장음표시 사용
381쪽
solent,qtio persticuis e fronte dicimus,pertinaciter persistere in sua malitia,eam ue impudenter tueri vel excusare,& sine rutare sortiter resisterest insultare bene monentibus, ut patuit in Piramone Contra eum recti tui iiii Scaeauitati studet, cum de re quapiam monetur quia noeli iustus quis ua qui faciat bonuni Sc non pecce mox corrigere vias suas,&emendare quod in actio ilibus i pitu reprehensioni obnoxium est δ' ' δ Conuenit cum prima parte illud Ieremiae. Frons meretricis facta est ti- bi, nolui isti erubescere. Et EZec lateas Danaus Israel attrita fronte es,&
Non est sapientia, non sprudentia, non es consilium contra δε-
minum aviti quidem sapientia siua aut prudentia eonsultant, & cogitant
perficere quaedam contra domini voluntatem, sed sapiens signi ficare voluit non eis aliquam apientiam aut prudentiam laumanam vel angelicam,quae quicquam valere possit contra dominum iusque voluntatem aut quae quod ille voluit facere ac disposuit fieri, im-mster 13 pedire possit iuxta illud Hester Non est qui tuae positi resistere volunta, ri.Proinde indicat, numquemque quantumuis sapientem merito debere ab illo uno pendere illi fidere non sibi, nec quicquam illi tentandum
quod diuinae voluntati nouerit esse contraiium quae adeo non potest impediri humana vel dimoniaca prudentia, magis per eam promoueatur perficiatur,dum quid contra eam homo vel daemon tentat, ut patet in fratribus Ioseph, in Pharaone, in Herode& redemptione generis
humani,quam diabolus omnibus modis impedire studuit. Equus paratur ad diem bess, domin autem salutem tribuit.
- superiori sententia significatur nullam si pientiam valere com tradominum, ita hac nullam potentiam aliquid valere sine domino,cui tritaienda est omnis status atque victoria iuxta illud Psalmistae. Fallax equus ad salutem, in Gundantia auteni virtutis sitiae non saluabitur. Est autem secunda pars huius sententiae, Hemistichisi desum.
ptum ecpsalmis ubi nos legimus domini est salus quum utrobique sit ad verbum Domino salus,scilicet competit aut tribuenda est. Caeterum ut ad literam illasverum est de salute corporali,quae in bellis diuina magis quam equorum virtute obtinetur, quamuis non male homo equis ad victoriam consequendam utatur in bello, vinciat quod in se est Ita multo magis ices habe in bello spirituali quod nobis est cotra vitia Namsi contra illud nos parare: armare debeamus,tamen nobis fidere non debemus, sed diuinae gratiae , qua est omnis victoria. Unde hanc senten- egorius iam tractans mystice, D. Cregorius lib. , Moral cap. 8. Equi inquit nomine,praeparatio recte intentionis accipitur sicut scriptum est.Equus.
382쪽
paratur in diem belli,sed dominus salutem tribuit,quia contra tentationem'ii idem sese animus praeparat, sed nisi adiuuetur deiper, salubriter
CAPUT VIGESIMUM SECUNDUM. MEliu ei nomen bonum quam diuitiae museae, ver argentum
enimo aurumgratia bona. Vperest coniunctio enim quς etiam in plerisq; latinis non inuenitur codicibus,ut nec apud Bedam. Et est apud hebraeos ad vebum sic. Eligi- bile est nomen a diuitiis multis, ab argento Mab auro gratia bona. Non est enim in priori me bro dictio bonum, sed tantia nomen, quod prophrasi hebr a accipitur frequenter pro fama celebri & honesta dicut: in similli sententia quae est Ecclesiastes Vbi nos legimus. Melius est
nomen bonum quam unguenta preciosa,hebraeis non est bonum aestantum nomen Additur tamen Scaro dc a D. Hieronymo e X plicandi gra-
tia dictio bonum,quia est Scio me malum. Ex hebraeis etiam patet ubdin secundo membro dictio bona non sic debet coniungi immediate cum iubstantivo gratia sicut in priori apud nos bonum coniungitur cum dictione nomen, quasi dictio bona addita sit ad distinctionem gratiae mal , cum omnis vera gratia tantu bona sit sed dictio bona reserenda est ad illud,ssiper argentum Scaurum.Sicut tum in priore membro hebretis dicitur nomen eligibile a diuitiis,pro eo qubd latine dicimus eligibilius di-
ut ijs multis Nam hoc modo hebrae circumloquuntur comparativum quo carent: Ita in secundo membro dicitur gratia esse bona ab argento ec auro,hoc est, melior argento tauro. In nostra ergo lactione sic litera est ordinanda. Gratia hoc est, gratiositas,qua quis gratus est Deo aut hominibus est bona super argentum et mirum, hoc est,melior argento et auro. Si enim accipitur hic gratia quomodo in illis scripturis quibus quis dicitur inuenisse gratiam apud Deum aut homines Significatur e go famam bona praeserendam diuitiis,&ita vixisse ac se gessisse, ut quis gratus sit bene audiar,praeponendum esse auro Margento . Qira sententia monemur potius studendum esse parandae gratit ac nomini bono, quam diuit ijs conquirendis: contra quam sere faciunt homines. Et recte
quidem nomen bonum ac gratiositas diu iiij praesertur, tum quod in se
383쪽
illa sint meliora,quia ad bonum honestum pertinen diuitiae vero ad bonurn utile,cui praesertur bonum honestum, proinde hominem persu magis commendant, ut quae ex virtute: recte gestis parantur, tu quod immini etiam plus adserant frequenter commoditatis itilitatis. Nam praeterquam quod diuitias nonnunquam adferant, quae per seno me bonum 5 gratiam non pariunt homini, frequenter prosint homini pluset,s , quam pei, d promerendum scilicet quippiam a principibus, aut ad inueniendum adiutorium contra inimicos, ut patuit in Tobia, qui fugiens Sennacherib cum filiolouxore nudus latuit,quia multi diligebant eum. Accedit his quod diuitiae qua uis sint corruptibile si multis petreant modis, nec morientem sequuntur, sana vero nominis& gratia non facile perit,ia etiam poli morte maius desiderium hominis accendit. Bonum: aurem quo diuturnius eo melius. Vnde bene Cato ille monuit:Omnia si
perdas famam seruire memetix Et Plautus in Mostellaria: Ego si bonam famam seruasta, sat ero diues. Caeterum ii in republic3 aliqua nomen Scgratiam obtinuisse apud homines,praeclarius est et meliusquam n ultas consecutum esse opes, multo magis diuitiis est praeseredum,qubdapud Deum et sanctos bonum nomen et gratiam quis consecutus est, ad quae consequenda apud Deum sententi xhaec nos exemplo eorum quae in republica contingunt,inintat. Alioqui enim bonum apud homines nomen
et gratia aliquando homini noxia sunt et nequaquam eligibilia valde. calatia mine enim Paulus ill qui apud valde multos mala audiuit vives Si adhuc,inquit hominibus placerem Christi seruus non essem.
Vpliciter acclpitur hic a diuersis verbum obuiauerunt metapho- rice. Quidam enim metaphora desumpta ab amicis' ii sibi occurrente obuijs sese mutuo vim complectuntur, intelligunt significari pauperem et diuitem sibi mutuo subsidiu ferre et sic quodammodo sibi mutuo ocurrere dc unum alterum quaerere,quia nec pauper sine diuite,nec diues sine paupere vivere poteli,sed alter alterius opera eget laquod sequitur triusque operator est dominus,significat utrumque a domino accepisse conditionem qua conteratus esse debeat, ac domnaum utrunque propter alterum ordinasse,ut 6c diues pauperi,S pauper diuiti subuenitet Scopitularetur,& sic inter eos etsi conditione diuerses,pax Mcharitas consisteret. Itaque simili tropo hic dictum est Diues cinxi p. iuper obuiauerunt sibi,quo in Psal. dicitur: Misericordi ad veritas ob - ueli is uiarunt sibi. Et quo in Ecclesiastico dicitur, quod sapientia obviabit timenti Deum quasi mater honorificata. Alii metaphora impia a bellantibus, sibi inimico aut contrario animo occurrentibus, intelligunt hic significari cotrarietatem, quae est inter diuitem 5 pauperem. Vnde vertunt, Diues
384쪽
Diues & pauper contrari sititit, habitu scilicetvi conditione, &frequenter etiam animo cum ille insolescat animo, iste humilietur ac demisi se serat. Simpliciter tameno sine tropo restius accipitur de corporali obviatione, ut sit sensus Frequeter passim contingit ut diues: pauper,
homines plane diuersae conti tionis tibi occurrant, at ne qui, ex occurra huiusmodi persenatum in habitu exteriori disterentium, alium propter diuitias honoret, alium propter paupertatem contemnat, neve aut pati per obuium diuite considerans maerore de ijciatur, aut diues contra paupere insuperbe erigatur,cogitandum est quod utriusque operato Laut Vt potius vertendum fuerat formator sit dominus,hoc est,quod quantum ad creationem attinet, pares sint,creati ambo ab eodem, & aeque ad imaginein Sc similitudinem Dei,quae proinde Dei intago in utroquesque est Veneranda. Cogitandum item, ut supra dictum est,ic paupertatem Ἐiuitias non casu,sed Dei voluntate utrique obueniis atque obmutuum subleuamen uti unque a Deo ordinatum, ae ob id neutrum alteri despiciendum. Similis sententia est infra cap. s. ex cuius cum hac sententiai comparatione utriusque loci verus tutellectus magis elucescet.
Sicuti callidus te hoc Ioco S ali&hoc libro in bonam accipi debet
partem ita dictio innocens in malam partem accipi debet, pro imperito simplici Minexperto, sicut & cap. i .cum dicitur: Innocen credit omni verbo, ubi Hebraeis eadem dictio est quae hoc loco, sicut in secundo membro pro astutus eadem dictio est, quam hic vettit callidus, hoc libro sequenter occurrit in bonam partem, pro sapiente,pruden-re 6 circuspecto,qui mala praeuiderei praecauere Plet antequam eueniant Significatur ergo eum qui per sapientiam experientiam rerum callidus est, i videre malum futurum,4 ut illud vitet abscondere sese. Contra verbieum qui inexpertus esi simplex & imprudens confidenter ωs: ne timore transire S pergere in eo quod coepit, & proinde eum frequenter a Tigi aliquo dano ac malo, quod sua prudentia astutus aufugit. I 'ergunt enim tales nonnunqua auc ad loca ubi malis incauti inuoluuntur,adit ad quaedam munia ac opera perficienda per quae malis implican-rtir. Similis est haec sententia illi quae est capite i . versui c. Sapiens timet declinat malo,sultus transivi considit. Itaque his sententiis indicat Sapi ris,fructus sapientiae insipientiae,ut sic ad capientiam invitet, Scas haltitia auocet,ut autem in temporalibus iebus quod hic Sapiens dicit 'inmaenire videmus, ita multd magis in spiritualibus rebus illud obserua- dum est. Qui enim vere secundum Deum prudens est,per fidem dc scripturarum cognitionem videt mala aliquando peccatoribus obuentura,
ideoque abscotidit se a peccatoribus inter quos versari recusat, abscondit Aa a se elon-
385쪽
se elonga lido se ab his rebus per quas mala illa posset incidere, abscondit
se latitando sub umbra alarum Dei,Stultus verbo imprudes transit coii- denter,in suis desideriis progrediensi illecebris mundanis, inde affligetur aliquando siue hic, siue in futuro malo quod praeuideres cauere noluit Venerabilis Beda callidum accipiens in malam partem pro versuto ac versipelli,innocentem vero in bonam partem, pro recto: Dait dis nescio,sic hunc locum tractat. Multi ex principibus credidere in dominum, sed propter Pharisaeos non confitebantur, ut de synagoga non ei jcerentur Etenim erant callidi, videbant malum persecutionis c uod imminebat et absconderuntidem pietatis quam parumper conceperat. Innocentes verba postoli pertransierunt itinere recto professionis quo coeperunt,et amicti sunt,uerbere, vinculis, carcere, et ipsa etiam morte mulctati. Virorumque autem exemplum usque nunc in certamine fi-.dei et in communibus, multi sequuntur actibus. Sic ille. Qui et meminit antique versionis iuxta Septuaginta,quae tamen in nostri codicibus impressi is mendos citatur.Nam sic habent nostri libri nequam puniri valde ipse disciplinam accipit, insipientes autem praetereuntes, damno assii istisiunt. De fiunt enim duo verba,ut ex Graecis patet. Callidus vides nequam
PRO modesset dictio Hebraica proprie significat eam virtutem,quae
vult humilitas dicitur, quomodo eam dictionem aliquoties noster Vertit, ut versu ultimo cap. is huius libri Ea autem virtus Latinis dicitur modestia per quam scilicet quis modeste de se sentit ac submits se gerit.Proinde bene vertit hic interpres, nec accipitur hic ut Beda exponit pro constantia bonorum operum,aut pro qualibet virtute, quae inmoderatione adhinnum ac passionum colistit, ut exponit Lyra Pro fine, dictio Hebraica ,significat vel mercedem, vel propter, nde alio vertunt merces humilitatis vel modestiae,vel propter humilitatem. Significatia men eade dictio etia calcaneum proinde etia fine, & eodem recidit si-ile dicatur,merces modestiae, siue finis. Iam sequitur quod timor domini,
plerique ut est ambigua lingua Hebr a vertunt etiam in genitivo: Merces vel finis modestiae de timoris domini, ut subaudiatur coniunctio , tria illa quae in secundo membro ponuntur, significentur esse merces ac sinis modestiae doti moris domini. Quibus duabus virtutibus in versu via timo capitis i .etiam gloria tribuitur Sunt enim connexae duae illae virtutes ac sese confirmantes.Nam humilitas adfert timorem domini,&4imor humilitatem. His ergo tria illa tribuuntur, quae maxime desiderant
homines.Imprimis enim diuitias exoptant,ac deinde cu diuit ijs gloriam, tum ut his duobus per longitudinem iis diu frui liceat. Tribuuntur lixe tria superius sapientieticuius initium est ac summa timor domini.Dicitur enim
386쪽
enim ca. 3. Longitudo dierum in dextera eius,5 in linistra illius diuitiae gloria. Vbi longitudo dierum ac vita diuturna praeponitur tanqua primum & praecipuum bonum,unde dexterae tribuitur: Diuitials gloria siubsiequuntur,& sinistrat tribuuntur, tanquam bona vitae accetaria. Et capite o .Longitudo dierum timor Dei tribuitur. Timor, inquit,domini apponit dies. Et cap. is Timor domini ad vitam esse dicitur. Tria autem illa humilitas: timor domini adfert homini plerunque etiam in hac vita, semper autem copiosius tersectius in futura Vita Hunc sensium vi& nostra litera habeat sic accipienda est, ut significetur modestia perducere hominem ad firmiter ωsancte timendum Deum,S per hunc timorem adferre etiam homini diuitias,gloriam: vitam.
rma si adj in via peruersi, Hos autem animas longe re cedet ab eis. PRO arma&gladii, Hebretis est linq&laquei,quo modo&Septuaginta Vertunt τριβουλei κωπα 'ες,hoc est,tribuli laquei .Sed adsensum parum resere. Dupliciter autem quod hic dicitur intelligi potest, ut Beda indicauit. Nam in via peruers,hoc est,in eius vivendi ratione,sim arma gladii, spinae & laquei, siue quia peruersius alijs verbod facto nocere studet, veluti armis: gladijs impetere ac veluti spinis pungere ac laqueis fraudis ac doli inuoluere, siue quia ipsemet sua peruersa vita sibi mala conciliat, ac veluti gladij confoditur, spinisque conscientiae remordentis pungitur, ac laqueis diaboli implicatur,4 quo cap- riuus detinetur ad ipsius volutaten . Consentit cum illo,Contritio& in psit Delicitas in vijs illorum. Sic Sc dupliciter accipi potest, quod sequitur: Custos autem animae suae longe recedet ab eis. Nam qui sollicite animam suam seruare studet mentem manumque suam ab omni laesione proximi refrenat,et ne conscientia sua hic veluti gladiis et spinis quibusdam laedatur,aut ne aliquando gladio ultionis diuinae seriatur, tota mentis intentiona praecauet. Vnde renaeus lib. 3. cap. r. refert de Ioanne, quhd cum in Ireneuri
Ephesbiens lauari vidisset intus Cerinthum exilierit de balneo non lorus,d cens quδd timeret ne balneum concidat cum intus esset Cerinthus
inimicus veritaris. Proverbium ea adolescens iuxta viam suam etiam cum senuerat
HEbraeis est,imbue vel erudi puerum iuxta viam suam,nee est ulla
prouerbiimentio, sed monentur parentes in iuuentute rem instituere Pos pueros,ut idipsum usque in senium in eis perduret.Est autem nostra lectio,in locutione obscuriorvi imperfecta.Sic enim Lais nius dicendum erat, Iuxta quam viam adolescens se gesserit,etiam cum
senuerit,ete. Id autem dicitur esse prouerbiu,quia vulgo se dicitur. Non ara a quod
387쪽
quod sic semper sit, sed ubdit plurimum, iuxta illud Poetae: Quo seim lest imbuta recens seruabit odorem desta diu. Item, quod noua testabibit, inueterata sapit. Vnde dicitur Thre. 3. Bonum et iro cum portaue rit iugum ab adolescentia sua. Et Aristoteles Etluc. 2 cap. I. Non parum, inquit,refert, sed caput rei est, homine hoc aut illo modo assuefieri.Nam alioqui Iudio humano te gratia Dei frequenter mores iuuetutis nati tantur. Videtur interpres noster dictionem adoleste iis hic posuis ei visit participium,Sc sit sensius:Is qui adolescit in sua viuedi ratione, hoc est,qui ab adolescentia sua aliquam vivendi rationem amplectitur.
Diues pauperibu imperat, o qui accipit mutuum strum ex
Untentia clara est, significans in mini do ita fieri sit , ut per diuitias
homines sibi imperium Sc Anorem sibi vendicet, ac pauperum dominenturso'; tibi per beneficia collata deuinctos desaddictos quasi seruos e subiectos habeant. Prome socordiam hominum hoc prouer-ibio excitat, ut sua industria studeant sibi potius diuitias parare, quam ut per inopiam cogatur alijs esse asstrict eisque seruorum instar morem serere, sibique voluntariam accersere seruitutem, ut faciunt qui mutuum accipiunt.
Otiisemina iniquitatem metet mala isse virga i suae consum
o,i. . Rior huius sententi pars satis conuenit cum illo Pauli, Quae semi- Lith et nauerit homo, haec tameter,scilio Saluatoris In qua me sura mensi fueritis,remetietur vobis. His enim omnibus significatur talia queq; recepturum,qualia aliis ipse intuleri: Cui co senat quod sequitur. Et virga irae suae consummabitur,hoc est,cdstimetur. Quo significatur impium perditum iri malaque passurum ob id quod ira saeuitiaque sua tanquam virga quadam alios oppresbrit atq; asilixerit. Aut quod virga potestatis suae non pro iustitia, sed pro ira sua abusus at o subieetos. Ita enim dupliciter exponi potest illud, virga irae siuae. Vtut est significatur impium ea
virga qua alios percussit conterendum Docet autem experieti verum
xsse quod hie dicitur. Qui enim iniuste in alios saeuiunt Patauis ac potestatis abusu sibi interitu assciscui, hic freque ter semper in futuro. pronus ere ad misericordia benedicctur: depanibus eni uis 'dedit pauperibu . Dixit de impio nunc e contradicit de pio . Caeterum pro eo quod nos habemus,qui pronus est ad misericordiam, Hebraeis est Bonus oculus vel bonus oculo. Sed sicut Hebraeis oculus malus dicitur raculus inuidus,eo quod torqueatur altorius stelicitate, ita bonus oculus dicitur
388쪽
dicitur liberalisti misericors,eb quod commoueatur alterius inscelicitate 5 miseria, Vnde benE vertit noster, qui pronus est ad misericordiam, Icut capite sequenti vertit: Ne comedas cum homine inuido, cum Hebraeis sit,nec comedas panem mali oculo, vel mali oculi, troc est, hominis inuidi. Benedicetii autem pronus ad misericordiam,d in praesenti vita, tum ab li ominibus qui tali bene precantur, tum a Deo qui ei suam gratiam copiose impartie 5 in spiritualibus ac temporalibusvi multo magis in futura vita,quando audiet illud: Venite benedicti patris mei. Esuri-ui enim,etc.Sic Deus benefecit viduae Sarephtanae quae Eliae pane suum communicauit,Et Sunamitidi hospitae Iair xi.Respexisse videtur ad hueo cor a locum Palilus,cum de eleemosyna verba facit,ac inter caetera dicit. Qui seminat in benedictzonibus,de bene lictionibus4 metet. Vbi subiungit: Hilarem enim datorem diligit Deus, Quod perspicuum est ipsum ex hoc loco sumpsisse sectindu lectionem Septuaginta qui hoc loco habent, α iret ' λαρο δρτηιαγαπα οβερ ,hoc est,uirum hilarem: datorem diligit Deus. io Victoriam cst honorem acquirit quida munerabanimam aure aufert aecipientiam. ι Ersium hunc Hebraea non habent, nec vera pleraque exemplaria, i habent tamen Graeca in quibus lic est,uικην , τιμην περ irratri
id est,uictoriam Sc honorem acquirit dans munera,attam eanimam au fert posisidentium. Quo significatur eum quida munera sibi quidem, vein plurimum prodesse, ut qui per ea immeritum aliquando acquirith norem .dc victoriam de aduersiariis smis, accipientibus ver frequenter multum nocere,quod dando eis munera animam auferat eorum, hoc est, animet vitam e salutem, ut quos cogat indigno honorem deserre,& conaria quitatem pro se sententiam contra suos proferre aduersarios.
M Tirce derisorem se exibit cum eo iurgium cessabuntque cause se
Vod supra aliquoties vertit pestilentem, secutui Septuaginta hievertit derisorem,cum et hic Graecis sit λοιμι ν, hoc eli, peium vel - - pestilentem,secutus scilicet iam veriorem dictionis Hebr ae significationem. Quos autem deri res Sapiens dicat, supra indicatum est cap. is. nempe qui bene monentes subsaimat veritatem non seretes. Item qui temere aliorum dicta factaque rident, in peiorem omnia rapientes partem sitisque sannis alios ad iram contentionesque prouocantes. Tales autem uigio ruis ac litium tu i in familiis,tum in Repub esse utores manifestum est proinde monet reste Saprens,ut tales eiiciantur,tum e sam ilh Ruina Repub quo illis tetra etiam lites et causa forenses cessent, ac
389쪽
contumeliae.idem seruandum in Ecclesia Christi, in qua praecipui seri so-
reser pestilentissimi homines in haeretici, qui omnes prae se contem nunt,et rident Ecclesiasticam sit inplicitatem in fide caeremon ij et obseruationibus.Vnde ut nostri seculi malitia demonstrat, pleraeque contentiones et contumeliae oriuntur ex omni parte. Ei cita ergo tales stant ab
iis qui potestate habent,quo pax Ecclesiastica constare possit inter Chri-- stianos,quemadmodu Sara eiici voluit, irrisore Ismahel cum ancilla matre eius. Itaque Beda iuper hoc versu. Et celinquit,haereticum,quem corrigere non potes de Ecclesia,& cum libertatem praedicandi abstuleris,ca tholicae paci auxilium praestabis.
n diligit cordis munditiampropter gratiamiliorum suorum, habebit amicum regem. Nom est apud Hebraeos praepositio propter , unde re alii interpretes gratiam labiorum reserunt ad verbum diligit, vertentes, Qui diligit cordis munditiam & gratiam labiorum suorum, etc. ut significentur duo necessaria ad obtinendam regis amicitia,nempe cor- dis munditia hoc est, sinceritas 5 integritas animi ab omnifico ac prauitate aliena,& sermonis elegantia. His enim duobus simul iunctis fit, et quis regibus magnatibus placeat, maxime r qui reges diculur vere reges sint. Potest tamen gratia labiorum iuxta Hebra etiam separaria verbo diligit, quemadmodum d per distinet iuculam separatur, verti per ablatiuum,qui diligit cordis munditiam, gratia labior im morum, hoc est, per vel propter gratiam labiorum suorum, etc. Atque id secutus videtur noster interpres. Itaq; sensus erit eum qui amat integritatem animi,atq; a suco impietate liber est,iaccedat etiam dicendi gratia, regi ac mgnatibus placiturum. Aut significatur talem non posse no habere gratiam labiorum apud reges, hoc est,talium,ut ii plurimum verba sermonesque grata elli,quhd sincero animo dicatur, cum impiorum fucatoria etiam blandiloquentia elegans & compta sapientibus ingrata sit & odiosa, utpote per quam maliam machinetur. Vnde de Dario scribitur, qudd cum malum punicum in manu teneret, dixerit se non optare maiorem thesaurum ullum,quam ut tot haberet Topyros,quot essent grana pomi illius, significans regibus nihil gratius esse debere fidis amicis. Caetersis ex de quo loquitur Sapiens praecipue,accipiendus est Rex ille regum Mo- minus dominantium, qui solus scrutari potest munditiam cordis hum ni,eamque imprimis requirit. Quam qui amar,eius doctrina sermo Iepreces non possunt non placere regi nostro long magis quam qua uis impiorum orationes ac praedicationes, Cum non sit speciosa laus in ore
390쪽
ppo ERBIAE SALOMONIS. Cap. r. 36 PR O custodiunt quidam vertunt obseritant. Nam loc dictio he
braea significat de conuenire potius videtur oculis.Oculorum enim est obseruare id considerare,non conseruare, quamquam oculis domini recte tribuatur etiam rerum conseruatio si oculos domini intelligamus eius prouidentiam,qua omnia prospiciens omnia disiponit suavi Ier Nam verbum conseruandi magis conuenit verbo quod in sequenti membro opponitur, supplantatur, hoc est jubuertitur. Caeterum cum scientia opponatur verbis iniqui, satis apparet sapientem loqui de scientia, quam ore boni proserunt. Et potest simpliciter accipi de cognitione rei de qua aliqui loquuntur Sestellificantur,ut significetur prouidentiam domini conseruarevi tueri testimonili veritatis, illud scilicet quo id quod
sciunt homines loquuntur: tellantur,cotra verb, illum subuertere iniquorum verba, quae in aliorum perniciem contra veritatem cogitaue runt,aliud dicentes quam sciuntes e verum Aut si scietia accipiatur pro prudentiara multarum rerum cognitione, aqua quis doctus dicituricesios recte docere potest, distinguit hoc prouerbium inter bonos: malos doctores, significans illorum doctrinam per Dei prouidentiam conseruari in posterorum utilitatem horum vero evanesceres, perire: obscurari,ut patet de catholicae ecclesiae doctrina Sc haereticori figmentis.
- Dicit Pi , , Leo est seris,M medioptitearum occidendus sum. HOC versu pulchre depingit pigrorum conditionem, nepe quod
cum ad opus vocantur pyettexunt suae pigritiae maxima pericula, causantes se iceo ab operando aut agetrediendo quiduis cessare, quod metuant ipsi negotio belle arduum aliquod ineuitabile periculum, quasi si vocatus ad egrediendum domum causetur se ideo egredi nolle quod putet soris et se Leonem a quo in medio platearum sit occidendus. Uno enim hoc Leonis periculo significare voluit pigritiam proponere pigro pericula multa atque efficere ut piger pericula vel nulla vel parua magnificiat,& sic ociosius maneat. Qtiod cum saepe accidat et videre liceat in rebus temporalibus, multo magis in spiritualibus, a quorum studio plerique cessant metu periculorum quae praetexunt, grauiter periculosa ducentes quae aliis grauia non sunt, et trepidantes timore ubi non erat timor Somnum rumpere ieiunia serre,castitatem seruare et id genus alia propter Christum subire, quae virtutis amatoribus leuia sunt, Pigro mala videntur extrema et intolleranda. Proinde pulchre hue
locum mystice tractat Beda,sic scribes. Dicit saepe in animo suo is qui ad agenda bona opera piger est,ad confitendam fidem quam corde tenet timidus non audeo fidem quam noui foras proserre ne me persecutor impius quia fidelem nouit perimat. Timeo ad exercendas virtutum actiones,in publicum progredi, ne forte me vel antiqui hosis aduersitas grauior tentet,vel etiam homo quilibet peruersus una suoriam turba, deri