장음표시 사용
61쪽
stoteles; aut ex atomis, cippus arbitrati sunt, omnino negandum est. Esr porro haec continui definitio, non de mathematica magnitudine intelligenda, ea ratione quod pasito sit naturalis corporis, ut Hispanus ex recentioribus opinatus est; neque ut signum comporis naturalis, cuius opinionis fuit Zimara; sed ut naturalis corporis naturalis est affectio. C o R P V s uero naturale id est, quod trifariam est diuisibile, quod idem est, quod omnifariam: natura enim no admittit quartam dimensionem, ut ex secantibus lineis demostrauit Ptolemaeus. 6. I O D corpus naturale, quanuis uere con-i
tinuum sit, diuisibile scilicet in semper diuisibilia:
habet nihilominus proprium terminum , maxumum & minimum ; ultra quem, & citra quem res naturalis non consistit. determinata est enim cuiusq; naturalis entis quantitas. 7i IN VENITUR igitur in quacunque specie naturali corpus minimum uel maximum, quo minus, uel . maius reperiri non potest, Nominalium, & Petri 8 Mantuani opiniones' termissa. NIHIL tamen prohibet, quanuis dari tum in ximum , tum minimum in natura desendamus: i quinetiam maius maximo , & minus minimo di-Jputationis gratig sustineamus. λ
62쪽
Poxxo corpus naturale cum in homogeneum,& heterogeneum diuidatur: non selum hetero geneum, ut Averrois& Thomas, sed homog neum quoque minimum reperitur. quicquid autem de minimo corpore, & de maximo dictu est: l fid vero non selum secundum speciem, sed simpli
Io INTER naturalia corpora principem locum caelum obtinet ; quippe quod tum Deorum essetadem, ex antiquorum opinione memoriae tradi- itum est, tum confinium aeternitatis, & corruptiri . talitatis, tum vinculum, quo immaterialis m H dus corruptibili corporeo connectitur. III Quo D quidem caelum non ex materia constat,
quae rationis eiusdem sit cum interiori; quippe quae semper sit appetens sermarum, quam Opinionem sequitur Egidius: sed ex materia, quae a Themistio uere subiectum dicitur, suapte natura in actu non per sormam perficientem, quod exi- Istimauit Thomas, sed per assistentem intelligemtiam, quod recte sensit Averrois . t I a QVA PROPTER cum in cano nulla sit materia, iquae formam dantem esse respiciat: caelum neque generatur, neq; corrumpitur,neq; augetur, neq; diminuitur, neq; alteratur, sed persectiva tantum qualitate afficitur; cuiusmodi est illuminatio. 13 NEQVε ob id corrumpitur, quod diuina sit umi luntate
63쪽
luntate laeseruptibila, suapte rem naturast re ruptioni obnoxium , quod opinati sunrPlato &Philoponus: sed quoniam simpliciter;&omnino
a quacini intrinstea uacuum sircorruptione: I SI QUI s inmeta accuratius Platonis opinimnem perscrutari uoluerit: siummos hos philos, phos de natura cani incorruptibili Platonem stia licet&Aristotela conciliarepoderi sicut egrωgie conciliauit illos Simplicius. Is Movgτvst: caelum incessabili, atque perpetuo motu ab intelligentia. caesum enim quietare,ter ram moueri, quod imaginatas est Heraclides Poticus, a ratione alienum est. Is Post moi essiciens motus caelestis est intelligemtia quae a natura, dum mouet, non distinguitur: inter quani & orbem tanta reperitur proportio; ut ne transuersum quidem unguem celerior fieri
17 ON IAM autem caelum est corpus simplicis smum i ideo simplicisiimus motus illi conuenit;
huiusmodi autem est conuersio. . ,2 2 T
I 8 int caelo praeter naturamnon accidit, alioquin uioletum esset perpetuum; sed cito naturalis ex stit, cui tamen nullus opponitur inter si mplices
motus. utrum autem uiolentum aeterno permanere possit tempore,disputationis gratia, utrant
64쪽
. 'I9 sIMpti Issr Mo autem huic motui persectissuma est figura assignandRhaec autem circularis est, cui circularis motus tantu accomodari potest.2O INDIGET autem quilibet motus quiescente: quapropter ut caelestis motus existat, centri im- mobilitate opus est; quam sortasse sub Atlantis
commento ueteres poetae innuerunt.
2I Movgτ enimuero intelligentia nullo impetu, nullaque ui in clium facta; obtemperans enim clatum est intellectioni & appetitui, quibus intelli- gentia proprium mouet orbem: i ι2 2 Qv I motus non ea ratione ab intelligentia proficiscitur, ut ex motu persectionem aliquam, quae sibi desi nancistatur: sed quoniam in motu suam consistere persectionem intelligit. 23 PORRO cum inter animata corpora ob huius. modi intelligentiae praestantiam, persectissimum locum caelum obtineat: iure dextrum & sinistrucaelo assignandum est. quod quidem dextru non secundu densores caeli partes,ut Albertus & Egidius, neque secundum quascunque: sed penes constitutas praeordinatasque partes in caelo collocatur.
24 V n i uero hae posteriores loci disserentiar,ibi necessario & priores reperiuntur; huiusmodi autem sunt sursum & deorsum,ante & retro, quas omnes . Sin caelo reperiri fatendum est. c I. I H Verum
65쪽
v v M tametsi caelum animatum corpus esse . defendimus: nequit tamen uere appellari animal. quapropter calumnia Simplicius non uacat, qui tactum & uisium caelo adiudicauit. ' O 6 -NgQvE tantum exteriores sensus,sed interiores a caelo seiungendi sunt. Phantasiari enim caelum& discurrere in philosophia Peripatetica falsa ha resis est, quanuis huius suerit sententiae Philo
7 - PORRO caelos funes esse, tum sensu,tum rati ne diiudicamus. octo autem ab Aristotele fuerutconnumerati, cu octo sint qui stellis sint reserti. et 8 INTER hos autem primus orbis persectissimus est, plurimis praeditus *deribus,immediate a cl-lo dependens; caeteri unicum tantum astrum habentes , iuxta primi orbis propinquitatem perso etctiores appellantur . hinc haud iniuria Luna ab Astronomis terra nuncupatur; cum tantam habeat proportionem inter jdera , quantam terra inter caduca corpora: 9 Qv Αε quidem Luna, luce accepta a Sole,nobis eandem largitur . absurdum est autem, siquis L nam quacunque luce carere crediderit ; est enim
ipsi nonnihil luminis,quod in eclipsibus animas
3o mi A s uero in Luna maculas conspicimus, hae non quidem altissimorum montium sunt imagi-
66쪽
nes, ut nonnulli sentiunt, iuxta enim diuersas temrae siluationes diuersae apparerent; neque quod ex illis partibus uapores pro sui nutritione Luna sursum attrahat, ut poetae, & Plinius credidere: sed quonia quaedam partes Lunae sint lumini magis peruiae; quaedam minus, ut contingit in Alabastro. 3I : INs ε Qv I Tvχ autem quilibet orbis inferior m tum primi orbis. quapropter duplici motu saltem mouetur, proprio atque diurno. qui quide diu nus false raptus appellatur; cum nulla ui, sed sp te ab intelligentiis efficiatur. 32. UERvM cum de astris superius meminerimus; iam quid sint astra, dicamus: non sunt igitur a propriis orbibus specie distincta astra,sed accidete differunt; densiores enim partes sunt orbis. 3 3 . N ε Que a astra unius orbis ab astris eiusdem ombis specie differunt, sed accidente tantum, peneSstilicet densitatem & raritatem; neque eiusdem
speciei plura sunt indiuidua, sed eiusde indiuidui
plures sunt partes. 3q SvNT autem quaelibet astra 'aericae figurae, ut ex Lunae aspectibus dignoseimus: quae non qui stente orbe circunferuntur, ut opinati sunt quidam ; neque proprio centro uoluuntur, ut Plato; sed per se manent omnino immobiles orbi afflixa, quasi nodi in tabella , mouentur autem per H 2 accidens
67쪽
3 3 DuM autem orbes mouentur, nullum quidem senum edere possunt: qui sonus si ederetur , ob excellentiam lensibilis nihil auditu a nobis percispi posset . quapropter absurda est Pythagoricorutum opinio, tum iundamentum. 36 AGIT uero quilibet orbis in mundum inferiore tum lumine, tum motu, sine quibus nulla fieri posset transmutatio: influxus autem, quOS ponui Albertus, Thomas, & Astronomi, a Peripatet, cis refelluntur. tr x DC acu 37 NEQUE tantum lumine & motu caelesti calid tas his inferioribus impertitur ; sed hunuditas,st, giditas,& siccitas;neque hoc quidem per accides, sed per se. 38 PRAETER caesum alia adhuc sint corpora sinplicia, ignis, aer, aqua, & terra; quae materiae rationem habent ad mistorum productionem, sicut caelum omnium efficiens causa est. 39 MOVENT UR haec omnia motu recto,qui sibi secundum naturam conuenit; deorsum quidem grauia, sursum leuia. qui motus cum in simplici
corpore, & simplici fiat linea: simplex quoque
69 PRINCIPIUM elementorum activum caelu non est expellens aut centrum attrahenS, aut contra,
sicut opinabantur antiqui philosophantes; neque
68쪽
generase, ut Thomas; neque totum Elementum, ut Scotus: sed serma quidem elementi, ut opib
qI QvANvis opinio sancti Thomae sustineri poς
sit, si tamen illam interpretari uoluerimus; ut apposite, & apprime eleganter interpretatus fuit Illustrissimus Cardinalis CONTARE Nus inaureo suo tractatu de elementis. l62 CONCURRIT auaem ad motum in elementis es-ficiendum, ut materia ipsum medium: ex cui in elementum resistentia causatur motus; qui sine medio nullus omnino fieri cotingeret, licet aliter sanctus Thomas opinatus fuerit. 43 IN propriis autem sphaeris an elementa leuitate aut grauitatem habeat, magna inter philosephos fuit contentio. in cuius resolutione quanuis ad negativam partem inclinare uideatur Aristoteles: ego tamen nulla reperiri grauitatem, neque leuitatem defendo; experientiisque in oppositum asductis facillime satisfacio: SI uero elementa in non sibi proprio reperiam tur loco, nulloq; impedimento detineantur: qu primum ad naturalem locum remeabunt. qui motus continuo uelocitatem intendit, quousque ad terminum deuenerit. que CAusATVR autem haec celeritas elementorum uel ea sane ratione, quod in approximatione rei
69쪽
grauis ad centrum consertetur, & corroborretur grauitas, ut fuit opinio sancti Thomae: uel quia intendatur elementi desiderium, ut Averrois; aut ab ipis medio impellete rem grauem, ne uacuum is admittatur. nos huiustemodi opiniones quascul
66 FIGvRAM elementa nulla sibi determinant: imperfectissimae enim sunt substantiae, ad quascunq; mixtorum formas suscipienda&idone . quare cir- νιcularis aqua, uel ignis, uel terra, uel aer dici m,
i , N iis libris, quos Aristoteles inscribit de g
1 neratione, & corruptione, subiectum esse et menta defendimus, nec inanem esse Aristotelis operam; tametsi de elemetis in libris de cito Aristoteles pertractauerit. ἰ γα N a c ob id Themistium , & Philoponum reprehensione dignos existimo, qui generationem& corruptionem subiectum esse defenderui, cum utranque opinionem tueri possimus. 3 Es Trautem generatio transinutatio totius in i totum, nullo sensibili remanente ut subiecto per .
70쪽
se . quare aberrauerunt antiqui, generatione esse alterationem existimantes. l6 A ε generatio unius semper alterius est cor ruptior & hoc non solum respectu termini prima- iij, ut Alexander, sed etiam secunda ; neq; rvtione tantum sermae immediatae, ut Scotus, sed mediatae ; neque tantum in successivis, ut Matiblius, sed in omnibus substantiis. 3 Fis RI autem aliquid ex alio illaese permanente quod fortasse paradoxum in philosophia peripa tetica uidebitu6 tueri possumus,quavis refragrari uideatur auctoritas Aristotelis. 6 V N i v s igitur generatio, quoniam alterius semper est corruptio, ideo aeternam esse generatione inserimus . cuius aeternae generationis activum principium est Sol, sub obliquo circulo aeterno tempore circumactuS. T GENERANTvR elementa, quando praecedem tibus in materia dispositionibus, ab agente naturali eorum forma educitur, non per atomorum congregationem,siue disgregationem,ut opinati sunt ueteres philosophi.8 Nos sunt elementa infinita numero,ut statuerunt Leucippus & Democritus;neque unum tantum, ut Thales & Anaximander, & plerique alij opinati sunt: sed finita sunt elementa, & secundu