Sanctissimi domini nostri Benedicti papae 14. De synodo dioecesana libri tredecim in duos tomos distributi. Tomus primus secundus

271쪽

L I B. VI. C A P. V. 24smatici , a quibus Sacramenta exposcunt , sint valide ordinati, ut Sacra administrent ritu Catholico absque ulla admixtione ritus damnati : ter. tio , ut communicatio cum iisdem in Divinis , non sit externa protest a. tio falsi dogmatis, qualis erat ingressiis in Protestantium ecclesias , eum

Catholicis Angliae illum inhibuit Paulus V. ideo quippe Regis edicta

omnes adire jusserant haereticorum templa , ut tali pacto se cum Proteis stantibus sentire faterentur : quarto demum , ut Catholicorum cum haereticis communicatio in Divinis nulli scandalum ingerat . Verum in primis praedicta Theologorum sententia suos habet adversarios , neque ab omnibus admittitur tamquam in praxi secura: deinde, ea etiam admissa, cum omnes enumeratae circumstantiae , smul & conjunctim adesse de-heant , ut Catholicorum cum heterodoxis in rebus sacris societas omni va. cet culpa , quemadmodum docent Sylvius in 3. pari. s. Thomae tom. 4.qu.6I. 64. art. o. quaest. 3. conclus. 3. Cardinalis de Lugo de Fide disp. 22. sect. I. n. I t. Thomas a Iesu tract. de omnium gentium salute procuranda lιb. 8. pari. 2. 4. vers. Sed major es dispicultas pag. 336. Cardinalis Albitius de Inconstantia in Fide eap. I 8. n. go. O seq. Cardia alis Gottus in a. a. S. Thomae quaest. q. dub. 6. 3. n. z. quaest. 3. de Infidelibus comparate ad Fideles dub. 3. f. a. idcirco fere impossibile est usu. venire, ait a flagitio excusari, valeant Catholici, sese in rebus sacris eum haereticis, vel schismaticis admi Icentes. Quamobrem sacrae Urbis Congre.

gationes , sancti Officii videlicet, & de Propaganda Fide. illicitam sem.

per reputarunt communicationem, de qua est sermo , doctamque concinis narunt instructionem , nobis in minoribus tunc degentibus qualem cum isque nostram operam navantibus , ad Missionarios , eum opus fuerit , transmittendam , ubi rationes expenduntur , propter quas vix unquam accidere potest, ut in praxi sit innoxia Catholicorum cum haereticis comis municatio in Diuinis. III. In Divinis porro eum haereticis eommunicant Catholici, qui cum iisdem se se matrimonio jungere non dubitant: etenim , cum matri mninnium unum sit ex septem Ecesesiae Saeramentis, a Christo Domino institutis, idem est matrimonium eum haeretico contrahere, ac unum idemque Sacramentum una cum eodem vel conficere, si nimirum ipsmet eontra. hentes sint talis Saeramenti Ministri, quod magis communiter opinantur

Scholastici, vel saltem percipere , si scilicet , quod alii praesertim ex recentioribus Theologis autumant, illius minister sit solus Sacerdos . Utrum. que autem Sc illicitum, & sacrilegum esse, nemo dubitat. Quare Eeclesia iisdem sere legibus, quibus Christianis interdixit, ne connubia inirent cum

Infidelibus, Catholicos pariter a sacrilegis nuptiis, cum haereticis contrais hendis; deterruit . Concilium Laodice num ean. IO. tom. I. Collectionis Harduini GL 784. ait: suod non oporteat indisserenter Ecclesiastico foedere nuptiarum haereticis suos Ilios , filiasque conjungere . Agathense can. 57. rela-IO a Gratiano caus 28..ques. I. Can. I 6. Non oportet cum hominibus haeretia

272쪽

eis miscere eonnubia , m vel filior, vel filias dare, sed potius seeἰ para , Reamen se profiteantur Christianos esse futuros , O Carbolicos . Concilium Chalcedonense ean. I 4. Lectoribus, & Cantoribus, inter inferiores Cleriis eos, interdicit Haeretιω, υeι Pagano , vel Judaeo se conjungere , nis forte promittat se ad orthodoxam Mem persona orthodoxa copulanda transferre . Hasce vero sanctiones roboravit Bonifacius VIII. in Cap. merevit , de haere tela, in 6. . ubi dote privandam statuit mulierem , quae seienter vino

haeretico nupserit. Iis igitur in provinciis, in quibus ejusmodi conjugia,

non sine sacrorum Canonum contemptu, passim ςelebrantur, debet Epiis seopus, in sua praeteri im Synodo , ab illis in propriarum animarum perni. ciem contrahendis Catholicos absterrere : quod nos faciendum ediximus in nostra Consitutione 34. 3. nosra Bullar. tom. 1. Praecipue quoque Episcopalis muneris partes erunt , .ma Xima Catholicis denuntiare perieula , quae tam ipsis, quam nasciturae soboli ex praefatis imminent nuptiis, quae

propterea cohonestari nequeunt Obtentu solius consuetudinis verius eorru.ptelam dicerent), nisi ea amoVeantur pericula, quod tamen vix evenire posse, recte notant La yman Theolog. morat. ι b. s. tract. I . pan. q. cap. I 4. num. 2. Pirhing ad rit. de Donsal. m matrim. n. r66. Reiffensi uel ibid. n. goo. Engel ad uti de mairm. contract. eontra ἰnterd B. Eceles. q. Σ. num. 2. Gobat Theolog. experim. tract. p. casti II. num. 2I6. Nicolaus Serarius in v c. de Carbolicorum cum haeret/eis matrimoniis , Uan. Espen Iur. Eccles pari. 2. tis. I 3. cap. 8. n. 9. aliique passim . IU. Diximus autem, vix evenire posse, ut a connubiis Catholicorum

cum haereticis ea amoveantur pericula , quae ipsis plerumque conjuncta esse solent; verum non id omnino impossibile esse pronuntiavimus. Ta. Ies enim re ipsa concurrere possunt circumstantiae, quae cum ab eo, qui facultatem dii pensandi habet , expensae fuerint , aditum aperiant eonee sissioni legitimae dispensationis, cujus vi matrimonium inter partes , haereisticam unam, alteramque Catholicam, licitum reddatur, ut alibi demonis strabimus. Quare in iis locis , atque regionibus, ubi hujusmodi matri. monia aliquando sic contrahi permittuntur, expedit omnino , ut Episse pus , ad tuendum Ecclesiae decorem , ritus in eorumdem connubiorum celebratione servandos opportune prudenterque praescribat. V. Putant aliqui, & fidenter docent, hujusmodi matrimonia a sacer. dote benedicenda esse. Ita censet Theophylus Raynaudus in libro , euititulus intemelisa Spiritualia , operum tom. I 6. pag. I 82. n. 2Φ. Ο seq. Sed rectius judicat Pontius de Seram. Matrim. in Appendite de Matrimo via Catholis; cum haretico cap. 9. admonens , hujusmodi matrimoniis S ais cerdotalem benedictionem impendendam non esse, neque Missam in praeis sentia haeretici celebrari debere , nee matrimonium ipsum intra Ecclesse ambitum contrahi quoniam nihil horum ad illius validitatem intervenire necesse est . In Collationibus Eeclesiasticis Parisiensibus de Matriamonio tom. 3. IG. I. couat. a. q. s. exhibetur ritus, quo celebratae suerunt

273쪽

L I B. VI. C A P. VI. . 247nuptiae inter Henrichetam e Regio Francorum sanguine Prinei pem , &Carolum I. Magnae Britanniae Regem , quibus Apostolicam dispensationem Urbanus Papa VIII. in eum finem concesserat e quae nuptiae descriptae habentur etiam in Historia , seu Commemario , cui titulus Mercurius Gallicus , rom. a. pag. 3s9. Narrant itaque , matrimonium inter praedictam Catholicam Principem , & haeretici Regis Procuratorem, existra Eecies am contractum fuisse ad limina Ecclesiae Metropolitanae Pariis sensis eoram Cardinale magno Franciae Eleemosynario , a quo tamen

benedictio nuptialis data non fuit: deinde Britannici Regis Procuratorem novam nuptam deduxisse usque ad ingressum Chori r ibi vero a praedicto Cardinale celebratam solemni ritu suisse Missam . adstantibus Rege , ScRegina Franciae, & nova Magnae Britanniae Regina, ae universa Regia Familia: sed praedictum Regis Angliae Procuratorem, quamvis ipse Cais tholicus esset, cum personam gereret Principis Anglicanae sectae addicti. in proximum Archiepiscopi Palatium interim secessisse, donee Missa teris

minaretur , qua demum expleta , ad reducendam ab Ecelesia Reginam accessit . Honoratus Tournely in Fνaelectionibus Theolog. de Sacram. Mais rνim. pag. Io6. juxta editionem Parisiensem, narrat, expresse vetitum fui sisse a Clemente VIII. ne hujusmodi matrimoniis Benedictio impendereis tur; Gallicanum vero Clerum anno I 57o. suas ad Christianissimum Regem preces detulisse , ut eorum importunitatem cohibere euraret , qui Paroehos ad benedicendas hujusmodi nuptias compellere saepe tentabant ἔaliaque ad rem hanc pertinentia subjungit ibidem pag. Io8.

CAPUT SEXTUM.

De iis, qua pravisa sunt 'per matrimoniis initis, atque ineundis in Hollanodia, o in νegionibus Foederatorum Ordinum dominio in Belgio subisjectis; quae scilicet in Synodis earum reχιonum, non auis rem in aliis, inseri σ manifestari convenit. Solemne judicium de his rebus actum, quas in praesenti eapite tractan. das suscipimus . promulgatum fuit die 4. Novembris anni I74 I. edita Declaraticine & Instructione, quae in Bullario nostro extat tom. I. n. 34.& diligentiae ea occasione adhibitae, in volumine soliorum Congregati nis Cone illi anni I 4 I. in lucem evωgatae fuerunt Quia tamen facilis lime evenire potest . ut hujusmodi rerum notitia nequaquam ad omnes perveniat, nos . qui hanc curam assumpsimus , ut quaedam hic indicaremus, quae laudabiliter inseri possunt in Synodis ab iis Episeopis . ad quos pertinent, id quod ab aliis, ad quorum curam illa non spectant. minus laudabiliter feret; cum in hoc rerum genere ea matrimonia merito rein censenda putemus, quae in Hollandia, aliisque Belgii regionibus, Foede.

274쪽

inter partes harieticas, vel alteram haereticam, alteram vero Catholicam fideo quidquid ad eamdem materiam pertinet , summatim in hoc capite inserendum suscipimus. II. Cum sacri Tridentini Concilii asta atque decreta a Summo Ponti fice Pio IV. die 26. Ianuarii anno IS 64. confirmata suissent , nulla in aterposta mora, Philippus II. Hilpaniarum Rex Catholicus , Concilium ipsum per omnia Regna , ceterasque dominio suo subjectas regiones promulgandum mandavit , ejusque decretorum promptam ubique observa n.

tiam edixit. Qua in re in Hispaniis quidem mira facilitate Resiis jussis obtemperatum est. Cum autem ejusdem Philippi dominio Belgium quo. que subjectum esset, illisque regionibus Margarita Parmensis Ducissa Gu.

hernatricis munere presideret; haec verita, ne Concilii publieatio gravem aliquem motum excitaret in iis provinciis , quae contra Hispanorum reis gimen jampridem tumultuari coeperant, ex sentenria etiam Episcoporum , & Magistratuum , qui omnino supersedendum censebant a promulgatione Concilii, pro ea in aliud tempus differenda ad Philippum conscripsti a quo tamen responsum eidem mandatumque est, ut, omnibus posthabitis, Concilium publiearetur et id quod ab ipsa prompte adimpletum est . Ita Belgicarum rerum Scriptores testantur , videlicet Cardinalis Bemiuolus, Famianus Strada, Nicolaus Burgundus, Ioannes Meursius, Emmanuel de Metere n. Et sane Provincialia duo extant Concilia , alterum a Maximi. liano a Bergis Archiepiscopo Cameracensi anno 1363. alterum ab Ariae hiepiscopo Mech liniensi anno ISTO. celebra um , quae legi possunt tom. l . Collectionis Harduini, in quibus , secundum Tridentini Concilii decretum , irrita declarantur ea matrimonia , quae sine Parochi , & duorum testium praesentia celebrari contingat; adeo ut valde probabile ae verisi. mite fiat, Concilii decretum de Reformatione Matrimonii , in Belgio ®ionibus Foederatis publicatum observarumque fuisse , antequam res in apertam rebellionem erumperent, quod anno I 572. factum est. Ad cuia jus rei comprobationem facit etiam relatio quaedam Plaesulis de Turre

Archiepiscopi Ephes ni , olim in Foederatis Belgii provinetis Vicarii Apostolici: in qua Religionis statum in Hollandia exponens, anno Iosue. ad Pontificem Alexandrum VII. scripsi, Concilium Tridentinum fuisse in iis locis & praeceptum & promulgatum , ejusque decreta in praxim

deducta, antequam sera pessima haeretis omnia illuc devoratum venisset. Relatio haec impressa habetur in Bisoria Ecclesiae Ultrajectinae Pauli Ho vne k in pendice pM- 9s . . III. Cum igitur eo tempore, quo Tridentini Concilii leges vim suam habere coeperunt. Foederatae provinciae , non haereticorum, sed Prinei pis Catholi ei dominio subjectae esse at, cumque decretum, de quo agitur, in eisdem promulgatum fuerit ; id gravi controversiae viam aperuit , num scilicet, mutato earum regionum temporali dominio, iisque a Catholici Regis ditione in haeretitorum Principum potestatem translatis, matrimo-

. nia,

275쪽

L I B. VI. C P. VI. 2 onia, quae ibi fierent inter partes vel utramque haereticam, vel alteram Catholicam , & alteram haereticam, sine Catholici Parochi , & duorum testium praesentia, nulla & irrita censeri deberent , veluti facta contra Tridentini Concilii dispositionem , an vero valida , utpote sub ejusdem

Cone illi censura minime comprehensa .

IV. Hic, quod in omnibus quaestionibus usu venire solet, in duas es asses divisi Auctores suerunta alii enim tam ex Theologis, quam ex Ca- non istis, pro nullitate; alii vero pro validitate fleterunt. Cum autem in Romanae Curiae Tribunalibus, & Cardinalium Congregationibus, occasione quarumdam causarum matrimonialium , super hoc quaestionis capite deliberatum esset: negari nequit , illis ut plurimum magis arrisisse pri

rem opinionem , quae eorum matrimoniorum nullitatem tuetur. Nos quidem, cum plurium annorum spatio, antequam ad majores dignitates ascenderemus, munera tum Secretarii Congregationis Concilii Tridentini interpretis , tum Doctori: in Decretis in Poenitentiariae Apostolicae ossicio .

tum etiam Consultoris supremae Inquisitionis, exercuerimus, memora Iarum causarum discussioni intersuimus' sed nunquam opinioni illi aequiescere potuimus, per quam praedicta matrimonia nulla judicantur. Quare nobis continenter in votis erat, ut aliqua se opportunitas offerret, in qua generalis regula & lex pro eorumdem matrimoniorum aut nullitate, aut validitate statueretur; quoniam anteacto tempore non nisi particularia decreta in hac, vel illa causa , eondita erant, quae ne inter se quidem consormia semper fuerant, propter varietatem circumstantiarum , quae in Od in una facti specie aderant, modo in altera desiderabantur. V. Optata a nobis opportunitas oblata quidem est, sed non eo tempore , quo nos memoratis ossiciis iungebamur , verum postquam ad Cardionalitiam dignitatem eve mi , Bononiae ad Archiepiscopalis illius Ecclesiae regimen relidebamus. Eam occasionem attulit factum hujusmodi. Yprensis Epit copus optimo Ecclesiae suae moderamini studiose prospiciens , in relatione status tuae Ecclesiae , quam , ex Sixti U. praescripto , ad sacram Concilii Congregationem transmisi, certam sibi regulam praefiniri postulavit, secundum quam posset opportune se gerere, & matrimonia hujusmodi, quae in Faederatis Belgii regionibus, sine Parochi, & duorum testium praesentia , vel ab haereticis inter se, vel a Catholicis cum haereticis contracta forent, aut nulla & irrita , aut firma Sc valida reputate .

Ut igitur Episcopi illius postulatis satisfieret , Praesul Cavalchinus , Archiepiscopus Philippensis , qui tunc temporis eidem Congregationi a S

. cretis erat, nunc autem hujus S. R. E. Presbyter Cardinalis, cum laborem nullum omisisset pro iis colligend s, quae hac super re ante decreta fuerant, accuratam Dissertationem ad explanandam matellam conscripsit 'aliae vero Ires, de Congregationis ejusdem mandato, a tribus eximiis in Urbe Theologis elucubratae fuerunt . Quae omnia in unum collecta intomo soliorum dictae Cons regatioois Concilii anni I7 I. quemadmodum

276쪽

dictum est, impressa reperiuntur. Cumque sub Clemente XII. De eessore nostro materia minime proponi atque examinari potuisset, nosque interis ea temporis, nullis meritis nostris, ad summum Pontificatum evecti es.semus , lectis per nos ,' examinatisque omnibus , quae super hae re in praecedenti Pontificatu collecta & conscripta suerant , opportunum factu existimavimus, Congregationem Concilii coram nobis habere, ut tardinalium ejusdem Congregationis sententias viva voce prolatas exciperemus , id quod die I 3. Maji anni i74 I. praestitum est. Decretum autem, quod a Congregatione conditum , atque a nobis die q. Novembris ejusdem anni approbatum fuit, impressum , ut dictum jam est , in tam. I. BHis Iarii nosti reperitur. VI. Tres sunt partes illius Decreti, quae unicuique legenti Oeeurrunt. Prima versatur circa matrimonia inita, vel ineunda in iocis Hollandiae.& Belgii Foederatorum ordinum dominio subjectis, inter duos conjuges haereti eos, sine Catholici Parochi praesentia e & de his quidem decernitur, ea valida esse, tam quae jam facta fuerint, quam quae eodem modo in posterum fieri eontingat : ita ut , si ambo conjuges ad Catholi eam

Religionem convertantur , contracti matrimonii vinculo adstricti rem a. neant, abique eo quod coram Catholico Parocho renovare consensum obligentur: si vero alter eorum convertatur, altero in haeresi permanenis te, neutri fas sit ad alias nuptias transire, nisi alterutrius mors intercesisserit, per quam maritalis nodus dissolvatur. VII. In quo sane conformia suerunt suffragia eorum, qui in Congregatione convenerant : & licet alii alia via insisterent, omnes tamen ad

eamdem metam, eumdemque finem perVenerunt, ut pro validitate matrimonii sententiam ferrent. Quidam enim existimarunt, certam & peris spicuam deesse probationem , quod Concilii decretum publicatum fuerit in unaquaque parochia earum regionum antequam illae ab Hispanica dominatione se subtraherent ; ideoque ex ejusdem Conciliaris decreti ten re, ea matrimonia nequaquam nullitatis vitio subjacere. Quamvis enim admitterent, edita suisse Regia mandata pro Concilii publieatione , n que negarent , decretum de reformatione Matrimonii in supra laudatis

Provincialibus Synodis insertum suisse; attamen nil aliud ex his de sumi posse dixerunt, nisi quamdam praesumptionem , quod decretum promulis fatum fuerit , ut par erat , in singulis parochiis : quod tamen ad em

tum, de quo agitur, demonstrari oporteret per positivam probationem , quae saltem colligeretur ex immediata , nec interrupta serie plurium ctuum s milium, & deereto uniformium ' quae sane probatio in proposito

casu non adest. Haec autem eo vel magis confirmari autumabant, quod

si , post finem bellis impositum , apertumque Catholicis aditum in Hoblandia , aliisque Foederati Belgii regionibus vivendi, pro verisimili habetur , Parochos & Missionarios Catholicos Conciliaris deereti promulgationem tune in suis quosque parochiis secisse; ex hoe ipso arguere licet,

277쪽

LIB. VI. C A P. VI. 25 Ihuiusmodi publieationem antea factam non suisse, quantumvis Catholici

Regis mandata pro Concilii observatione prodiissent. Videatur Marchan. tius in Tribunali Sacramentor. tib. I. rit. 7. quaest. P. conclus. q. VIII. Alii vero, omissa quaestione, an ante defectionem earum gentium ab Hispanorum Principum fide , in singulis Iocis atque parochiis publicatum fuerit , necne, Tridentinae Synodi decretum , ac etiam adis mittentes publicationem hujusmodi rite factam : duas reputabant hominum societates, inter se plane distinctas, per occasionem , & in sequelam illiusmet desectionis , efformatas fuisse.' alteram Catholicam , & alteram haereticam , quae nunc invicem permixtae in iisdem resionibus versantur. Quapropter, etiamsi ante civiles motus publicatum fuisset decretum , de quo agitur, cum nondum exorta , neque ibi constituta tune esset altera illa haereticorum societas , haec ipsis minime videbatur ejusmodi decreti publieatione adstringi potuisse. IX. Alii videntes, propositum easum cum adjunctis circumstantiis nequaquam dici posse litteraliter decisum in Cone iliari decreto, quo nil aliud statuitur, nili quod nulla sint matrimonia, quae coram Parocho, &duobus restibus non contrahantur; quodque haec nova lex non ante vim

habere incipiat, quam post triginta dies , ex quo ipsa in singulis parochiis

publicata fuerit; ulterius autem decretum non progredi, neque declarare, an ejusmodi lege heterodoxae societates, quae tunc essent, aeque ae aliae, quae in posterum efformari possent, eomprehendi deberente ideo necessarium putabant, ipsam Tridentinorum Patrum mentem indagare, ut secundum eam de proposita quaestione judicari posset. Quo posito, magnam s ne rationem habendam esse dicebant de ea conditione in deereto apposita, quod nempe decretum ipsum non obligaret, nisi post triginta dies ab ejus publieatione in singulis parochiis elapsos. Quae quidem conditio isi fides habenda Cardinali Palla vicino in historia Concilia ιib. 22. ev. 8. num. Io. ut eerte habenda est in idcirco adjecta suit, quia, absque illa, magnus heterodoxorum querimoniis eam pus apertus foret, eoque magis aucta fuisset eorum a seris a Concilio, dum illius decreti vigore, uxores suas pro eo no

binis haberi, suosque liberos illegitimos declarati doluissent : squidem

nunquam futurum erat, idque Patres ignorare non poterant , ut novum deeretum ab illis acciperetur, & executioni demandaretur, eorumque maist cimonia eo ram Parocho Catholi eo celebrarentur. Huic igitur incommodo

provide oecursum est per conditionem illam decreto adjectam , qua imp sita suit illius publicationis necessitas , ita ut in locis haereti eorum , in quibus procul dubio nunquam expleta seret huiusmodi publicatio . non verificata conditione, a cujus existentia Concilium pendere voluit deer ti sui emeae iam, nee incolae haereti ei unquam adstricti forent servandae imae in ipso decreto praeseriptae. Quod si nune in propolito casu pronunciaretur pro nullitate matrimoniorum, quae ab heterodoxis in Hollan

dia, Se in Foederato Belgio, absque praesentia Catholi et Paroe hi ineun

278쪽

tur, suturum dicebant, ut in omnia illa incommoda & absurda in ei dearemus , quae Tridentini Patres, laudatum decretum efformantes , tanta prudentia evitare studuerunt .

prae oculis habentes, ajehant, in hujusmodi rerum circumstantiis, id eo nissilii capiendum ella, per quod eadem Religio minus invisa ipsus hostibus redderetur, quodque impedimenta non interponeret his , qui forte parati essent in illius gremium se se recipere. Hoc autem praemisso , perpendere non omittebant, quod, si matrimonia , de quibus agebatur, irrita declararentur , si quando aliqui conjuges de abjuranda haeresi statuissent , ut ipsis liceret in conjugali societate permanere , necesse haberent consensum renovare coram Parocho Catholico, & duobus testibus :alioquin pro legitimis conjugibus te invicem habere non possent. Qua nistum porro in hujusmodi .consensus renovationibus periculum insit , &quam gravia incommoda inde metuenda essent , enarrando pergebant . Primum videlicet, quod plures conjuges, quibus Catholicam Religionem ample chendi desiderium inesset, illud sortasse abjicerent , utrimque meis tuentes, ne alter ab altero , cum quo multorum annorum spatio libenter vixisset, relinqueretur. Deinde, quod si sorte vir uxori , aut uxor viro displiceret, nec alia ipsis suppeteret via, qua se a contracto vinculo liberarent, facillime evenire posset , ut simularent se ad Catholi eam Fidem convecti , quo sibi solutionem a matrimoniali vinculo quaererent , requis tam nempe consensus renovationem, post simulatam conversionem , alter alteri denegando . Tertium, quod, etiamsi conjuges ad sanctam Re ligionem serio ac firmo proposito converterentur , attamen fieri posset, ut praecipua causa, ad conversionem impulsiva, et set spes recum perandae liber

talis, & abrumpendi vinculi, quod ipsis ad ferendum molestissimum es se te quod ubi eveniret, nemo est, qui non videat, quanti conversiones hujusmodi faciendae essent. XI. Sane, quod pertinet ad timorem smulationis, de qua modo diis ctum ell, congruit Innocentii III. responsum ad Episcopum Ferrarie n. lem , relatum in Cap. Quanto, de dimniis, ubi Pontifex rogatus , num matrimonii vinculum dissolvatur, altero conjugum a Catholica Religione ad Ethnicam superstitionem, aut ad haeres m transeunte, nequaquam di sis solvi respondet; & hanc, inter alias, rationem affert.' Quorumdam maia Iitrae obυιatur , qui in odinm coniugum, vel quando μι inυicem di pikerent , δε eas possent in tali casu dimittere , smularent baeresim. XII. De altero autem quaestionis capite, quod in secunda Decreti par. te definitum fuit , nimirum de matrimoniis , quae in iisdem Foederati Belgii provinciis a Catholico viro, aut muliere, cum haeretica femina aut viro, sine Catholici Parochi praesentia, contrahuntur, de quibus quaerebatur, valida ne , an nulla habenda essent; quidam suffragia serentium , Apostolicae Sed is instituta prae oculis habentes, quibus semper ea matri.

279쪽

LIB. VI. CAP. VI. 233monia reprobata sunt , quae inter duos contrahentes , alterum Catholicum, & alterum haereticum ineuntur , in eam propendebant partem , ut matrimonia isthaec nulla & irrita deeerni deberent . Uerum ab aliis sapienter responsum suit, non utique id agi , ut a praedictis institutis , &a veteribus hae de re deeretis discederetur, quorum observantia etiam in praesentia ineulcanda erat, quemadmodum gravibus verbis in Decreto inisculeata suit sed propositae difficultatis summam in eo esse , ut dispiceretur, num , contracto jam matrimonio in dictis regionibus a Catholica parte cum alia haeretica , & jam expleto hujusmodi actu, qui sine dubitatione ulla illicitus est , nullum praeterea & irritum declarandum esset matrimonium , propterea quod in eo contrahendo minime servata suisset Concilii forma: adeoque, eum matrimonium inter duos baptizatos , di inversae licet communionis , de facto initum , non quidem nullum , sed dumtaxat illicitum sit, num idem pro nullo habendum esset, ex eo quod sine Parochi praesentia in iis regionibus contractum foret . Sentu igitur quaestionis explanato, concordibus suffragiis in eam sententiam itum est, quod sicuti valida declarata suerant ea matrimonia , quae in praeuictis Foederati Belgii provinciis inter duos contrahentes haereticos , sine Paiochi

praesentia, inita essent; ita valida dici deberent illa , quae in iisdem locis inter duas partes , alteram Catholicam , & alteram haereticam , eo dem modo contracta serente quoniam, cum conjugum alter, tum ratio

ne loci, in quo habitat, tum ratione societatis, in qua vivit, exemptus sit a Tridentinae Synodi lege ; exemptio , qua ipse fruitur , alteri parti

communicata remanet, propter individuitatem contractus, vi cujus exemptio , quae uni ex partibus competit, ad alteram, secundum etiam civiles leges, extenditur, eidemque communicatur. XIII. Postquam vero supra memoratum Decretum nostrum anno I 4 I.

in Foederatis Belgii provinciis promulgatum est, quaesitum a nobis tuit,

utrum ea matrimonia comprehenderet, quae in iisdem regionibus inirentur a contrahentibus utrimque Catholicis , non coram Parocho Catholiis

eo, & duobus testibus: quin etiam petitum fuit, ut, si sorte illud haec minime comprehenderet , ad ea saltem per viam indulti extenderetur :quo conscientiae Catholicorum , qui in Foederatis Belgii provinciis habitant, in tranquillo ponerentur. Responsum saei te est, & dicta matrimonia in Decreto nequaquam comprehendi , & extensionem , quae petebatur , absurdam, & mali exempli suturam. Et quidem, matrimonia Cain tholicorum in Decreto non comprehensa , facile intelliget quicumque advertat , illud nominatim restrictum esse ad ea matrimonia, quae in praefatis regionibus vel inter duos contrahentes haereticos , vel inter unam partem Catholicam, & alteram haereticam, contrahuntur. Extensio autem

Decreti ad Catholicorum matrimonia , idcirco absurda , & mali exempli extitisset , quod , cum in iis locis Missionarii Catholici adsint , coram quibus anteacto tempore a contrahentibus Catholicis celebrata sunt m a.

280쪽

trimonia, eumque Concilii Tridentini decretum inter Catholicos illarum partium, & in peculiaribus eorum Parochiis, saltem postquam pro vinetae Foederati Belgii a Catholici Principis dominatione in haereti eorum potestatem transierunt , rite publicatum fuisse constet ; unusquisque videt ,

quanta cum offensione universae Ecclesiae auditum fuisset , matrimonia Catholi eorum, quae in regionibus illis juxta Tridentini sor mam celebra ri possunt , a tam providae legis observantia eximi per viam gratiae &dispensationis. Videantur Iuen in de Sacramentis dissertat. I . qu. S. cap. q.& Piette ΩιιH. Theologicari pari. 6. pag. Φ I. edit. anni II l. qui d cent , a contrahentibus Catholicis servandum esse Concilii decretum ei. iam in iis regionibus, in quibus ab haereticis non observatur. XIV. Ultima Decreti nostri pars ea respicit matrimonia , quae in Catholicorum Principum regionibus fiunt ab iis, qui domicilium habent in aliis regionibus Foederatorum ordinum dominio subjectis , nec non illa , quae in provinciis Foederatis contrahuntur ab his , quorum domicilium situm est in dominio Principum Catholicorum . De quibus sane reputatum fuit nihil necesse esse peculiariter statuere , cum satis provisum sit per Canonici Iuris regulas jam pridem constitutas de iis , qui , relicta regione, in qua domicilium habent, nec novo alibi domicilio, vel qu si, adhuc aequisito, matrimonium ibi contrahere cupiunt. De quibus reis gulis nos ipsi egimus in nostra Insitutione 33. editionis Laιinae. XV. Haec autem satis erunt, ut in Synodis earum dioecesium, quarum conditio exigit , ut de hujusmodi matrimoniis agatur , opportuna super ipsis decreta, Apostoli eis definitionibus consentanea, efformari valeant.

CAPUT SEPTIMUM.

De aliis quibusdam respicientibus Matrimonia, quae a Catholicis contrabum tur in regionibus Infidelium , aut Haereticorum Principum dominio subjectis, vel quae in regionibus Catholicis ineuntur inter Catholicum ex una parte, o Haereticam occultum ex altera i de quibus simia lito nequaquam in omnibus θnodis agendum es.

inaedam regiones sunt Principum Infidelium dominio subjectae , in

quibus degentes Catholici matrimonia inter se coram Parocho &duobus testibus contrahunt, temporali Principe, cui parent , nullam in hac re molestiam eisdem exhibente . Verum , quia vel ante , vel post matrimonium ea ratione celebratum , patriis legibus coguntur eoram Inis fideli Ministro se sistere, eoque praetente quamdam contractus matrim nialis speciem inire e neque id ab iis praetermitti potest , quin graves ipss perturbationes obveniant, & magnum praejudicium innocenti proli. quae alias minime legitima reputaretur: quaesitum aliquando est, num id

a Catholicis, salva conscientia, fieri possit ; & quo modo Rectores ani