sermonis 3 &quaenam earum gratiarum sit altera praestantior.
Respondet Alensis noster; quis σδε mem- is bro 3. quod Prophetia est divina revela- ,, tio rerum eventus immobili veritate deri nuntians : In prooelia ergo, inquit, ,, sunt duo , revelatio , & denuntiatio. M Quantum ad revelationem quae est in cognitione, dignior est gratia prophetiae; ,, & actus prophetiχandi eminentior; &M majus est prophettiare quam praedicare:
is quantum ad denuntiationem, gratia prae- cationis est disnior, quia praedicare estis ad salutem animarum, prophetare verori ad veritatis denuntiationem , quod anu,, marum salute minus est.
T On conveniunt sacri Doctores in hui' ius gratiae gratis datae explicatione IMant enim, quicum, Thoma amrmant discretionem spirituum nihil aliud esse quam judicium quoddam supernaturale de intemmis cogitationibus mentis . Censent vero caeteri cum S.Chrysostomo in explicatione gratiarum gratis datarum discretionem spirituum esse notitiam in tuum internorum vel consiliorum aut praeceptorum tradit
rum a quibusdam hominibus , aut etiam apparitionum, & locutionum sensibilium per Angelos bonos vel malos: subindeque iuxta hanc sententiam, discrcito spirituum 1ese extendit ad omnia , quae vel interiti, vel exterius inducere possum in malum , aeque ac in bonum. Haec autem spirituum discretio fierἱ ρο- test duobus modis, nimirum vel per pr dentiam Christianam, utendo videlicet propria indistia, & principiis fidei, necnon Scriptura sacra admonente, maximae primae Dan. q. Nolite omni spiritui eradere, sed μο-bate spirisus an ex Deo sint. a. per specia Iem quendam instinctum, & motionem spiritus, qua instigantur, Ν moventur , praesertim vir, spirituales, quibus maxime conceditur haec gratia, juxta illud I. Corinth. cap. I A. Si quis mdetur Proplata essaut sphritualis, estgustat, quae scribo visis, quia Domisi sunt mandata . De ea postrema discretione spirituum , quae sola est gratia gratis data , maxime hic agimus. Unde discretio spirituum , quatenus est gratia gratis data, potest dici tam judicium
de micinis cogitationibus , quam notitia motuum internorum, consiliorum, apparitionum, & locutionum sensibilium p crAngelos bonos vel malos; hic enim utCris Que modus omnem prorsus rerum judicandarum notitiam continet, quae maximὰ incertae sunt, & obscuraeue res enim quae evirident cr bonae vel malae sunt , discretione spirituum non indigent, ut ab invicem sciscernantur: ac proinde hac spirituum discretione dumtaxat opus est , quando res cita scurae sunt, di cognitu dissiciles , & quatenus judicio communi in errorem aeque ac in veritatem, in malum aequὲ ac in oc-num , in superstitionem Mue ac in religi nem sub praetextu pietatis, &per quaedam prodigia, quae putantur miracula, possunt inducere . Rua ratione sanctus Anselmus dicit hanc spirituum discretionem esse difficillimam , tum quia sensus , & cogitationes hominis sunt inextricabiles 3 tum quia Angelus maius plerumque se transfigurat in Angelum Iucis; nihilominus hae cognitio potest esse certa , & facilis 3 ut ait Gersoni, per inspiratisnem intimam, O internum saporem ae spiritualem dulceinem , HI illustrationem a montibus aeternis , per quam ivgantur tenebrae omnis dubietatis . Qualitcr autem disconi possint vera prodigia ab ementitis, & larvatis , necnora& Angelorum bonorum Iocutiones, Mapparitiones, ab his , quae fiunt per Angelos malos, jam diximus in Tractatu de Angelis , agendo de daemonum infestatione.
166쪽
s. VII. Iuid si natis onerum lia tuarum. Ibi primis observandum est mera , seu donum sivirum, intelligi possie duobus modis. Primῖ nimirum , ut Apostoli , &Apostolici viri unico dumtaxat idiomate utentes, ab omnibus nationibus audirentur , de intelligerentur spiritu videlicet imprimente mentibus adjunctam verborum significationem, vel multiplicante voces in eorum auribus. Deumsi, ut idem Apost
ii, & Apostolici viri variis revet, idi
matibus loquerentur. Non desunt inter sanctos Patres, & Ω-cros Interpretes, qui priorem modum approbent posteriore relicto . Inter caeteros autem eminet Oecumenius in a. caput
Actuum 3 necnon de Basilius Seleucientis Episcopus serm. de Innocentibus his ele-santibus verbis: suadido ine spiritus, qui e caesis fluxu in lingua Amstolorum accepto
congregatarum gentium auribus Uribuit auris operatione , uniuscuiusque vocem ad omnium gentium sensus accommodante. gratia ad tante, adeo ut furatum sermoris ,
quod proj.ηibatur ex ladius feret familiare
omnium auribus a spirita transfirmata in idqu- erat cognatum vocis uniusculiusque eorum, qui audiebanι. Hic pariter modus videtur confirmari posse cx illo Actorum 2. Cap. G-nodo nos audimimur unusquisque linguam nostram , in qua nati sumus p Necnon exeq quod Sanctus Petrus unica concione ibidem legatur convertisse tria millia so-minum , qui tamen erant ex diversis nationibus. lPqsteriorem modum approbant caeteri pene omnes sancti Patres; maxime Nariam denus oratione M. ubi Postquam illos duos modos recensuit, posteriorem Praseri pri ri, eumque probat ex his verbis Actuum a. Audimimus eos loquentes nostris limis ma-gvatia Dei: nam , inquit, haec verba η siris linguis non concordant 2lum cum verbo audivimus, sed etiam cum participio loquenter, quasi non prius auditae fuerint variae linguae, quam illi Apostoli su rint locuti. Confirmat praeterea ex illo I. ad serinth. 4. Gratias vo Deo meo , quod o tum vestrum lingva loquar. Quibus verbis Apostolus significat se omnium idi male loqui. Probat insuper ratione: Quia,
inquit, iuxta priorem modum, sequeretur donum linguarum non esse gratiam pratis datam Apostolis, sed dumtaxat audientiabus. His addi potest , quod ad fidem diseseminandam, &Evangelium praedicandum non debebant Apostoli solum ab aliis imtelligi 3 sed debebant praeterea alios interuli gere, nimirum ut eorum objectionibus rei ponderent, dissicultates solverent, necnon 3e dubia amoverent. Haec autem posterior sententia probabialior apparet, licet prior tamen probabilitate non careat. Unde responori posset ad prauatos textus Scripturae pro confirmatione prioris sententiae laudatos, vel non solum Petrum concionatum fuisse his tribus hominum millibus, sed etiam alios Apostolos juxta illud ibidem: Nanna omnes isti, qui loquuntur, Galilaei sunt ρ Sicque fieri
potuisse ut singuli propter varias nationes variis uterentur linguis: Vel eundem S. Petrum non una hora, nec uno loco, sed diversis concionatum fuisse; & ita secundum op portunitatem loci, temporis & n tionis asio, & alio idiomate uti potuisse. Hinc genera Iinguarum nihil aliud sunt, quam Fariatas supernaturaliter infusa , ex curasti possunt varia Hismata, eortim Lerifieationes , quibus illi qui babeant imum metitiam, uti possunt , quoties volunt, is quoties sese isen ore ο : cuius definitionis particula omnis satis apparet ex mox dia his
suid sit interpretatis sermo m.
praebertim Doctoribus ad logos interprotandas scripto vel verbo . Cujus definitionis particulae constant, ex eo quod , ut res runt historici, in exordio nascentis Ecclesiae Spiritus sanctus providerit de quibus. dam viris doctis , qui Interpretes dicebantur ι propterea quod interpretarentur linis guas seregrinas, quibus aliqui Prophetae vaticinabantur in Ecclesia. I super ue Postquam Apostoli conciones habuerant, eorum interpretabantur sermones iis, qui non callebant vel idioma quosuerant usi; vel sensum verborum quae dixerant , ne scilicet ipsimet Apostoli gravioribus dediti , hoc negotio detinerem tur, eoque labore gravaTentur.
167쪽
Dai LIII. Disp. II. An. III. Sect. I.
Denique, hujusmodi Interpretes solabant exponere plabi epistolas scriptas ab Ap solis, & eas in a iud idioma vertere, sicut septuaginta Interpretes in graecum uioma
Petes, ad quid fuerit utilis, vel necessaria praedicta sermonum interpretatio in prumitiva Ecclesia; cum tunc familiare suerit omnibus donum linguarum, qui invisibiliter suscipientes Spiritum sanctum per B ptisma, & Confirmationem, etiam visibili- aer donabantur ejusdcm divini Spiritus cha-sismatibus; maxime vero dono linguarum. I. egimus enim Actuum I9. quod clim Paulus venisset Ephesum , & fidelibus recer Ler conversis manus imposuisset: venit uisitus sataus super eos , es, Aquebantur hu-guis,'mpbetaba t. Iterum cap. 2o. lemmus eunucm Spiritum illapsum fuisse lu-Per omnes gentes congregatas cum Cornelio : Audi ηt enim ins siquentes sinuis,on magar cotes Deum. Re1 ηδεα interpretationem sermonum oris dinatam fuisse ad communem utilitatem fidelium; non enim donum linguarum omnibus erat familiare , ut patet ex his verbis I. ad Cor. I . Nuηquia omnes loq-ntur knovis Id vero, quod profertur ex Actuum Io. I9. solum probat in quibusdam occasonibus simul cum Baptiuno, & Confirmatione fuisse communicatum donum Iinguarum, ut scilicet magis appareret Bapti Gmi virtus, de efficacia, magiique fidei ve
Perea I. cur Apostoli usi fuerint Interpretibus, cum ipsi linguarum dono pol
Ierent , necnon & interpretatione' sermonum. Resert enim S. Irenaeus Iib. . cap. I,
M S. Hieronymus Iib. de Sctiptoribus Ecclesiasticis , S. Petrum usum suisse sincto
Magnσ Interprete, & S.Paulum Tito. Re Mydeo interpretationem sermonum equidem habuisse Apostolos; nihilominus usos laisse interdum ministerio Interpresum, non ad suam propriam utilitatem, sed fidelium 3 postquam enim condio nati fuerant Apostoli, necessum erat , ut aliquis peregrinas voces auditoribus eas non callentibus. notas saceret, uniuscujusque audientium familiari idiomat, utendo: opus etiam, ut profundiora fides mysteria, quae paucioribus verbis expresserant Apostoli, Iussi discursu iis exponerentuT, MOSAPO- solus vocat IdiotaI. .
ritu ian ue , quanam ratione distin euatur interpretatio sermonum a dono
Respondeo interpretationem sermonum supra linguarum donum significare , & importare assistentiam quandam specialem Spiritus sancti pro servanda verborum fideli tate , habenda claritate sententiarum , dea tuendo sermonis interpretandi sensu rnam , ut pluribi conqueritur sanctus Hieronymus, valde dissicile est in versionibus
linguarum peregrinarum obtinere haec omnia, propter varias uniuscuiusque idiommtis proprietates, nec enim iussicit de verbo ad verbum translatio, sed etiam requiis tur certa assecutio sensus. Praetcrea interis pretatio sermonum addit supra donum limguarum , cognitionem profundiorum mysteriorum contentorum in verbis , quam quidem cognitionem S. Paulus saepe designat lato nomine P ophetiae , eamdemque refert cum dono linguarum.
Mares , utriim gratiae gratis datae sint ItuaIes vel actuales. Respodo quasdam earum esse habitu ais Ies, eas scilicet, quae permanenter insunt, jusmodi sunt sapientia , scientia , fides , donum linguarum, & interpretatio sermini: aliae vero sunt actuales, &sunt m tiones, &veluti impressiones instantaneae, de temporales , quae celsame effectu deficiunt , cujusmis sunt gratiae sanitatum . operatio miracularum donum Prophetiae ,& discretio spirituum . Cujus responsionis ratio est; quia habitibus utimur , quando volumus: atqui his gratiis gratis datis non utebantur Sancti ad arbitrium suum , sed tantum quando movebantur a Deo ι i circo preces solebant ad Deum iundere
ut miraculum aliquod v. gr. Operarentur zPri ibus vero gratiis utebantur pro libito, & data occasione, ac Occurrente ut
state publica; igitur priores inhaerent per modum habitus 3 posteriores vero dumtaxat per modum actus.
Nec restri quod Apostolas primae ad C rinth. q. dicat quod spistius Propbetarum Propbetis fulsessi sunt ; nam intelligendum
est quoad enunciationem , dc Iocutionem. dumtaxat eorum , quae ipsis revelata sunt, non vero quoad istam revelationem, quam non pIout volunt accipiunt; unde ibidem
168쪽
De duisine iratiae φratum facientis , is gratiam banitatis, is Medicinae. Ane gratiae divisionem pluribi com- mendat sanctus Augustinus, sed nul- Iibi plenius ac planius quam libro de eo
reptine, ingratia cap. II. ubi cum praece
denti capite demonstrasset Adam per liberum arbitrium stare potuisse si volui Lis set, sequentem sic orditur. quid ergo λri Adam non habuit Dei gratiam p imois vero habuit magnam, sed disparem 3 il-
is te in bonis erat, quae bonitate sui Con- ,, ditoris accelerat Sancti vero in ,, hac vita , ad quos periinet liberationis is haec gratia , in malis sunt : ex quibusti clamant V Dcum, sed libera nos a ma-
, , M. IlIe in illis bonis Christi morte nonis eguis; istos a reatu, de hareditario, SDroprio illius Agni sanguis absolvit. Ilis te non opus habebat eo adjutorio, quod ., implorant isti cum dicunt, Video Miam ,, legem in membris meis, i e. ouoniam in is eis cara concutistit -πιὼι spiritum ,, spiritus adiresus carnem . Atque in tali ,, certamine laborantes , ac periclitantes,
is dari sibi pugnandi vincendique virtutem is per Christi gratiam poscunt : ille vero is nulla tali rixa a seipso adversus seipsumo tentatus atque turbatus, in illo beatiis tudinis Ioco , sua secum pace frueba- ,, tur : Proinde etsi non interim Laetiore,
is nunc veruntamen Potentiore gratia in-
, , digent isti . Et inse. . Nec iRum ergo,, Deus esse voluit fine sua gratia, quam
is reliquit in ejus libero arbitrio 3 quoniam is liberum arbitrium ad malum susscit :is ad bonum autem nihil , nisi adjuveturis omnipotenti bono: quod adjutorium is si homo ille per liberum non deseruisis set arbitrium, simper esset bonus : sedis deseruit, & desertus est . Tale quippe
is erat adjutorium, quod desereret cum M vellet, de in quo permaneret si vellet, non quo fieret ut vellet.., Haec prima est gratia quae data est priis mo Adam : sed haec PMentur est in se- is Cundo Adam : Prima est enim qua fitis ut habeat homo jussit iam si velit . Sera Cunda ergo plus potest , qua etiam fitis ut velit , & tantum velit tant que arti dore diligat. ut carnis voluntatem con-
' traria concupiscentem voluntate spiritiis vincat . Nec illa quidem parva erat, qua dcmonstrata est etiam potentia liberi ar- is bitrii, quoniam sic adiuvabatur ut sine is hoc adjutorio in bono non maneret, is
sed hoc adjutorium si vellet desereret: is Haec autem tanto Μέον est , ut parum risi homini per illam reparare perditam is libertatem, parum sit denique non posse risine illa vel apprehendere Donum, Vel ,. permanere in Dono si velit, nisi etiam nefficiatur ut velit. is Tunc ergo dederat Deus bonam v is Iuniatcm 3 in illa quippe eum fecerat, ,, rectum . Dederat & adjutorium , sine is quo in ea permanere non Posset si vel- is let, ut autem vellet in eius libero reli- is ruit arbitrio; posset autem permanere, Mi vellet quia non deerat adIutorium, is
per quod posset, & sine quo non pos-
set perseveranter bonum tenere quod vel-
let : sed quia noluit permanere , profe- ricto eius culpa est , cujus meritum suis Asiti si permanere voluisset, sicut sece- ,, runt Angeli sancti, qui cadentibus aliis is per liberum arbitrium steterunt ips, &
hujus mansionis debitam mercedem re- cipere meruerunt 3 tantam scilicet bea- is titudinis plenitudinem , qua eis certis- issimum si semper se in illa esse man- ,,
Si autem hoe adjutorium vel ameis, is vel bomisi , quam primum facti sunt, is
defuisset: quoniam non talis natura fa- Deta erat, ut sine divino adjutorio posset is manere ubi vellet, non utique sua cul- ispa cecidissent: adjutorium quippe de- is suisset, sine quo manere non possent . ,, Nunc autem quibus deest tale adjuto- rium, jam rinna peccati est 3 quibus au- ,, tem datur , secundum gratiam datur , is non secundiim debitum , & tanto am- Dplius datur per Iesiam Christum Domi- num nostrum, quibus id dare Deo pla- iscuit, ut non solum adsit , sine quo si
permanere non possumus etiam si ve- Alimus 3 vertam etiam tantum ac tale sit is
Est quippe in nobis hane Dei gratiam is
in bono recipiendo , Ze perseveranter istenendo, non solum posse, quod volu- mus, vertam etiam velle, quod possumus. is Quod non fuit in homine primo unum ,, enim horum in illo fuit, alterum non is suit: namque, ut reciperet bonum, gra- is
169쪽
ὼ tia non egebat , quia nondum perdiderat sis ut autem in ea permaneret, egebat adjuri torio gratiae, sine quo id omnino non posse set, & acceperat' posse si vellet, sed nonia habuit velle, quod posset; nam si habui Dis set, perseverasset; posset enim persever ,, re etiam si vellet, ut nollet de libero de. M scendit arbitrio, quod tunc ita liberum is erat, ut bene velle posset, &mala: quidis autem erit liberius libero arbitrio, quan- , , do non poterit servire peccato, quae su- ,, tura erat, & homini sicut sacta est , &,, Angelis sanctis merces meriti nunc auia is tem per peccatum perdito bono merito, is in his, qui liberantur factum est donum
,, Pratiae, qnae merces meriti sutura erat.
συνdit capite sequenti. - Ipsa adjutoria distinguenda sunt. Aliud ,, est adiutoriunt, α νο aliquid non sit: ,, 8c aliud est adjutorium quo aliquid fit:
is nam sine alimentis non possumus vive- ,, re , nec tamen cum asseruerint alimen- ta, eis fit ut vivat, qui mori voluerit: ,, Ergo adiutorium alimentorum est, sine,, quo non fit, non quo fit, ut vivamus: atis vero beatitudo , quam non habet hcis mo, cum data fuerit, continuo se a ., tus. Adjutorium est enim non solumis see quo non fit, verum etiam quo fitis propter quod datur . Qua propter hocis adjutorium, & quo fit est, & sine quo ,, non fit 3 quia & u data fueris homini Na ,, titudo continuo si beatus , & s datari nunquam fuerit nunquam erit. Alimen is in vero non consequenter faciunt , ut
is homo vivat, sed tamen sine illis non po-
ri Primo itaque homini qui in eo b
M no, quo laetus fuerat rectus, acceperatis posse non peccare, posse non mori, pos. ,, se ipsum bonum non deserere datum is est aὸjutorium perseverantiae , non quo is fieret ut perseveraret , sed sine quo per se liberum arbitrium perseverare non posi,, set . Nunc vero Sanctis in regnum Deiri per gratiam Dei praedesinatis, non tanis tum tale adjutorium perseverantiae datur; is sed tale, ut eis ipsa Per erantia doneri tur, non solum ut sine isto dono peris severantes em non posti ni, vertam et- is iam, ut per hoc donum nonnisi persos, verantes sint. Post plura. Ut ergo non acciperet hoc donum
is Dei, id est, in bono persevcrantiam priis mus homo, sed Hucyciore in ejus re-
linqueretur arbitrio, tales habebat vires , ejus voluntas, quae sine ullo fuerat in ' stituta peccato , & nihil ex seipsa con- oeupiscentialiter resistebat, ut digne tan- istae bonitati, & bene vivendi Gilitati, is perseverandi committeretur liberum arsi- is trium: ino quidem praesciente quid esset is iacturus injuste 3 praesciente tamen, non ,, ad hoc cogente; sed simul sciente, quid ,, de illo faceret juste. Nunc vero postea quam est illa magna peccati merito amis- is si libertas, etiam majoribus donis aὲj is
vanda remansit infirmitas. PIacuit enim is Deo, quo maxime humanae superbiam ,, praesumptionis extingueret , ut noni ririetur omnis caro coram 'so; id est, om- nis homo . Unde autem non orietur is caro coram ipso, nisi de meritis suis, is
quae quidem potuit habere, sed perdidit, is hoc est , per liberum arbitrium propter ,, quod non restat liberandis , nisi gratia is liberantis Θ D in . Oui eis non Ium is dat adjutorium , quale primo homini ridedit, sine quo perseverare non possunt si velint : sed in eis operatur etiam & is
velle: ut quoniam non Perseverabunt, is
nisi & possint, de velint, perseveran di eis possibilitas , & voluntas divinae ,, gratiae largitate donetur: tantum quippe is Spiritu sancto accenditur voluntas eo- ,, rum , ut ideo possint, quia sic volunt, ,, ideo sic velint, quia Deus operatur, ut is
Nam si in tanta infirmitate vitae hu- ,, jus , in qua tamen infirmitate propter ,, elationem reῖrimendam perfici virtutem is oportebat, ipsis relinqueretur voluntas ,, sua, ut in adjutorio Dei, line quo per- .,
severare non possent, manerent, si vel- ,, lent, nec Deus in eis Operaretur, ut vel- ,, lent , inter tot , & tantas tentationes ,,
infirmate sua voluntas ipsa succumberet, is de ideo perseverare non possent , quia is deficientes infirmitate, nec vellent, aut is non ita vellent infirmitate voluntatis, is ut posscnt. MSubventum est ergo infirmitati volum istatis humanae, ut divina gratia indecli- Mnabiliter ageretur: de ideo quamvis in-
nrma, non tamen deficeret, neque ad- is versitate aliqua vinceretur . Ita factum ,,
est , ut voluntas hominis invalida , & is imbecilla, in bono adhuc parvo perse- is
vcraret per virtutem Dei, cum, ZEvo- is
luntas primi hominis sinus, di sana in ,,
170쪽
is bono ampliore non perseveraverit, ha- ,, hens virtutem Iitreri arbitrii: quamvisis non de futuro adjutorio Dei, sme quo is non posset perseverare si vellet 3 non ta- men tali, quo in illa Deus operaretur, ,, ut vellet. Fortissimo quippe dimisit , at- is que permist facere, quod vellet; infir- is mis servavit, ut ipso donante , & in- ,, victissime, quod bonum est, vellem, &- hoc deserere invictissime nollent . Hres. au lims: quae paulo Ion iis exscribem da duxi, ut inde appareat, quae fuerit sancti Dolioris senuina mens de utrilisque gratiae, sanitatis videlicet, & medicinalis diseserentia , quam apertius infra declarabimus 3 Sed prius ex hac abundantissima messe quaedam veritatis segetes colligendae sunt, de quibus inter Catholicos, atque
EX his igitur sequitur primὸ gratiam
Adamo in statu innocentiae fuisse necessariam, ut constat ex verbis S. Augustini
numero I. supra laudatis. Hinc in Enchiridio capite Ioo. de primo hominis statu Ioquens pronuntiat in hunc modum. suam vis sine gratia πω tune ullum mertium esse potuisset, 'quis eis pereatum in 'o libero ambitrio erat constitutum; non tamen iustitiae con
tisiparione immutabilir boni divinum a ut rium praeberetur . Et capite sequenti: FDerta factus est ismo rectus , ut e , manere in ea rectisMixe posset non sine divino adjutorio.
Ipsi subscribunt ejus discipuli , maxime
1. Prosper Capite I 8. contra Collatorem, Fulgentius de Incarnatione, & gratia, capite II.
Dires: S. Augustinus diserte pronuntiat Adamum per naturae, de liberi arbitrii vires potuisse in bono perseverare, subindeque ad id opus non habebat gratia. Iri iratur antecedens ex libro de correptione,& gratia capite IO. ubi asserit Adamum potuisse per. liberum arbitrium stare. Sicut ferarum angeli sancti, qui eademias atiis per liberum arbitrium , steteruat ipsi. Et capitestquenti dixerat: Dederat adiunxium , fine quo permanere non posset fi velut ; ut autem vellet, in eisi re vit libero arbitrio . Hinc
praeclara illa sententia libri de bono per-
severantiae. svi mη inferiare in textatisnem, inquit, non discedit a Deo: non est Me -- uino in viribus sileri arbitrii, qualas nune sunt ι infuerat bomini antequam caderet, quo tamen libertaris volastatis in illius primae com dirimis erasantia quantum valuerit apparuit
Resimnaeo S. Augustinum longe aliter in
his , & similibus sententiis usurpare verba illa, Naturae , naturaliter, liberum arbitrium, quam a nobis accipi solent. Etenim pervaturam intelligit habituales omnes dotes, . quas primus homo a Deo acceptas in posteros una cum humanitate transfudisset per generationem. Sicut enim ab illa nativitate, qua jam nascimur, dicimur ab Apostolo natina filii irae, ita quod natura nomen originaIem culpam significet, & complectaturo se ab illa nativitate qua si Adamus non peccasset omnes ejus exemelo Filii Dei, & sanisti nascerentur; unde ita
natura nomen sumit, ut ipsam quoque la ctificantem gratiam comprehendat. Ita plu-
tibi sese explicat ipsemet S. Augustinus
nam libro I. Retram tionum capite IS. Propriὶ natura dieitur, inquit, in qua Mevitisereati sumas. Et libro E. de libero arbitrio
capite Io. disputans cum Manichaeis, ait: si etiam ipsam naturam aliter dirimus, cum proprie loquimur , naturam bomisis, in qua
primum in suo genere inculpabilis factus est: aliter istam , in qua ex L 3 damnati tarna,
b, mortales, is, ignari, earni subri i nascimur : iuxta quem modum dicit Amst s :fuimus enim 6, nos naturatiter fihi Dae . Hinc Epistola ro7. ait: Naturam ipsam pradidit in semetio primus Adam. Ad quae verba respiciens Concilium Arauscanum Orione 2 I. amrmat naturam per Adam ese perditam. Sic denique naturalem possibilitatem appellat Coelestinus Epistola ad Episcopos Galliae capite quae voluntatem sine vitio, de habituali gratia ornatam dein signat, dum ait. In praevaricatione adae ominnes bomines naturalem possibilitatem , is, innocenti perdidisse.
Simili plane sensu Iibertatis, & liberi
arbitrii nomina usurpavit S. Ai ustinus de natura innocente sermonem iaciens , ut constat tum ex citatis verbis in objectione o tum pariter ex Epistola Io . ubi ait: Liberum arbitrium ad diligendum Deum mi peccati granditate pressi nus 3 Et sermone a. de verbis Apostoli de primo homine, ait: Μagnas liberi arbitrii vires , bomo tam eon-