장음표시 사용
201쪽
rurae san , qui vocationi Dei, & Spirituiidesinitio ad illam veritatem adstruendam ἰncto resistunt i igitur, resistentia illa estiNeminem vero terreat , quod Concilium culpiuilis; ac proinde voluntaria. ait: Ne momentum quidem praeterire , in quo Deus ma flet aae ostium , pulset , Secunda probatio ex Conciliis. Quodque eius interpres Clithoueus cap.etti sic explicat : Deus interiore impulsu , , GRatiam suffieientem admittendam essest pirat e nos V αὶ iam et si neque enim,
statuerunt, & definierunt Concilia uelut reM Didacus Alvares annotat, sensus ac primo quidem Concilium Halentinum ter- est , quod pro suolibet momento quilitium celebratum in Gallia tempore LeonisIbet peccator recipiat in se auxilium suffi-IV. in quo Can. a. decernitur , Non ideo ciens ad salutem : nam mim dormit, certem 1 perire, quia boni se xon potuerunt, starnon movetur actu sufficienti auxilio : sede dabonise noluerunt . inc enim collii mus haec verba ex communi loquendi usu , I. gratiam malis conserri, qua boni esse explicanda sunt. possent , nam sine gratia tales esse non 3. Denique, & potissimum definitur exmssunt: ne e solum gratiam, quae illu-iConcilio otilentino sest 6. cap.II. ubi aperteminet intellelium; nam peristiusmodi gra- docet nobis gratiam sumetentem adesse adtiam boni esse homines non possent. 2.iservanda divina praecepta 3 quam tamen gratiam ab iis repudiari , quia boni essetinterdum respuimus, ait enim: Degs -- noluerunt: gratia autem repudiata , qualmssibilia non iubet , sed labendo minet,
homines potuissent esse boni, si voluissent,ifcrae quod ρ- , O, petere quod non possis, est gratia sufficiens: ititur admittenda. aditivat ut possis. Quam sententiam via. Eadem veritas statuitur in Co e se-idetur Concilium hausisse ex S. Augusti- ποηensi celebrato tempore Clementis VII. no, partim ex lib. de Natura, & Gratia sub Illustrissimo Cardinale , & Franciae cap. qs. ubi iisdem prom verbis primam Cancellario antonio a Prato ι illia enim d rhao i hujus sententiae partem: Deus immμcreto is . sic nos divinis inspiratiqnibuslsibilia non juiat, sed Jubendo monet, is, non semper efficaciter moveri statuit , &irere quod possis, Ox petere quod non possis :colligit ex Scriptura sacra et Nu , inquit,xpartem autem alteram ex aliis ejusdem sancti tale M trabemis Dei auxilium, eri remi non Doctoris locis, in quibus docet Deum pe- νιν quoties eam Dominus v it congregare tentibus annuere 3 praesertim lib. ad Boniis iis, Ierusalem ; Mut gallina congrum pulus lacium cap. ultimo sub finem: in per i , suos jub alas, G misit Z Frustris certe Fu-Linquit, providenter i ruis, em petentes --axus Iudaeos dura cervicis , ων iuriscum menter exaudis, quod utique concordat illiseisi raris ameret, qui semper virisui sanctorChristi Domini verbis , dicentis Matth. .
remerent. Frora Paulus Ibessalonicenses attritite, is, accipietis, quaerite, O, invenietis, moneret, spirarum ne extinguerent , A diu, pulsate, in operietur vobis. nis inspirationibus bomites inevitabiliter rape- Ex quibus gratia sufficiens manifeste adventur. Ex quo oraculo colligitur gratiam struitur hoc argumento: Iustificatus quili- interdum suo frustrari effectu 3 non ex est dum praeceptum ei imponitur, monetur desectu illius foecunditatis , & virtutis , facere, quod possit, aut Petere, quod non sed ex desectu humanae voluntatis relu-ipossit: igitur habet inspirationem inter-ctantis . nam, ac secretam, qua sic monetur facere, Idipsum definitur in Concilio Coloniensi aut petere; nam exterior tantum admonitio celebrato anno Is36. sub Hermanno par.2. nisi comitem habeat gratiam , non arcet cap.32. nis verbis : suamquam nemo con- impossibilitatem implendi praecepti, sed p vertatur ad Dominum , - tractus per Pa- iiii, illius difficultatem auget ex occasione νtrem; attamen nemo bis excusationem prin quia, inquit S. Augustinus, lib. de Spiritu, texat , quod Mn trabatur , cum alis semρ ν & Littera cap.3. Ubisanctus non a uvat via petua tam palpans, m nisum per internum, νitus , stae quamvis bona , auget probibendo
ramur a via n Ma pegma , OQ. Quibus , νι iucundius diam vetatur , subindeque Con-& similibus verbi, tam aperte tradit ad- cilium . git de interiori vocatione, Ae m mittendam esse gratiam suificiuntem , ut tione voluntatis : at plerique justificati
haec una sufficere videatur huius Concilii nec faciunι quod praecipitur . nec petunt
202쪽
auxilium ad istud faciendum: ergo alterutri saltem inspirationi resistunt. Rey-s I. ad Concilium Halentim , illius sensum esse, quod mali, non ex praesciemtia divina aut alio simili ad peccandum compulsa suerint , aut necessitati ν sed sua mala voluntate originali vel actuali peccaverunt: hoc enim indicat idem Concilium, cum ipsomet a. Canone ait: Nec prorcturiati maia praescientiam Dei in-uisse neces ratem , ut avus esse non posset . Et postea : e re prae uicis eius aliquem , sed ex merito propriae iniquitatis credimus rendemnari, nee ipsos mina ideo perise, quia boni esse non potuerint, sed quia bot esse uoluerunt, βο-que vitio in m damnationis, vel mercto originalis vel etiam actualispermanserunt. Confirmatur haec responsio: Tum quia Concilium istud condemnavit quatuor Capitula Carisiacae Synodi ι Tum quia hunc esse ejusdem sensum facilὰ colligi potest ex mente praesulis illius, scilicet Rhemigii Lugdunensis lib. de tribus Epistolis , & de tenenda veritate Scripturae. Herum haec responsio prorsus est vana , quamvis enim revera Concilium decernat malos non ex praescientia Dei necessitatos
fuisse ad peccandum, sed ex mala sua ν Iuntate per Originale vel actuale peccatum vitiata 3 nihilominus apertὰ docet malos idcirco perire, non quia boni esse , non potuerunt, sed quia esse noluerunt: igitur inncilium concedit malos habuisse sum- ciens auxilium, quo poterant salvari , &esse boni si voluissent ι quod tamen Inutile prorsus, & vanum effecerunt ex per duellione suae malae voluntatis. Repones a. ad Guilium senone e , illius authoritatem nullam aut modicam esse iquod sit dumtaxat Concilii Provinetalis anullo summo Pontifice approbati. Deinde , Illius sanetio nihiI consert ad adstruendam gratiam lassicientem : Quia, inquies, non loquitur de gratiis interioribus solis , sed abstrahit ab interioribus, & exterioribus ι loquitur enim de gratiis, quae semper sunt in promptu, &qua
quolibet momento habemus: atqui certum
est, inquies, quod non habeamus quolibet
momento gratias interiores t igitur loquitur de fratiis abstrahendo ab interioribus,
Deniqiu, distinguendum est uinxime in Conciliis , quod decreti seu definitioni, loco Ponitur ab eo, quod tamquam ratio definitionis, seu decreti profertur : nam
quando definiunt Concilia , agunt ut CC
ius sacri; quando vero ratiocinantur, agunt
humano more 3 subindriue interdum i buntur: atqui in hoc quod citatur decretum fidei ι nempe quod gratiae necessitas I bero a istis Ma raejudicat, ratio illius definitionis est , eum illa semper sit in momptu , nec momentum quidem praetereat ; quae utique ratio minus probanda videtur. Igitur nil quidquam juvat, nec ullatenus nobis suffragatur praefati Concilii Senonensis
Confra I. Certum est , inquit Canus Iibro f. de locis Theologicis capri. quod ,, Concilia Provincialia, nisi sint peculia- is
riter reprobata, communi Ecclesiae sciem istia, vel etiam implicito consensu com- is mendantur, si ad Ecclesiae communem no- istitiam pervenerint ι non enim fit aliquo ,,
pacto verisimile, ut Concilii Provincia- istis toto orbe divulgati haeresim Ecclesia is diu dissimulaverit. Fuit autem istud Se- ,, nonense Concilium non modo divulgatum toto orbe Christiano , sed etiam notissimum; nam persepe usurpatum fuit a Cath licis Doctoribus ad explicandas , &. sol
vendas controversias de auxiliis.
I uper: Concilium Tridentinum sinquit
Suareet Protegom. 6. de gratia cap. s. quod post viginti annos celebratum est, virium te approbat totam doctrinam de gratia , quam Concilium Senorishse tradiderat , quia eadem serὰ magis exsicata, ac locupletata docet. ac d nit. Denique, Non mediocrem huic Synodo authoritatem conciliat , quod Parisiis habita sit, illique praeter Episcopos interfuerint celeberrimi quique sacrae Facultatis Jheologicae Parisiensis Doctores; quocircaeam Synodum iactu morum virorum ea tum
appellat Iodocus Clictoveus illius aetatis celeberrimus Doctor, & acerrimus Lutheri debellator in libro , qtiem inscripsit οCompenssium veritatum ad fidem pertinentium
actis in ciuilis senonensi apud Parisios eia
lius authoritatem nobis nullatenus opitulati : Tum quia illi praefuit Hermannus , quem postea propter naeresim, & ab obedientia Romanae sedis apostasiam Pius II Llontifex, de Carolus v. L aesar Archiepia scopatu descerunt: Tum quis illa loco in
203쪽
nostra probatione laudato, Concilium agit
dumtaxat de poenitentia, non vero de gratia : Tum deriste , quia per internum verbum, per quod Deus ibi dicitur nos semper commonere, non potest intelligi, nisi pratia intellectus ν qualem gratiam admittebant Pelagiani; unde fit consequens, quod si hujus loci sensus sit , quemlibet hominem habere semper gratiam sufficientem ad suam conversionem , Concilium hoc Pelagii doctrinam approbavit. Contra I. Si ex Apostasia Hermanni aliquid ex Pnc. Colon. aut horitatis decederet, plurimum quoque Nicano Concilio, aliisque derogaretur , quod illis praefuerit C sius Cordubensis, cujus postea casus tam
funestus extitit, ut de eo Cardinalis Baronius ad annum 3 7. num. 38. ita scribat :snperavit lapsus 'aetreitorum Omnium casum, Me Origenis , hve Tertulliani , vel ev
rumui1 aliorum d xeris . Cui κω CGellio hae interfuit, atque magna pars fuit, ut Eliser-rino, Arelatensi, Neocaesarisns , Alexandrino, GaureU, duilus magnis , atque Oecumenicis Conciliis Nicaeno, ae Sardicensi, O altis vorvm m Mia excidit λ μυ illum ipsum Osum , quem O, Ariani Synodorum principem dicerent , Nicaeni fremulam conem
iste 3 bune , inquam , is ciuiliabulo Dr- meoi ominis1ὸ prostratum, turpissime factum esse e sdem Nicaeni fidei proditorem . Certe
nemo sanae mentis ex illo Osii lapsu occasi nem sumpserit Nicaenae Synodi reiiciendae: igitur pari ratione non est, cur Hermanni Hrchiepiscopi casus Synodum Colonien-9m, cui Catholicus ante praefuerat, infamare nitantur adversarii.
ad secuneum dico, ludicram esse adversaliorum responsionem, quamquam enim
Concilium agat ex professo de providentia, non vero de gratia; nihilominus aperte signiscat neminem posse salutarem poenitentiam agere, nisi ad id moveatur, re ad Vetur per gratiam , quae aliquando suo 1rustratur effectu, quando nempe humana voluntas pro sua libertate ipsi obluctatur, ut ibidem monet Concit. Ad tertium dico, per internum verbum,do Deus dicitur nos commonere, nedum
gnificati illustrationem humani intellectus,
sed .etiam voluntati, motionem , ut miccum ibidem Concilium agat de salutari P nituntia , ad quam non solum intellectus illustratio , sed etiam voluntatis min io, di cooperatio necemria est.
Remus a. ad Tridentinum, hoc Conei lii caput adversus Lutherum, & Sectato res illius conditum fuisse , qui mandata
Dei non sollim peccatoribus i sed & justis etiam cum actualibus auxiliis , ajunt impossibilia; non autem adversus eos, Aut iustis aiunt aliquando tum orandi , tum operandi gratiam negari, unde mandata
Verum , haec responso prorsus est futilis, quamvis enim hoc caput praesertim ad versus Lutherum editum fuerit , sententiam tamen expositam supra praemiserunt Patres, tamquam efficacissimam ad err rem dictum Lutheri prorsus confutandum.
Si enim justificatus, vel gratiam habet ,
qua possit mandata complere , nec- non concupiscentiae delectationem vincere, vel
saltem qua possit auxilium istud implorare, quid obesse potest quominus jultificatus legem Dei possit implere ρ Et revera
Concilium ex hac sentcntia, aliisque similibus idem colligit: unde constat eos orthodoxae religionis destrinae adversari , qui dicunt, justum in omni bono opere saltem venialiter peccare, aut, quod intolerabilius
Nec valet dicere, verum esse, quod Deieraecepta non sunt impossibilia sub condiatione , nempe si voluntas adjuvetur : sed inde non sequi, quod omnibus ad servanda Dei mandata detur gratia sufficiens. Contra. Mandatum, quod hon est possibile, nisi sub aliqua conditione, censetur absolute impossit bile respectu ejus, cui im
ponitur, nitii habeat conditionem necessariam , vel medium aliquod per quod illam conditionem necessariam possit assinui :sed mandata Dei sunt impossibilia respectu hominis justificati , nisi habeat gratiam sanantem , vel medium per quod illam possit obtinere : ergo luilificato non
sunt possibilia , nisi habeat vel gratiam operandi , vel talem gratiam impetrandi ,
de orandi. Tertia probatio eae ausiaritare s. Augustini.
ΜIssas facio omnium sanctorum Patrum,
qui S. Augusti mim praecesserunt, vel iecuti sunt, sententias, quibus aperte significant humanam voluntatem divinae gratiae interdum obluctari 3 jam enim eas sufficienter recensuimus sessione praecedemi , reserendo nempe eorumdem sanctorum P
204쪽
rum testimonia ad evincendum, gratiam Christi non necessario, &inevitabiliter humanam voluntatem ad bonum impellere: Unicum proseram S. Augustinum , cujus patrocinio maxime gloriantur haeretici: hic enim sanctissimus Doctor apertis verbis pluribi docet gratiam suo frustrari effectu , propter obluctationem humanae voluntatis, in cujus libertate est gratiae consentire , vel dissentire . Hic tamen non exscribam omnia illius sanctissimi Doetoris testim nia : hoc enim taediosum esset: sed praecipua dumtaxat recensebo. Primum itaque testimonium, quo ex S. Augusino probari votest hominem divinae gratiae interdum onluctari , ac proinde non omnem gratiam esse esticacem, petitur ex eo quod doceat pluribi , hominis adulti peccatum in eo consistere, quod Dei gratiam contemnat, atque repudiet. Sic maxime lib. 3. c. Io. delibero arbitrio: ci Deus, inquit, ubique sit praesens , qui multis modisper ereaturam sibi Domino serviemem aversum vocet, doreat credentem , eo uetur 9erantem, Mitem adbortetur, conantem a mure, exaudiat deprecantem , non tibi deputatur ad culpam quia invitus ignoras, sed quod negli 3 ivaerere , quia linoras , neque illud, quod vulnerata membra non relligis, sed quod
volentem sanare rentemnis , Ma tua propria peccata sunt, OQ. uuibus certe nil eviclentius ad gratiam sussicientem asserendam. Nee valet remere cum Davide Paraeo lib. 2. de libero arbitrio cap. s. haec ante natam
Pelagii haeresim fuisse scripta ab August. cum
adhuc errore Massiliensium detineretur . Nam eadem S. August. in lib. de natura, is gratia, cap. 67. ubi PelagianoSacrius oppugnat, totidem verbis descripsit. Ut autem omnem a se divinae gratiae irrogatam injuriam ablegaret, subdit ibidem . ita&exho is ratus sum quantum potui ad recte viven- dum, & gratiam Dei non evacuavi, sine,, qua natura humana jam tenebrata, atqueri vitiata illuminari non potest, & sanari. Quibus verbis lassicienter denotat cum scriberet illos libros de natura , dc gratia , se prorsus fuisse liberum a s omni errore circa gratiam , maxima vero a Semipelagianismo admittente initium fidei ex nobis esse; stiquidem verbis mox laudatis aperte profit tur se Dei gratiam non evacuavisse. Sine qua natura humana iam tenebrata , atque Nitiata
illaminari non potest , ae sanari. Agnoscit ergo naturam non posse illuminari, nisi
per Fratiam, subindeque fatetur ad eam illuminationem fidem esse necessariam, tamquam ipsius gratiae beneficium. res adde omnia illius sanctissimi Din ris testimonia , quibus asserit idcirco peccatores in extremo judicio damnandos esse, quod oblatam a Christo redemptionem sint aseernati. Sic tractatu 36. in Joan. Fri
eos iudieaηdo in poenam , qui salvari nolu rum ι eos perducendo ad vitam, qui eradenda salutem non respuerunt . Ex quibus coitig re licet, quoci sicut illi tantum in judicio
coronabuntur qui salutem non respuerunt 3 se illi dumtaxat condemnabuntur, qui salvari noluerunt, adeoque gratiam sanantem respuerunt. Hinc praeclare lib. a.
de Symb. c. 8. sormidabilem Christi iudicis vultum, &c. oratione in haec verba
describit; Inimicis suis, inquit, vulnera suo demonstraturus est; propter quod diuum est per Pro elam : ridebunt in quem pupugeruηt et non ut eis dieat Mut Tiamae ; viri ieredidistit sed at convincens eos veritas dicat zEcee hominem, quem mul istis, erae Deum, hominem, in quem eredere noluistis. Via tis vulnera, quae infixistis ; πη citis latus , quia pupugistis , quoiam per vos , is propter vos vertum s , nee tamen intrare votastis. seeundum momentum petitur ex illo apud S. Augustinum frequenti axiomate Deus mudeserit si non deseratur. Sic libro de natura,& gratia, cap. 26. ait : sicut vulnere claudicans ideo euratur, ut sanato malo praeterito
Murus dirigatur ingressus: se mala stra non ad Me solum supernus medietis fanat, ut illa iam non set ι sed ut de Getera recte ambularam mus , quoa quidem etiam sani nonnisi illa
ad vote poterimus. Nam medicus bomo cum saησverit timium ; iam de Oetera sustentandum elementis, alimentis remoralibus, ut eadem sanitas apto subsidio eonvalesseat , ut que per 'at, Deo rimulis, ire. Use autem Deus cum pre mediatorem Dei, i bominum,
bominem Irim Cbν um , spiritalitre μοι aegrum, ves vivificat mortuum, idolust cati ivm : isi eum ad pesectam sanitatem , Me est, ad perfectam vitam, iustitiamque m duxerit, non deserit, ' non deseratur, ut posemper , ivmque vivatur . Sicut enim oculus corporis etiam pleniss- sanus , nisi caηδε lucis adiutus non potest erexere bomo emiam persectissime iustificatus , ηδ externa lueeii stilia δε usuι adiuvetur, reri non mis
205쪽
homini ad perseverandum adesse susticien- istud inculcat, Hrseveraret, si velut: .
rem gratiam, sine qua non posset perseve- omnes fatentur Adamum habuisse complerare, &cum qua perseverare posset si veru tam perseverandi potestatem : igitur idem let: igitur ille qui non perseveravit, sus-lde peccatore baptizato non perseveranteficiens habuit auxilium, quo poterat rim ceniundum est.
severare, nec tamen perseveravit, quia auxilium sprevit. Iturris pisatio perita ex ratrane Confirmatis hanc esse S. Augustini men. Iraeologica . tem, ex illis, quae paulo ante dixerat, &quibus confirmandis superiora verba iahi- D'Rrinis ratio persuadens gratiam susse uit 3 Agitur enim an .regeneratus merito V cientem omnibus hominibus concedi, corripiatur, dum peccat; & an iusta sit haec Mucitur ex possibili divinorum praecepto- ejus excusatio , quam profert S. Doctor,irnm observantia, quae sormari potest ita cap. 6. suid si, qui non accepi Quam hunc modum. Deus non praecipit imposquetsionem ita solvit : Si iam reteneratus, sibilia: atqui pIeraque ejus divina praeceptas featur in malam unam sua voluntate sine gratiae suusidio hominibus sunt impos-
relabimr, eeris iste πω potest dicere, Non ac-ssibilia , nimirum ea quae sunt supernatur cepi , quia aeceptam Oatiam Dei suo in ma-rtis ordinis, &quae ex naturali ordine gra tam libero amis arbitris. Unde initio capi- ves in sua observatione dissicultates importis septimi , ait: Core mus tamen res , iu-xtant: ergo cum Deus istiusmodi praeceptasteque corripimus, qui cum beηὶ vimerent, non imponit, aut concedit gratiam, qua imple- in eo perseverarunt 3 ex Mna quippe in ma- ri possint, aut saltem qua vires ad illa ser-ιam vitam sua voluntate mutati fumi Tum van)a possint impetrari. Sed non Omnes ait inanem fore in die judicii nanc eorum 'uibus talia praecepta praescribuntur eadem
ex iacionem. perseverantiam nω accepimus .fimplent, vel eorum 1ervandorum vires aQuibus omnibus probandis, atque confir-4 Deo non postulant; igitur eorum aliqui dimandis istud adhibet, quoniam potest di, vinae gratiae reluctantur. Minorem admit-ci: Homo in eo quod auo as, temeras, tunt adversarii. Major vero probatur:
in eo perseverares fi vetus 3 quibus constat Primὸ , ex Scripturis, inut. 3o. Nond S. Augustinum iis verbis , Hrseverares fibram Me quod in praeeipio tibi hiala, ηοη ιμ- Nellas, demonstrare hominem illum sua cul-lpra te es , neque rocul minum , sed Jμης
Pa, sim vitio , sua voluntate , suo liberorte es sermo valde in ore tuo, in cord arbitrio non perseverasse. tuo, ut facias utam. Remus S. Augustinum his verbis, in eo secunia , ex Concilio Tridentino sessissiqvis avdisras, tenueras , in eo per evrem cap. I i. Deus imposilia ηοa Jubet, sed i res , si vellear aliud nihil docere , quam bendo monet, facere quod possis , μις-
eum hominem perseveraturum,si integram,rre quod non pms, i , adJuvat ut possis.le persectam pei severandi voluntatem ha. Tertiὸ, ex sanctis Patribus, maxime Baheret sic enim velle perseverare , est de silio homil.6. in hexameron: Si probarum, facto perseverare. inquit, operatronum opera penes nos Ata non Contra. Haec si vera essent, sequeretur suηt, sed ex ortu Meessitudines emergunt, fru-S. Augustinum nugari, nec aliud significa-4stra profecto se m latores age as res, G, non re, pcr haec verba , perseverarer ,3 velut,iagendas praesiribunt. Sancto Chrysostomo quam ' raret, perseveraret, maod cer- homil. Io. in Epistolam ad Hebiaeos : Non
te omnino nugatorium est. Deinde, N. R. mis iacere bomo , non possum , neque ore stinus eodem modo loquitur de homine ba-lsare Conditorem; l enim impotentes nos scis,ptizato non perseverante , quomodo de deinde imperat , ealpa eius es . S. Hie- Adamo 3 sicut enim ad retundendam ba- ronymo lib. a. adversus Pelagianos τ Deus Plirati peccatoris excusationem hanc, pe ipsi bιlia mandavit, Me nulli dubium est. severantiam non aecepi , id unum opponit, Sed praesertim ex S. Augustino pluribi, perseverares , si vestes et ita paulo post adymaxime vero lib. a. de peccatorum meritis, eamdem quaestionem de Agamo deciden- cap. 6. Dubιtare , inquit , non possum , nec dam, cap. Io. & r I. quam his verbi, con- l Deum aliquid homini impossibile praecepisse, neecipit: suid Adamas non preseverando pecca i Deo ad opitulandum , is aditi naum . quo
206쪽
Me binis fi velis eo me peccato adv-tus . Deo . Et lib. de . natura , & gratia
hanc veritatem saepius inculcat, maxime, Cap. q3. uapropter, Cap. aperte profitetur et Eo θse quo firmus ὸ eredimus Deum iisum, is, bonum impossibilia non potuisse prospere, biso admonemur , is, in faedibus quid agamus, is, in difflauibus quid petamus.
Denique, eadem vetatas hac ratione consat: Prima sapienter praecipientis intentio est , ut id fiat quod praecipitur: sed non
Rtest id quod est impossibile fieri: ergo
eus sapientissimus impossit bilia non praecipit. Remnes, quadruplici modo praecepta dici possibilia : Primo, remotissimὸ ratione facultatis Iliari arbitrii ad bonnm, & ma Ium flexibilis; sive ratione naturae Iiberae, quatenus capax est fidei, spei, & dileeti nis. Secundo , paulo propinquius , quatenus homo jamndem habet, quae semen est orationis, aper quam impetrare potest gratiam nocessariam ad bene vivendum. Temno , multo propinquitis, prout homo jam habet charitatem habitualem , per quam dicitur posse Deum diligere. Ou-ώ, pr xime, & completissime, quando voluntas inspirationi Spiritus sancti sic praeparatur, ut non modo possit, sed etiam velit; quod utique non fit, nisi per gratiam actualem, me qua charitas habitualis quantacumque magna , ac persecta in actum exire non potest: quibus suppositis nihil homini praecipitur , quod non si possibile aliquo ex his quatuor modis 3 non tamen id semper Praecipitur, quod si possibile proxime, &completissime. Rerum emtra: Deus nihil praeipit homini, praesertim justo, quin habeat proximam,
dc completam potentiam, vel ad orandum, vel ad operandum pergratiam actualem, ut constat tum ex S. Augustino lib. de natura, O gratia, eap. M. Cuius sententiam profert, & probat Concilium Tridentinum supra laudatum defintcns Segione sextae. II. nihil homini praecipi, quin illico moneatur, & facere quod pouit, &Petere quod non possit; ac proinde quin ter naturam, ac fidem, Be charitatem abitualem , recipiat insuper actualem inspirationem, vel qua possit praeceptum im-Plere , vel qua possit auxilium impetrare ad illud implendum. Adde quoI praeceptum restat adhuc simpliciter impossibile homini. habenti naturam, fidem, & charitatem etiam habitualem, nisi praeterea actualis gratia ipsi concedatur , vel qua praeceptum immediate possit impleri, vel saltem qua impetrari
possit auxilium inecesIarium ad legem implendam: non lecus ac praemium facie
dae elemosynaerestat impossibile homini non habenti pecuniam , nec potenti illam sibi
comparare, etiamsi voluntatem habeat elem sinam erogandi, necnon & facultatem naturalem, nempe manum ad illam distribuendam: sicut ergo non imponitur princeptum faciendae eleemosinae homini nec habenti pecuniam , nec potenti illam sbi comparare , etiams facultatem habeat naturalem , qua possit illam distribuere , de erogare 3 ita praeceptum faciendae iustitiae
aut charitatis exercendae non imponitur homini habenti tum naturam, tum fidem, tum etiam charitatem habitualem, nisi praeterea habeat, vel gratiam actualem, necessariam ad opera maritatis exercenda , vel saltem modum obtinendae gratiae actualis, nimirum gratiam orationis. Concludendum igitur est cum S. Leoneser. 16. de Pasi . ivste nobis is at praerepto qui praecurrit auxilis; necnon & cum Iertuli. lib. contra Marcionem : Non poneretur imei, qui non haberet obsequium debitum legi in sua potestate . Hinc sanctus Hieronymus lib. I. contra Pelagianos: Friemur mollia Deum dedisse maMata ηe ipsie auctor i ustitiae fit, fieri ut feri, quod fieri non mes. Ouod praeclare sanctus do Cluniacensis Abbas
explicat lib. a. Collationum num. II. Naturae fragilitatem oppoοimus Deo , quasi nesciat ille quales nos fecit , is, o litus Mirae humanae Dagilitatis , im uerit bomisi mania data , quae strae nou possi. O caream vesaniam 3 ο profanam temeritatem I duplieiserprippe Deum videmur incusare , neque enim
1 Mi , qui posse dedit impossibilo aliquid imperare potest: νeque qui pius es bominem δε--are pro his , qua vitare non potest : is, quomodo staret quia ipse perbibet jugum meum
1uave est Z Hunc ιtaque nee ipso inquietatem, nee pio crudelitatem adscribamus. Argumenta adversariarum ex seriptura
Onyeis primo Calvinus lib. 2. Instis. ωρ. 3. illud Joannis 6. Omnis qui audivis a Patre, vidicit, veniι ad me: de quo S. Augustinus lib. de piaedestinatione Sanct
207쪽
riim cap. p. suid est Omnis qui audisti a Patre , is, didicit, nisi nullus est qui audiat, discat, non veniat ad me = Si erim
Omnis qui audivit a Patre, didicit, venit, prosectὸ omnis qui non venit non audivit a Patre, nee didicis: Igitur nullus excitatur,& illuminatur gratia Dei, quin illico excitantem , & illuminantem sequatur. Distietuo antecedens : Omnis qui audivita I atre, & didicit venit eruditus, & v
catus per gratiam enicacem, concedo: quomodocumque vocatus, nego: duplex enim
vocationis genus distinguendum est 3 e rum quidem quo quis eruditur , & vocatur , ut proxime credat in Christum ι &qui audit hoc vocaticinis genere ille princuldubio discit, crcdit, & venit , ut ibiis dem docet S. Augustinus dicens multosis venire videmus ad filium , quia multosis videmua credere in Christum : sed ubi, ,, & quomodo a Patre audierint hoc, &is didicerint, non videmus nimirum gra- ,, tia ista secreta es , gratiam vero esseis quis ambigit λ Haec itaque gratia , quae ,, Occulte humanis cordibus divina largiis late tribuitur , a nullo duro corde re , , spuitur 3 ideo quippe tribuitur, ut cor dis duritia primitus auferatur . Aliud V cationis genus es per quod sollicitatur homo ad orandum , & impetrandum illud singulare , & inestabile beneficium gratiae emollientis cor , dum istud a Deo non Non ceditur. Cujus mentionem facit S. Au gustinus pluribi , sed maxime traetatu 28. in Joan. ubi praefata verba Joann. sic ex-
Pendit : Μva gratis commendatio : nemo venit nisi tractur: quem trabat, qusim non trabat, quare illum tralat, On illum non trabat , noti velle iudicare si non vis errare; s
mei accipe, is intellige: ton traberis , ora ut
trabaris. De priori quidem vocatione intellipendus est S. Augustinus , ut ipsemet significat circa finem clusdem capitis dicens : Ergo trabi a Patre ad Gristum , sussire ae distere a Patrej ut veniat ad Cbria sum , nihil est aliud quam vinum accipereo Patre, quo credat in Christum. Isabis ex eodem S. Rugust. lib. de Gratia Christi cap. q. ubi idem textus Ioan . ex penditur: su do Deus docet, non per legis litter- , se per spirisus gratiam: rta docet, ut qκοή quisque vidicerit, non tantum cognomscendo videaι, sed etiam viundo onerat, age doque perficiat i sto divino docendi modo
volendi, operanssi raturalis pustititas afJuvatur. Hinc concludit: Omnis qui didiei
a Patre non suum potes venire , sed verit 3ubι Jam possibilitatis profectus, ἐθη -- luntatis affectus, o, actionis is ectus est. Igitur omnis gratia est emcax.
Respondeo primo distinguendo antecedens: Quando Deus docet, non per legis litteram , sed per spiritus gratiam emcacem , quae sanet vel a peccato , vel ab infirmitate; tunc quod quisque didicit, non solum videt, sed etiam appetit , atque perficit , concedo : per gratiam suffcientem quae movet, & sollicitat ad expianda peccata, &sanitatem recuperandam, aut impetranaam, nego.
Respoto secundo, S. Augustinum praesatis verbis, nihil aliud significare. quam quod gratia necessaria sit, non sollim habitualis, quae compleat eotentiam, qualem dumtaxat requirere videdatur Pelagius: sed etiam actualis , quae concurrat ad operationem. Nam, ut ibidem notat S. August. nηiro posse in natura Unit, vel etiam ut m do dicere repit Pelagius in gratia, quale
libet eam sentiat, qua ipsa , ut dieit possibilitas adiuvatur : venire autem iam in volunt te, opere es. Non es autem consequeην,
ut qui potest venire, etiam veniat, nisi id νο-
tuerit atque fecerit. Debis ex eodem S. August. cap. II. ejusdem librii sui metit quia feri debeat, o
non facis, nondum didicis se naeum gratiam, sed secuiaum legem: non beeundum spiritum, sed secundum litteram: Igitur omnis qui bonum opus negligit, non censetur gratiam internam, sed dumtaxat externam haberet
subindeque, vel gratia lassiciens nulla est,
Distinuo antecedens: Nondum didicit secundum gratiam emcacem, & Completam, concedo : secundum lassicientem , & quae suo frustratur eflectu , propter negligen tiam , vel resistentiam operantis , nego .
Agnovit enim per internum sibi praemium auxilium, quanta sit sua infirmitas, quantumque divino egeat praesidio, quod supplex exorare debet : sed quia hujusmodi inspirationi non obedit, nec divinum auxilium impetrat, ideo simpliciter dicitur non didicisse, aut nondum audivisscue auditus enim spiritualis , proprie est cordis assensus, ut praeclare docet S. August. lib.
de dono perseverant. c. I . Aures, inquit,
audient ipsum es donum taedio i, ut qui
208쪽
haberent venirent ad eum, ad quem nemo venit, nisi fuerit ei da um a Patre ipsius. Exhortamur ergo , atque praedicamus: sed quibabent. aures audiendi , obedienter Mnnes audiant i qui verδ eas non habent, fit in eis quod scriptum s , ut audienter non audiant; avriemes videlicet carparis sensu, non audiant cordis assensu. Obiicit secundo Calvinus illud Epist. ad Rom. cap. 9. Non est montis, neque currentis, sed miserentis Dei. Atqui si quis vocatus non obtemperat, sitque in eius positum voluntate, ut obtemperare possit, vel non obtemperare, recte etiam dic t poterit: Non est dumtaxat miserentis Dei, sed etiam v lentis, & currentis hominis bonum se tari, atque as ui: quia misericordia vocantis non magis determinabit ad bonum opus, quam obedientia vocati, quod piae aures non serunt: igitur vocationi illi non potest homo obluctari. Re mcto, Textum illum ApostoIi intel- Iigendum eam de singulari vocatione illa, qua quis antecedenter ad ulla merita, es ficaciter , & eximie vocatur , ut explicat S. August. lib. I. ad Simplicianum qinestione a. Verum es, imuit , non volentis, προ qae evrrentis, sta mserentis Dei, quia etiamsimiatos vocet, eorum tamen miseretur , qvMita vorat quomodo eis datum est , ut sequa tur. Quae utique expositio maxime quadratarenti Apostoli, intendit enim ibidem rationem proferre , cur speciali vocatione Deus. vocaverit Jacob non Esau, ut patet
Dinuuenda est igitur vocatio illa singu- Iaris a conversione , seu operatione justiatiae , quae vocationem illam consequitur : η νε enim ex Deo , & nobis 3 neatio autem soli Deo tribuenda est . Quam utique veritatem egregie commendat S. Augustinus lib. de gratia , & libero arbitrio Cap. s. ubi urget Pelagianos, qui perperam
xtum it Ium Zactariae: Convertimini ad me, ων ego convolar ad vos, interpretabantur, ut nempe hominis conversionem suae virtuti , non Dei gratiae tribuerent : Nec at-rendunt, inquit S. August. qui Me sentiant, quia nisi danum Dei esset etiam ipsa ad Deum
πsra converβ, non diceretvx Deus virtutum Converte nos, o tu Deus conversus vivificabis nos , is, converte nos Deus sanitatum nostrarum, is huiusmodi alia, quae commemorare Angum est. Quibus verbis S. August. signi hcat conversionem nostram
partim divinae , partim humanae voluntati esse tribuendam : quod maxime urget ex illo I. Cor. Gratia Dei sum id , quod sum 3 atque ut ostenderet, is liberum arbitriam mox addit: Et gratia ejus in me vacua non fuit. , sed plus omnibus illis laboravi. . . . . Tamen ne ipsa voluntas me gratia Dei sutetur boni aliquid pse, emtisvὸ cum dixisset: Gratia ejus in me vacua non fuit, sest plus omnibus illis laboravi: sub - 1unxit, atque ait ι Non ego autem , sed gratia Dei mecum t id est , non solus , se gratia Dei mecum: ae per Me nee gratia Dei sua , nec ipse Hus ι sed gratia Dei eum illa. Quibus significat conversionem esse partim humanae, partim divinae voluntati tribuendam , licci principaliter divinae voluntatis , & misericordiae sit opus: quod autem sola vocatio , Deo sit tribuenda ,
ibidem docet: in autem de eoelo τω-- , , 1am magis, i effieacissima vocatione comverteremur , gratia Dei erat sua , quia meriata Hus erant maΠa, sed mala.
Obiicies tertio illud primae ad Corinth. q. suis te discernis p quid aurem babes , quos non accepisti Quibus Apostolus significat neminem poste seipsum discernere, necde propriis meritis gloriari, id enim soli gratiae tribuendum est, ut explicat S. August. lib. de Praedestinatione Samstorum : Nibit, inquit, bula sequi a stoli Quis te discernitὸ tam eoatrarium est, quam de suis meri tis quemquam glorigri, tamquam ipse sibi ea fecerit, non gratia Dei; sed gratia , quae bonos ducernit a malis , non quae communis est bonis , is malis. Sed , inquiunt adversa rit , data gratia sufficiente duobus hominibus , cui unus obtemperet, alter reluctetur, qui obtemperaverit , potest dicere quod se discernae ab eo, qui obluctatur, , e propria sua obedientia gloriari: igi- tur contradicet ApostoIo. Rejmio primo, prieter Apostoli men- tem, hanc illationem ex ejus verbis inser- ri; liquidem ibi Apostolus non agit de Operatione gratiae, qua unus ab alio discernatur : sed de illo dissidio inter Corinthios suborto , quod alius se Pauli , alius veIo Apollo discipulum gloriaretur ; Apostolus autem in id unum incumbit, ne in homunibus glorientur, ut constat ex cap. 3. U.2I. tum capite sequenti prosequitur idem a s gumentum, hortaturque ne unus ad verbus alterum in B tur, sive pro Apollo, sive pro
sui ipsius gratia , quia in verbi dimnsatione
209쪽
tione aIter eloquentior, alter spiritualibus no , quod non accederit, imo potius imi- donis instructor vidcbatur, ac statim ad- tatur eumdcm Apossolum dicentem: Gra-
iungit: Dii enim te discernis p quid autem tia Dei sum id quod sum, gratia illius in
Lbes, quia non aecepisti λ fi autem aecepisti, me vaeva non nit; plus enim omnibus laba quid gloriaris, quasi Mn acceperis p Jam Ω-iravi, i . Quibus verbis sibi tribuit Ap iurati estis, iam divites facti sis, se. Neistolus aliquid supra caeteros 3 id tamen pr autem existimarent dissidium illud esse s spriis viribus non deputat , sed gratiae be-vendum ob titulum Apostolatus, quo do-ineficio. Quam utique intereretationem pronatus erat ipse Paulus, non vero Apollo ribat S. August. lib. de Spiritu , & Littera docet idcirco Fideles per se ad fidem re- cap. 34. ubi cum dixisset: aquando Deus antceptos, non habere supra alios ansam plo- cum anima rationali, ut ei credat; profeciδ,riandi, quod ut probet, adjungit : Puto ipsum velle eredere Deus ratur an b eη- , qvi Deus nos a fluas novissum sen- mise, in omnibus misericordia 'ss prae-dit , tamquam morti aestinator 1 ac si dic inis nos: eo entire autem vocationi Dei, vetret: Non est quod vel nostri causa scissu- ab ea issentire, Mut disci, propriae .sintatis ras in Ecclesia faciatis, vel ex eo quod abies. Subjungit statim: Meae res non solum non Amstolorum aliquo vos baptiγatos suissetinfirmat, quod dictum: est, Quid habes quod gloriamini, quid enim est Apostolus p hm non acceptili λ verum etiam eonfirmat: --mo morti dcditus, victima piacularis, spe-icipere quippe, babere anima non mos Oaculum mundo, & hominibus. Δη- , ae 1uibus Me audit, nisi coaesentiem Resρ deo se naο , quod si haec Apostolitia, ae per me quid habeat, e quid aeripiat verba ad quςstionem prςsentem traducantur,imi s et accipere autem, o babere utique a uti de facto persere ea uiuipavit S. Augu- ripientis, is, babentis est.
si inus, ut ostenderet contra Pelagianos. ubis: Gratia quae bonos discernit a quod non sumus lassicientes cogitare aliquid malis , non est communis bonis , & ma- ex nobis, tanquam ex nobis, sed tota nostra lis, ut docet S. August. verbis in objecti sufficientia ex Deo si, ut ex causa principe , ne laudatis: atqui gratia sussiciens con sic, inquam, usurpato praefato textu, munis est bcmis, & malis: ergo per illam Distinguo m orem : Nemo potest dicere, non potest fieri discretio. quod se discernat, simpliciter, & absolu- Dinu o mororem : Gratia quae bonos dite, concedo: secundilmquid, & quatenusiscernit a malis discretione persecta , qua per gratiam divinam motus est, & adjutus, quis eruitur de potestate tenebrarum, &nem . Ruemadmodum enim puer adhu transfertur in reisum Filii Dei, non cst stridendi artis imperitus , aum ducente ,icommunis bonis, & malis , concedo : ea vic dirigente scribendi Magistro, litteras ali- discretione Ur quam quis se praeparat ad quas 1Ormat , aut etiam integra verba de-iillam persectam discretionem, non est illa scribit, non potest iactare se simpii citer communis gratia bonis , & malis , nego: scripsiste, quan uam tamen revera scripse- omnes enim tam boni quam mali vocanturrit; se qui mandatum Dei servaverit aliola Patresamilias ad nuptias , & Pater no- non faciente, qui vocatus fuerat per simi-ister coelestis facit oriri solem suum superiem gratiam, non potest sine arrogantia di-lbonos, & malos, Zc pluit rorem, & im-cere simpliciter, quod ipse mandatum sece-ibrem gratiae super iustos, de injustos.
rit, sicque ab alio se discreverit: Sicut ta- ωνω qvreto illua ad Philipp. a. Deus smen puer, qui regente scriba sormavit ali-iqui operatur in nobis velis , preficere pro qua verba, vere potest aicere se scripsisse,lbona voluηtate . - Quibus Apostolus lignit & hac ratione ab alio se discrevisse, qui cat non istum operis initium ι si1 &smiliter non scripsisset; ita potest homo in consummationcm loli Deo esse tribuendam: hypothes proposta assi are', se aliquat ligitur nullus relinquitur locus gratiae suf-nus discrevisse , non tamen propriis viri ificienti cui resistatur , sed omnis, quaecumbus, sed gratiae beneficio adjutus. que tandem illa st, emcax est , quae s Nequc vero qui sic se discernit, per gra-ilum velle facit in nobis, vel simul velle, tiam nimirum flai, qua praevenitur, & ju- atque perficere. vatur, contradicit Apostolo prohibisti tin Reis de γλο; negando consequentiam, tum homini dicere, quod se discernat gliniquae omnino apparebit absuraa si integrum riando ex propriis viribus, & quasi de bin Apostolicum textum quis expcndat , ait β enim
210쪽
enim ibidem A postes usi Bmue ebarissimilmei Aout semper Ged is non in praesentia mei
tantum, sed multo magis nunc in absentia meaeum metu, tremore vestram salutem operamini , Deus est erim , qui operatur in v his velle, perficere . Quibus verbis minnet S. Apostolus ut metuamus, ac tremamus in lalutis negotio; quia inus operatur in nobis velle , de perficere : Ex quibus tantum abest, ut recte colligatur nos non posse resistere gratiae; quin imo exinde
inserri licet nos ipsi gratiae posse resistere; di idcirco magnam esse occasionem , &ansam timendi: si enim pratia omnis esset efficacissima , proculdubio qui hanc habent , & bene operantur, nec sibi bla diuntur in operibus, non haberent quid timerent; sed absque ulla sormidine suam
Respondeo secunia , distinguendo antecedens : Deus operatur in nobis velle , & perficere , vel sine nobis, vel nobisclim , concedo: sine nobis tantum , nego : nam per gratiam operantem operatur in nobis une nobis: per cooperantem vero nobi Dcum , ut docet S. August. lib. de gratia,& libero arbitrio cap. I9. Ut velimus, inquit, fine nobis operatur incipiens; tam ameem volumus , O sic volumus, ut faciamus,niliseum reoperatur perficient. Hinc S. Ber-
nardus lib. de gratia , & libero arbitrio
praeclare ait: Deus Mee tria, scilicet cogitare, velle, O, perficere operatur in nobis: primum scilicet cogitare, me nobis: secundum, scilicet velle, ηο istum: tertium, scilicra perficere, per nos.
Argumota petita ex Canelliis,insanctis Pa. tr Aus ae ratione Neologi , Uicies I. Canonem 4. Concilii Arausicani, in quo sic legimus: Si quis,
tit a peccato purgemur, inuntatem nostram Deum expectare, non autem ut etiam purgari
velimus δεν Spiritus sancti issionem, is, operationem in nobis feri confitetur, ressit ipsi spiritui μηλ per Salomonem dicenti : Praeparatur voluntas a Domino: O, Apsuo salubriter praeceanti, Deus es qui operatur in nobis, o, velle ,-perseere . Ex quibus sic inseres, quod ut a peccato purgemur, Deus
voluntatem nostram non expectat 3 ergo gratia quaevis nostram determinat voluntatem
ess caciter, de subinde nulla datur gratia
sussiciens. Distinguo antecedens : Deus non expectat voluntatem nostram, quasi haec deberet eius gratiam praevenire, & propriis viribus sese ad illam praeparare , ut volebant Semip
lagiani , concedo : non expectat nostram voluntatem sequentem motum ipsius gratiae, ut ei consentiat, nego. Quod autem
ea ni mens Concilii, apertissime colligitur
ex aliis canonibus, maxime ex sexto, ubi anathematizatur, quisquis bu Masi aut obedieηtiae humanae subiungit gratiae auxilium , hoe est, posteriorem facit. Obiistes a. Varias S. Augustini , & ejus Discipulorum sententias, quibus significari videtur divinam gratiam esse semper emininem, nec humanam voluntatem usquam
ei obluctari. Rerum quoniam plurimas ex iis sententiis jam solvi sectione piaecedenti, huc dumtaxat, unam aut alteram subjiaciam: imprimis vero id quod docet S. Augustinus cap. Io. de gratia Christir sed nos eam gratiam volumus si aliquando fateam tur, qua futurae gloria magnitudo, non sucinpromittitur, verum etiam creditur, Ox sper
tis nec sussin revelatur sapientia, versim etiam amatur , nee suadetur solum omne, quia bonum est, verum persuadetuν . Et aliquanto post: Hane debet Pelagius gratiam
eonfiteri, si vult non solum vocari, sed etiam esse Cisistianus. Regm eo praefatis verbis S. Augustinum nihil aliud fgnificare, quam quod praeteri Nem , &doctrinam, in quibus totam gratiae rationem, & virtutem reponebat Pelagius, aliud desideretur auxilium, quo non solum suadeatur omne quod bonum est verum etiam persuadeatur. Unde idem sanctus Doctor lib. I. Operis impersecti, C. III Pelagianos sic alloquitur: Admoneo ut intelia ligatι3, cui gratiae stis inimici, negando operari Deum voluntates in mentibus bominum, non ut nolentes credant, quod absurdiss- dLeitur, sed ut vinntes ex nolentibus fiant: non
Mut facit Doctor timo docendo, O, Hrtando, minando , . is promittendo in sermone Dei , quo frustra st nisi Deus intus operetur , is, vel et per investigabiles vias suas : eum enim verbis mctor plantat, o, rigat, possumur diacere , Forte eredit avitor , cum vero dat in-erementum Deus sine sibiis eredit , O, proficit: ecce quid interest inter legem, promi, fionem, inter litteram, Spiritum. Quibus verbis S. Augustinus carpit Julianum, qui volebat Iudaeos per legem, eic Gentiles per