장음표시 사용
391쪽
deat, conuitiis confundat,iniurijs astici at,aut sicut multos iustorum, qui
ab eius dita discordant,tormentis consumat, Leo,inquit in medio platea rum occidendus sum. Quod est aperte dicere,et verba et opera virtutum
ubi ostendi foris coeperint statim persecutio vel hominum vel spirituum conmitatur invidorum,nec valeo in tentationibus resistere,sed iniij boni propositi vincor inceptis. Haec ille inlidam paucis sic explicat hunc versum in literati seni momi se piger continet prae pigritia,perinde ac si in urbe leones grassarentur, ut quod hic dicitur piger dicere sit ipsum hoc facto demonstrare ac perinde se gerere ac si hoc diceret. Fouea profunda os alienae,cur iratus B dominu incidet in eam. lenam vocat quae uxor ipsius non est, quem in sui amorem vult
μ' perirahere. Huius os folleae profundae comparat quoniam suorum verborum blanditijs& illecebris virum alienum ad casum pertra. hit,eumque tam grauem, ut resiurgere aut nullatenus,aut vix possit. Primum enim in amore sui ipsum incidere facito infornicationes Madu teria labi,in quae pertractus egre euadere potest,queadmodum in foveam profunda quis prolapsu qgre liberatur. Videmus enim viros alienae mulieris amore captos dissiculter se ab eo extricare possies. Deinde per amorem hunc illicitum de inhonestum pertrahit saepe viros in flagitia,ut homicidia, rapinas,atque in naala pleraque δἰ pericula ex quibus non sa-cile inuenire licet exitum, sed in quibus frequenter demerguntur & ab Orbentur. Quod ut hic temporaliter notu fiat, cerre onne grauius expectandum est,post hanc vitam , quando per adulteria aliaque secuta flagitia demergentur in profundum ab si internalis, unde nu quam patebitrio ibi exitus. Sin superius dixit,pede, eius descendunt in mortem, S ad inferos greisus eius penetrant. Et viae inseri domu eius, penetrantes interiora
mortis. Caeterum ut intelligamus singularis esse gratiae diu nae ab hac taea praeseruari,S cotra peculiaris cuiusdam este vindictae diuinae in illam incidere. Cur iratus est dominuς inquit,incidet in illa. Quo significat neni nem facile in hanc praecipitari ueam,nisi qui alii sinerit prius contaminatus viiij merueritque deseri a Deo,ut iam iuxta Theologos peccatum posterius poena sit peccati praecedentis . peccatum peccatum trahat ut ansaansam. Primiana enim iusto Dei vindicantis iudicio sit, ut quis incidat in colli,quium & familiaritatem mulierum impudicaria. Deinde et earum conuictuti colloquio capiatur,vi in praedicta mala praecipitetur. Potest autem quod de ore dicitur extraneae de ad oscula referri, atq;
ad gestus d signa vultus allicientis,per qui viri saepe irretiuntur. Sed ad verba potius respexisse sapientem patet ex similibus locis superius' bitis. Dicit enim capitis. Fauus distillans labia meretricis, nitidius oleo
guttur eius.Et ca.7. irretiuit eum multis sermonibus,ri blanditiis labio-nim protraxit eum cui autem locis illis superius per meretricem Scaliena m
392쪽
alienam 3aice intelligitur haereticorum secta,s congregatio quae aliena a Deo, vera Christi spontaloni ne studet abducere,id ad se trahere, ita se hoc loco. Itaqtie per os alienum doctrina sediariorum intelli penda de u bsisSaulus testahir, quod her dulces sermories: Fenedictio 'hό-nes seduculit corda innoxennii. H otum doctrinam qua sequi rur, in-'cidunt in folleam profundam , unde emergere non facis. yalent starbenim ex animo resipistunt,qui haereticorum erroribus in hiati et inuoluti fiunt. In horum incidere manus et errores singularis est vindictae Dei, qui ob praecedentia quaedam demerita et stiperbiam potissimum , qua plus quidam sapere volunt quam oportet sapere, traduntur Deo in re pyobum sensum .ita ut dicentes et esse sapientes,stulti fianti '
Mostitia ossi radi in corde pueri ιν iij, ais i in feta '
PRior pars significat pueris firmiter adhaerere stultitiam, hoc est, vanitatem,eorurnque cor aliud non cogitare qua Atiae vana sunt,inutilia et mala nec pollia stultitiam hanc facile sanis monitionibus ab eis auelli,ita ut qtia si vinculta quibusdam videatur eorum cordi alligata. Ex corruptione enim naturae innata est eis ad vitia et vestinates procliti itas, et propter desectum experientiae,et humorum in eis dominatium abundantiam.nondum quae salia sunt et utilia sapiunt. Verum ne ob hoc veluti desperati deserantur, indicat secunda pals qua ratione stultitia hac ab eis possit abigi, quod scilicet si sola monitio S eruditio ad ea abigendam non issiciat, vis letissicere tu viris,uirga disciplinae fugabit farre, signi lsicani ut in plurimum opus esse illis castigationein coercione quiasila vexatio dabit intellellectum . Notandum autem quod dicat virga disciplinae significans modelatam castigationem pueris adhibendam, non virgam irae et switiae,hoRes castigandos eos,uen tam ad puniendum quam ad emendandum.Virga irae impi s debetur,quinientes peccar,virga disciplinae pueris,qui ex isnorantia peccant Minscitia. Haec virga non fugat stultitiam ab impiis culti in profundum feccatorii in venerint sugata pueris qui timore poenae ad virtutes sui it formandi. tiuatum enim hominum cura valeat ad corniptae naturae mutationern correctionem ostendit D. Basilius hom . . in exame. ex cura agricolarum qua fructus. ferim sylutares emolliuntur, in ad utilitate 'nam anam transmu
' calumniatur egentem ut angeat daiasias, sua dabit ipse ditiori es egebis. Potest haec sentetia Sc aliter verti ex Hebraeo,hoe scilicet modo: Qui
opprimit paupere im ut militaI bracmirat qui dat diuiti certe ut desectum scilicet veniet uterque , ut imiscentur duo hominum se-
393쪽
nera quae ad inopia perueniunt frequeter, eum studiose eam sugere conii: titur,nempe S hi qui pauperem fraudant, ut augeant sibi opes, qui diuitibus dant munera, ut per eorum amicitiam maiora accipiat. Utro'; enim frequenter adege: utem perduci videmus, hos quidem quia cumdando se attenuant, spe sua quam honesin diuitibus saepe frustrantur, illos vet,quia male parta se reis editabuntur.Seciundum nystram versionem,quae: ipsa bene constat cum Hebraeis,sensus est eos qui violenter opprimunt pχupe res ut dite sicant, nequenterso gi vi dc ipsit diuitibus multa dent,sicque ad inopiam peruenia lat. Aut dum coguntur diuitibus dare ut illorum coontuentia aut patrocinio licςntius rapiant oppri-.mant tenues:aut vicissim diuites potentiores iuste aut iniuste ab eis milἡ
parta rapiunt, quemadmodum vide naus principe spoliare usurarios αraptores. Munit nos haec sententia, Vt ne cum videamus malis artibus
quosdam ditescere offendamur statim, sed exitum expectemus certoq; ii bis persiuadeamus non sore illis diuitias subites, sed aufereta aliqua q. ix iniqge sunt ablata,vi per eadem puniendos per quae peccauerunt, ut e st Sap n. v. Caeterum verbum calumniatur hic accipi pro iniuria assicere non tantum verbo,seisiatum facto supra est indicatu in cap. i . circa ersiumst. Inter iniuriam inserentes pauperi non tantum censendi sunt, iqui vi aperta ab iis bona Ulbrum auserunt, sedi qui eos debita fraudant eleemosyna,quemadmodum. plerique faciunt ut augeant sibi diuitias, idebitis cellantes eleemosynioperibus Mystice iuxta Bedam calumn turpauperem mugeat diuitias suas, qui detrahit virtutibus fratris pauperis spiritu, ut per hanc vituperationem ipse diuitias quas desiderat au-gςat,id est gloria nudis humanae maiorem quasi sanctior accipiat. Talis ergo calumniator quicquid bonae actinnis habere videbatur mittit,6 amictu virtutum, vacuus in fine manebit. i Inclina aurem tuam,c audi verbas ientum, Voneautem cor ad do Dinam meam.
ip pulchra erat tibi cum seruaueris eam in venire tuo . re oodabit In labi's tuis. EEne annotauit Beda nouum locutionis genus hic assumpsisse Salomonem, quod deserto illo scribendi modo quo coepit aca io. cui pro . titulo praemittitur parabolae Salomonis,nunc redeat ad priorem loquendi modum ita ut specialiter ad eum quem instruit verbum faciat, sicut in principio tibi fecit nec iam singulis versibus sententiam absoluat, cum quae, capite io tractenus dixit. non quas ad alium quem docebat dixerit,sed velut solus secum ratiocinado breuibus versibus,t3que bime-bribus stre sententiam suam absoluens. Itaque Rodolphus Ba=nus hic
auspicatus est tertiunt suorum commentariorum librum .Quoniam ergo
filium Quin instructurus Sapiens, singularia quaedam ei traditurus est pracepta
394쪽
PROVERI IAE SALOMONIS Cap. r. 37ι pracepta: dogmata, quibusdam sententij ipsium excitat, ad austultandum doctrinae eius & sapientum,dicens: Inclina aure tuam laudi Verba sapientum. Et quoniam non iussicit audire,sed oportet animam etiam inlisapponere. Appone,inquit, cor ad doctrinam meam, quae scilicet consona est verbis sapientum, d per quam tibi trado vel bavi sententias sapiemum. Quoniam autem ab audiendo dominam sapientiae a uocantur frequente uuenes, eo quod ei insuauis videaturo a speia, subiscit quae pulctua erit tibi cum seri, itieris eam in ventre tuo, hoc est. Quanquam doctrina mea in initio pallimi ibi atridebit grata erit,tamen cLmcce peris eam recondere ni intinio cordis tu, eam te ruminaueris de saepius versalseri ieitis tandem virtutem percipies, eaviqite suauistimam tulcherii rham elle deprehende . Quod seqἹitur,& te ditia dabit in Zbi; tuis, po est coli iungi cum vel bo seruaue iis, ut es etatur coniunctio,cum, o sit sensus Nun se uris eris eam in ventre tuo, cum deinde redundat: erit in labi js tui ad docendum alios, ut signis cmur tum demum pulcher-'rimam scit cundissimam doctrina sanentiae videri alicui cum quis non sinim eam in corde suo si id ua meditatione reuoluerit, sed ex pleniretidi ne cordis aliis etiam eandem effuderita tradiderit. Ant potest coniungi cum pulchra erit visit rc missionis vel bum pro seruantibus do strinam in corde,& sit sensus Si seruaueris eam in ventre tuo, nysolum erit
tibi pulchra lam cena , sed i in aliorum prosectum 5 utilitate redui, dabit in labijs tuis. Pro illo quo pulchra erit tibi etiam verti potest. Quoniam iucundus eris tu cum seruaueris,etc. ut significetur eum qui recondit in animo suo verba sapientum,Sc simul ea labiis suis alijs apte profert,
multis gratum id utilem furiarum.
si in domino fataeia ira,unde es oliendam eam filis hedie.
ΡΛ Pud nox illud, ut sit in domino fiducia tua, coniungendum vid tu cum praecedentibus,d maxime referendum esse ad illud Inclina attrem tuam Sc appone cor ad d c, trinam meam, Vt hic iam in te ligatur significari fini audiendae doctrinae sapientum, neperit per im auditam fic obseruatam,in domino quis fidere secure possit, in quo considete recte non potest,quido strinam sapientiae audire vel obseruare recusat. Et bene istud subiunxit,ne quoniam lixit, pulchram dc grata ore doctrinam sapientiae seruanti eam ineor de quis eo fine potissimum illi Madiendae intenda ut voluptatem in animo suo et honorem apud homis ne ex ea consequatur,sed potius Vt sicut dictum est, in domino secure fi lire posiit,et confidenter expectare ab eo,et hic eius fauoretii δέ auxilium omibus,et post hanc vitam praemia terna. Potest tamen et adversiam immediate praecedentem reseiri ire hunc sensium Pulchra erit tibi cum seruaueris eam,ita ut sit in domino fiducia tua, propter scilicet
395쪽
ec iucunda tibi erit. Itaque inquit, ut per sapientiam fiduciam in donvito consequaris,Et ostendam tibi hodie,hoc est, no satis erit mihi te aliqualido instituisse,sed etiam hodie tibi ostendam disciplinam sapientiae, ioc est, perseuerabo te docere. Melius tamen alij libri habent, ostendi tibi eam hodie,quia praeteritum habent Hebraea, quae etiam sic verti possunt ut si plena, per se subsistens sententia. Hibent enim ad verbum ac, ut sit in domino fiducia tua,ostendi tibi hodie etiam tu. Vbi illud, etiam tu m- persectam plerique putant orationem supplendam hoc vel simili modo, Etiam tu amplectere,ves etiam tu nosti aut meministi. Vel etia tu ostendas aliis sicut ego tibi. Se inruanda siunt similia loca si quae occurru tin scripturis. Simile enim videtur quod est in capite sequenti,ubi Hebraea habent. Fili mi,si sapiens inrit cor tuum gaudebit cor meum, tiam ego,
pro quo nos habemus,gaudebit tesum cor meum.
ei Ecce des ipsi eam tibi tripliciter, in cogitationibus orsicientia. di Vt offenderem Ormitatem eisquia veritatis , res endere ex
Vod dici: Sapiens sibi pidiuam descripssse tripliciter quida dictum
putant,propter tres libyos ab ipso descriptos, Prouerbia Ecclesia -- sten,& Canticum Canticorum. Beda tripliciter desicripsisse intellisit,quia & cogitare,ic loqui, opere sapientiam exercere toto ioc libro docuit. Alii ad Deum haec reserentes,ut eius se vox ,hac triplici sapientiae descii ptione,eximim int sigi in aries expartes veteris Testamenti, legem scilicet Prophetas in giographa Nam in has tres diuiditur vetus I stamentum apud Iudaeos teste D. Hieronymo sim pilaius fuerit tripliciarer accipere positum pro multipliciter ac variis modis diligenter vel frequenter, Sc non semel nec iterum, sed saepius inculeado Quidam verrunt Hebraea deseripsi tibi perspicta, magnifica.Nain dictio Salis, unde est
hic dictio P 'ph g S listhim,significat principe A ducetna, ut qui sic
dicitur,simile sit illi quod est supra cap. 8.*bi pro eo quod nos hahemus, De rebus magnis locutura sum, Hebrae habent principalia, vel insignia
loquaridictione E YH epidini,desiumpta ad epido quae principem significat. Caeteram non satis est sapienti dicere in multipliciter descripsisse sapientiam, sed addit in contationibus velut habent Hebraea)in consili;s, dc scientia significas ivi temere descripsit, sed mapua cum
deliberatione ac praemeditatione Rex multa rerumtogisi ioneo scientia,vid hac ratione ad percipi edam sapientiam se traditam auditorem inuitaret. Addid tin finem ac fructiam sux deleriptionis duplicem, ,inquit,ostenderem tibi'trae firma sunt ac certa, eloquia ura, utque his
cognitia respondeas ex his recte ac debite illi miseruntie hoc est,illis qui negoti sim aliquod tibi mandauerunt commiserunt. Primumen: m hoc praestat sapientiae doctrina, ut quae veritatis sunt ipsi cognosca
396쪽
mus ac dehide ut aliis ea respondere posiimus. monum autem non satis ypte dici videtii aliquem espondere his qui nai Ieriant eum,aut ut habet Hebraea, referre verba veritatis,ci iidam vertunt ex Hebraeo, his qui mittimi ad te Ad hoc enim percipitur sepientia, ut quis respondere possit api his qui mittunt ad ipsumastalidiendum abiillo recta consilia et veritatem. Verum .hrcvertio, saliene conuenit proprietari lingitae He- braicae,quaelo' 'is exigit ut vertatur sicut nos habemus his qui misertimite Atis dat Mus potest accipi visit communis dativus exponendus hoc naodo,Vt respondeas veritatem, pro his et ad honorem ac utilitatem eorum qui miserunt te, hoc est,qui negotium aliquod tibi peragendia commiserunt,siue is sit Deus,liue princeps aut Ecclesia aut priuati aliqui. Ad hoc enim quis sapientiae dat operam , ut non solum ipse veritatem cog- noscat, sectat eorum nomine qui ei negotia aliqua committur,possit aliis Verba sapientiae respondere et referre nempe ut in Ecclesia recte docete possint Cluisti nomine, cuius legatione unguimur praediratores, Ut in Repub. xecte ius dicere possint nota 'e prinsipis, cuius vices uis; ptusi
Potiquam ad audiendam sapi tiae doctrinamsuperioribus quinque
sententij filium tum sapies inuit auli bubiicit nucit araq; istin sapienti praeceptata maxime prohibiatu mari rum, quotu hac priis nium est vel maxime obseruandum, qubd contra illud passim a plerismarat. Non facias,loquit, Violentiam pauperi. i. ramuis ratim omnis vi lentia sit prohibita,peculiariter tamen violentiam; iniuriam quae pau-
.per irrogatur prohibet, tum quod die inuis iupviculum, facili ut atque frequentius Minutatur, tum quod illam; sit&magis inhumana,atque ob id nugis diuina vitio u undis ita ut passim riptura indicat ob paupertatem enim homineri, agis iniuriae diiii tum obnoxii sunt, maxime inhumanum est eum, equi viribus e si umbecillior Me nus,violentia Winiuria premere,cum eo domine imagis ei opem pitui reuelaberemus. istud qui Nuper in dy si mr a est, Aut resti nisic ς causa' Au quosdem impellit is inferenda rex lentiam Mi sit sensus. Ne ea Ous aliqui 'iseras vim quia paupet et ob id intiuiae
positus,nec, em iniuriam repellers, cum,ea causa te mouere deberet ad auxiliandum et de se ii tendum. Aluti et signi Ne causam qua a vi inse renda reuocare deIMUM. sensus, pn facias iniuriam pauperi. Est enim
397쪽
rationem adigis.Cum autem ab omni iniuria pauperum sit abstinendum maximὲ ab ea quae illis insertur iniudicio. Vnde subi citi Neque conteras egenum in porta, ubi porta ponitur pro curia& loco iudicij, quod anti quitus apud Iudaeos in portis ciuitatum ius diceretur, ut patet in libro D ut is muth,& Deuter. Vbi dicitur iudices de magistros constitues in omnibus
portis tuis. Maximae aute iniuilitiae est,eo loco abuti ad conterendu pauperem,quo pauperes et innocentes deberer ab iniuria oppressione dea tendi. Et ramen frequenter id fit a diuitibus & potentioribus, qui iniustisi criminationibus corruptis testibus & nonnunquam iudici s impensarum item magnitudine ac litium protractione in iudicioegrauant paupe- aes Caeterum pote illac sententia intelligi prohiberi non tantum violen--na pauperibus inia entibus illata,sed etiam que illismo anihil promeritis in serri iuri polle videretur, videlicet ne ob irrit tuum,aud debitum, vel di iciunt aliquod ac factum durius traitatur,tiue extra iudiciun ,siue in iu- cap. α dicio. Vnde in Exo. est scriptu, Si pecuniam mutua dederis,populo meo paupQ qui habirat recum no Π rebis eum quasi exaetor,nee viris opprimes. Vt autem a violentia pauperum ess acMius deterreat,subdit: Quia iudi abit dominus causam eius, hoc est,etsi causam suam ipse pauper de- ieiihi te in iudicio non possit, dc ali seu desondere recusarint,iudex quoq; ipse aut muneribus corruptus,aut timore potetiae diuitum superatus non iudicauerit causam pauperis prox*rixatis exigentia , ipse dominus in eausam illam susti piet eamque iudicabit qui iustus est ride Mnee munet, D' nec timore cuiusquam capi potest,cui peculiariter derelictus est pau-31m quique iudex peculiariter dicitur, pupillorum viduarum Megenomam Iudicabit autem non sententiam tantum ore pronunciando,sed re- ipsa vindieando iniuriam pauperibus illatam unde seqttitur, configet eos,qui corinxerunt amniam eiu . Vbi notardo est quod pro verbo con figere,ponitur apud Hebraeos vet, Cabag,quod in Bibliis hoc tantii mii oen 8 Malach. 3 cibi etiam diuus Hieronymus vertirconfigeretica' ' i' sigere. I riget homo Deum quia vos configitis me.Omnes autem o ιant hoc vel bum significare pete aut spoliare, qu6modo D. Hieronymus testatur Symmachum,Aquilam,& Theodotionem vertisse Ha ritu enim sive etaos ερὶ 1 η,num flaudat aut spoliat,unde hic quidam ver tot ara spoliabit anima,hoc est vita spoliantei eos. Et est sensus optimus; quo significatur Deum ablaturiam vitam siue temporalem quam abbreviabit, siue vitam gratiae: gloriae aeternae ab his qui pauperibus auferunt facultates,quod ait se redo facultates vita quoq; videatur auferre,cu eos ad fame extrem .ul inopia ac desiperatione adigui. Iuxta que sensu bonostra litera commode sic accipietur Dominus transfiget sipiculis aeternae mortis de damnationis illos,qui sagittis inhumanitatis suae corda pauperum confixerunt,ut par pati reserat,et qua mensura mes fuerint, reme-ziatur eis. D. Hieron mus in Malachiam testatur verbum Hebraicia hie
398쪽
8 ibi posituri tinnia Syrorum et Chalcisors significare afuere,atq;
eam significationem secutum,quod faceret ad mysterium dominicae passionis,in qua homines assixerunt et confixerunt Deum. Vnde et Beda hunc locum .peculiariter ad Christum lacruce confixum vuli pertinere. Melius,inquar,hic locus de illo elligitur, qui cudiues esset, pauper pro
nobis factus est,et fron solum pauperit nos ditaret, se t vidios redime ret,crucifigi dignatureis Prohibet ergo capientia suos auditores,domino in carne praedicati violetiam idq; inserre,quia nimiru certus restat ii, iteritus eis qui in authorem vitae manum mittere no timuer ut Haec ille.
es Ui esse amicvi homini iracundo, neq; ambiae cum ira suris Nesorte discas semisus eliso suma secandatam animae tuae.
Arijs modis consultum est non inire amicitiam et familiaritatem
cum iracundis et furiosis. Primu quia cum talibus non potest consistere amiciti Mut qui leuissimis causis offendantur. Deinde quia cum talibus conuersari non caret periculo. Vnde in Ecclesiastico dicitur z li 3 Cum iracundo non facias rixam,et cum audace non ςas in Heseri si,quo-iniam quasi nilii est ante illum sanguis,et ubi no est id torium elidet te At hic Sapiens dehortatur a consortio et amicitia irach idim periculumi imitationis tum quod in iraculato sit frequens irasce 'di exemplum,turi . quod iratamdus non blum suo exemplo pertrahat admitationem, sed et exhibitione occasionis, ut qui secile oransus stat equo non satis iuste,occasionem frequentem praebeat irascendi ei qui cum ipsis, degit,tum quod hoc vitio contracto plancineptus quis redditur ad amicilia Ia cum aliis ineundam et res magnas gerenda , ut omittam vitium
illud semel contradium non facith tolli pollia, et cum alia quidem vitiat pore curentur,istud semper magis crescere dc in alescere. Vnde benedici ς,Ne sortet discas semitas eius,& imas scindatum animε tuq,hoc est,auima tua atque tu ipse hinc occasionem habea frequen eriti pingendj, cadandi atque peccandi. Pro quo Hebraea habent i sumas Iaqueum mimae tuae. Illaqueatur enim anim peccandi consiletudine Lmalarum J- sectionum podere, ita ut se his explicare cum vult nequeat,quemadmo , dymes laqueis caprς euadere no valent. Superius enim annotat si est nostrum interpretem vertere sicandalum vel ruinam, pro quo alii vertuntraqueum Oeterumex ibiuncta ratione patet non omnibus semper declinandam societatem iracundorum. Generaliter enim viri per se ii per uerses sugere non debent sed cum illis nonnunqua, uersari ut ad rectitudinem illo pertrahant, quorum peruersitate de viiij non facit via euntur. Unde ad infirmiores hoc pr ceptum potissim iam pertinet,quibus,consipectis exemplis plus est periculi, ut: Beda annotauit.
'li esse cum his qui defigunt manu vas qui adesse esserui
399쪽
siimus ini er eos et de numero eorum qii defigunt manus suas,hoc est,' ii stipulantur et fidei ubent pro alijs. Hoc enim vocat saepius delare manu :,ut patet cap. 6. Non verat autem istud quasi semper malum,sed tanquam periculosium, Ac qiiam sit periculosum experietia quotidianxdocet et sapitens ipse cum hoc locorum aliis locis fatis ostendit.
ditor lat optirimentum cubilis, vel ut habent hebraea lectum qui e lsub ipso hoc est vel ut maxini nece stariare debit si persoluatur, vel pro eo suppellex trecessaria pignoretur et extremam miseriam pol patia-tiir. Illiri qui citisnest si eu et accipi,cur eo te loco stituis, cur hoc ei fiet Sessi verbo restat subi hielligendum est creditor Qtii lana libri habet unde restirixit, vesaec verba reseraratur ad debitorem,pro quo quis sybridet Nam et Beda sic legit, et intim retatur, verbum tollat etiam reni Eis ad debitorem, quem intelligit tollere vestimenrum quia eius no-i lae tollitur. At legenH.Si enim no habes,n se restitua'per verba si ciuidae Misonae sicut habent codices emendatiores,patet ex hebri is.Cc- tesuli, holi prohibetur hae et tentia omnis side i lito, sed ne quis ad me iturin juin sit facili, ac ne temere faciat, propteri riminem periculianil quod ut timendi ἐst in fideiussioniblis tempori ibus, ita multo magis in spiritualibus p inde secundum sublinis rem intelligentiam mone imur, e tristes simus ad suscipiendum munus alios regendi in quo sponde ii ac no, obstririgimus id aliis, reddituri Deo pro eis rationem. Si εEm nori piniimii sponsimi satisfidere,ornariis virtutum si quis nobi AHq116 i Ascimu , uemur ac vitia nostri te itur, auferetur ,' nudiquie gense, ac squalidi,eoram Ded deprehendemur. a Ns diaris terminos antiquos quo posuerunt patres tui iPR O transgrediaris hebrs est trasseras idem scilicet verbum quod lest Deutero. Vbi nos legimus non assumes de transferes termi no, proximi tui quos fixerunt priores in possessione tua. Idem ergo quod illo loco, ite sapiens ad literam docet, quodvi repetit capite sequeriti,videlicet neqliis ex avaritia limites suae postessionis: haereditatis ad dicitandum tram serat ad alium locum quam ab antiquo constiturum si,ne proximo suo noceat,sed contentus sit sua sorte id haereditate qiis patribus obliniti t. Vnde quod nos habenati inerransgrediaris terminos intelligendum est transferendo Sub hoc autem iterati seni pa-smn. rabolicb
400쪽
rabolice intelligendum est, sapientem simul significare voluisse cauendum, ne quis vel fidei dogmata ab antiquis determinata vel rectae vitae praescripta a patribus laudabiliter constituta pro concordia ordine ac politia inter homines conseruanda, violare ac immutare noua doctrina ac impio contemptu praesumat. Quod utinam hoc nostro seculo obseruatum fuisset,non incidissemus in tantum malorum quantum patimur.3 Vidini virum velocem in opere ιo coram redibu stabit nec erit
ante ignobiles. , Ommendat liaec sentetia diligentiam ac strennuitatem in rebus ge- rendis,impleturquevi apud homines per diligentiam in rebus temporalibus, apud Deum per diligentiam in rebus diuinis. Qui enim inistrenui de diligentes in negotiis iis temporalibus, digni sane
qui stent coram regibus ipsisque inserviant, talesque sere principes prudentes requirunt,atque in honore habent, nec tales decet barbaris S Ἀνnobilibus famulari. Qui etiam diuinis legibus nauiter obsecuti sunt, ecsumma cum diligentia munus sibi concreditum obierunt, ira die iudicii coram immo S aequissimo rege ac sanctis Apostolis eius qui cum ipso Oibem iudicabunt,stabunt cad dexteram collocabutur,nec constituentur cum ignobilibus damnatis ad sinistram iudicis.
Vandosederis ut comedas cumprincipe, diligese attende qua ' posita sint ante sciem tu.rm. Et statue cultrum in gutture tuo,si tamen habes inpoterute ani
Ira , desideres de cibis eius in quo elapanis mendacis
I tribus versibus docet Sapiens filium suum quid sit ei faciendum in conuiui; potentiam. Dupliciter autem potissimum hic locus intellio itur. Sunt enim qui primis duabus sententiis intelligunt sapientem monere, ut inuitati ad urincipum conuiuium circunspecti sint in lo- si quendo ac respondedo principibus, ne quid te- mere dicendo incidant in ignominiam, aut in periculum aliquod ac perniciem. Itaque quod
dicitur dilirenter attende quae posita sunt ante faciem tuam, sic inteligui, Cec Diligen-