장음표시 사용
441쪽
Omnibus antequam crederent assirmarent: put Ee minus difficile est linguam scripturae familiarem habere, phrasis eius perspectas,& agnitas tenere, diuersa loca & in faciem pugnantia posse conserre & denique in diuersitate sensuum,& scripturae proprium habere iudicium quam scietia illa ManichaeorunHCerte no minus hoc impossibile simplicioribus , & idiotist quare in primis illos a salute deterret, & quidem omnino excludit haec sententia. Sed audi, quid deinceps agunt, dum enim hoc specie quadam nimium blandientis cognitionis, a rue scientiae simplicioribus coeperint persuadere: mox aggretuntur docere eos scripturas,idque ex suo sensu.Docent eos Hieronymum errasse, atque alios ,& in scripturis exponendis
fibis psis contradicere: moxque ea loca proponunt, quae prima facie,& ut illi dicunt, simplicissime aecepta suis sensibus fauen . quod non esse dissicile exercitatis in scriptura fatis est manifestum: atque ita doctos eos in scriptura, aut se facturos, aut magna ex parte iam fecisse persuadent. Hoc nonne similliamum est Manichaeis,qui,specie scientiς oblata suorum oculis, docebant eos,quae iuxta corticem in scriptura erant, non intelligere: sed rehcere.Ipsissimum est,quoa nostri faciunt aduersiri): scri sturae icientiam promittunt, ct necessariam docentrct mox superficiem eius vocantes simplicitatem,& germanum
sensum,docent patrum sensum rei cere unde & eorum etiam,
sicut Manicia aeorum, discipuli inflati cognitione scripturae, quam sibi tribuunt,necesse est ut excaecentur ,& quotidie ca citate ipse magis superbiant, & in maiores ducantur errores: sic necesse est,& sic nos docet omnis historia & scripturae, &ecclesiae factum esse,atque hac ratione. Vides igitur ut nouatores nostri cognitionem offerant,ad hanc alliciam omnes: sed conserant non aliud ,quam proprium sensum. hoc est ignorantiam opertam specie quadam, & apparentia scripturae. Ostendamus hoc exemplo aliquo. Cur,inquit Paulus conuertimini ad egena , & infirma elementa, quibus denuo seruiure vultis: dies obseruatis , ct menses, & tempora ct annos: hoc omnium oculis Lutherani praesentant: inde quicquid in lege veteri fiebat lacrificiorum ,&caeremoniarum, oblationums
442쪽
fionum, unctionuin ac reliquarum obseruationum reisgionis A eultus Dei illicitu dicunt Christianis: sicut praeseriptionem festorum dierum. Nam verba haec Pauli inquiunt, manifestε hoc signifieant. cam eorum discipuli hoe crediderint verborum hae specie illecti, mox & dies festos Ecclesiae, & chrisma
sacrum,& ieiunia reiicieda credunt : eontemnuntque omnem antiquitatem Ecclesiae,& sensus certissimos Patrum. Inde facile est in alia in alia trahere:vtreijciatur peccatorum consessio, contritio,de poenitentia posthabeatur, & fidei solius iustificantis splendore quodam crastissimae tenebrae in eorum cordibus generentur. ex quibus demum eo venitur,ut nulla agnoscatur Ecclesia firma,&stabilis: nec deseratur latis vlla, vel, locus dedtur Deo,sacratae virginitati, ccelibatui, atque omni hodae continentiae,imitatio paupertatis Christi,abiectioque temporaliuomnium diuitiarum ui perstitiosa, & quidem sacrilega habeatur.Vnde rogo,nisi quia prius assueverunt sequi propriam sentetiam,& quod prima facie offert scriptura. Certum est enim illud facilius esse, applausibilius imperitorum , ' superbiereti uim maxim8 auribus: Mox ut audiesis verba illa Pauli ieere . hendentix obseruatores dierum , intelligere in uniuersum nolo prohiberi ab Apostolo: vel clim legeris illa alia, adolescentiores viduas volo nubere,illud accipere,quasi prohibeat Paulus eas in coelibatu viuere. Hoc agunt qui proprium sensum in i scripturis sequi volunt in seriptura inquam nondum primis . . t ulabi)s vel degustata, imo nee salutata Elimine: sed an iis his . doctoribus dilaniata, Id diseeypta, simul cu doctrina Patrunt. .. QuPrum auditoribus si ego dixero, nolite haec ita intellia gere longe aliter locum huno dies obseruatis, . cc. interpret tur Aug.& alium volo adolescentiores viduas nubere, longe e . qaliter intelligit Chryse inus,Hieronymus' δe eodem modo L. t 'de caeteris omnibus lotis legite ergo potias illiss sequimini ii dit ibi LIps luibus nulla ratione veriri comparari pba r.Certe quid Irri ponsuri sunt no video, nisi hoc tantuni quod sibi meliorvi detur suoru seruus , quod non postini sequi alternis sententia nisi suo ipsorum iudicio, qudd in his omnibus consentit cum hoc,quem sui magistri eos docent, sensu. Quibus si rursum di Ee 3 . Xero,
443쪽
xero.& eur vos Iudicium vestrum tam brevi momento eoneeptum tam sine studio, & labore in voluenda scriptura , euius paucissimas nostis sententias: quare inquam hunc tam leuiter inuectum cordibus vestris senium praeserre vultis sensui Au gustini,& Hieronymi: quibus muJxo manifestius est, vos non esse comparabiles, quorum labor ci allidua lectio: continua Oratio,& puritas quibus scriptura sacra intelligitur manis . . stissima sunt in Ecclesia: Cur inquam non prudentius, non tim tius horum sequimini iudicium: nisi quia sine cause perfecta
cognitione,sine lectione doctrinae horum patrum, ex affectu in vestros doctores, ex falsis eorum vel criminationibus p utina,vel intςrpretationibus iudicatis. atq; ideo temere No ne ergo melius est iudicare, non esse vobis iudicandum: non
posse vos in his scripturae diibus proprium habere iudicium,
quas nec legere vacat: multo vςxo minus Omnem patrum doctrinam,quae ad cognoscendam musam necessaria estὶ Quid
. rogo respondere pqssunt)nunquid,quia proprium iudiciti h bere debent, licet quod libucrit itidicare. Cura si non lice :quod nullus negat videant quam temere iudicent sine ullo labore sine ulla vera scientia scripturae, cessentes de his,circa quae audiunt errasse doctissmos, ct sanctissimos quosque . Agnoscant ergo quam graue onus ipsis imponant,& in quanta pri opitia deducant,qui volunt eos proprium iudicium habere. cap Π φ' Longe certe aliter Catholicae fidei modestia docet, multo dest glhq suaui tutius salutique omnium conuenientids: admonetii ψ Let ' omnes,quod ad cognitionem attinet.quemque sua sorte, suo 1μ gradu atque dono contentum esse: nec quicquam quaerere,t' quod captum si una excedax: sed simplicissima fide colentum. icutgς si scri ex manifestillimis morum praeceptis ad puritatem cordis, ad p μ . t γ' Dei & proximi charitate a magis, magisque indies a cedem atque ita diuinae charitatis,& beneficiorum eius assidua medirru. yy se ratione,& humili ma consideratione familiariorem Deo fieri. his impetrare earum rerum,quae ad salutem suam pertinent, . iudicium, & cognitionem quantum satis sibi esse possit . Haec est Christianae animae praeparatio: hoc verum studiu sacrae seriet
Pturae,quod non solum imperitis non in impossibile, sed faci
444쪽
limum etiam & magis his peruium, quam sapientioribus, & . doctioribus: propter quod clamat Cnristus, Abscondisti haee
ὶ sapientibus.& prudentibus,& reuelasti ea paruulis' nec ve ba haec sola Christi sed multo magis res,ob quam dicebantur, hoc manifestius ostendit. Messiam desideratum tam diu a I daeis non agnouerunt sapientes,& scribae, sed idiotae piscatores. Hoc uniim ex maximis gratiae mysteri)s,de quo Paulus dicit Infirma mundi elegit Deus,& isnobilia,&. contemptibilia, I.corit. α ea quae non sunt. Nonne manifestini me nos docet humiliabus,& idiotis non sollim locum esse apud Deum: sed etia prumum Ipsis etiam exercitatis, ct doctis tanto melior ,. & Deo propinquior locus patet a quo humiliores sunt, & minus sibi ipsis fidunt: iuxta illud saluoerrimum consilium: Ne imitaris Prudentiae tuae,& ne sis sapiens apud temetipsum: quae si recte Pensemus ostendunt maxime expedire omnibus, seu simplicioribus amplius,aliorum inli rere sententiae,in causa salutis aeternae,sine proprio iudicio hoc est enim contrariu sententiae huic arenth. Nec enim unqua catholicae fidei anitas permittit credere,necessariam esse scripturae scientiam omnibus: ideoque nec omnes teneri ad exigendam fidem suam ad scripturae regulam,quam nec legere,nec scire tenentur,manifestξ dicit: atque iideo line proprio iudicio alienam sequendam esse sententia: sed neque his,quibus necessaria est scripturae icientia, qui ad eam discendam,& legendam tenentur, expedire, Vzalios sine ij. Proprio iudicio non sequantur eiusdem fidei modestia mani- vcstat. Quare temerὸ& inconsiderate Brentius necessariu ait, quod non soluin necessarium non esse omnibus sed nec alicui
quidem,quin potius cotrariuin omnibus conducibile i d mul cap. n. D. xis etiam necessarium constitit. Maiores etiam doctiis imi, re de in Eccleis summi seqi possunt aliorum sententia in religione,sine pro- m diuersitas prio iudicio:quinto rectius simplices,& idiotae,& illis quidem siteraduu er ς lultum est,& tutum ita agere sea in multis non erit neces--diuina eo sarium. PosLint enim proprium habere iudicium nonunqua, gito*Zineri stis autem & necessarium, supradicta manifeste ostendunt. quanta perio Sed iam haec quae proposita sunt,tuo ordine explicemus de eulsi sit , hoc ponfirmemus.hprum igitur primum illud est, neminem ultra transtredi.
445쪽
vires Ingenij, doni& gradus, quem in Ecclesia habet tentare
debere quod ad cognitionem attinet. Quod sic manifestatur. Prim lina quidem non obscure,aut raro docet nos scriptiira ini Ecclesia diuersos gradus esse hominum retiam sanctorum de iustorum secundum intellectus, rationisqe perspicuitatem' de vires: alios scilicet aliis aptiores, ct capaciores ad intelligenda altiora maxime de obscuriora: id quod siue ex ipsa naturae diaspositione aut educatione, de exercitatione, siue ex dono Dei contingat,non ad hanc rem multum pertinet. scimus vinim mcontingere. Propterea Paulus apertὶ loquitur, persectorii est solidus cibus eorum,qui pro consuetudine exercitatos habene sensus ad discretionem boni & mali.Vide itaque consuetudi nem,&cxercitium quosdam efficere capaces & aptos ad solliada percipienda,& discernendum bonum a malo: & eodem loco inquit de alijs,Imbecilles facti estis ad audiendum,&e. facti estis, quibus lacte opus sit,non solido cibo. Omnis enim , qui lactis est particeps, expers est sermonis iustitiae. Paruulus enim siue infans est.Vbi iam vides apertὰ hanc distinctionem intelle inis etiam infidelibus, etiam in bonis. Alij sunt paruuli incapaces perfectae doctrinae,egentes lactis, ath persecti, quorum est solidus cibus: nec tamen propterea Paulus λ salute aut Ecclesia alienos ducit, sed potius suscipit educandos. Nonne de Corinthiis aperte inquit, Non potui vobis loqui, quasi spiritu libus, sed quasi carnalibus tanquam paruulis in Christo lac vobis potum dedi non escam: nondum enim poteratis: sed nee nunc quidem potestis:adhuc enim carnales estis, de secundum hominem ambulatis. Itaque carnales eos dicit, de secundum hominem ambulare,quos tamen non propterea reiicit sed sum scipit potius lactandos uberibus,quousq; adolescan t imo eo Ddem in principio epistolae sanctificatos in Christo Iesu, vocatos sancios salutat. Christus ipse dominus Apostolis induit. Multa habeo vobis dicere sed no potestis portare modo .Cirii autem venerit spiritus veritatis, docebit vos ollinem veritat&Non est opus plura reserre ex scriptura: ex his abunde oste sum est, non solum discrime hoc eiIe paruulorum de peri et x uiud hunc maxime attendedum esse in doctrina ab eo, qui
446쪽
docet,& cauendum ne supra captum quenquam doceat, non minus,qu m cauend nna medico,ne infirmo stomacho ingerat duriorem cibum: aut nutrici,ne infanti edentulo durissimos cibos praebeat.Sic inquit Christus Apostolis, Non potestis por . itare modo: sic Paulus, Non potui vobis loqui, quasis ritualiabus,dce. Quod si hoc obseruandum doctoribus,curno etiam, .imo multo magis auditoribus ipsis: ut scilicet non supra vires, di captum mentis suae aut cupiant, aut inuestiget abstrusarunt rerum cognitionem3 Et quidem est hoc familiare vitium pus roru, de peruersi stomachi ultra necestitatem imb vhra vires, α virtutem cibos appetere: quos, qui eis tradiit,merito intera sectores perniciosissimi hominum dicendi lunt. Qui vero allia i in . iciunt etiam,& excitant, tanquam inimici humanae naturae ha--bendi. Quanto ergo magis hoc in spiritualibus seruandum: puerilis est sensus, laguoris est animae supra vires cognitionem etiam sacrarum rerum,lectionem Z inquisitionem earundem quaerere,dc minus curare charitatem quod non aliud est quina tumescere, & inflari non concoctis scilicet alimentis spiritu Iibus animae .Haec reuera est scientia illa de qua Paulus inquit, quod instat. Hoc igitur vitium,quod eo cuiq, familiarius, quo insipientior ille est esse cognoscitur et miserandum cert),ddd lendum in his,qui inconsiderate eo laborant,qui id non agnoscunt:& sanandum medicina illa Pauli de Christi: Cum noduna potestis, adhuc carnales estismon solum dicitur iptis,sed osten ,
. ditur etiam,de ut tales se agnoscant conuincuntur.Sed hoc ipsum infirmitatis vitium ex industria augere,& excitare ad non
cogitandum imbecillitatem propriam, non ignorantiam , dcruditatem sensus propim: sid omnibus his posthabitis irruere in scriptur' maiestatem,quid dixerim esse,quam Sathanicum animarum homicidium. Cuiis verb hoc magis agit,quam qlii omnes cogitat omnia fidei dogmata,omnia dubia de contro Mersa quisque exigat ad regulam scripturς,dc ncino quicquami credat,nisi ex proprio iudicio,& sententia. Merito igitur dixe- . rim pestilentius hoc esse promissione illa scientiae, qua Mani- Lib. de chaei alliciebant omnes: merito dixerim,quod August. de illis credendi ea. ait, Quod cum omnibus proprium iudicium Permittunt, dc 9. . ,
447쪽
doeere se omnes scriptura promittui: non hoc robore alIquo praediti faciundi sed ut aliqua cocilient multitudine huius scientiae seripturet promisJione qua naturaliter humana gaudet anima mec vires suas valetudinemq; cosiderans sanorum escas appetedo quae malE comittuntur nisi valentibus, irruit in venena fallaciarii. H c Aug. quibus quid potest proprius dici,& verbis illis Christi de Pauli couenientius irruit in venena fallaciam infirmus escas sanorii appete lo: incurrit sueerbia, incurrit tumore animi,incurrit denique caecitatem senius.Sed ut ad id quod propositu est,reuertamur.Vides in Ecclesia diuersos gradus incognitione diuinorum,sitie ex ingenio & exercitatione,siue ex Lcorvi Ia. dono Dei. Sed adhue apertilis audiamus Paulum loquentem,
Alii,ait, datur sermo sapientiae per spiritum , ath autem sermo scientiae secundum eundem spiritum alteri fides in eodem spl- ritu,alij prophetia,alh discretio spirituum, alij genera lingu
rum,ali, interpretatio sermonum. Hςc autem omnia operatur
unus atque idem spiritus , diuidens singulis prout vult. Vides aperia diuersitatem dono , propter quam toto eodoco Pat lus non aliud agit,quam ut similitudine membrorum corporis doceat,quam sit omnibus curandum, ut suo loco, quem illis Deus in Ecclesia contuli se contineant,& aliorum Fadu non ambiant: sed hoc ordine, sicuti membra corporis 1 e inuicem ament. Vos autem Inquit,estis corpus Christi ,α membra de membro: moxque se transieri ad ostendendum diuersitatem graduum,& ministeriorum in Ecclesia. quosdam inquiens p suit Deus in Ecclesia: Primo Apostolos, secundo prophetas. tertio doctores,&c. Nunquid omnes Apostoli omnes propitetae ostendit itaque his omnibus Apostolus ministeriorum di- uersitatem consequi etiam donorum, de quibus prius dixerat differentiam: & merito ex utraque diuersitate constare Ecclesiam,sicut corpus ex diuersis membris. Igitur tria haec mani- sine ostensia sunt: ingenium,& exercitatio,dona gratiae, & munisteria ecclesiastica diuersos constituere gradus,& praescribera cap. 33. Exe re unicuiq; proprios limites. Ex hoc igitur ia sic colligimus
pla cr ratio quod Primo propositum est: si inter fideles ipsos, inter filios ne Gedi si Ecclesiae iustificatos,& sanctos sunt incapaces persecta docto
448쪽
nae sunt ad multa quae ab alijs attingi possunt intelligenda, di minores ercapescenda impares: Non igitur omnes possunt scripturae sa, simplices incrae ardua,& dissiciliora agnoscere, nec proprium in eis iudi- Eccidia macium habere. Quid enim putasne, quae de aeterna verbi Dei ge tora fidei et neratione,de aequalitate eius ad Patrem,&origine diculur in sentetiae sine scriptura ex quibus Arius dissicesimas quaestiones mouebat: ut proprio ipso est illud Ioannis,Non potest filius facere quicquam, nisi quod ru ιvdicio inviderit Patre facientem,S quicquid Pater facit, hoc Filius su haerere debemiliter facit:& similia multa possunt ab omnibus satis intellia re. gi3Cum igitur in Concilio Nicaeno definita est aequalitas,si te
nebantur omnes non sine proprio iudicio credere sententiae Concilii ut Brentius discriὸ statuit , 'necesse erat ut incapaces tam sublimis doctrinae non satistacerent saluti suae, sine filo iudicio : quod certe habere non poterant adhaerentes concilio.
Q id rogo durius dici potest, imo quid magis communi sen- . ι
sui contrarium Z Exegit Constantinus imperator recens ad s-dem conuersus, ct quod magis probabile est nondum baptia zatus,definitionem concilis ad scripturam sacramῖcontulit loca omnia,& ex proprio iudicio agnouit , rectὸ sitisse patres illos interpretatos scripturam , & non magis hoc duntaxat audito, quod consubstantialitatis fides ab Apostolorum tempore semper credita fuisset: & praedicata & diuersitas substantiae iano ,& inaudita: idque testimonio unanimi, ct consono omnium 3i8.Patrum exceptis paucis mox credidit ex illorum iudicio , ct in fidei huius violatores grauissimas leges constituit. Nonoe Constantinus agnouit non se habere donum interpretationis scripturae, nec pro consuetudine exercitatos sensus Denique neque se esse oculum Ecclesiae,sed brachium potius, ad defendendos oculos, teraque membraὶEt ideo tanquam brachium tem Poralis poenae seueritate, sententiam oculorum
tutatus este &licut ab ipso suscepta suerat , ita ab alijs suscipi Voluit idque sine proprio iudicio. Quis igitur iam dicere potest,non esse licitum , sine proprio iudicio alienam sequi lenistentiam in rebus aeternae salutis,nisi qui putat latis esse dixisset Nunquid quod persecti attingunt de mysterijs religionis,&fidei cuius minores incapaces sunt non est credendum ab eisὶ
449쪽
Nunquid sensus scripturae, & auctoritates qtias non rapiunt
idiotae,propterea non credunt,& non potius hac ratione tranquilli & quieti sunt in Ecclesia paruuli fidei maiorum , senatentiae etiam nondum cognitae inhaerentest quod si antequam cognoscant iam animi praeparatione ea credunt sollim quia agnouerunt locum situm,quem in Ecclesia tenent simplicium s cilicet, & rudium discipulorum: alios vero magistrorum de doctorum. Multo rectius postquam sbi ea ostensa fuerint eorum auctoritate ea sequentur,non ex alio nouo iudicio sed ex eo certe, tuo prius sibi no iudicandum esse agnouerat. Ouodn hoc non contenti indagare velint abscondita omnia &difficilia circa rem quamcunque controuersiam, aut mysteria omnia fidei,terminos proprios transgredientur. Contra id quod mystice quidem, sed huic loco valde aptὸ in lege mandatu est onstitue terminos populo per circuitum: de contestare ne torte velit transcendere terminos ad videndum Dominum de
pereat ex eis multitudo. Manifestissimὸ ceria significavit Deli, his verbis,nulli in Ecclesia transgrediendos proprios terminos in cognitione mysteriorum, hoc est,nulli ultra ingenium do num & gradum quem in Ecclesia habet, licitum esse inuestinare mysteria: quod apertius iam,& non in figura Paulus seueris .
ume etia,S: grauissime admonet, Dico enim inquies. per gra-
tiam, quae data est mihi,omnibus,qui sunt inter vos, non plus sapere quam oportet: sed sapere ad sobrietatem, Re knieu iuuesierit Deus dimisit mensuram fidei .Quod mox etiam eadem ratione,qua superitis,hoc imam confirmans: Sicut enim inquit. in uno corpore multa membra habemus, omnia autem non eund em actu in habent: ita multi unum corpus sumus in Chri Sa entes donationes secundum gratiam, quae data est nobis, differentes,&c. in quibus vides,quam consone ad superio ra omnia, in cognitione religionis sobrietatem, &modestiam1'aulus exigit:& hanc in eo constituit,ut meo suram suam quisque nouerit,de Opus suum,tanquam membrum Ecclesie ope retur quibus aptistimὸ Sapiens co sentiens saluberrimξetia admonet: Altiora te ne qitiineris,' fortiora te ne scrutatus si
ris:sed,qiue tibi praecepit Deus, illa cogita semper, & in pluria bus
450쪽
e A T Η o L. eo N . 223bus operibus no sueris euriosus:no enim est tibi neeessariu ea, quae ab stodita sunt, videre oculis tuis.Vide,rogo,q apertὶ de- Eeclis s. terret ά eurio sa& supra captu nostru perscrutatione diuinorv.Et haec verba,no est necesse,quae abscodita sunt, videre ocu lis tuis nonne apertὸ cotraria sunt huic proprio iudicio BrethrQuid enim est no videre oculis tuis,si non ex proprio iudicio, sed ex alieno aliquid sequi)vbi,de quς sequutur, sunt valde notada.In superuacaneis inquit rebus ,noli scrutari multipliciter, α in pluribus operibus eius non eris curiosus,plurima enim supra sensum hominum ostensa sunt tibi. Quibus verbis ex alti tudine rerum admonet, ut quado supra captu sunt hominum mysteria fidei,non sit conandum ea capere: sed contentos m nifestis in eis quiescere, & neque curiosius quidem aliquid i uestigare. Sed ultima iam auda , in quibus Iericulum ostendiarur hoc transgredientium: multos inquit supplantauit eorum sit spicio,& in vanitate detinuit sensus eorum,quod est multos decepit vana sua opinio,&praua illa proprij sensus affectio in . . errores deduxit: quod cum in omnibus haereticis manifestum fuerit,in Luthero manifestistimum factum est omnia vero haec ab illo priori malo altiora se quaerendi orta ostenduntur. Igitur qui vult quemlibet proprium habere iudicium,quemlibet vult esse oculum in Ecclesia,& omnes graui periculo exponit, certe temeritati. Nam quis unquam dixit manui, ut non quod ostendit oculus,accipiat:aut pedibus, ut non tendant, qua ab oculis diriguntur: sed propria sua luce operentur hoc certEagit,qui vult omnes proprium iudicium sequi.Quae igitur,r
go, erit nobis ex hac unione Ecclesiae, de qua tam frequenter locuti sumus utilitas:si non singula membra aliorum utantur
opera:& quod a se habere no possunt participatione, aliorum
congratulentur se consecutos)dum scilicet idiota credit,quod ei ostenditur a doctore. doctor intendit doctrinae sustentationem recipiens ab idiota: lumus nos membra,rationalia quide, α ideo propria ratione , & iudicio etiam sic credentes monemur proprio inqua,sed quo iudicamus non esse nobis iudicandu , atq; ita operatur in omnibus Christus. Sicut caput in ali salioru nutasterio in doctoribus docet simplices ican eis ope-