장음표시 사용
191쪽
18 Traist. III. Disp. II. Art. III. Sect. III.
bus verbis significat gratiam praevenientem eam appellari, quae voluntatem humanam ad quodlibet opus bonum faciendum praevenit, & excitat. Sumitur etiam gratia praeveniens, & subsequens respective ad seipsam, ita ut gratia praeveniens iit prima gratia, qua ad bonum excitamur: subsequens vero quaelibet gratia , quae primam illam sequitur . Sic utramque gratiam sumpsit S. Augustinus , Iib. de natura, & gratia, cap. RI. vel 32. Misericordia ejus, inquit , praevenit nos :is praevenit autem ut sanemur , quia haec subsequitur, ut etiam sinati vegetemur: M PraeveniL ut vocemur , subsequitur utri glorificemur: praevenit ut pie vivamus, ,, subsequitur ut cum illo Iemper viva-M mus. Hinc nonnulli colligunt quinque ,, esse effectus gratiae: Primus est ut animaia sanetur ab infirmitate di secundus ut bonum velit et tertius ut bonum quod vultemcaciter operetur: quartus ut in bono Perseveret: quintus ut sceliciter ad gloriam aeternam perveniat. Hinc sanetus Bernardus lib. cle diligendo Deo ipsum alloquens, dicit: me valde mirum quia nemo te qν rere valet, os qui prius immerit . His ei. tur inveniri ut quaeraris , quaeri ut inveniaris s mira enim quaeri, is, inveniri, sed non praeveniri. Petes utrum gratia habitualis, an a tua
Iis hic dividatur. Respondeo hanc divisionem extendi posse
ad gratiam habitualem , quatenus praeveniens, & subsequens conliderantur respe-
bive ad se ipsas , ita ut gratia habitualis Irima dicatur praeveniens respectu secunae; & secunda subsequens respectu ipsius primae. Secunia, in quantum gratiae fabitualis unius eiusdemque varii sunt effectus, nimirum reddere hominem gratum Deo , ct constituere illum potentem ad actus meritorios eliciendos: ita ut praeveniens dica-ltur in quantum hominem gratum Deo c8nstituit; & subsequens inquantum dat illi
virtutem ad meritorie operandum . Tertia,
respective ad gloriam , gratia habitualis , quae est in via, dici potest praeveniens, &gratia sabitualis quae manet in patria, potest subsequens appellari : propric tamen hic pratia actualis dividitur propter rationes in superiori Paragrantio assignatas . Petes a. An illa divitio sit adaequata .R6ροηδεο primo , si gratia praeveniens ,& subsequens considerentur respective ad seipsas, divisionem supra dictam ada qu tam esse ι quia quaelibet actualis gratia , vel est illa prima gratia, qua Deus animam illuminat pieque assicit ι vel est gratia , quae istam gratiam consequitur. Respondea secundo quod si spectetur gratiatum praeveniens , tum subsequens , prout utraque distin3uitur a gratia Comitante voluntatem, divisio gratiae in praevenientem, de subsequentem non est adaequata 3 nam praeter illas admittenda est etiam gratia concomitans, quae voluntatem jam divina gratia Praeventam adjuvat , ut opus impleat.
s. III. Do dissura Gratis in Excitantem,
Iviso haec fundamentum habet in Scri- rtura sacra. Sic Apoc. 3. Ego sto ad tum , pulsa , si quir audierit vocem
meam , aperuerit misi 1anuam , intrabo ad illum, On euerabo cum illa , i e meis eum. Ephesa. Surge qui dormit, exurgea mortuis, illuminabit te Cbristus. Et Psal. I 18. Afuva me,insalvus ero. In Concilio Tridentino ses L. f. cap. s. Ut qui πρυ- cara a Deo aversi erant, per e,3 excitantem atque afuvantem gratiam ad convertendum se disponantur . Idem habet c.6. Item in orationibus Ecclesa; actious nostras quaesumus
Domine asi raηri praeieni, in adJuvana prosequere ; hanc gratiae divisionem similiter
commendat S. Augustinus lib.a. de peccatorum meritis cap. 18. avia ad Deum nos convertimus, inquit, nisi ipsis excitante , O aluvante non possumus . Hinc gratia enitans apud S. Augustinum ea est, quae peccatorem excitat ut surgat, vel ab infidelitate, vcl a peccato mortali, ut mutetur de malo in bonum, vel justum non operantem, ut ad opus bonum sese accingat . Adruvaus vero ea est quae voluntatem jam conversam , & ad bonum opus paratam adjuvat ad volendum , & faciendum . Quod luculenter declarat sanctus Fulgentius, lib.2. de veritate praedestinati nis: Praevenit, inquit , misericoraeia liberum seminis arbitrium, dum in nondum bene v lente 'a operatur exordium Mna voluntatis ἔμb equitur dum bene volenti subministrat auxilium, ut bene operando perveniat ad bonae voluntatis agedum .
192쪽
De Gratia operante, & cooperante. I s
Cuapropter in mente S. Augustini , & 'ejus Discipulorum, nihiI est discriminis inter gratiam excitantem, & praevenientem,
adiuvantem, & subsequentem , nisi penes diversa ossicia ι ita quod eadem gratia ut
praevenit voluntatem dicatur etiam excitans: ut eandem adjuvat ad opus, etiam adjuvans appelletur . Unde S. Augustinus in Psal. 32. Non ego propria exsurrexi ad te v laniate: sed tu ad me excitandum venisti nam mi micordis ejus praeveniet me. Et lib. de libero arbitrio c. 17. has omnes gratias simul complectitur, dicens: Ut ergo velimus, mensiis operatur ἰ eum autem --us , 6, Missimus ut faciamur , nobiscum eo eratur .
Quod etiam probat ex illo ad Phili p. a. Mut es qui operatur in πολι velis, is periscere, pro bona voluntate sua . Quaeres , an gratia meitans etiam oti dimisi in congruam, Ox non
nulli Recentiores adstipulantur . Uerum reclamant caeteri Thcologi , eamque
sententiam Catholicis Doctoribus indignam absolute pronunciant. Primὀ, quia Deum crudelem esse: Praeterea ipsum peccatoribus illudentem. Denique in Scripturis sieris fallentem denuntiat. Primum patet, quia aperia videtur crudelitas aeternos minari, & inferre cruciatus his qui non convertuntur, in quorum tamen potestate non fuit illa conversici , uir te qui congruas gratias non habuerint; siquidem per gratias congruas intelligit Vacquin ouas Deus ea in occasione, eoque in
pore largitur, quando novit hominem eis consensurum: secus vero de gratiis incongruis, quae eadem opportunitate, & homunis dispositiqne non conseruntur: Igitur il-Ia sententia in Dei bonitatem, & paternam clementiam justu ac suaviter omnia disponentem, apertὰ pugnat .seeundum etiam ostenditur, quia variis sacrae Scriptiirae textibus constat Deum omnes vocare ad renitentiam, velle omnes h mines salvos fieri, dcc. quod sane prorsus illusorium esset, si ruus non conferret gra iam congruam, per quam dumtaxat homunes converti pisent, & salvari. Tertium denique patet; nam Scriptura sacra Deum introducit Israclitas, & in eorum
Fcrsona omnes Praevaricatorea alloquent iis verbis Isaiae; suid ultra debui Derae viane e meae, πω stet 8 Quaero enim an illis collata fuerit gratia congrua necne λ Si colis lata fuit, quomodo non sunt conversi , cum ὀratia congrua semper sortiatur effectum pli collata non fuit, certe non fecit Deus vineae suae quidquid debuit; nec juste de illorum perduellione conquereretur nam rein
ponere possent quod si dedisset illis gratiam
congruam , sicut & aliis , procul dubio credidissent, & renitentiam egissent. Hi adde quod gratia non congrua , non mereatur sortiri gratiae nomen; quaenam est enim illa gratia , quae nullum habet essectum, nullum favorem praebet quaeve s lum ad id conceditur , ut homines magis reos constituat λ I vin repugnat ista gratia communi sententiae Patrum , qui carentiam effectus conversionis refundunt in solam pravam voluntatem peccatoris, juxta illud Osee i Perdicia tua ex te Israel. Docent insuper Deum sincerissime nobiscum uere ,& omnibus offerre gratiam, qua Possumus,& deberemus converti : hocque illustrant exemplo istis ex aequo homines illuminantis . Ita praesertim Origenes lib. i. Periarchon cap. I. Grysistamus homilia I. in I. cap. Joannis, Tbeodaretus qu. I a. in Exodum. Igitur asserendum est nullam esse gratiam incongruam: sed omnem plane gratiam excitantem esse congruentissimam ex
parte Dei, & ex ejus intentione, quia ea
ratione nos vocat semper ut consentiamus,& vocat modo congruentiori, quo retest. Stat enim ad ostium, & pulsat, omniumque quasi expectat , de explorat ingenia ,
temperamentum, mores, & propensiones,
ut juxta varias uniuscujusque nostrum dispositiones , & assectiones, etiam variam gratiam largiatur , qua, si velimus, possimus in ipsum converti. Contingit tamen
plerumque, ut contra Omnes. modos gratiae vocantis etiam congruissimae mens obdurescat, ut patet in Iudaeis , quibuscum
Christus Dominus tandiu conversatus est, missus quippe potissimum fuerat ad oves quae perierant domus Israel; nihilominus fuerunt rebelles lumini , de Spiritui sancto restiterunt .
Objicit VasqueΣ nonnullas S. Augustini sententias, maxime vero id quod sanctissimus Doctor habet ii, ad Simplicianum
quaest. a. ubi loquens de gratia comma, sic ait: Aa fartὶ Hi qui Me modo vocata none semia i , ωσι alio modo vocati accommori
193쪽
186 Trin. III. Disp. II. Art. III. Sect. III.
δενε - ηtatem Dei λ-ut Hud odium β, multi vocati, pauci electi, ut quamvis multιxara modo -ara fit, tamen quia non omnestina modo lecti sunt , siti soti vocationem sta uantur, qui ei capiendae reperitimur idonei. Herum est quia multi vocati , pauci vero electi s illa enim eisi, qui caetruenter Eo
si di illi autem qui non e gruebant, neque comtemperabaηιὼν vocasioni, non electi , quia non sequuti quamvis vocati. Et infra: Iaare et fimultas vocet , eorum tamen moretuν , quos sta vocat quomodo eis vorari aptum est ut sequantur Et iterum: Cuius autem miseretur, sis eam vocat quomodo scit ei muruere , ut vocantem non respuat . IIa s. Mor . Haec sunt piςcipua testimonia quae proseri Vas-queZ, pro asseremia gratia congrua . Pro gratia autem non murua proserri
possunt quae paulo infra ibidem dicit S. Augustinus: auare si vellet, inquit, etiam
ipsaeum miserere, poli ita vorare , quomodo suis aptum esset, ut is, moverentis , in- res ereηt , O, sequerentur. Et tonge insta rmc dicet ahquis , Cin ergo Ebaa non sic es meatus, ua vel e obedire λ Post multa respondendo subjungit: suis α-leat disere defuisse Deo madum vocanae . qu. etiam Elisu ad eam fuem mentem applicaret, voLmatemque
visa poena fit iDa duritia λ Cum enim Deus deserat, non Ac vocaη- , quomodo ad fidem -veri potes quis etiam δε vicat modum quo
ti de uisseὸ Tandem concludit, non defuis. se , attamen ipsum modum denegasse Esau: quia cui vult miser αν, in quem vult indurat : neque propterea esse iniquitatem apud Deum . Quis autem non videat, ii uu ,
iniquitatis argui neminem posse , qui quod sibi detretur exegerit , nec eum certe qui quod ei debetur donare voIuerit λ Quibus significat non injuste quibusdam den sari
gratiam Congxuam, quia omnes ejus indigni sumus ratione peccati originalis . Respondeo I. S. Rugustinum praefatis ver- his, quaestionem non tam definire , quam ventilare ἔ quippe nil resolutorie , & amrmative prostri . Respondea 2. illum valde obscure loqui, nec ibidem videtur agere de gratia vocante interna, de qua sermonem instituimus:
sed de ratana: Hamus eam, inquit, M. Faliter demonstratis iisdem rebus , via Agη camibus ad erumdum moveri . Hinc profert miracuIa quae post resurrectionem christus patravit, quibus alii crediderunt, alii non : prostri & cicatrices quibus disciapulum infideIem, vel saltem in fide titubantem ad fidem reduxit 3 quae omnia ut
apparet, non tam ad internam, quam aflcxternam gratiam pertinentia
Respondeo S- Augustinum ibidem, via deri refundere non congruitatem gratiae , otius in obstinationem mentis , & deseum voluntatis , quam in Deum ipsum 3 Multi vo ei, inquit, pavet verὸ electi : utrique illi qui vocotem non contem retini. sed credendo sequuti sunt. Et infra: Non elis , quia non sequari . Et iterum : Noluit ergo au , Θ, non cucurrit, sed b, fi m διώ P, ea reisset, Dei ad istoris pervenisset, quiei etiam velis , im currere praestaret voca do, nil vocatione coaetempta reprobus fieret . Quibus verbis aperte innificat desectum conversionis, & salutis , non gratiae ines ficacitati . sed volantatis rebellioni esse
Hs addo non esse iudicaniam de intemtione aliculus Authoris, ex aIiqua part --
la illius disrinae r sed ejus mens spem da est praecipue ex aliis locis , in quibus
ditauitatem , Ac quaestionem expresin re ctat: Certum est autem S Augustinum aliud alibi sentire; maxime lib. I a. de Civitate Dei capin ubi ita loquitur: si enim Miqui aequalitere assem in ammo, es, eurpare videant unius corporis piacbritudinem , qua visa unus eomum ad illacite fruendum moveatuν , in v luntate pudica alire perseveret, quid putas esse eausam λ Deinde Proseri varias causis , quas varii possent afferre, contra quos ta men conchidit: suid aliud apparet, nisi ιμ-m voluisse, alium nolui e a eastuare isco νeὸ Et lib. de praedestinatione Sanctorum sermonem iaciens de Pharaone, & Nabuchodonosore , quorum fines divel si fuerunt , ita loquitur e suantum ad naturam, ambo bomines erant 3 quantum ad condisi nem , ambo Reges erant i quantam ad cat sam, ambo W'lum Dei captivum persequem res quantum ad poenam , ambo fugelus Dei clamemre. admonitr: quid euo secis fines e rom esse diseνίον, visi quia unus manum Dei sentiens in recordatione momiae infirmitatιs ingemuit 3 alter liero contra misericorissimam bonita em pugnavit arbitris ρ Quibus verbis indicat b. Augustinui auxilia tui ac
194쪽
omnino paria ex parte Dei: & diversitatem finium harum rerum esse repetendam ex eorumdem libertate.
O mi m praesens gratiae distributio
gravissimae non ita pridem inter D ciores Catholicos divisionis ac disputatio. nis fomes, & seminarium fuerit 3 nihilomi. nus , quoniam imperante ventis Christo Domino per Ecclesiae Praesules , sedata est haec tempestas, & facta per universam E
cIesiam tranquillitas magna: idcirco dumtaxat res nobis erit adversus ipsius Ecclesiae listas insensissimos Calvinistas , quo. rum antesignanus prςsentem gratiae divisionem non irridet solum , sed acerrita impugnat. Nam lib., Insiit. cap.3. num. II. cum dixisset, voluntatem nostram moveri a Deo: Nos qualiter , inquit, malvis sontis eduom est , traduum , ut re rae postea H in aris momni Dei aut G Nerare , aut
repuηare : sed illam ess citer metendo: sub. dit insolentissime. Mud ergo toties . Cue sommo repetitum repudiari necesse est i suem
reabit volentem trabita quo in uar Dominum porrecta tantum manu expectMe , an suo auxilio iuvari allubescat . Igitur adve iis hunc vesanum SS. Ilatrum oblocutorem, & Catholicae doctiinae detrectatorem , nobis ru- nandum erit in sequentibus demon-Itrandumque Primo , quid signiscet gratiae lassicientis nomen , quaeve sit illius ener-nia: Secundo, quod illa gratia necessario ae admittenda : Tertio , quod omnibus adultis conseratur: Quarto denique , quod ipsis etiam parvulis ante adultam aetatem ex hac vita migrantibus non denegetur auxilium lassiciens ad salutem. g. I.
Ivid D Gratia sinetres , qui xe - mira significetur . NE propter vocis ambiguitatem sat ae
quivocatio , aut hallucinatio, advertendum est Gratiam Sufficientem, vel generatim , Vel speciatim posse accipi. Generatim quidem sumpta , dicitur auxilium Praeter naturae debitum divinitus concessum, conserens potentiam agoedi superonaturaliter quom ocumque 3 hoc est, declinabiliter, vel indeclinabiliter ι quo se su etiam gratia efficax dicitur sufficiens a.
ad Cor. 12. Aseu tibi s Paule 3 gratia
mea. Quidquid enim est efficax , censetur etiam sufficiens; quia non potest causa eLficienter operari, nisi sit sufficiens ad operandum eo modo quo causa est. vertatim
vero gratia sufficiens , prout ab efficacidistinguitur , recte definitur ex Concilio
Tridentino Sess s. Can.4. Interna motio, is excitatio a Deo immisis , evi liberum arbia
trium potest dissentire si velit.
Conveniunt autem gratia sufficiens, &Efficax, quod utraque non solum det pos
se agere, de conserat potestatem ad operam dum , sed etiam ordinentur ad ipsam operationem ex intentione Dei: non enim probare possum, id quod quidam affirmant φnempe gratiam sussicientem ordinari dumtaxat ad potentiam operandi , non autem ad operationem ipsam, ut sentire videtur Bellarminus lib. r. de gratia , Be Iibero a bitrio c. II. Enim vela gratia sussciens in
eo convenit cum efficaci, quod utraque ordinetur ad actum I ab ea vero discrepat , quod efficax semper habeat annexum sita
consensum voluntatis, sufficiens vero plerumque non soritatur effectum : quod utique non provenit ex aliquo desectu virtutis , sed praesertim ex reluctatione. dc negligentia voluntatis, ut Colligitur ex Concilio Ti id. sessio. Can. II. ubi legimus et Deus impossidiua inu μbet, sed taberiis monet, facere quia puFr , is perere quod non pos , b, ad iuvat ut pess . cauibus verbis Concilium statuit hominem excitatum moveri a Deo, ut faciat quod possit, hoc est , ut potentiam quam nabet bene operandi , per
gratiam sufficientem reducat ad opus: Igitur Concilium censet gratiam susticientem non tantum ordinari ad potentiam opera di, sed etiam ad operationem Usam . Suffragantur etiam rationes . rimis, quia omnis forma activa constituens potentiam in actu primo respicit immediate actum s cundum, ad quem ordinat potentiam quam
perficit: sed gratia sufficiens est forma supernaturalis activa constituens nostram voluntatem, nostrumque intellectum in actu primo: ergo immediate respicit actum secundum ad quem illas facultates ordinat: igitur gratia sufficiens non modo potentiam op randi , sed etiam Operationem respicit.
195쪽
Demis, Illud communi consensu cens tur sufficiens quod excludit necessitatem cujuscumque alterius: erno gratia ut verest lassiciens, debet excludere necessitatem alterius auxilii ad actum eliciendum. Denique, Deus non praecipit, neque exi- sit a nobis solum posse bene operari, quoties sua gratia praeveniente nos excitat: sed praecipit, & exigit bene Operari de facto: igitur omnis gratia excitans , quaecumque
illa sit, datur a Deo, ut de facto bene operemur si velimus . Unde homini habenti gratiam sufficientem , nihil plane deest ex Parte principii atavi seu gratiae , sed tantum, ut diximus, ex parte reductionis principii activi ad actum ι reductio autem illa fit per consensum liberi arbitrii : concludendum est igitur gratiam lassicientem eam esse quae comeri & -sse, & operari si
velimus: nam nulla eit quae conferat tantum poste, & non operari, alias non esset sufficiens, imo nec gratia, utpote cum foret frustraneum auxilium , si ad operationem ipsam non ordinaretur. Dices. S. Augustinus lib. de Praedestinat. Sanctorum cap. I s. ait: neat enim Deus με- destiηami multorruisi suos, ut eos faciat mem-hra praedestinati virici silii sui, non ea voeati ne, qua vocati sunt, qui noluerunt vexire ad nuptias: illa ecine voratione , D, Iudaei v
eati sunt, quisus circlus crueifixus scanda. Ium cst , is, Geates quibus Gristus eruet ussultitia est sed ea vocatisne praedestinatos vo- eat , quam distinxit Apostolus , usicens , ipsis meatis Iu deis, on Graeci3 praedicare sa Dei Birtutem, O, Dei sapientiam ; Ae enim ait ,
ipsis autem vocatis : ut illos ostenderet non meator, sciens esse quamdam certam vorati nem eorum , quι see Him mminum meati sunt. Quibus verbis S. Augustinus duplicem videtur distinguere vocationem, unam qua vocantur praedestinati , quae non solum ad potentiam , sed & ad actum ordinatur 3 eaque ex se est effinx : alteram vero qua vocantur reprobi , quae ex se quidem est susticiens , sed non efficax : igitur censet gratiam lassicientem ex se non habere energiam , & conserre virtutem
ad opus . Nega consequentiam : Licci enim vocatis secundum propositum Deus conferat gratiam quamdam excitantem, specialem , &singularem, quia praevidet eos gratiae consensuros, re vocationi non defuturos, quos autem tales futuros praevidet , ardentius
amat, & majoribus auxiliis prosequitur
inde tamen non sequitur , quod caeteris tantum conserat gratiam inefficacem , lenon conὀruam. res adde quod etiam sunt
aliqui eximie praedestinati , quibus datur vocatio specialis, ut Apostolis , maxi Sanctis Paulo, Mathiae, &c. Ut autem res ipsa pateat evidentius, &exactius declaretur, Observandum est quod clim dicitur, auxilium suffriens dari bomisi, ut possit operari, duo ibi sunt distinguenda. Unum est, id videlicet quod formaliter datur per auxilium: aliud vero, id quod est quasi terminus seu finis talis auxilii. Quod sormaliter datur per auxilium sufficiens , est posse: terminus autem seu finis prister quem datur, est velle seu perficere . Cum ergo dicitur auxilium suseiens dari ps ter , illa assertio vel est de formali essectu
auxilii 3 datur enim ut hominem constituat simpliciter potentem ad volendum ι vel de fine propter quem datur: si autem intelligatur de fine, seu termino, propter quem datur, haec expressio est falli ι nam potentia non datur propter posse tanquam pro picr ultimum terminum , sed propter operari: sic ergo auxilium sufficiens non solii mest ad poste, sed etiam ad operari : & ideo ut revera sit sussciens, non tantum debet dare suffcientiam ad posse, sed etiam ad operaris ideo non potest dari primum sine secundo ; nam potentia non potest smplf-
citer aliquem constituere Dotentem in aliquo genere, nisi in illo sit ad ipsum sus-ficiens. Neque S. Augustinus in eo sen distinxit inter auxilium ad posse, & ad veIle , quod unum est sussciens ad actum, &non aliud: sed quod unum habeat actum conjunctum, & non aliud . Potest autem esse sufficiens ad actum, & non habere illum conjunctum ob libertatem operantis. Confirmatur haec doctrina per S. Augustinum libro de Correptione, & Gratia cap. 1 a. ubi distinguit duplex adjutorium, unum iu ciens, de aliud desciens: sufficiens tamen indicat non dari dumtaxat propter ρο- tentiam operandi, sed etiam propter operationem ι modo scilicet accedat consensus nostrae voluntatis; ait enim : Aliud es ad-1utorium Me quo aliquid non si quibus significat in1utorium sufficiens ) aliud est ac utorium , quo aliquid si quibus denotat adiutolium cnicax , seu emciens nam
me alimentis ron posvmvs Dιzere , nec tamen eam adfuerint tamenta, si, ut qui
196쪽
mori volueris virat 3 ergo adgutorium alimentorum s sine quo non si ut vivamus. Quibus verbis S. Augustinus declarat arati sufficienti nihil prorsus deesse, quo neri possiit
bonum, praeter consensiam voluntatis, qui non complet ectuidem virtutem activam ejusdem voluntatis, sed reducendo illam adactum, inde fit ut bene operemur. Itaque gratia sufficiens datur a Deo ad posse operari de faelo tamquam ad terminum , &finem , quo fine si frustratur , id non in Dei intentionem, sed in nostrae voluntatis vecordiam , & perduellionem reserendum est. Unde quod gratia sufficiens interdum non producat effectum , non est sterilitatis innatae, sed voluntatis perversae. s. II. Datur Gratia sussisiens, evi bumana
Ρ R' tWr r. haec a stertio illis omnibus
Scripturae, Conciliorum, & sanctorumi atrum oraculis, quibus in superiori Secti ne probatum est , gratiam medicinalem a gratia sanitatis in eo non discrepare, quod - ut volunt haeretici haec liberam omnimode sineret voluntatem hominis innocentis ; illa vero hominis lapsi voluntatem ita necessario rapiat, de impellat, ut ei nullatenus possit reluctari . Verum quoniam haeretici haec sacra praesidia suis cavillationibus , de falsis ii terpretationibus ac re ponsis , nobis elevare tentant, hinc placet aliquos eorum sacrorum textus hic repetere , una cum erroneis adversariorum
replicis, & illarum praeclusionibus . Ne autem longior sim, omissis variis textibus qui proserri possent ex veteri Testament , unum aut alterum dumtaxat ex novo
Primus textus in Matth. II. V. 2o. 2I.
Tune eurpis exprobrare civitatibus in quibus factae sunt plurimae virtutes eiur , quia non essent paenitentiam . in tu i Cometain , vae
roi Belbsaida , quia si in Tisa , , sirine
factae essent viristes, quae factae sunt in bis, Aim in ollisis , ΟΑ einere poenitentiam egissent. Ex his Christus D. exprobrat Cor
Zaitis , quod non egerint poenitentiam ad aspectum tot miraculorum: ergo re era poenitentiam agere non tantum remote, sed dc ProximC Potuerunt 3 ut enim exprobratio
Christi valida sit, quae cetae est validissima, Fra pn me . I om. IX.
necesse est, ut quemadmodum Tirit, Sidoniique visis Christi miraculis non modo reis more , .sed &proxime doluissent ι ita Cor Zaitae iisdem instructi praesidiis poenitentiam agere potui stent. Priores enim, hoc est Ti-rii, revera fuissent dolore compuncti ex ora Culo iam citato: ergo posteriores, videlicet Bethsaitae , compungi proxime potuerunt 3 alias nulla vis in Christi paritate, nullumque robur extitissit: si enim illi proxime, hi remote tantum potuere, cur hi severitis, illi remissius, ut vult Christus Dom. ibidem versu 22. in judicio punirciatur λ Verumta meten dira vilis ι Tiro O, Ad i remi s eris
in die M ii, quam vobis p An qui plus P
tuit, leviores; qui vero minus graviores po nas daturus est ρ Atqui nemo poenitentiam
illam salutarem, de qua Christus loquitur
agit aut agere potest , ex vi gratiae tantum exterioris : qui enim hoc assereret, Pelagii errore notaretur . Potuerunt i aitur Cor Zaitae, ut de Sidonii, ex vi gratiae interioris enitentiam agere. Certum est autem hujusmodi homines non egisse poenitentiam, ad quam intrinsectis impellebantur: ergo repulerunt illam interiorem poenitentiae gratiam
per Christum oblatam : hujusmodi autem
gratiam, quae repellitur, non sufficientem vocamus : igitur est admittenda. Remnes I. quod quando dicitur, quoanctis virtutibus istis in Tiro, & Sidone conversi fuissent urbium earum incolae , vel sensus est, suod Deus convertissct illos ex fratia interiori necessaria , quam ipsis largit suisset, faciendo coram eis signa, quemadmodum contulit habitatoribus Belmaidae ,& Cor .aidae, dum coram illis ista signa faciebat: vel sensus est, quod Deus convertisset illos ex gratia, quam habebant independenter ab istis fgnis, δέ quae ad P aesentiam eorum suum operata fuissente stellum: Si primum; ergo verum est, quod Tirii, ScSidonii non habuerunt gratiam necessariain ad conversionem 3 ni nilominus tamen
damnati sunt: s secundum , nihil praes
tum nostrum argumentum evincit ; nam
deberet p. obare, &non stipponere, quod eadem gratia suis let in Tiriis, & bidoniis, quae in habitatoribus CoroZaim.
Contra . Haec responsio prorsus inani, est , nec ullatenus praefati argumenti vim infringit: salso namque concludit ex eo ,
quod i irii, & Sidonii non viderint signa, quae Christus operabatur in civitatibus
197쪽
oratias illas, quae susscienter ad intuitum illorum signorum voluntatem spectantium moverent ad poenitentiam; inde sequi, quod non habuerint aliunde gratias sufficientes ad suam conversionem 3 siquidem Deus , qui omnes homines vult salvos fieri , &neminem vult perire , sed omnes ad poenitentiam converti, etiam facit solem suum justitiae oriri superbonos, de malos 3 quippe illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , & pluit imbrem gratiae super justos, & injultos. Re i 2. Uuod in illa Christi querim
nia agitur tantum de gratia exteriori, & miraculorum, e ressa per hanc vocem virtuus, dicique a Christo Domino. quod Tirii,& Sidonii fuissent conversi, si naec tam vidissent, quae saeta sunt in Dorozaida, &Bethsaida; non quia haec miracula soIa p tuissent illos convertere, id quippe nem', nisi Pelagianus, dixerit, neque etiam, quia habebant utrique isti populi eandem virtute gratiam interiorem , sicut praetendit Objectio: sed quia Tirii, ae Sidonii habuissent a
Deo gratiam interiorem conversionis, qua fuissent conversi, eamque gratiam Deo ita
volente accepissent, supposito quod apud illos lactis filissent istae virtutes: chorozaitae
vero, ac Bethsaitae eam gratiam non acccperunt , quia rebelles fuerunt , contradIxeruntque maxime virtutibus istis: qua rebellione , & contradictione indigni facti sunt, quibus Deus gratiam convertionis adjunge-Tet 3 sic autem non contradixissent Tyrii, &Sidonii . Quia , inquit S. Augustinus lib.
ae bono persever. cap. Iq. habebant naturaliter divinum munus inteIligentiae, quo moverentur ad fidem si congrua suis mentibus vel audissent verba, vel signa conspexissent: Ubi, inquit, Dirii relicii sunt, Sidonii , qui etiam credere potuerunt , si mira illa Cisisti signa vidissent : sed quoniam ut
crederent non erat eis datum, etiam unde erederent est negatum . Ex quo apparet babere quosdam in imo ingenio divinum naturaliter munus intellirantiae, quo moveantur ad fidem, si eminua suis naeηtibus vel audiant verba ,
vel Ioa eo piciant, D, tamen si Dei altisreiudicio , la perditionis massa non sunt gratiae praedestinatioηis discretae , me ina eis adbibentur vel diua divina , HI facia , per quae possent eredere, si audirent utique talia vel viderent . Igitur, inquiunt haeretici, in Ti-riis , & Sidoniis habemus illustre exemplum ex Augustino, quia clim illi haberent munus intelligentiae, quo moverentur ad fidem, si vel audissent verba, vel signa
vidissent, quia tamen non erant praedestinati, nec ligna viderunt, nec audierunt ver
ba, subindeque non habuerunt gratiam sus-ficientem ad agendam poenitentiam. Contra . Christi exprobratio facta Choro-Zaitis, quod non egerim poenitentiam ad aspessum tot miraculorum, futilis prorsus,& injusta fuisset, si revera Chororaitae Te nitentiam agere non tantam remote, sed dcroxime non potuissent , subindeque nisi abuissent gratiam proxime moventem ad p nitendum. Ut enim exprobratio Christi valida sit , & iusta , necesse est , quod quemadmodum Tirit, Sidoniique visis risti miraculis, non modό remote, sed etiam proxinae doluissent ι ita ChoroZaitae eadem sibi anulgente gratia poenitentiam agere potuerunt et igitur falsum est , quod Clior Zaitae caruerint gratia suffciente ad taenitentiam agendam , propterea quod rati ne suae rebellionis , illius gratiae judicati fuerint indigni. Falsum pariter Tiriis, ac Sidoniis negatum suisse gratiae convertentis beneficium, quod absolute a Deo fuerint reprobati ue licet enim , ut diximus , non habuerint illam gratiam, qua movet ad poenitentiam visis Christi signis, & auditis oraculis; inde non est consequens, eos non habuisse gratias lassicientes, quibus si ita voluisscnt poenitere potuissent.
Secundum oraculum hanc veritatem confirmans, peti potest ex illo Matth.23. ubi
Christus de Iudaeis sub nomine Ierulalem
ita conqueritur : Iuoties volui congregare filios tuus , quemadmodum galliηa congregat
pului μοι sub alas , η μ λ Sed haec
voluntas plane simulatoria esset, si reveracum vocante gratia interiore , vel exteriore non habuissent susticiens auxilium , quo possent congregari , sub alas Domini, & ad Christum per poenitentiam confugere. Hinc Luc. 19. Idem Salvator videns civitatem 'vit super eam , dicens ,
uia si eummos tu , is, quidem iniae die tua, quae ad pacem tibi, M. Nam ludaei merito reponere potuissent, se raanc querimoniae ansam praetendi; quippe clim non habuistent susticiens auxilium quo vel se ad Christum recipere, vel quae erant ad pacem, facere possent. Remus I. His & sinitibus textibus siti
ficari tantum vocationem cui resistitur externam esse dumtaxat, quae fiat per volu ni tam
198쪽
tem sani, non vero internam, quae fiat per voluntatem beneplaciti ; notum enim est in Deo duplicem esst voluntatem, nempe mi, & brae ariti. Prior est, qua Deus senabet ad modum volentis, in quantum praecipit vel consulit, prohibet, & permittit aliquid: posterior vero est qua Deus prinprie vult id, quod sibi complacet : prior
non semper impletur: posterior vero, inquiunt, suum semper sortitur effectum.
Contra I. Impia, & indiga Deo est ista
cogitatio, si quis existimet Deum externa voce dumtaxat excitare hominem ad poenitentiam, nec revera velle ei ullam inspirationem, ut se convertat concedi, luderet enim homines, si quos vocat non eos vocaret cum intentione, & animo ipsos convertendi: sed Deus non intenderet eos convertere, nisi vocationi suae externae aliquod auxilium internum conjungeret; Nam, ut docet S. August. lib. de gratia , & lib. arbit.
p. I8. tiberum arbicrium fine suo studum.rsus admoneretur, nisi Drrus aeriperet aliquid dilectionis , ut adia sibi quaereret unde , quia iubebatur, impleret. Secundo : Finis legis, & per consequens vocationis cujuscumque exterioris, est ut si homo difficultatem patitur , poscaz auxi- Iium; si facilitatem, gratias Deo rependat,
ut pluribus in locis docet S. August. praesertim epistola l . Iviret ideo ut facere iussa conati ,-in nostra i firmitate sub late fati
gati , ad tutorium gratiae poscere n erimur ,
o, si 1uid facere Deuerimus operis boni, ei, qui ad uvat, non simus ingrati. Lib. de spi-xitu, de littera, cap. I9. Lex data es , ut gyatis quaereretur , gratia data est , ut lex impleretur . Item evidentissime S. Prosperin epist. ad Demetriadem : Nec , inquit , is aliud datuis praeceptum , nisi ut Maeratur praecipientis auxilium. Ergo vel frustra Deus; 'hibet vocationem r vel saltem cum ea secretam, & interiorem inspirationem im-Pertitur, per quam ad minus admoneatur nomo infirmitatis suae, ut ad auxilium gratiae confugiat. RNones 2. Argumentum ex praelato textu
Matin.2q. deductum, idem esse, quod Iulianus objiciebat S. Augustino, ut constat ex opere impermis α93. Lbi ex eodem Evangelico textu colligit Iulianus , voluntatem
divinam ab humana interdum impediri :quod tamquam haereticum ibidem explodit b. Augustinus, dicens : Ignoscendum es , quia in re multum ab ita, ut Pomo suillaris. Absit, ut impediatur ab bamine omnipotentis,
is eancta mentis intentio. Parum de re tamia egitant, vet ei exegita ae non sufficiunt, qui putant Deum omnipotentem aliquid velis,
o, bomine infirmo impediente non posse; Muteretum Drusalem filior suos ab illa colligi noluisse : ita renum est eum , etiam Usio nolente, quoscumque eorum voluit collegisse: Igitur tantum abest , ut argumentum nostrum Catholicae veritati suffragetur , quinimo Pelagianum errorem sapit. Contra I. Si haec ita sint: ergo Senonensis Coneilii Patres Pelagiano errore ri
tandi sunt, & Iuliani arma, ut pestiferum
Lutheranorum dogma exscinderent, collegerunt, nam decreto I . eodem argumento, quo nos utimur, probaverunt nos divinis
inspirationibus inevitabiliter non rapi, ut constat ex apertis illius decreti verbis. 3 cunia, Nemo est, qui facilὸ non intelligat grande inter nos, & Iulianum inhos intercedere , si duas in Deo voluntates cum Theologis distinxerit, nempe voluntatemperquam Deus hominem movet per media ordinaria ad faciendum quod jubet, eumque sollicitat ad quaerendum Salvatoris praesidium. Cujus quidem voluntatis eodem ca' operis immoeaei meminit S. August. subdit
enim post jam laudata verba: Convenit autem seriptura plerumque hominis voluntatem , ut
quod ποn habet, non mis , admonitus seηtiat: is, ab eo , a quo sunt bona omnia , indigens poscat. Altera est beneplaciti, per quam emcaciter hominem provocat ad bonum . Priori voluntati resisti posse ibidem fatetur S. August. ait quippe. Propterea 'rPr betam, Isaiae I. iactum 'i si nolueritis,
non audieritis me , gladius vos ramedet :Ex quo colligit S. Augustinus voluntatem signi, quoad effectum misericordiae interdum impediti; dicci non impediatur quoad effectum justitiae . Posterior autem voluntas. nempe beneplaciti, non impeditur, utibiciem declarat S. Augustinus contra Julian. si ut diris, inquit , ab intentione propria utique mala, non debet bomo ulu necessitato revocari, eur Apostolus , eaedem Diaror, sanguinem sitiens , violenta com rit caecιtate, is terribiti desuper voce a uua pessima intentisne revocatur, O ex persec tore prostrato, illius Evangelii quod oppugnabaι , labori re caeteris futurus praedicator eriagitur P Agnosce gratiam . Atium autem sic , Deus quem d gnatur, voeat ; is, Spiritus ubi
vati stirat . Iulianus autem contendebat N a quam-
199쪽
Tract. III. Disp. II. Art. III. Sect. IV.
quamlibet voluntatem Dei, etiam voluntatem beneplaciti per humanam voluntatem, suo interdum frustrari effectu ; nos autem contendimus sistam voluntatem signi, quae
se per media sufficientia declarat, ac significat, impediri posse quoad effectum misericordiae; licet semper impleatur quoad eL sectum iustitiae: Ergo longissime nostra sententia a Iulianica distat. Probari denique Potest assertio iis omni-hus Scripturae textinus , quibus Deus homines invitat, &hortatur ad poenitentiam ,& sectandam justitiam: Sic antic. s. Aperioibi Droν mea sponsa , ne e-non 8c illud
I rophetae Ioel. 2. Convertimini ad me , ego convertar ad vos . Quibus verbis , inquit Tridentinum sessi S. cap. I. libertatis nostrae admonemur ; sicut Ae gratiae ne-ccstitatem confitemur , dum respondemus Thren . . Converte nos Domine ad te , , convertemu ex eis namque , de similibiis
textibus colligitur , quod sicut proprium est Dei praevenire nos pulsando, 3c excitando corda nostra per gratiam sussicientem ν ita proprium cst voluntatis aperire illi per liberum consensum suum, reddendo vocationem illius emcacem. . Probari potest etiam eadem veritas illis pa-rher Scripturae textibus, quibus Deus homi
num perduellionem, nec- non dc continuam cum tua divina gratia reluctantiam, de pu-ynam increpat, de damnat . Sic isaiae 69. Iesa He expandi manus mea ad populum incredulam , cui graditur in via non bona post cogitationes suas. Proverb. I. Hocavi, is re- antistis: extendi maηum meam, is, non fuit, Mi aspiceret: Matth. 2C. Μulti vocati, pauci vera electi. Cap. 22. Μιsit servos suos vocare ad nuptιas, is, nolebant venire. Joan. I . si non venism, is locutus Jbissem eis, pereatum
non baberent . Nunc autem excusatisnem non
bubent de peceato suo. Et postea r si opera non scissem in res , quae nemo alius fecit ,
peccatum non baberent.: nune autem O, oderunt,'me, is, Patrem meum. Actor. . Hos
ras , quia benignitas Dei ad paenitentiam te adducit λ a. Corinth. s. Exbortamur vos ne in vacuum gratiam Dei reei alis. Apoc. g. sto
ad amum, pulpo, si quit aperuerit, Ex quibus hocis aperte satis colligi potest,
quod interdum pendeat ex humana voluntate, ut gratia suum sortiatur effectum. Verum ut haec sacra praesidia nobis elavent
ceptiones comminiscuntur . Re ηunt enim I. iis sacris verbis significari vocationem externam, non internam; vel si de interna sit sermo, non ea spectanda est vocatio, quae est secundum propositum. Observant enim duplicem esti vocationem 3 internam nempe , quae sat per gratiam interiorem : de externam , quae fiat per terem , & doctrinam . Utriusque vocationis istius meminit S. August. cpist. I 27. his verbis : Si ergo ita praepararet , atque operaretur Deus bomianis voluntatem, ut tantummodo legem suam, atque doctrinam libero Hus adbiberet arbitrios ecce vocationem externam nec vocatiore
illa alia , atque secreta ecce vocationem internam se eius ageret sensum , ut eidem
legi, atque doctrinae accommodaret asy' um
Et S. Promer ad 3. capitulum Gall. Si
vocatis in Emetui tantum praedicatione intelligatur , non veraciter dicitur , quod olus, atque aliis aliter , atque ister praedicetur, stautem ad effectum 'antatiouis , rigatis
nis pietatur, aliud actum s eum eis, quorum exteriores aures corpreali voce pullatae sit ni : aliud in eis quorum interiorem sensum Deus aperuit. Observant 2. vocationem interiorem duplicem ella , aliam secundum propositum , aliam non secundum propostum . Prior est propria solorum praedestinatorum : posterior est reproborum , qui eam crediderunt, de Ecclcsiae membra fuerunt, August. lib. de praedest. Sanctor.
cap. 16. Hocat enim Deus praedestinatos multos filios suas. ut eos factat membra praedestinati uniri stii sui , non ea voeatione , qua
meati suηt, qui voluerunt venire ad nuptias:
illa quippe mea tiaene Iudaei meati sunt x quibus Coristus erucifixus scandalum est, o Gentes quibus Chrisus erue xus stultitia est :sed ea voeatisne praedestinatos vocat , quam
Graecis, Et lib. s. contra Julianum , cap. q. Non omnes, qui vocati sunt, secundum, propossum, sunt meati, multi enim vocati , pauci vero electi: qui erra electi Θ Hi fecundum, propositum vocati. Cur autem quidam sint vocati non secundum propositum , docet ibidem, quia scilicet ad utilitatem nascuntur praedestinatorum. Et loci, praeccdem i.
Non ut eis prosint vasa irae, sed ut ipso illis
bene utente promt vasti misericordiae , ut vh. delicet intestigant de quam ρ'μπα mado pengratiam μι liberati siserint. 'Herum contra . Nam , ut jam diximus , impium est asserere Deum eaterna voce
200쪽
dumtaxat exerrare hominem peccatorem ad poenitentiam , & justum ad sectanda pietatis opera, nec revera velle ei ullam inspirationem, ullumve auxilium internum, ut se convertat, &bona sectetur concedi. Pr Pterea S. Prosper Epist. ad Demetriadem assierit meta docentium, os Muras paginarum , quae ad eruditionem audientium, vel legentium Deo serviam, non rarere rius mirtute , cui semiant: Subindeque censet internam vocationem semper annexam esse externae. Quod Pariter averte docet S. Augustinus locis supra laudatis , cum ait liς de Spiritu , &Littera cap. Io. Lex data es ut gratia quaereretur '. gratia data s , ut lex impleretur .
Et lib. ae gratia , & libero arbitrio, C. 8.Libertim , inquit, arbitrium: sine suo fructu prorso admoneretur, nis priῶι Me tret Hia quid μιctionis , ut addi fibi quereret unde quod iubebatur impleret . Falsum est igitur
in mente S. Augustini vocationem exter
nam internae non esse connexam.
Nec restri, quod dupIicem vocationem sanctissimus ille D stor adstruat, aliam fecundam premium 3 aliam non secundum pro positum . Nam per vocationem non secun dum propositum, non intelligit vocationem pure externam, nudam, & ex se insus icien- . tem ad conversionem, de justitiam; sed vocationem suo fluctu carentem; idque non ex inesticacitate gratiae vocantis , sed ex perduellione, & malitia humanae voluntatis reluctantis , ut significat idem S. Doctor verbi, laudatis lib. de Praed. Sanctorum, cap.
16. dicens: Vocatione non secundum prinpositum vocatos fuisse cos , qui noluerunt venire ad nuptias; certum enim est eos revera a Patrefamilias suisse sincere, & cum intentione ut venirent, invitatos, ac vocatos Iut constat ex Evangelico textu, ait enim S. Lucas cap. Iq. Quod Paterfamilias misiι ser. - suum hora eaerae dicere invisatis, ut venirent: quia iam ε-ata sunt omnia. Quorsum enim coenam instrueret, multos invitaret, ad eos servos dirigeret, si animosincero ad coenam non vocaret λ Nec Evangelista cunctationem , & repulsae vocatorum causam profert ex parte vocantis, sed ex parte ipsorum vocatorum: ait enim: Et ea erunt ut omnes excusari ue quam excusationem, puram nolitionem, S reluctantiam voluntatis fuisse docet S. Matthaeus, cap.22. ubi eamdem Parabolam reserens, sub nominen pureum ait, mirer servos suos vocare io sator ad nuptias, O, nolebot venire.
Quod autem haee suerit mens S. Augustia
ni, nempe quod per vocationem non secundum propositum, solam externam vocatio nem noluerit significare, sed internam qu que voIuntatis gratiam hoc nomine complecti, lassicienter colligitur ex lib.2. Retractationum , cap. I. ubi manifeste docet seae vera Christi gratia, quae victrix est, de Praedestinatos secernit, disputasse. In eurus visionis inutione, inquit, laboratum est quia dem pro libero arbitrio voluntatis bumana rseu vieιι Dei grasia : nee nisi ad EDd pere nisi potuit, ut liquidissima veritate dixissa intelligatur Apostolus : quis enim te diserenis pHinc est, quod eo loco affirmat hujusmolivocationem adesse debere , quia voluntas bomisis sua non fuscis, ut ium, rectequa via vamus, nisi adiuvemis miserisordia Dei: Hinc est, quod ibidem sic illam describit: - iis ista est effectris Maae voluntatis; quod in libro de praedestinatione Sanctorum sic expressit: sua voeatione fit medens. Hinc deianique quod ad ejus necessa tatem clarius explicandam ait: Huantas ipsa nisi ahquid o eurrerit, quo delectet, atque inviset animum,mmeri nullo modo potes . Qua omnia manifeste significant, vocationem illam , de qua loquitur , ipsam quoque voluntatis ratiam complὰhi: siquidem illa est, quae
electat animam, quae essest bonam voluntatem, & quae mseriereria Dei ad iuste, rectr-que vimentam necessaria appellatur. Repones a. Ad testimonia Seripturae sura citata, vocationi etiam internae interum resisti , sed a concupiscentia , quuin ipsis etiam justis remanci : ac plerumque sanctissimis divini Spiritus motionibus
Verum haec responsio prorsus sutilis est taut enim concupiscentia resistit sine consensu
voluntatis, aut voluntate consentiente rs primum, ut contigit Apostolo, qui Rom.7. dicebat: Nunc autem Iam non ego Nerar .Liud, sed quia bubitat in me peccarum , : id est, concupiscentia, tunc rebellio illa carnis non est peccatum formaliter, sed dumtaxateflective , seu peccati originalis estinus , ut pluribi docet S. Augustinus , maximὰ lib. 3. contra Iulianum , cap. 26. ubi ait:
Cοσαρι centiam non consentiente Diritu ad optra damnanda non pervenire. Silecundum rigitur voluntas reluctari potest gratiae intcriori: Quod autem de hac posteriori res i. sientia sint intelligendi Scripturae textus , patet quia damnantur in locis allatis Scri-