Augustini Steuchi Eugubini Veteris Testamenti ad ueritatem Hebraicam recognitio

361쪽

LIBER

scitis quia augurando auguratur Ui Icut ego. Hieronymus uidetur legisse cu negatione attas me etia Septuaginta no dissentiui ab Hebraico, ουκ ο βαλ οπι οἰωνιαρά οιωνί-ω ο ου ο Πος,οῖος εγω. Num scitis Q augurio auguratur uir qualis ego. Quamobre,no eo modo sese iactat Ioseph,sed re omnibus principibus selita,de se refert.De quo augurio scribit Theodorus, ταυτα θ ελεγ' ,ουρον

imp χνόαντον τος λοrre. Haec, inquit, dicebat, noquod uaticinio, atm auguriis uteretur,sed quae ad propositam fabulam facerent,loquebatur.

Tu es post Pharaonem.

Habitabis in terram Iessen. quam falsam expositioncm ex hoc loco,

ut fit eliceremus:aduertendum, id nomen esse corruptu.Nam P eo quod est gliosen, factum est Iesen.Iesse quoq; ut suo loco dicetur, I sit pater corruptum est.Et ubicun* Iesse apud nos repeDauid non ritur,Hebraice est Isai, pater scilicet David. Eo Uyc. quoq; loco,exiet uirga de radice Iesse,dicendum

362쪽

Dauid fuisse binomine, uocatum Isai di Iesse, sed corrupte eo modo a Graecis Latinisq; nucus patur. Addiderunt etiam hic aliquid Septuaginta MPm μεις εν γα γισεμ αραβιαρ. Habitabis in terra Gescin Arabiae. Nam is locus, in Arabia esie non poterat,cum ea posita sit trans mare πισbrum,interm Aegyptum N Arabia,interiaceat

sinus Arabicus:quare amouenda est ocre ita , etiam annotatur ab Hieronymo.

Gauisus est Pharao. Θ Et placuit in oculis Pharaonis, Hieronymus a Septuaginta non dissenutit ἐκ ψαραω. gauisus est autem Pharao. Medullam terrae. Pinguedinem terrae,adipem tersrae.Septuaginta quot sicut Hieronymus ια υνγας medullam terrae idem certe sentiunt.

Quasi de graui semno euigilans.

Haec omnia addita sitiit ab Hieronymo exsplicandae rei gratia, cum Hebraice tantummos

do habeatur 'ia, id est,

Et vacillauit cor eius, quia non credebat cis.Scaptuaginta tamen etiam ipsi ad stuporem reforunt Uca ηεων - δουχια Et extasi corrcaeptus est Iacob. Patet autem,no ad stuporem,sed incredulitatem reserendum. Additur enim quiata a non

363쪽

non crescbat eis. Quod si obstupuisset, utiquectiam credidisset.Siquid stupor,est rerum uehementissime impressarum,oc quarum est marisma repraesentatio, quae autem non creduntur, nullum ericiunt in animo uestigium. c APUT π LVI.

Omnes animae quatuordecim. Scut habent Hebraica. id est,

Quatuordecim:at Septuagita, qui maxime in his numeris recensendis mendosissimi inu

animae dece Zc octo. At* eode modo etia habes bat uetustiores codices:qcycerte maxime mim: atq; ex hac causa,natus cst di is a sequitur error.

Fuere septuaginta. Non dissentit ab Hebraico. V τ id est Septuaginta.At interpretes Septuaginxa, addunt huic numero quinon. Haec corruptela siue aliis brariis profecta sit sue ab ipsis interpretibus,secit ut etiam Actuum apostoloru cap. I. is locus male legatur. Nem opinadum est, diuu Lucam, Hebraica quomodo se haberet ignorasse,sed uel hunc locum,ut se haberet ea tempestatricitasse, uel eandem ibi corruptelam,a librariis accidisse, quae N hic.Hec ergo est eius nodi solutio,quem

dicunt Hieronymu ligasse,ac non soluisse: ille locus dissentiat ab isto in nostra aeditione:ut ibi habea

364쪽

GENE. 3 γhabeatur cu septuagintaquinq; animabus desscendisse lacob in Aegyptii, hic cu septuaginta tantum.Facilis aute erat solutis,si Septuaginta in omnibus locis,aeditio animaduersa fuisset, cuea in numeris sit mendosissima.Quod autem nosit profectus a Septuaginta is error, indicio est, quia in Deuteronomio, apud eos is locus recte legitur,oc secundu Hebraica ueritate.Neq; etiaillud est uerum Q per anticipatione locuti sint. Alioqui,& alia errata,essent eade ratione d endenda:sed quod est N pium N veru, no Septuas

ginta,sed librariis eu errore adscribamus. Lucas autem,siuch Hebraice nesciret,sive quia ad dorcendos homines nihil referre putaret ab Hebraica ueritate alicubi dissentire,sed potius approbare aeditionem Septuaginta,quae tibiss erat reces piissima,& maximae uenerationi habita,tcstimonium,ut crat iam uulgatum citauit:quod Θc reo liqui apostoli fecerunt, qui magis ad aeditioncm Septuaginta,testimonia citabant,quam ex Heaehraicis codicibus.Sspe cnim selet esse magis arrguta cij pia elusinodi sollicitudo, usq; ad ungue resecare,quid quetem dictio significet,quod grauuissimi,sanctissimi uiri libenter uitabant.

Et ille occurrit in Iessem.

Ex hoc loco etiam cognoscitur, quod modo dicebamus,non omnia errata, quae in aeditione Septuaginta reperiuntur, illis esse attribuenda.

365쪽

Quis enim adduci posset,ut credcret,iam paruo spacio esse eos homines siti oblitos,ut locis,que stiperius uerterant Gosem hic eudcm in R aces

sam comutarint,transscretes M' αὐ- μ. cuHebraice sit idem nomen hic atq; ibi:quare aliis causis tant. 1 dcprauatione ascribamus. Ex cadeetiam re prouenit,ut additu sit,occurrit eis, d 'muli τ λιν. Ad urbe herouniricuius urbis, quia nccpsacer conteXtUS meminit, ne lyantcrpretescit a quiccb super ea re tradiderunt,fateamur nescesse est,additum id esse ab aliis siue peritis siue impcritis,quod etiam annotauit Hicronymus.

Superstitem te relinquo. I uia adhuc uiuis:sic N Septuaginta ἡ γα Q. Adhuc enim uiuis, ncc ad mortem ipsius lacob id refcramus.c APUT VLV I I. Non caelamus domino.' rJR Non caelabimus. Duplicis autem

significationis est uerbum cachad nam 5c caelas re,& cxtirpare denotat, alm hinc factum est, ut in alium sensim uerterint Septuaginta se et ααπο τἀκυρ- ηχῶν. Nunquid abscinde. mur a domino nostro uci,ne sorte excindamur a domino nostro.Sed clarum est,h hic locum inicutigendum esse,ut uertit Hier ImuS.

Salus

366쪽

G E NE. 3is Salus nostra in manu tua est. Hebraice expressius. Vivificastinos. Atq; inde est, quod etiam Septuaginta ad Hebraicam scripturam loquuntur. σω-ψας. Seruasti nos,beasti nos.

Conuersias ad lecti caput.

Super caput lecti. At Septuaginta,aequi uocatioe decepti sitiat.Nam ead dictio,sine punctorum distinctione,& lectum Schaculum significat: at si punctis distinguatur, mox nihil remanet ambiguum. Hoc aute modo scributuriprima ne a .Hectus,scda bacuisitis. Igitur P eo ql erat uertendu ad caput lecti, ipsi ad caput uirgs iterpretati sent ql cli abirisdu sit 5c no intelligibile,satis es claru. Esset id

nobis mirum, nisi infinita alia eiusmodi occurrerent.Sic ergo apud eos issimus. , - -, κα--αν ἰσραηλ ἐπι-ακρον plIoecesiυ. id est,Et adoraruit Ista en ad summum uirgae. Atq; hoc est,quod re Graeci interpretes hoc exponunt,ut possunt, sicut Gennadius βιαθ--έρωτον ταις

inquit cum uellet deo gratias agere atque ad sorare, sese obnixus erigebat super summum haculi, eiq; innixus , adorationem impleuit. Diodorus quoque eodem modo. ραω,ν μνωνο ἰακωβ . οἷα λγερωρ . τπτρον est σωγρ ὁ --βα q

367쪽

πο τῆ ακρου ψ αρδευ .id est acob ut pote se ex baculum tenebat,an uero ipse Iacob iam senio confectius,& qui non facile sese mouere posset,baculi silmmitate tetigit Ioseph, eam* parte,qua eutetigerat osculatus est,Vel ipse Ioseph adorato patre tetigit baculi summu haec ille. Esse autem lcgendii ut uertit Hieronymus, ex eo quom manifestum est,q, Symmachus hunc locu sic inters

λtis ρὶ κλινὴρ. id est,Et adorauit Israel,ad caput lecti.Regum quom secudo bene, ec ut est legedii, consimile locu reddiderut Septuaginta. Vbi scribitur adorasse David ad caput lecti, aut in lecto suo,ql Septuaginta intereretati sitiat 1si rima κωκ' ν Δαβὶδ ο βααλ ρ ρ ἐυri ρὶ κοίτνρ -ἀJEt adsorauit David rex super lectum situm.

Quod aegrotaret. Non dissentit ab Hebraico. in aegrotas

rei:at no satis explicauerunt hoc Scptuas ginta:uertentes ἐν ειται. perturbat, molestat: cim ad corporis morbu tantum sit referendum.

Erat , vernum tempUS. De hac uarietate satis ac super scriptum est

368쪽

G E NE. 3ci Do tibi partem unam. Hic quoque lapsi sent Septuaginta,nominissimilitudine decepti,nam Scechem,ta partem significat,& locus est, ius frequens metio in his literis fit: at hic parte significat, eo quod

Hebraice legimus V p λῖ Dedi tibi par

tem Unam. Nem enim unam additum fuisset, si de loco scriberetur.Graece sic legitur, εrω ἐκ διδαθμοῖ mMμα,Ego uero do tibi Sicimadiacet qd Hebraei hanc partem,Sichem esse asserant. CAPUT π LIX.

Principium doloris mei. SIcut Hebraice N Principium

doloris mei. At Septuaginta hunc dolorem referunt ad procreatione,uertentes, τέκνων id est,Principium filiorum meorum:quod tamen potuit di ad alia pertinere,& quicquid misseriarum perpessus sit propter ipsum, maXime, quia ascedit eius cubile, ut ipse quoiu meminit: quant etiam Diodorus hic scribit, ὁ συργ

369쪽

L I B E RPrimogeniis genitus,inquit,solet uocari principium doloris, tus principiis quasi ille incipiat dolore asterre,patris. Deutero. doloris his. quoi cap.ra .principium doloris uocatur primogenitus, quod Hieron. uertit, principium libe rorum eius,ubi Hebraice

Prior in donis maior in imperio. V '' ,id est, Excessius portandi

8c excessus roboris. Hieronymus eu sensum acti hibuit:nam non putauit nude ut Hebraice se haberet,uertendum esse.Verba tamen sunt obscuis

rissima,& quae ad uaria torqueri possint, sicut Nuerba prophet , ideo in his Hebraica tantum

producemus ut habent,ut liceat cuilibet pro arbitrio,quem uelit sensum ex eis elicere. ptu ginta uero aeditio, toto hoc capite, uehementer distentit ab Hebraico,propter Ucr flet φλυα maximam obscuritate.Nam & hunc locureddiderui, σκMρος φθε Ρ σὐπρος α/Θαδ est uel

uidet legisse Hieronymus hoc est, Durus ad portandii,& durus praesta stus,seu durus pertinaciter. Quae ut videmus, sunt & ipsa non satis clara, eo quod aliter uertuntur, quam se habeant,quod enim Scptuaginta referunt ad uiolentiam oc pertinaciam Ruben, Hieronysmus,& Hebraei ad eius imperium ac uires, quae

maximae essent futurae: sic quoque sentit Auen Esdra: neque hoc prolixius explicandum est, quo modo se habeat.

370쪽

Etasus es sicut aqua.

Ita significat uerbum Hebraicu pacaz.Sciliscet festinare,erumpere,quod I xx. ad uioletiam vim impetum retulerunt, η ιλ ωρ Iniurios is fuisti sciit aqua,aut isultasti sicut aqua: credo eos uoluisse impetu atq; aestum libidinis, quo insanivit Ruben cu patris cubile ascedit,surori aquam comparare, quod non abcst a uero. Alii uero dicut effusus es sicut aqua hoc est cuanuisti,in nihilum redactus es propter scelus tus Um, quo nomine dicit Auen Esdra significari, et p',' ',id est, homines leueS ac vanos, ac diffluentes,atq; ita uocantur hoc loci.

Vasa bellantia.

et cn Φῖ, id est, Vasa uiolentiae

habitationis ipsorum. Caetera quide clara sunt, quod uiolenti ec iniqui Simon 8c Levi appetulcntur propter caedem Sicimorum. At illud hais hilationis ipsorum, quod Hieronymus uertit

bellantia uel arma eorum,ut uidere licet in quaestionibus Hebraicis, maxime annotandum Uis detur. Nam cum UOX perplexa esset, uarias hasbere deductiones Hieronymo uisa est, ducimcam putauit a , id est, uiro forti ac militi : a quo fit carithi, id est, milites, ac bellicosi, quos corrupte, cerethi, nos appellamus. Hanc deduae ctionem etiam apud Hebraeos quidam suspiis cati sunt, quos citat Auen Esdra, at ea non est