장음표시 사용
91쪽
menta. Ilud enim, quod supra de Anaxagora vidimus, quem primum omnes perhibent si plicis puraeque mentis adsertorem suisse non magis ad Thaletis valet rationem declarandam, quam ad ipsius etiam Pythagorae: in cuius quidem schola si eiusmodi mens fuisset tradita, ipse huius sententiae princeps dicendus foret, neque ad Anaxagoram omnes detulissent eius inuenti gloriam. Ipse vero Anaxagoras satis expressa dedit vestigia, non superioribus modo Ionicis, sed Pythagoreis etiam suam rationem oppositam esse, horumque calidam ignea inque naturam, i qua supremam putabant inesse diuinitatem, pertinere ad materiae genus. Qua miris enim A., naxagoras ex homoeomeriis suis totum componeret mundum; hoc tamen non obstitit, quominus ad Pythagoream disciplinam aperte respiciens, uniuersam materiae molem in duas partes
diuideret, calidum scilicet, & frigidum , siue
humidum, s obscurum, re frigidum ,
omnia grauia consociata fuisse, ex qui, us coner iis substitisse terram: his contraria, calidum siueidum G Acum S leue teten isse in ulteriora
92쪽
unberir u). Vides, totum istud calidum principium Pythagorae tam aperte a priscis auctori bus in corporearum materialiumque rerum numero Tesorri, ut iam ipsas Pythagoreorum voces Anaxagoras in recensendo isto materiae altero genere retinuerit. Istis duabus autem materiae
partibus aliud quoddam ille addens principium, quod sit pura planeque incorporalis mens, hoe ipso calidi illius Pythagoreorum principii ratio nem declarat , illudque ostendit a purae finplicisque mentis natura procul esse remotum. Hine - & Stoici, qui, ut in plerisque rebus, sic & hae in parte, Pythagoreorum strenui fuerunt compilatores, proscripta ea, quam Anaxagoras induxerat, quinta natura siue pura mente, diui nissimum illum ignem, motionis & sensus effectio nern i, Corporeum quiddam esse, plane apertis assirmarunt verbis: nec quidquam arbitrabantur esse posse, quod sit non corpus. Ita an CI
CERO, de naturis autem sic sentiebat s Zeno Stoicus) primum, ut in quatuor initiis rerum illiin, quintam hanc naturain, ex qua superiores sensis ci rebantur, non adhiberet. Statuebat enim ignem esse imam nurnram, quae quidque gigneret,dT mentem aeque sensus. Disecrepabat etiam ab iisdem quod num modo arbitrabatur quidquam inci pssse ab ea, quae expers esset corporis. Uvius
generis Xenocrates, superiores etiam, animum esse dixerunt: nec vero, aut quod inceret aliqvid
aut quod inceretur, posse esse non corpus vj. Sicubi
93쪽
vero Stoici assirmabant deum vacare corpore nou alio id secerunt consito, quam ut eum tamquam subtilissimam materiae partem a crassiori distinguerent materia: quo eodem modo B R V-cκERus recte monet χὶ & pLvTARCHvM interpretandum esse, qui ex Pythagorae sententia supremum Deum neque sentibus neque dolori expositum, 1 ed a visu remotum solaque mente
comprehendendum dixit sy). Neque omnino post Pythagorae mortem , quidquid discipuli
eius scholaeque Pythagoreae alumni de rerutri tradiderunt natura , aliam diuini huius caloris vim indicat, quam esse eum subtilissimum naturae corpus, ex minimis concretum purissimisque partibus. Quo loco, ne iusto longioressimus, satis habeamus, duos duntaxat Pythagoreos speciminis loco coni memorasse: reliquos Pythagorae sectatores idem statuentes qui nosse cupit, CELEBER. BRu CKERvM diligenter his de rebus & copiose disputantem adeat 2 ).
HIPPA sus igitur METAPONTINUS, quem ex constanti veterum traditione principium omnium rerum ignem statuiste, eundemque ignem Vocasse Deum, BRVCκERus recte dicit sa), qualem putarit esse ignis huius naturam, HERACLITI EPHEs II, qui eum audiuerat, abunde declarant placita. Plane enim coniuncta utriusque ratione,
94쪽
revTARCHVs eos testatur ignem habuisse virumque eodem modo initium rerum, Neque igitur assentiri positim eruditissimo BRvCxΕRo, qui Heraclitum immutasse Hippasi disciplinam putat propterea, quod igni adiunxerit hic cras sorem materiam , ille vero ipsam crassiorem materiam ex igne natam statuerit. Tam apertis enim verbis Plutarchus non Heraclitum modo , sed & Hippasum affirmat ex ignis exstinctione reliquam derivasse materiam, itaque hanc ex igne genitam procreatamque credidisse, ut eadem omnino Hippasi ac Heracliti ratio, si quidem Plutarchi standum est auctoritate, putanda sit.
ἔπειται αναχαλωμε vilv τῆν γυ υπο τοῦ πυροc φῶσει, υδωρ ἀποτελεῖσΘ'. ἀναλελιω λενον δἰ αέρα γίνεσΘ . Heraclitus s Hippasus Metapontinus putand tuitium omnium rerum esse ignem: ex ungenim omnia fieri, ta in ignem omnia interire diacunt , igne aurem exstincto omnia procreari. Etenim primo cum crassissimae eiuέ partes in unum coeunt,rer, a exsit: laxara postea terra ignis ope, aqua incitur, ex cuius humoribus aer prodit b). Iam
95쪽
Iam vero obscurum esse non potest, qualis sit iste Pythagoreus ignis: idem nimirum, qui Heracliti, ab Hippalis Pythagoreo suam accipientis rationem: corporeus, concretus, ex minimis
constans purissimisque materiae moleculis. ΕMPEDOCLEs magis etiam perspicue ignis istius
naturam declarat: quamquam enim quatuor poneret rerum elementa, ignem, aerem, aquam atque terram; ita tamen quatuor istis utitur Pythagoreorum more, tamquam essent duo: separat scilicet ignem, tamquam nobilissimum principium, a reliquis elementis, quae iunctim sumta
alterum principiorum genus constituere putat tἐμπιδοκλώ - τα ιυς εν υλης ειδει λ'ομανα, τετταρα et στος ειπεν. ἡ μην χ σαη γε τετταρσιν, ἀλλ' saeς δυσὶν ουσι μονοκ.-μ ἐνκοβ' αυτο, το ς δε αὼ κειμενοις, ως tu ια φυσει, γῆ τε υδατι. Empedocler elememta. quae in materiae specie dicuntur, quatuor esse primur aperuit: non tamen eis Ut quatuor
utitur, sed tamquam duo essent solae igne quidem perse imum ; opportis vero, terra, aere re
fideliter Empedocles Pythagorae tenuit hac in parte disciplinam, totum distribuens rerum g nus in duas partes, quarum praecipua ignis siue calida natura sit. Nec quae Aristoteles in his verbis pronuntiarat, Empedoclem primum alterum principiorum in tres diremisse naturas , ita sunt accipienda, quasi plane incognita ante hunc in e ARIS TO T. Metaph. L. L e. Α,
96쪽
in Pythagoreorum schola fuerit ista ratio: sed, quod Empedocles primus clarius, quam superiores, eam exposuerit, in ipsis enim Pythagorae placitis haud obscura occurrere huius rei vestigia, deinceps videbimus. Sed ut Empedoclis persequamur decreta , nihil omnino a Pytha- gorae deficiens iste disciplina , ignem eum, quernnobilissimum posuit rerum principium, intelligentem putauit esse, qui & Deus sit, omnemque rerum naturam contineat atque fingat:
το τῆς μιγάδος νοερον ταρ τον Θεον, συνετά- v 'πυρος τοι παντα, εις πυρ ἀναλυο σεσΘα . Mona dis autem intellectu praealtum ignem Deum esse voluit, T constare se igne omnia, rursumque in ignem resolutum iri sis). Neque tamen eo secius ignem istum diuinum, aeque Vt reliqua elementa, Empedocles apud Plutarchum in minimas diuudens Partes, concreti quiddam & corporei eun- clem esse statuit: 'Εμπιδο λωρ τα, τεσσα - τοιχέιuo Θράυσριατα ἐλειπα , eἱονεὶ πρὶν τοι Auv. Empedocler inducit) minima quaedam ramenta, quae fuerint ante quatuor eie-menta , F elementorum quasi elementa sint se Idem postea Plutarchus: 'Εριπεδοκλης εκριικροτε-ογκων τὰ τριχῆῖα συγκρινει, απερ ἐςis ἐλάχι- τα, Y οιονῶ ςcr is, τοιχειων. Empedocles eis menta ex minoribus moticulis componit, quae Amrpartes minimae ἐν quas elementa elementorum
97쪽
νimi s). Non igitur sine causa veterum nonnem dixisse putandus est, optime DEMOCRI Tu MPythagorae clisciplinam esse assecutum, fideliter
et Θαγοροα- - πάντα δἰ δοκειν παρα τουτολααν. 5 ὰυτῆ δ' αν ακυπεν , ἐι mi τα ταινυρονων εμαχετο. 'itur autem, ut ait Thra-blitis, DemocritusWDthagoricorum fuisse imi---- adeo autem videri ab illa accepisse υmnia , Ut nisi temporam ratio obstaret, illumes audiuisse putaretur g). Neque Vero, hanc Democriteae rationis similitudinem eum Pythagoreis placitis, ad aeternas rerum sormas &ideas traducamus eum MoVRGvΕs Io h) necesse est, quae Pythagorae non magis quam Democrito cognitae fuerunt: alia sunt&longe quidem certiora huius conuenientiae vestigia in De- mocriti placitis , qui non modo totam rerum naturam ex minimis composuit indiuiduisque partibus; 1ed & plane Pythagoreorum more ipsos etiam hominum animos ex igneis essici arbitratus est elemetitorum corpusculis, quae sint velocissima purissimaque omnium, ideoque praecaeteris idonea, ut per reliqua se penetrent corpora, eaque moueant si). Quod quam sit Pythagoreorum rationi consentaneum, ARISTOTELEs Praeclare Vidit. Expositis enim idem
98쪽
Democriti placitis iis , quae modo comm moraui, Continuo subiungit: εοικε δε α, τα παρὰτων πυΘαγορρέων λεγομενον την αυτῆν εχειν διανοιαν. εφασαν γαρ τινες αυτοῦν. 3μ ν ένος τοιεν τω αερι ξυσμιατα. οι δε το ταυτα κινοῦν. Videtur autem N id, quod a P hagoreis dicitur, eandem habere sententiam: quidam enim 'forum ea erepuscula, quae agitantur inauere , quidam id, quod illa mouet ae agitat, animam esse diserunt k . Quamquam in eo quidem vehementer disseiarat Pythagoras a Democrito , quod hic non in ipsis illis elementorum minimis' partibus sensum aut mentem inesse, sed ex certo demum quodam atomorum temperamento commitationeque animos emc; eensebat, s scilicet plerosque historiae philosophicae auctores sequi velimus: Pythagoras vero sensum rationemque statuebat susem petipsum diuinum istum ignem, eique quas innatam esse. Qua quidem ipsa de causa ignis iste essectionis diuinaeque naturae rationem apud Pythagoram habet , quae descripserit consilio& prudentia reliquam materiae molem. Atque hoc quidem sensu EcpM AN Tvs Pythagoreus corporum motionem neque grauitati, neque impulsui, sed diuinae potentiae attribui voluit:
grauitate nee impulsu, sed diuina, quam mcntem G a
99쪽
voeat s animam. moueri potentia si).' Quae quidem, quam habeant vim, intellectu pronum est ex iis, quae de Py thagoreorum igneo principio adhuc a nobis disputata sunt. Nec obscure haec Ecphanti docreta Leucippi sententiis se
runt opposita, qui eXVna atomorum motione sine ulla effectione diurnae mentis mundum esse omtum statuit: neque pulcrius etiam aut mncinnius
'totum illud, quod inter Italicam Eleaticamque scholam intercedit, discrimen potuisset explicari, quam ab Ecphanto his verbis factium est. Tale igitur cum fuerit principium istud, quod Calidum a Pythagora Vocatum, atque Vitae omnis causa initiumque habitum est; intelligamus iam illud, quam longe TIMAE Vs LOCRVs, in eo, qui hodie exstat, de anima mundi libello a Pythagorae discesserit disciplina, dummodo ipse Timaeus disputatiunculae illius auctor sit putandus: quod quidem adhuc dubitaste video neminem. Vtut enim in continuatione libelli nonnulla o currant Pythagoricae rationis vestigia; eo tamen loco, qui caput atque arx totius disciplinae dicendus est, Timaeum relucta Ρythagorae auctoritate ad Anaxagorae sententiam se aggregasse, ipse primus libelli introitus satis comprobat. Repudiato enim duplici isto P, thagore rum principio, quod utrumque sit corporeum, totum contra Timaeus materiae genus mentis subiicit effectioni, mentemque ponit ex Anaxa- lgorae disciplina, toto genere a materia diuem
100쪽
sam: δυο 'ομτιας thusu 'των συριπιόντι eν, inquit νοον μεν, των κατα λογον γιγνομέ ων ανάγκαν δε , των βιοῖ καττα δυνάμιξας των σωματων. Buas esse rerum omnium carinas: mentem quidem carum, ratione quadam nascuntur: s necessitatem earum, quae exi sunt vi quadam, δε- cundum eo ortim potentias s facultater sm).Peo ανα καv enim a Timaeo materiae genus significari ex iis, quae in hoc libello deinceps di-.cuntur , aparet. Quae quamuis sint 1imiora Verioraque Pythagoreis decretis, Pythagorem tamen non siint Neque difficile foret , hano Timaei a Pythagoreis desectionem per integrum monstrare libellum, si quidem id huius loci esset di praeter haec tamen nonnulla obseruandi psea
Alterum vero Pythagorae principium, quod frigidae humidaeue naturae ponebat esse, qualest, magis dubium esse possit propterea, quod de hoc quidem varie exposuerunt scholae Pythagoreae sectatores. Nonnulli etenim eorum reliqua elementa omnemque rerum naturam
ab illo ipso diuino igne genitam procreatamque
esse arbitrabantur , uniuersumque propterea mundum igne non solum contineri, sed & ex eo ortam, in illumque interiturum esse. Atque hanc quidem rationem ita expediebant, Vt e