장음표시 사용
81쪽
Ec PHRAsis IN HORATII rumque in dominos sallaciae, doli, mendacia, tacitaeque demum sitsurrationes. quibus omnibus, alijsque innumeris id genus rebus referias habemus comoedias. adeo ut quiuis uulgatam eiusmodi, omnibusque notistimam animaduertens materiam ,eanderem se praeclare conscripturum fore confidat. Nam quemadmodum facile unusquisque aggreditur ea , quae percallet; ita communia , uulgaria, & contrita cunctas facillima uidentur . si quis tamen postea idem attentaverit, in maiores equidem, quam putabat, difficultates incidet; frustraque laborans minime quod uolet assequetur. tantum praeter materiam in poemate artificium , ordo, concinna uerborum conneXio, aptaque struelitra pollent. Non enim satis cst inuentionem habere, uerum etiam dispositionem, ac elocutionem callere oportet ue ipsumque poema rite intexere. Vnde non nulli rem comicam tanquam omnibus notam, vilem, dc plebeiam, ut ita loquar, aspernantur. Quam quidem si a qua nidicij lance eXaminarent, suique ingenij uires in ea conscribenda experiri uellent, eam dissicultatem d Prehenderent, qua deterriti non amplius contemnerent, imo dignum honorem tribuerent. Nam,ut inquit Socrates apud Platonem , Δ κολα τοι Praeterea hac expositione, etsi apte ad mentem Horatij accommodatur, non omnino cogor, ut de copmica re hic tantummodo loqui adiurem . Nam non est ab re ut de satyra intelligamus. Quae itidem a rebus non ignotis, ut ijs inquam hominum, ac media uiuendi consuetudine argumentum sumit. Aut quid prohibet, ut permisse de comoediae, satyrae,ac tragoediae materia pertractare in uniuerso dicamus quae quide eodem quasi tramite incedentes a communi uita, di moribus no
paenia', liri frim Siluis deducti caueant , me iussice , Fons,
in theatro enim M ut nimium reneris iuvenentur versi S unquam,
sit immunda crepentu nominiosas verba .
82쪽
Horatius ante quam fresatyrica ad alia digrederetur operaepretium facturus sibi uidebatur, aliquid de decoro 'prqcipere. Minime quippe deceret Faunos, satyros ue tunc primum es fluarum latibulis tu theatrum deductos, una' cum ciuili S polito sermone urbanos mores prae se serre, mollesque uersus effutire; perinde ac si intriuiis c foro, ubi urbanitas floret', nati scin perque uersati fuerint . cum Potius eorum natura rusticitatem postulet, asperam horridamque locutionem. crepitum enim, uerborumque sonitum eos edere magis, quam uerba,diuus Hieronymus asseruit. Cauendum est etiam, cum procul ab homianum iurgijs, probris, maledictisque ipsi uitam degant, ne uer . ba contunieliose obscoenave emittant ni immunda, impura, ct non simplicia interpretari malis. ) Nam alioqui si Fauni bela tuae magis quam homines uocandi ita loquerentur, ac si urbani essent , decus nequaquam feritaretur; offenderetiirque senatus aeque i qui ab honore, uel curae similitudine, uel aetate patres diceDantur : omnisque ordo equestris,medius inter eos S plebem;
ut equo publico donabantur, resque habebant,hoc est opes Sciuitias. Eius quippe dignitatis Padum nemo assequebatur.' si qui in censu las. C C CC. habebat. Alij pro eis, quibus estres, simpliciter populi primarios uiros ac locupletes intelligunt.
nam qui Vestate urgentur,labore perpetuo , ac multo sudore uictum qu ritantes ad spectacula accedere no solent. Alij uero, quibus est res, hoc est potestas, aut imperium,interpretantur. quod non probo . Praeterea non nulli pro res reponendum esse reκ arbitrantur, ut Aug.Caesar intelligatur; qui tunc solus iam iniperium adeptus Romam, terrarumque orbem regebat,spectaculisque saepenumero adesse solebat; imo non nunquam ludos uicatim,ac pluribus stenis per omnium linguarum histriones no in foro modo, nec in amphitheatro, sed in circo , & in septis secit; ut asserit Suetonius. Talis ergo principis naris eminae cer
83쪽
E PHRASIS IN HORAT a Itumiudicium magnopere erat formidadum; cuius equidem ce-suram alibi Flaccus ita expostulauit; Plotius, & Varius, Μ 'coenas,Virgiliuisque,Valgius,& probet haec Octauius optimus. Vnde summa ope niti decet, ut paucis uiris, iisdemque doctis unusquisque satisfaciat; inanesque imperitoria in rumores aspernetur. vit enim plerianque,ut eruditi nullo modo probent,disnumue laudibus aestiment, quod indoctoru multitudo summis Draeconiis ad coelum extulit. & hinc haud immerito sapiens quisque ab imperito uulso, quo nihil incertius, semper abhorret ; potiusque de suis scriptis doctissimi illius Persij, cuius equidem iudicij acumen Lucilius resormidans Tarentinis , inquit,se, se Consentinis scribere,quam Lalis Decimi sententiam requirit.
Pes ritin ἐ mmu Des citus, inde trimetris accrescere fugie
Austrio uelocior par iambeis , cu enos redderet ictus,
in sulim, frimus ad extremums dissius; non ita pridem , Tarior ut paulo , grauioris ueniret ad auro , Spondeos friabiles in tu parerna recepit , 'Commodus,ψpatiens ; non ve deside secunda Cederet, aut quarta sciuilifer. HL in deci Nobilibus trimetris apparet Orra, i.
.. Locus hic ab auctore eκigere uidebatur , cum de omnibus, quae ad theatrales fabulas attinebant, abunde praecepta tradiderit, cumque de earum materia copiose disseruerit, ut de forma quo que stras praeceptiones adijceret e rem equidem silentio minime praeter tutam: & quibus numeris ipsas coscribi oporteat ost deret. Nam etsi antea iambico uersu conteκendas esse monuit,
84쪽
ARTEM POETICAM. cum inquit, Hunc socci cepere pedem, grandesque cothurnIAlternis aptum sermonibus ;Cum tamen ibi in uniuersum, di quambreuissime de cunctarum
renim diuersis metris praeceperit, merito nunc materiam omne scenicam plene, & cumulate pertractans de congruenti numero pauca disterere minime superuacaneum duxit. Ac primo iambum pedem esse citum, uelociterque currentem ducet; ut qui
ex breui syllaba S longa compactus perapposite inuetiis est ad aliquem probris, inaledictis que uexandum. Ea quippe contumeliae est natura, ut a paruo initio orta maiores uires, atque Incrementa semper accipiat. quoniam uero propter temporis breisitatem concitatiori cuctu profluebat ,sectum est ut bini peaesin scandendo commigerentur. Vnde licet senarius proprie uersus dicatur seκ pedibus uinctus, tamen quia scansito binos copulavit ob nimiam eius celeritatem nomen trimetri sertitus est. Et notandum artificiose ichim pro pede usurpasses nam laarmonia quadam carmina conectuntur, non secus atque humani corporis pulsus ita quippe a medicis uocantur modulis, legibus que metricis morbos indicant. An similitudinem sumplita' digitorum percussionibus, quibus ratio mensuraque cantus, ct quandoque carminis deprehenditur unde illud, Legitimumque sonum digitis callemus, Saure. Quidam alij secus auctoris uerba exponunt, accesime uidelicet nomen trimetris iambicis . nam cum sex pedibus absoluerentur, iure uocati fuerunt senarii, maxime spondeo stabili admitto . qui duas. longas stllabas coprehendens quatuor temporum tarditate ut grammatice loquar iambicae celeritati obstitit; ut non ita leuior, spondaica inquam grauitate moderatus, ad so ctantium aures euolaret. spondeum quippe seueritatem habere illud est argumento ; quod olim Damon cernens quoidam iuuenes Baccho concitatos, honestaeque mulieris domum inuasuros, tibicini iussit, ut spondeum subcineret . quod cum ille te .cisset, cantus grauitate impetum repressit , sedatiorique concelltu ardorem restinxit . quamuis Quintilianus id Pythagorae trisbuat. Sed non ita pridem senarius uocabatur; adhuc enim spondeum non admiserat, imo tol um carmen eX ter binis iam.
85쪽
bis constabat. Postquam uero societatem cum eo coluit, iure commodi & patientis nomen meruit; qui ob comunem usum, melioremque uersus condecet iam in suam domum libenter alietagenam admiserat, de sua possessione ab alio depelli aequo animo passiis . a iure tamen penitus suo non decedens aliquam pretrogatiuam sibi seruauit. Non enim promiscue omnibus locis recepit, uerum imparibus tantum, tertia inquam S quinta se-de; nam secundam & quartam tanquam propria domicilia a nemine occupanda excepit. Atqui Ennius, Acciusque uetusti simi poetae raro sponcico usi fuerunt .Eorum quippe aetate iamborum nimiam celeritatem spondaica mora comprimi oportere nondum animaduerterant. quod quidem posteritas, ut in nonnullis alijs euenisse liquet, excogitauit. Demum et si quorundam sententia arridet, qui iura paterna locos impares expon ut arithmeticorum ratione; apud quos imparem numerum maribus, parem foeminis attribui uolunt, adeo ut ille patris, hic uero matris nomine decoretur posse tamen paternas possessiones simpliciter intelligi nequaquam inficior . ut sedes iampridem a se possessas, &, ut ita loquar, a' maioribus patri, atque ab eo rursum sibi haereditario iure traditas interpretemur .
In scenam missos magno cum pondere uersiue ut operae celeris nimium, curas curentis , re ignoratirpremit artis crimine turpi ;mρ'Non crumis misi immodulata poemata ; fudex .
ro. Parib. aet data Homams uenia est Indigna poetis .
'Idcirco ne vager ocribam p sicenter omnes Iriseros peccara putem mea es tutus,stintra Spem ueniae cautus , ustaui dem pre culpam,
Cum pauloante iambis spondeos admi scendos tanquam a maio
86쪽
ARTEM POETICAM. q3ribus receptos statuerit, monet hic animaduertedum, ne qui Gpiam spondaicae grauitati addictus iambicam leuitatem penitus
asperitetur; aut ne dum spondeo ruin tarditatem nimium assectare uelit , grauilaro turgidioresque uersus emittat. Nam ex
mora, ut physici asserunt, sonus sit grauior . Quod si res qua-doque id postulat, S praecipue tragica,quae uerbortim pondus
requirit, non tamen adeo niates ali adhaercdum arbitror; ut omnino comicae humilitatis obliviscamur . quae quidem hoc uno tantum a quottidiano sermone distat,quod uersiculis intexitur. praesertim quod materia ipsi quandoque carmina prςcipitantia,& concitata postulat ; quandoque uero tarda,atque sedata. Quapropter poetam acerrimo iudicio pressi turn esse oportet, ut una cum uertit S rei, quae tractatur, rationem habeat; auriumque diligentissimum consultorem , ut rite dijudicet melius ne cunctatio , an uelocitas concinat. Nam, ut inquit ille, aures consulendae sunt; quae pleriinque quid suaserint, id rectissimum solet esse. Adhibendam quoque innuit auctor summam dili sentia, ut quisque artem perdiscat, inque limandis carminibus diu elaboret . Qui enim secus egerit,a criticis tanqua artificij inscius, quo nihil turpius, iudici, que penitus expers iure damnabitur. Nam sapientes, ac periti nunquam sibi uendicant quae non per
Cillent; inanisque gloriae uanam auram cotemnentcs ut uulgus suos partus emittere temere non audent. Atque utinain huiusmodi accuratam circii inspectionem recentiores haberent; quorum non nulli pedes tantum, & numeros attendentes recondita arcana, quae ars continet , aspernantur, digni quidem ut ab omni poetarum choro detrudantur. Sunt praeterea alij quida imperitorum multitudine confisi, ac doctoriim paucitate, qui resti iudicij trutina scripta examinent, artemque spernentes iacillime in peccata incidant . & quod etiam Romanis poetis ab antiquis indigna uenia data fuerit, ea quidem tepestate , quam inscitia plurimum laborabant scriptores pariter, atque cen fores , sponte sua uituperationem subeunt. Idcirco ne, inquit Horatius, cum pauci errata deprchendant, ac plerunque deprehensis ignoscat, impune ab artificij linea discedam , licenterque scribam an potius, quod sapientis est, omnibus mea crimina. perspicua sore custam Z cum homines suapte natura lynceis ocu
87쪽
lis aliena peccata, sua uero lippis cernant; catus tamen intra impunitatis spem . Nam etsi me peccasse liquebit, ueniae tame Hypeo tutus iustam obiurgationis poenam effugiam . Verum esto ita culpa evitetur nam qui delicta consessus ueniam petit, supplicium lenire uidetur non tamen gloriam aucupabor , qua uniisquisque ad studia , immensosque labores ducitur. Non sitilli locum hunc secus interpretantur. intra inquam spem ii niae tutus, hoc est ipsa uenia nequaquam confisus omnem laudis spem in doctrina, atque arte mihi proposui. Nam intra iamaoici uolunt grammatici simili loquendi modo, citra opinionem; ultra uero contrarium significare; addunt que illud Quintiliani testimonium, Hortensiij scripta tamen intra famam sunt. Ita
quoque S apud Ciceronem modice cum modo , intra modum, citra, hoc est minus quam modice eXponunt. V nde intra uocabuli, cui apponitur, significationem minuere patet, ultra uero augere'. Quae quidem obseritatio licet ueritati consona sit,nescio tamen quo sensii Flaccus diXerit eos, qui a peccatis abliorrent, ueniamque aspernantur, culpam uitare non laudem merere ; cum potius summis praeconiis ad c um sint extollendi; praesertim quod apposite ad superiorem sensum intra spem ueniae dicitur usitato locutionis genere; quemadmodum intra prisidia, inita moenia , S alia id genus. Notandum denique ut aliqua ad contretum pertinentia attingamus, cum oportuerit dictionem illam iudex superioribus uerbis esse annectendam; ut Bruatur. Iud premit ignoratae artis turpi crimine uersus in scenani missos magno cum pondere; iude inquam, censor, dccriticus naris emunctae; non enim quiuis poetariim uitia ,err
resque animaduertit . GRAEc A EXEMPLARIA ESSE VOLVENDA.
' Nocturna versate manu, ure te diurna. .
' Quonia uero a Graecis omnes ingentiae disciplinae, di artes,quas uocant liberales, emanariint; ipsaque poesis persecta di polita
88쪽
ARTEM POETIcΑM. 44 Romam uenit, quippe in ea praestantissima uatum ingenia elaborauerant. tantaque apud illos poetarum floruit multitudo, ut latinis facultatem scribendi quodammodo abstulerint. Nam quid nostri conscripserunt, quod ab illis non mutuati fuerint comoediarum ue,quas habemus,nonne maior pars a graeco sonte defluxit Tragoedias uero latinas quot legimus, hi si paucas Eeasdemque fortasse non nimium cilitas ; quae Senecet ascributur. Nam quas maiores condiderunt,temporumque lapsu omisimus, constat graecorum quoque imitatione sume conscriptas . Idcirco Horatius exemplaria ὀraeca noctes,& dies uoluenda iubet, a quibus fabularum eXempla capi possint; ingenueque fatetur Romanos graecorum ope indigere.
e noririproavi Plautinos numeros, 'Laudauer des; nimium patienter utrumque ,
Dicat fortasse quispiam latinitatis fautor . Tu Horati,qui peni- .
tus Graijs addicius eorum scripta tantopere emollis, Perlegen .a rhia, noctiirnaque manu uersanda ac diurna praecipis, non ne scis . I m, quod Sc nostros imitandos habemus maxime Plautum adeo
maioribus celebratum, ut ei comoediae secundam palmam Vtribuerint nam primam Caecilium sibi assumpsitse uolunt -
ac Epius Stolo assimare non dubitarit, Musis ipsas Plautino sermone fuisse locuturas, si latine loqui uoluissent. Respondet
89쪽
dicio praediti non fallimur; lepidumque scimus& salsum ab in
urbano S insulso sermonem diiudicare; ac legitimos numeros discernere ue eorum profecto decretum est rescindendum; ut qui de Plauto amore Dotius, quam ueritateiudicauerint . quod ii to digitis dc aure legitimos modulos deprehendi dixerit, ad illud forsitan respexit; quod uetustissimis temporibus,cum Andronicus satyram excogitauit , ad manum canebant histriones Guctore Liuio . An potius quod naturae instinctu digitorum ictu , auribusque legit mos numeros, modos,& uoces obseruant ij, quintusicam profitetur cantumque manu quodam moderantur quod quidem hodie faciunt Sc non nulli graecorum sacerdotes, D. O. Al. hymnos concinentes. Nam non musicis characteri bus, quas notas uocant, sed manu concentum, vocisque seMiones metiuntur. Versus autem nonne suam habent Omphoniam suisque numeliis, ct ratione quadam laarmonica absoluatur Plautus denique ut ad id, unde digressi sumus, reuertamur tauquam scurra insulsius, ct di κ a quibusdam accusetiir; ut qui , dum omni lepore,& uenustate assuens apparere uoluit, ne micam quidem salis prae se serat; admodumquc in numeris licentiosus ut hoc uerbo utar quippe qui eXtra trimetros pi .riinque vagetur. Improbatur quoque eius seruile ingenium,&nimis plebeium, stilusque uulgaris. Et quamuis ei sermonis i tini puram proprietatem denegare nequeant, Terentio tamen maiorem tribuunt. Atqui Ego , cum Horatius poetarum gra uissimus censor ab eiusmodi reprehensione, singulisque ipsius peccatis deprehendendis superledendum duxerit, minime decere arbitror, ut & nos homunciones uiriam de Latina Rep. tam
benemeritum maledictis ueXemus. DE TRAGOEDIAE INVENTORE ATQUE AUCTORE. 'lo I
' Quae caverent, Seront perunctis re ora
90쪽
Pori hunc perficiae, passet repertor honeste schlus, modicis infrauit pulpita regnis; Et domu magnum p AP nitib cothurno.
. Cum pauloante satis graecos commendasset,eorumciue exemplaribus adhaerendum monuisset de Plautinis enim salibus ac numeris ueterum iudicium non probauit argumentis, S rationibus id confirmare non iniucudum mistimauit. Ac primo ostendit illos fabularum cum inuentores, tum amplificatores extitisse. Thespis enim Atticus primus tragoediam eκcogitasse sertur. quamuis eum alii sextumdecimum ab Epigene Sicyonio primo tragico numerent, alij secundum . Eso tamen tragoediam id initium habuisse opinor, quod ab Aristotelis reconditis thesauris pauloante deprompsi; Thespinaque ipsum, quod satis constat , nouam actionem induxisse facile crediderim. ut scilicet cantores, actoresque secibus ora peruncti, ne agnoscerentur,postea προγοδο ιοας nuncupati unde & aliam tragoediae e ymologiam deducunt, ut sit τὸ v.' quasi plaustrisque inuecti fabulas canerent, agerentque. Et ininc quoque no men emanasse uolunt; quamuis alij a' nouo uino derivant, quo praemio histriones donabantur; τό γα enim non tantu sece,veru etiam & mustum significare constat. Non nulli uero eum primo non fece, sed fuco, qui graece δμώεια, dicitur, ora infecisse asserunt; ac deinde personae linteae usiun, quae faciem tantummodo uesaret, adinvenisse tradunt. Nam quorundam interpretatio, qui illud uexisse plaustris poemata, tam multa uolumina conscripsisse, ut plaustris uehi oportuerit, eXponunt, nullo modo mihi arridet . Eius quippe dramata ui X quattuor, aut quin que memorantur. Natura deinde omnium parens, quae temporum interuallis uiros mimio , atque acerrimo fingit ingenio, Aeschylum ad amplificandam rem tragicam procreauit. Nam,ut Aristotcles author est, primus ταν ἴπω σάν-ενὸς ως δύο
cogitauit quoque personam non illam foedam ex lino intexta sed pulchriorem, qua posteri usi suerunt ; honestamque palla,