Paraphrasis Des. Erasmi Roterod. in Acta apostolorum

51쪽

precia rerum uenditarum adstrebant de deponebant ad pedes apostolorant,ut illorum arbitrio,quos habebat patra loco, res comunis distribueretur. Porro quanta erat

simplicitas in bis,qui precia possessionum suartum adferebant,rendierat sinceritas in his, qui distribuebant.Rara est inter pecuniarum distensatores fides. Hic nullo deleactu personarim pro cuius' necesinte distributio perdis

oebatur. l n hac militudine erat Ioseph, cui cognomenta ab apostolis additus Barnabus,quod apud Sγros sonat Euscosolationis, genere Leuites, patria cγprius. Hie quonii magnis dotibiis inter caeteros nebat,unde ob gaudium, quod ex huius accessu contigit multitudiani dictus est Barnabassemustis exemplo fuit,ut euangeliis cum imitirentur liberalitate. Quum enim haberet in cγα pro βιndum,uendidit illi , Cr attulit precium ac deposuit coram pedibus apostolorum, ueluti rem uilem Cr pernandam. Tanta autem erat apostolorum sanctitas, ut hine sibi nihil decerperent praeter caeteros.

Vemadmodsi autem Barnabae s plicii multos

commouit ad liberalitatis aemulationem α paraatum est exemplum ad deterrendos omnes, ne quis in nea gotio spirituali fraudulentium admisiceret. Amat enim stiritus simplicitatem cordis, er odit omnem fucam ac simulationem. sic inter duodecim apostolos paratum d exemplum s udae,ne ibi quisquam fidi re sed omnis. liis citudine perseueraret in officio .Erat autem in hac nualis titudine uir quidam nomine Ananius, parum restondens suo nomini, propterea quod ipsie parum restonderet gratiae Dei.Huic erat uxor nomine Sapphira,maritosimilis. Manius igitur, quum uideret alioris inplicem ucstontaneana

52쪽

v A R A P II R. C A P. V. Irtineam benignistem apud omnes laudibiu uehi, gloriae studiosior, quam pientis,uendidit agri fium, ac preci portionem aliquam detraxit ac seposivit , Hj conficia de

probante uxore,uelati partiens pecuniam, ut altera parte mercaretur laudem Cr opinionem pietatis, alteram fiabi seruaret,si qua necessitu incideret: nimirum iam stiritui sancto, magis sibi prosticiens, quam stare

contuberaiotic cogitans apud sese, si caeteripericlitabuntur e , ηQbi certe prostedium est. Haec cogitatio nec erat toto pectoresidetis chriaeo,quipollicitus erat nihil futura quaerentibus regnum Dei Cr iustitiam ritu, nee

erat habentis cor unum CT animam unam cum caeteris.

Quum igitur ex precio diuenditi agri partem es iquam precij attulisset ad pedes apostolorumpetras afflatu spiritus diuini, quo plenus erat,intelligens bominis impium simulationem, ait, Anania, quum resemel stiritui sancto dediearis quinq; huius vim tot argumentis perspexeris, uur rursus impleuit animu tuum stiritus satanae,ut menodacio uelut illudes spirituisancto, qui illino potest umtim detraheres de precio fundi tu Cr istud omnium peromoto Minium exemplum induceres in hunc cog regatisin nem s si nos nolente impulissemus te ad uendendiu agram tuum,erat fri Je quursimulares:nunc quum ultro fiseoris quod Iesisti, quorsum attinebat benignitatis exemplusco simulationis uitiare s Nonne prorsius tibi manebat fundus tuus uoluissess Non ne etiam posteaqua uendia deras,licebat totum precium seruare tibis Laudatur eoru simpIiritu, qui stonte quod habent proferat in medium. Nemo uero cogitur a nobis id sicere ,si nolit. Vnde igiatur induxisti in animuincere lucum in hoc negotios Non

es metitus bomnibu es Deo. Q sed si Dcu credis posse

53쪽

1M ACTA APos T L. filli inpie de illo sentis. Sin credis illum nihil Iutere,aut

contemnis illius iustitium,aut putas siuere 'audulcntiae. Manias auton sentiens, animi fui staudulentiam nequaucum fugere apoctolos,obiurgatione tam seuera percu sussubito concidit er expirauit. Perqt unus, ut multorusaluti consuleretur. Nam huius Acti rimor ubi permanauit ad caeteros,omnibus magnum terrore iniecit, ne quid simile auderet aduersus stiritum sanctum. Iuuenes aut surgentes amouerunt cadauer,Cr elatu sepelierunt. Non merebatur ille sepulturum, sed amouendus erat, nesun Tret puram cr9nctam congregationcm. Fortassu luc curret his alicui demirari Petri austerint in Anania, oui unci lenitate dudu ad ueniam inuitarit eos,qui crucια fixerant Iesum, tribuens ignorantiae quod Actu erat, G' o Des poenitentibus salutem aeternam. Hic ob paululum pecuniae detractum benigninte, saeua obiurgatio , nec ulla ueniae stes osteditur. Nimσα domin in Iesius, qui per baptismum uniuersos homines inuitari iusserat ad salute,

condonatis peccatis omnibus, paucorum exitio docere

uoluit, quato grauius sit, post accepαm Euagelli gratia

ac lucem,relabi in peccatum,non iam per incogitantium

aut inscitiam, sed per destinariinsimulationem. Sciebat autem praecipuam euigelicae 6nceritat' pestem ex hγapocrisi er duaritia nascitura, Cr ob id in ipso tim ecaclesiae nastetis exordio editum est exemptu ins gne, percuod admonerentur omnes, neminem euitaturu ultioncm

diuinum, quisquis Ananium imitaretur, tum hic non stitim nocente sua poena corriperet. No enim hic agebatur de iactura preci , sed diffidelia erga Des, de in irilesbirituη sancti. Petrus autem no infixit poena, sed obα iurg tionis infudit acrimoniam,sit sanaret. Ille gero nec

54쪽

pa RAPII R. c Ap. V. prer pens in lacomas: nec poenitentia uocrin edens, ultione diuina perculsiu est. Ac mira Dei clametia percussus est unis,ut seruarentur multi. iustitis exemplum 6ξ editu in eoem, qui perjt: misericordia donum es, um 6ὶ in plurimos, qui huim exemplo cauerunt ἀ peccando. Inatercesserat trium ferme horarum interuallu,Cr ecce coniunx Ananis, nescires quid accidisset marito,ut homines

si re domostica mala sua resciscunt ustiira, ingressa est, conscia fraudulentiae mariti ,Alse laudis portionem ibi

quos uindicatura: ius impijs cogitationibus respondes Petrus ait: Dic mihi mulier,num tanti uedidistis agrum, non pluris, quini hoc habet precium Illa nimiru mari rito similis,impudenter respondit: Etiam, disti uendidiamus. Tum Petrus ad illam: Quid ita conspiratum est inter te Cr maritum tuam, ut mendacio tentaretis non nos, sed spiritum domini, quem uidetis operantem in nobis Quoisilium autem tibi libuit esse socia marito in hae impia I mulatione, eris er supplici cobora. Ecce pedes eoru,qui sepelierunt uirum tuum,adsunt ad ostium, ijdem irrent te.Ad hunc vocem ilico collapsa mulier expirauit. Simul ingresi sunt iuuenes, ac repererunt mulierem mortuam. Extulerunt igitur eam de sepelierunt iuxta uirum suum. Seuerum exemptu,scd salutifisu, nec sepius quam semel ab apostolis proditum. Quaquam retrus, quo nihil erat

mitius non hic infixit supplictu, sed afflatus stiiritu deis tiauit. Petrus tum lactinctu diuini spiritus sciebat quid esset actu Cr quid esset Iuturu. Deus autem quem nihil figit,poenam sumpturus est de his qui fisco illudunt uiris apostolicis,ctihi tales sint,ut fidi posset. Nee enim hoe

donum stiritus, quod tum aderat Petro, perpetuum es omnibus. Nucllide mala ex re bonumstuctu. Ex hormu

55쪽

iusto interitu, inges timor obortia est per uniuersum eo elesti credentium: quin er alios, qui nonda crediderunt, huiM Gepli terror invasera caeterv per apostolos marier magna miracula prodebantur apud populum, quo persti si esset omnibus, rcm non esse uirium humanaru, sed uirtutis diuinae.Quotquot aute adhaeserunt Euangem lio,versabantur unanimiter in porticu, quae dicitur SoIοα monis. Non enim iam latere cupiunt, seta tempus erat,ut eandela imposita cadelubro Iuceret omnibus ingredietis bus domum. caeterorum autem,qui nondum dederat norimen in baptismo,nullus audebat se illis coniungere.Vid bant enim populu Deo sacrum, ac religione quadam abastinebant ab illorum congressu, quemadmodu solent pro mi ab his, quae templo dicata sunt, temperare. Nec enunoderat eos popuIMsed ob insignem Dei uirtutem in illis re*lgente fusticiebat ac reuerebatur.Qvanqua ex Anania sapphirae, exemptu multis incusserat terrorem , nequis ficte semet adlugeret. Porro magis ae magis in dies accrescebat multitudo credentiu domino, uirorum simulae mulierum, in nritum ut uulgo in plateas exponerent aegrotos, quis pedibus suis ingredi no poterat ob morbi magnitudine, eos in lectulis ac grabbatis proponebat in publicum, ut adueniente Petro, uel umbra praetereunti sobumbraret aliquem illorum. Nimirum his exhibita est

promisio domini Iou, qui de discipulis dixerat: Et his maiora Arient. Contactu fimbriae Iesus sanauit aliquot, v mbrae cotactu nemine sanauit. In dies Iulius sese 1purgeis

bat miracularum adeo,ut ex uirinis quos civitatibuι magna vis hominum aecurreret Hierosiolamant adduces

secum uarijs morbis obnoxios ab impuris spiritibus vexatos,qui sanabantu r omnes. In tam a rabili rerum

successu

56쪽

. P A R A P H R. C A P. V. isuccessu conuenit obstruare imi lam apostolarum liuodest vi,qui nihil hinc sibi vcndicabant gloria,sed laudem Uiuersam in nomen do mini Iesu ref rebant. Q num igiatur hunc in modsi feliciter inclaresceret nome Iesu chria, si sese, quotidie latias dispunderet euagesicae doctrinae

fragrantia, non tulit uerae religionis incrementum Asereligionis antistes Annas. Huic praeter caeteros potistismum adhaerebrat,qui pertincbant ad fictilam sadducaeois xum, quod praecipua testificatio apostolarin erat de reis surrectione domini nostri Iesu chri ti. Quae restratiores scerat pharisaeos, qui resurrectionem asserunt aduersius Sadducaeos. Decretum erat, ut res orta, di similatione consopiretur. sed malicia uicit consilium, ac furor meritam ex fit. Nam sacerdotum princeps commotus et D satame, unὰ cum Sadducaeis manus iniecit in Apost los,ac posuerunt illos non iam in priuato carcere, uelut examinandos, sed in publico, tanquam in mani illo sceis Dredeprehensos. Delectus erat carcer insigniter muniatus, ne qua possent elabi,ne ve per tumultum plabis eriapi.Verum euangelicus ferino,nec uinciri, nec includi potest confiils humanis. Iesus enim qui protector est suoαrum, milli angelum suum, qui noctu reseratis carcerissoribus eduxit illos, Cr ait: Ne quid uos perturbet μαcerdotum malici quin potius tanto conflantius, qua coepistis, pergite.Ite, Cr in ipso templo stilites praedicate populo, quicquid uobis mandauit praedicandum apud uniuersus orbis nationes. Erat aliquando tempus, quum se uetaret praedicare christum. Nunc adest illud tempus, de quo uobis dixerat: Nihil occultum, quod non revera labitur:Cr quae nucis aurem auditis,praedicate intectis. Hac exhortatione angelidicti ammatiores a polosi,dis .' . . d D 4 lucula

57쪽

luculo ueniunt in templum, atq; ex more docent frequentem multitudinem. Summus autem potij x ignarus, qud gestum esset noctu per angelum, adluctu sibi Sadducaea, er quos habebat certos suae sententia suffragatores,ueanit in concilij Iocum. Eo conuocatu est uniuersu m concissiuam sacerdotu, magistratuum, uni cum to: o ordine staniorum gentis ista liticae. Iam enim ob contumacium fisci iritatiores decreuerant atrocius aliquid in eos Ititu re. Atq; hic interim chidera Iector maliciosum impudentiam sacerdotu,qui quum nihil haberet,quod merito criminaretur in apostolu,nmcn stequeti concilio pcragut, quicquid libuit,ut quod erat impium,hoc irio iustim ac rectum videretur, quia totius cociiij conbens decreti fuisset. Vbi magnifice suo quilis loco cosedere proceres, myi sunt uiatores, qui reos e carcere eductos sisteret in confidiu. Vetum cst ad carcerem,reperti sunt custodes ad ostium carceris excubates. Apertum est ostit . Ingresnulli apostolorum repererunt: nec ullum uenigit ,

qua si issent elapsi. Itaque ministri reuersi ad concilium,

quod uiderant,renunciant. carcerem quidem, inquiunt, inuenimus summa diligetia clausura,er custodes uotinates ad ostium. Caeterum ubi pateficio si us ingresi,nominem illic o indimus. Ea res uehementer perturbauit omnia animos, praesertim eorum, qui magistratus erant templi,ac sacerdotum principes, iniis ancipites confiiij ligebant, quorsium haec res esset euactura. interea dum haerent,dum coctustant,dum trepidant, interuenit quida, qui tristi nuntio magis etiam illoru animos perturbaret: Ecce,inquietis,uiritili quos heri inclusisti s carceri, nunc in templo Hnt ac docent frequentem popuIum.Tι ex

sacerdotum sentetia magistratus templi, quonia ad ipsis proprie

58쪽

P A R A P Η R. c A P. V. proprie pertinebat curare, ne quid eret in tepla fremquam oporreret, abeunt in templum adiuncto bisuleolitio minaerorum aduorsus uim populi. Repertui id quod erat nuntiatura,stilites illos in rempla, ac sequeti mutilitudini concionantes de Iesu. Non tamen injiciant mactnm, quemadmodu ante kcerant. Videbat cnim numerorisam populi inmititudine,ac metuebat,ne si quis tumultum Aisset exortus,lapidaretur. sed nec talis erat illa mittitudo,ut uim pararen. nec tales apo loti,ut ui defindi cuperent. Aderat infructa animi constantia es absq; strocia. Vident eos per quos pridie uerunt ducti in carcere. Nec sibi tamen metuunt, nec fugiunt, nec sermone euangelica interrumpunt, donec magistratus illis placido sermone

perseuadere ut umirent in conciliu. Paruerunt apostoli, ne publicam potestiuem uideretur contemnere. Dominus enim non docuerat illos,ne irent uocati, sed ut intrepide loqueretur. Ventum est in conciliu. statuuntur in medio

tam magnifici consessus,duo piscatores,cum simili comistatu. Tum Annus sacerdotu omniu princeps,magna cum autoritate,nec minore supercilio, c exorsus est: Non ne proximo concilio ex tantorsim uirorum autoritate etiam ais etiam praecepimus uobis, ne pergeretis docere populum, aut ullam nominis Iesu, quod abolitu esse uolumus, mentionem faceretis apud ullum hominem,nec exterum, nec Iudaeum,nec publice,nec priuatinis Et ecce conlepta totius autoritate concilij, non solum non siluistis,ueruetia tanto uehonentius praedicastis, adeo ut impleueritis totam Hierosobria uestra doctrina,rumore eorum, qua

facitis adfinitimas etia ciuitates peruagante. Vultis uiritur malitioso studio nobis impingere inuidii mortis horiminis istius. Praedicatis enim palam issu per nos occisum,

59쪽

I N A c T A A p o s T Oid quod negari non potest Eundem praedicatis iusti σfunctum ac deo probatum,cr in nomine illius editis miracula, nos uidelicet apud multitudine traducentes er condemnantes impietatis, qui talem ad mortem adegerimus. Haec erat oratio si mi pontiscis, quae nihil habet iustae destinonis,latum autoritate territat, ut quod veru erat, ob salutem ommum omnibus praedicandum,ob impiorim gloriam teretur. Nunc contra audiemus piscatoreer euangelicum pontificem fristae quidem,sed admiis

xta mansiuetudine restondenim apostoloru omniam nos mine, M agnisice potiβx,inquit,magistratus cniores, reliquis uiri praeclari, qui confidetis in hoc consilio, nos

uestiram autoritatem nequaquam contemnimus,sed autoraritatem diuinam haemanae praestrimus, id p nos esse fictuαros res odimuri qua nobis interdiceretis,ne nominis Ie sumentionem faceremus. Neq; puto quenqua esse in hoc cocilio, qui putet aequin esse, ut ob hominum interdicta negligamus iussa det,er dum metuimus iram uestram,inα curramus in iram dei.Si uesti a iussu cosentirent cum uois luntate dei, libenter Cr uobis er illi satisfaceremus. quum interdictaucstra prorsus pugnent eum illius ediactis, quoniam utribs satisficere non possumus alamus obedire deo quam hominibus. cuiquam inuidii per nomen Iesu conflare cupimus, sed omnibus c5ciliare suis

Iutem. Ae uobis etiam magis expedit,ut vestram gutoriantem submittatis uolutati diuinae, quam ut nos huc adigatis nolentes, ut diuinae uoluntati repugnemus. Nulli non patet rem io peccatorum, si ueritatem euagesicam amis plectens,resipiscat. Easic habet, quemadmodum Cr anαtea uobis exposuimus: Deus patrum nostrorum, que uos

nobis u colitis,ernos uobiscu, excitauit a mortuis I e ,

60쪽

p A st a P H R. c A P. V. Dium vim, quem nos interficistis, sustigetes in cruem.

Sic enim erat definitum diuino consilio is erat praedictua prophetis, ut unus pro salutemudi morte obiret. Hunc iuxta corporis imbecillitatem ab hominibus interfictum, Deus reuocatu ab instris ua uirtute subvexit in hae glorium,ut omnibus dux esset Crsalutis autor,sed praecipue populo Israelitico, Cr per hunc esset omnibus parata recimi fio peccatorum omnium, qui malorum suorum agetes poenitentiam, nomen illius profiterentur. Ais horu, qua dicimus,nos sumus testes, qui prius quam moreretur,dorantesticam eum illo consuetudinem egimus , Cra mortuis rediuiuum frequenter audiuimus, uidimus er contrectauimus, donec omnibus nobis uidentibus Ucederet in coelu.mod si laue podus apud uos habet nostrum testimonia, testificatur Helpiritus sanctus, quem,ut uidetis,effundit

in omnes, qui obtemperant euangelio. Auditis nouas lina

guas,uidetis edi mracula.Nihil hic nostrum est Iesu stia ritus est, qui pcr uos ministros exerit uim sum. Haec uere apostolica oratis,quae uel terrere debuerat illosmetu supplicij,uel adiceres e paratae salutis,magis exasperauit utoru animo adeo,ut ira dirumperentur, CT inter se con

sultarent de occidedis illis. Iam assueuerat homicidio μαcerdotes, er Iuniadis pecudibus in templo,ad nihil aliud profecerat,nisi ut facilius Cr homines iugularent. Nuta hie mentio scripturae diuin nulla doctrina, nulla ratio. Tantu sic iubemus, e uolumus, aut obtempera,aut morarere.Sedebat in eo cocilio Gamaliel, secta phariseus, ad ius pedes Paulus apostolus Iege didicit, uir ob insigne

tegis peritia acsingularem prudentiam summo in precio habitus apud uniuersum popula I rueliticu. Is ubi uidit iros tenebe ad perdis casilia, surrexit ac postulauit ut rube