장음표시 사용
141쪽
x O IN ACTA A P Ο s T o L. er ego qui haec scribo, tum comes eram illius peregrindationis titis, eurauimM,ut proficisceremur in Macedoniam,certi, quod eo uocasset nos dominus, ut illis praediis caremus Euῶgelium, ac rem deo fortunante successuram. Itis solaetes Troade,praeternauigata chcrsoneso, pereuenimus ad inctula sumothracen T hraciae oppositῶ. Ais hine proximo die Neapolim, quae ciuitas di maritima in eo inio Thracia r Macedonis. Hinc Philippos. Eu civinitas colonia prima occurrit a N eapoli petetibus Macedonia an hae ciuitate comorati sumus dies aliquot experictantes occasione auspicandi negotij, cuius gratia ueneraramus. Porro die sabbati egresi sumus ciuitate nIocum qui erat extra portas,uicinus fluuio,ubi solebat esse conis ventus hominu ad precandum. Hic sedentes loquebamur
mulieribus, quae eo couenerant, annunciantes illis I es Nazaraenum.Inter has erat una religioni dedita, nomine 1 Iesa,purpuraru uenditrix, oriuda e ciuitate Thaatirori . Ea est Lγdiae regionis. I nter multas aut e quae Pallis
luem de christo disserese audiebat, huic deus aperuit cor, ut animum aduerteret ad ea quae dicebatur P Io. Itas
posteaquam accepset baptismum uni cum fiua familia,
deprecata spuulu et illius comites,dices: si me iudicastis hoc honore dignam, ut per baptimum ac doctrinam vetasti min Euangclij consortium receperetis, habete mihi uirifim hoc honoris, ut diuertatis in domum meam, nec aestimetis me ut ethnicam, qualis modo sui sed qualis nucper fidem euangelica uestro ministerio facta sum. His precibus coegit apostolos, ut apud ipsum aliquandiu diuere
sarentur. Interim uero doctoribus euangelicis exemplum
praebitum est, ut nec refugiunt officium ultro delatum ab
his, qui nuper conuersi unt ad christum prompte Cr
142쪽
PARA PII R. CAP. XVI. Metperseueranter offerant,ne uideantur illos paris pro suis agnoscerernec rursus ingerant sese illis,ne uideantur pro communicata dostrina evangelica praemiam reposcere. sed q1pirituali beneficiu accepit, debet benemeritos ad eorporali beneficium recipiendum, si βrsan opus sit,coopellere. Accidit autemini euntibus nobis ex more ad procationem,occurreret nobis puella quaedam habens hirtatum PIthonis, quae diuinando magnificu quaestim adforebat domnis suis. Haec asse lata Paulum ac nos, clamavibat dicens: Isti homines serui fiunt dei altifimi, qui annuineiat uobis uiam salutis. Id quu faceret diebus copluribus, Paulas aegre se sine videretur agnoscere laudem ὰ phanatica puella tributari,couersius adi λdixit stiritui: Ima pero tibi per nomen Iesu chrim, ut discedas ab Uti. Aeprotinus exili spiritus. Porro domini puellae,uidentes sibi perillie quaenum suu, apprehensum Paulu er Silam,pera traxerunt in forum ad primores ciuiruis, eruetes illos apud magistratus, accusarunt eos, dicentes: Hi homines aliunde princti perturbant hanc ciuicite, quum sint I daecer inuehunt nobis peregrinam religione,nouat inaestitudi,quae nobis fas non est ne precipere,nes exeNere,
quum uiuamus legibus Romanorum,quae vetant recipere peregrinos deo aut novos deoru cultus.His auditis, quoniam inuisum erat apud illos Iudaeorum nomen, populus
coeursu ficto ferebatur in apostolos:ac magistratus, quo populo Iurenti satisficerent,discisis illorum tunicis iusserunt uirgis caedi. Nec hac poena cotenti, posteaquam illis impegissent multas plagu, coniecerunt eos in carcerem, mandantes earcerario, ut diligenter seruaret eos. Qui
quum tale mandatum accepisset, quὸ tutior esset,detrusit illos in carcerem interiorem:nec hoc contentus , strinxit pedes
143쪽
pedes eorum ligno. Haec erunt austicia Macedonicae praedicationis. Semper aute aut quaestus,aut ambitio, t suis, perstitio rebellet Euangelio. Porro quu atrocifimes emundus in mebra christi, tum maxime adest coelecte solatium. Media nocte Paulus er Silas, obliti uerbera, obliti
carceris,precabuntur, Cr hγmnos eanebant deo, gratias
agetes illi, quod simulos suos dignaretur hoc honore,ut ob ipsius nomen haec pateretur. caeteri uerb,quos ide carere habebat, audiebant illos latis uocibus modulates laudes deo, filio illius Iectu christo, denurΞtes unde in rea bustamno latis tλα latitia. Ae subito terraemotus ictus est inges, adeo ut totus carcer a fundametis cocliteretur, semis pateficta sunt omnia ostia carceris, CT ommum uincula soluta sunt. Hoc tumultu expergefictus earceris cullos,quu accurrisset, ac reperisset omnia careeris ostia pateficta , atque hinc conjceret fugisse vinctos: memor qualemΞdatium accepisset a magistratibus, educto glais dio parabat ibi necem eo cistere,inales suapte manu peis rire, quam post mussa tormenta per carnificem occidi. Id
Paulus etiam per tenebras cernes, voce magna clamavit, ut uri attonitum hominem redderet attentu, dicens: cmene quid tibi ipsi feceris mali, quando nihil a nobis tibi mali uenturu est. sumus enim hic omnes, nes quisquam noribrum effugit. Ad hanc uocem bi redditui custos, iussit ministros adferre lumen: qui s reprehendisset ita rem habere, cognouisseis, rem non artesictam humana, sed potetia diuina: Dnuis cosiderans, quod Paulus per tenebras uidisset,quid ageret, Cr quiobre id ageret,intrauit in interiorem carcere, cr accidit ad pedes Pauli er silarneglecto j madato quod acceperat imagistratibus,ta est eos e cacere in Iocis conrotiore icci:Domini,quid
144쪽
Mibi Sciendum est,ut saluius fiam Vult permunresalute. Cosuluit illorum uitae, vult CT animae suae uitae cosuli perissos. Aiunt illi: crede in doming Iesu ,er saluus eris unacu Ξ1vita tua. Ais inibistitim apo i explicuerut illis
congregatis in unum dominI euangeliea.Vides nulli tempus, nullum locu no esse idoneum euangelicae pietati. Teterrimus ille carcer temptu erat apostolis. N on obstabat intempesti nox illoru bγmnis. In carcere praedicatur IDangelium,Cr praeda attrahitur christo. carcer Euangelij euthedra est. Nec mora, stitim custos catechumenus gratiam refraefestinat catechistae suo. Mox enim abduis xit illos seorsM,Cr abluit plagas illorum. Noverat hoc officij carcerarius. Deinde ablutus est ipse a plagis animi sui, si ut eum tota familiasiva. His ita gestis deduxit illos
in aedes sius, ubi consueuerat interdiu degere, Cr appore suit illis mensum,ut reficerent corporasua.Po, baptiseu enim conuenit mensae comunio. Ac sibi gratuIatus est e flos carceris, quod tales vinctos habere contigisset , per quos crediderat Euangelio eum tota siua familia Haec mis fam fiunt.Vt autem diluxit, magistratus rediligetius perpensa,miserunt uiatores ad custodem carceris,mudantes ut Paulum er sitim sineret abire liberos. custos his auditis Cr suo,Cr apostolorum nomine gaudens,renutim clauit haec uerba Paula, quod magi' atus i jet illos abire liberos. Nunc igitur,inquit, quoniam res bene σμs abite bonis auibus .Paulus aute cupiens er suam innoacentium reddere testitiore, er occassionem quaerens pluririum etiam saluti confiulandi, respondit nuncio: Quum se glorientur esse Romanos Cr Romanorum legibus non Itaceat quenquam afficere supplicio, niti auditum er conuia Elum,nos homines Romanos nec auditos, G indemnatos
145쪽
3M ACTA APOs Tota publicitus uirgis ceciderunt:er quasi parum id esset,
sos coniecerunt in carcere. Nunc sis con utentes autoriis mi, er nostra gravantes in nocetiam, postulant ut quasi nobis male conscii profugerimus e carcere,elaneulu hinc nos subducamus. No infer,sed ueniunt ipsin er quo iure
conieceriu nos in carcere,eode iubeant abire. Hancoraritione Pauli uiatores restrui magisti utibus.Qui simulatque audissent quod essent ciues Romani, venerunt ipsi ad Paulum Cr silam,deprecati, sunt illosint ignoscerent quod per populi tumultu, praeter iuris Romani morem actum esset: r honoris gratia deducetes illos e domo cacerari, rogabant ut ob tumultu populi uitandum, secederente eividite Philippest. His precibus obtemperarui apostoli,er egro de carcere, profecti sunt ad domu odis cuius hospitio fuerat usi, quae cai tota similia receperat sermorinem euangelicu. Hac igitur reliquis fratribus uisis eo solati sunt eos,narrῶtes quid accidisset noctu in carcere,
Cr exhortantes ut in eo quod coeperant, perseuerarent.
Eo Acto relictis Philippis,alio profecti fiunt.
um autem fecissent iter per Ampbipolim er Ais
polloni1 Macedonia ciuitates, peruenerui Thessionicam. Eu est Macedoniae metropolis. Hic ob urbis celebritatem erat onagoga Iudaeorum, atque hac occasionestes uberioris pro ictus ostedebatur. Paulus igitur ex more suo ueniebat in conuentum 6nagogae,ac per tria subobata disserebat apud eos, proferens e scripturis oracula prophetarum, Cr aperiens aenigmata figurarum, Cr adeagans testimonia legis: bis que collatis cum his quae gesti fuerant,docuit ita decretusisse deo,ut chretus pro salute murisic pateretur, ac resurgeret a mortuis. Quoniam
146쪽
PARA PHR. CAP. XVII. autem onmia, praeiuim fuerant de futuro N egia per ora propherirum, quaeq; figurta fuerant ad bratet,conagruerent in Iesum Nazaraenim, docuit Iudaeis non alisi Alesiam esse expemndu sed hunc esse christin, curniannuciaret tilis. Haec quuPautas tribM sabbatis di eruisset in fInagoga,nonnulli Iudaeor in crediderunt,m adeiundusiunt Paulo ac Sila: quin Cr ex getibus magna multitudo deum timentium credidit, er in hac mulieres pria maris non pauca . contra Iudaei quidam nimium studiosi legis Mosaicae, quibtu aliqua do fuerat Paulus,accesine Io,er adiunctissibi circunfraneis aliquot viris malia talislium enii pera opus est, quoties res per tum Itura geritur 'um turba concitaverunt ciuitate. Ac per tumulisi adorti aedes Iasonis, conati fiunt Paulum er Silam producere ad popuIum. Num autem ingrest domum no inuetanissent quos quaerebat, pertraxerunt ipsum Iasone, eginhoe discipulos aliquot ad praefectos ciuitatis, voti a tes fite enim olim actu est aduersus christum) ae dicetes: Ηι qui hactenus multis in Iocis concitarat orbe terraru, iuequo s venσut, ut ide faceret. Et bos talas clam excepit Iason. Atqui hi omnes, er qui talia molititur,m qui talia molientes hostilio iuuit, faciunt aduersus decreta caesaris, Aeetes alisi esse rege praeter caesare. Praedicat enim Iessi quendῶ, ob hoc ipsum crucifixu a praefide caesaris, quod se faceret rege Iudaeoru. Vide ut Caesaris nomine hic quoaque abusi fiunt aduersus Euangeli ἔ. Haec oratio audita egmouit popuIu er praefictos ciuitatis, queadmodum comon at Cr Pilatu aduersius christu. Tu enim rimabit inis stlices Iudaei,Non habemuε rege nisi caesare: er, Si dimittis huc,noes amicus Caesaris: π,Qniculis se facit rege, contradicit caesari. Contr veri Iudaei clamant, No habekK mm
147쪽
nius regem nisi Iesum Nazaraenum .er,Qnseunt caesare se dedit, non est altaevi christi Solus enim ille regnu obistinet totius orbis. caeterum quin Iason, caeterici; sta es idoneum excusationem attuli cnt,dimisi fiunt a magiID tibus. Fratres autem ubi senserunt rem magnis odiis agi in Paulum er silam, nihil contati, noctu clam eminine illos Beroeam.Ea ciuitas est Macedoniae,no procul a Peruia patria Alexandri Magni. Sic fugiunt duces evagetici,
ut nihilo secius fugientes pugnent. Etenim simulats ueranissent Beroea ungressi sunt senagogam Didaeor , nihil
deterriti tot iam seditionibu/ a Iudaeis cocitatis. Hi ucro generosiores erant Thessalonicensibus. Nam siemonem euangelicu receperui summa e animi promptituditici quotidie uacates scruta dis diuinis uoluaminibus,ut cognoscerent quemadmodum ea quae didicerat ex apostolori narratione,conuenirent cum oraculis prophetarum aeguris legis. Istis multi crediderunt Beroeensium, no boue Iudaei, uer etiam Graecae mulieres honestae, ac uiri non pauci. Porro ubi rumor pertulisset Thessalonicam ad Itidaeos, qui illic cocitauerant tumultu, quod Beroeae praediis catus esset simo euangelicus a Paulo, quem expulerant,
eo prostat sunt, suo, more er illie concitiuerunt multis tudinem aduersius apostolos. Fratres ubi senserunt imminnere periculum, protinus emiserunt Paulum, cui poti mmum timebant,ut iret ad mare,cui uicina est Beroea. si Ius autem er Timothem remanserunt Beroeae. Fratres uero qui deduxerant Paulu, lavsi cum illo nauis,perduxerirant eum usq; ad Athenas. Illie relicto Paulo, reuersi fune Beroeam , sed acceptis ab eo madetis ad silam er Timoistbe .ut quum primu Iiceret,eb sequerEtur.Paulus itaq;
es solus esset, σ collegas suos desideraret, dimenquum
148쪽
PARA PHR. C A P. XVII. quin videret ciuitatem tam celebrem o eruditam de ramessest lacrorum cubui, incanduit in ipso1biritu adeo ut non expectatis colleghan 6nagogam intrisor, disputaret cum Iudaeis aereligiosis.Praeterea in foro disserebat cum omnibM, qui ipsim adissent, siue Iudaeiessent, siue Graeci. Inter hos erant Epicuraeiquidi Cr Stoici,inmense Ionge dissidentes decretis. Nam Epicurrisummam
selieitatem honinu voluptate metiente aut nullos credueesse deos, aut illis nullam esse curam rerum humanarum.
Stoici praeter alia paradoxa filicitate hominum sola me. tu habitu metiuntur, quam illi uirtutem siue honesti appellant.Ηi eum Paulo conflictati fiunt uti cum phis
losopho quopiam novae fectae autore. Qvum autem P a. philosophiam euangelieam,ab omni hin philalophorum placitis lange dissonantem,quida Iuibrij eausa dixerunt:QMd uult dicerespermolam istes
Numboeconuitio Graeci notabant hominem inepte IoaSiquide sapientia coelistis uidebatur illa essestultitia. Alij uero dicebat: Videtur novoru domonioru genus aliquod inuehere: propterea quod Ies autorem filutis, filium de ac resurrectionem mort aerum praedicaret. Athenienses enim ex Platonis doctristit daemones deorum filios appellabant , quibus tribuebane quidam corpora, sed immortalia. Proinde quu in foro de Paulo uariarent fiententiae, visum est illis abducere in Meum Martit .la lacus Athenis est celeberrimus,in quo noctumis iudicijs eausae capitalis cognoscebatur. Conueni at aut is laeus bule di utationi, quae credentibus orerebat salutem,incredulis exitium.Disebant enim, Liacet nescire, quod namst istud novum doctrinae genus, quod memoras QEu enim omnephilosophiae genus apud k K α nos
149쪽
3 IN Ac TA A pos TOL. nos tradatur, tu rimen noua quaeda er bactentu inaudiminuehis auribim nost A. cupimus igitur ex te plenius diis scere, quorsm isti tendunt, quae Assertis, aut quid ibi vem
sint. Quonia aute ea ciuitas erat praeter caeteras Graecis
ciuitates disciplinaru er elaquetis studio dedi' quo dorictrinae gratia plurimi ex omnibus orbis regionibus con Debat,Crciues Athenisses,et qui illie uersabatur hostiates,ad nihil aliud uacabat, niti ut audirent aliquid noui, aut disiceret:idq; magis animi causa, quam ut p cognitioα
ne reriἱ euaderent meliores. Deus autem auidus humanae salutis, more piscatium 4Itumantin unum quens captae ex occasione reru, quibus delectitur.Paulimitas qui noriverat omnia fieri omnibus, er eloquetia suam ad omniumores attemperare,nactus theatrin suum, in medio uici
Nariij circunfusa frequenti multitudine te exorsus inrViri Athenisses, quum haec ciuitas omni genere literaruae disciplinarum prae caeteris floreat tamen animaduerto uos, quod ad religione attinet,stre seperstitiosiores elbe, quum praecipua philosiophiae pars sit uera religio. casu
enim obambularem ut cognoscerem ritus Cr instituri urabis uestrae, considerans ea,quae uos colitis de veneramini, inter caetera reperiquanda aram quae in titulo,que habeabat insculptu,nientione aciebat ignoti dei. Proinde famtur, qui me dictant inuehere nouos ac peregrinos deos, quin potius huc ipsum, que uos ignotu colitis d quod ille titulus arae declarat, o vobis annucio,ut polrbae religiod eblatis cognitu,que hactenus superstitiose coluisti nueognisu Is quum fit mes quaeda simplicoma, nusquano
praesens,sed fle,ut nulli includatur loco,non recte crediritur habitare in teptis hominu manu extructis,aut in simulacris mortalium arte conβctis: nes pie colitur uictimis pecud*m,
150쪽
PARA PHR. c A P. XVII. pecudu, quasi illexes egeat vel de Gur ulla re, piae manibvi humanis geritur. Is enim quum sit immensu=s in se, quujsit omnipotes, quusit summe filix ex suapte naturirascut nec Ddi possit iniurijs hominu,nec hi an is ofeijs adiuuari, tune quonia seu me bonus est ac benefictis,1mndu hunc admirabiIE hominu eausa codidit: er qui quid mundo eotinetur, instituit in humani generis usim. Num igitur autor dominus Cr gubernator sit coeli teraraes,m quicquid rerum in his continetur,nullo tamen ex
his omnibus stultur ipse, propterea quod illius stlicituaei'na nullius boni desideret accessione, sed nobis hae suspiciendam fabrica prodidit,ut in ea versantes homines, ex opificio id admirabili persticerEt potentia ,sapientis
m,ae bonitatem opificis:Cr cognitu amarent,pies colarent, cuius beneficio tot conroditatibu3fruerentur.Quod si ille superior est uniuersa mundi machina, nec eget ullare ex his ques codidit, quilo minus essendM est templis, Agnis,aut nidore uictimaru delectarisAnimi puritate coalitur, ipse quam sit animus: nec moratur cides taurorum aut ouilini, qui omnibus vitae est autor, uitam er habitum impartiens omnibuου quaestirat. Vniuersum enim animaαtium genus ab illo conditu est, ae perissu uisu suu quaesgenus foetu propagantia.sed his omnibus dominaturum, ex uno homine codidit uniuersum hominu genus,ut incoaleret per omnes terrae regiones,praescriptis unicuis vitae
spatijs, quae ncino sibi posset prorogare:ac dithributis terrae portionibus, quam ques incoleret natio. Erratenim, qui mundu i deo coditum, putant illius gubernatione deostitutu,temere casus fimi, quum nihil omnino geratur in mundo nes magnu nes paruu, nisi ex prouidentia conraditoris. Qilonii autem iuxta suam naturam incomprehen