Joannis Seldeni Uxor Ebraica absolvens nuptias et divortia veterum Ebreorum quibus accesserunt De successionibus in bona defunctorum & in Pontificatum libri ad leges veterum elaborati

161쪽

UXOR EDRAICA. LIB. I. CAP. XV. I r

a In Le oribus belliras. quaesunt insecuta, decretum est, ne prod rex findedoctionem sponsa petam ne obvoluta intra U=bem. yd Rabbina nostri post morum ρer fere, ut etiam intra urbem velamine obpoluta Prodiret. Vocabulum quod heic ut urpatur pro velamine hoc , seu pra zNsi imitur etiam pro ipsa thalamo conjugali alibi a . Atque ita etiam

U IA I Guna, quod primario in rebus nuptialibus est thalamus, in ' qu 'mdeduetio facienda ut supra est ostensum usurpatur pariter po velamine hujusmodi b , uti etiam pro tentoriolo illo, quo obumbrari soliti in ipla Benedictione sponsi ; quod genus velaminis hele est secundum , de in atrio Synagogae cὶ praeparari, nunc . litum , sed an veteribus Ebraeis in ulu , nondum est mihi satis compertum. Et sic Elias Levita d . Sed inquit ille,

Vz etiam dixere Chaldaei. Uelamina autem sponto, ita .r' V m verecundia causa e) obtegere solita, ex sindone aliave ejusmodi materie confecta f)sunt non sine monilibus, lemniscis, aliisve ad genos pro utentium libitu, hinc inde pendulis. ipsum autem iv 'IN quod in loco e Misia a citato siponiae prodeunti tan-

162쪽

tum attribuitur, velamen hujusmodi utrisque commune denotare, manisello liquet ex utraque Gemara. Hierosolymitana ibi, i l

a1nt, a Sponso umsindone Isbnt ac ιcta, quibus avenduntur movitia aυνeis. Et Babylonia, Tu zzzum si in is decretum illud eris de Sponsorum νὼDmine. Et tam haec, quam illa Gemara, pro utentium libitu, ait fieri solita hujusmodi velamina. Sed plerunque volunt fastigiata seu in conum a sursum desinentia, quae etiam figura Tentoriolo tribuitur. Atque eorum D usus solennis in ritualibus hodier

nis pro vario locorum more memoratur.

'CAP. XVI.

ye Paranymphis Ebraorum Sponsi Amicis, in utroque sedere dictis, σι nNovo, filiis Thalami Nuptialis. REstat ut de para nymphis videamus. Ii bini minimum fuere, id est socii, comites, amici Spons run dicti. Sed vero pro morum diversitate sive adhibiti sive praetermissi, Gemara Hierosolymitana sa), TU 'n 'ΣM

163쪽

rem antiquitus in Juria obtinuisse, ut constituerentuν bini parisum hi, fotu, seu amici ; alter sponse, so/s alter. uos tamen non constituebant nisi tempore Nuptiarum, seu Homonis. Neque in Gihlea mos ille obtinuit. Antiquitus etiam in Iudaea aranν hi locum spons ποos perfrutabantur decubitu si locum) quod in Galilaea nonμι bat seri tauri in Ddaea paravNbi pernoctabant in Deo oonsi stico o=ώ juxta eos in thalamo in quod nec in Galilaea fieri solebat. Certe & horum mentio alibi in libris Talmudicis, etiam & Ritualibus a , quibus.etiamnum utuntur. Quin & pro eis, qui officio singulari nuptiis adsunt, occurrit in paraphrasi bJ Urielidi tributa ι sed apertius Gemara Babylonia sc) ex jam di, Rabbi observatione, qui, pro more, heic Iuliuda , ut ibi Ioda , nominatur,

di Iudaea mos obtinuit antiquistis, ut bini sponsis attribuerentur stuconstituerentur paraumphi, socii seu amici, spons alter, alter spoη , qui nimirum tempore deductionis in thalamum eis o ia praestarent; quod tamen in Galilaea non observari soluum. uin in Iudaea mos anIιqu tus obtinuit, ut parany bi eadem in domo id est conclavi

164쪽

nonsam, θυημι est Amisin autem sponsi quiset G auit oumclarario gaude prvter volem oonsi me ergo gaudium meum impletum est. Vocis sponsi sponsaeque meditio tum in Sacris literis a) Ω-lennis, tum in ipsa, quae t e, iactioni erat pla:Wia Benedictione. Vocem mutuos conj guin seu sponsorum affectus atque exhilarati a. inimi invicem etfua uad. cantem denotari dubium non videtur. Eam que audire atque observare, etiam inter primaria paranymphorum

seu amicorum sponsi sponisque ossicia fuisse, indeque more nuptiali laetari. Nonne igitur heic ex more jam memorato , se dixit, ut paranymphum seu amicum sponsi , vocem sponsi insignemque πjus erga sponsam, quae Ecclesia est, asseetum observasse atque inde summa perfusum este laetitia 2 Certe omnia ita quadrant moribus to Iudaeae Nuptialibus. Et scimus etiam τῆ φίλου seu Amici nomen, quemadmodum dc Conritis, a diffusori vulgarique significatione delapsum, peculiarem non raro apud veteres dignitatem aut ostiolum denotasse , quemadmodum in illo de Zabudo Ben Nathan μ) ; VI amicus erat Regis in via Igata. Uerba planissime fiunt de dignitate. Hellenistae habent ibi ἐταῖρος τῶ βασιλέω. FocΠμ Regis, quod idem innuit. Et paraphrasis Chaldaea, amicus seu socius Regis, ubi eodem pro amico utitur vocabulo, qu a paranymphum etiam , ubi de re nuptiali verba sunt, significat. Et apposite ibi eodem similiter est usius vocabulo David Κ chiran i πυ- .uratvru amiem Regis. qui eister Petuo erat comes ; uti etia in erat sponso Amicus quem diximus seu paranymphus, unde &Iudaei Hispanienses rabent ibi eo anero det

Quin&inveteri sedere pro eo, quod est viam, Samsonis seu

scis

165쪽

UXOR EI RAICA. LIB. II. CAP. XVI.

Reis υ ω substituunt LXX. - Nυμταγωγαὶ δντὴ cui scilicet data est uxor ejus. Et Chaldaeus ibi sa) habet qus

eratfoclineisu seu amievi Nuptialis, seu paranymphus. Eodem n mine apud veteres Ebraeos bJ dicuntur Michact& Gabriel palanymphi Adae. Et ubi sponsilia inter Deum cs Ecclesiam lsraeliticam me- morant sjuxta illa, quae in sedere veteri ea de re saepius Occurrunt

us. Paranymphi ejusmodi seu sponsi Amici appellamur etiam . uNυαφων d) Filii thalami mptialis; qua de re optime Vir praestan- tissimus Hugo Grotius e), Singulare habetur& apud nos nomen ejus- modi eorum, quos Sprideliruilhs id est Ministrosoox litios quiSponsam deducere solent, appellitamus. Etiam apud Graecos veteres sponsi Amicorum nomen & usus. Iulius Pollux f); Mαλει διπις τῶν ENυαφίου φἱλων μωὶ Θυρα eος α ταῖς Θυγιυς-κώ ἐιργων τας γυνMκας S. Mν τῆ ν- - uidam etiam ex sponsi Amicis

Ianitor diciιur, qui janua adstans mulieres Sponsam Clamantem Ix re prohibot. Alibi gὶ etiam Amisi usus singul aris in sacris literis ἱ ut quae de ejusdem notione, qua dignitatem seu ossicium singulare denotabat olim in Augustali comitatu, occurrunt, praetereamus. Qua sunt alii usus hodierni ritus, pro locorum discrimine invicem satis

166쪽

CAP. XVII.

aliorum assismatinorum observatione immunis.

PRaetermittere antem hele visum non est,qitem ad modiim Annalis erat novo marito. secundum ea, quae proximo libro a dicentur, a intineribus militaribus cndibusque immunitas, ita etiniam Sponso virginis fuisse, ex eorum placitis, immunitatem singula rem toto tempore, quod deductionem & concubitum interveniret. nisi intra illud inci)eret exitus sabbati; idque, ni fallor, ab omnibus praeceptis assirmativis alias diligenter observandis. Solennem habent lectionem sacram bis quotidie, seu mane ac vesperi, a Viris universis, qui conditione liberali, regulariter peragendam tb ; qui fuerint nempe ossicio hujusmodi non impares. Eam ab origine seu majorum instituto deducunt vetustissimo HeriatbSbema distam, id est sectionem Audi, desumtam ex Deuteronomio sc)&Numeris d), atque ita nuncupatam, quia incipit a vocabulo Audi Acissi Grael, Dominin Deus noster Domium unis est cre. Et max imi faciunt ossicium hoc sacrum, quia in eo singularis est Numinis unitatis de omnium simul praeceptorum ejus memoria. In Ritualibus aliquoties integra occurrit. Iam vero de hac re ita ad veterum mentem Maim

167쪽

Farmina, Servi, atque Minores aratς immunessunt a solenni illa lectioκ . Minores autem doceresiolent simul ae auHtores fuerint idones, s lectioianem LN Mnedictiones tum ante tu pog commata sectionis interponendas,ut scilicet praeceptorum observationi ita inicientur. cuj- artem animus conririnenter occupatur σβllici tuc est de re aliqua'raceptosubnixa, is ut ab a. hispraece se ita etiam ab hac lectione immunis est; unde sit, ut etiam vovia, qui Virginem deduxerat, lectioue hac non teneretur ante cεncubitum coniugalem ; quoniam toto eo te ore praesumebatur, ipsum sis

licuum δε Babuise defuturis Spo a Virginitatis signis. At vero si nee

ante exitumSabbati proxime insequentem concubuisset. ectio ei erat deineus adhibenda. 2 eniam siluet , tamet fixon interea concubuisse eciam ea, dubitandum tamen non fuisset, quin RPicitudine uusmodi iam vacans amore ea ummo amplectereιur. Cetcrum quι vitiatam seu deis virginatam deduxerat, tametsi etiam strae epto legis occvaretur scilierisve propagandi generis humani sive fratriae ducendae aliterve) istimisone hac uti debuit. Quoniam ne e non habebat eis modi quid , quod animum eius conturbaret. 2Dod itidem desertibin dicendum. Tam

ad alia, veluti praeceptum de phylamriis, quam ad lectionem hane immunitatem sponsi intra tempus jam dicium,attinuisse ex verbis hisce Aest eliciendum.

168쪽

UXOR EBRAICA. LIB. II. CAP. XVIII.

CAP. XVIII.

De Contractu sponsili ioseu Nuptiali Gentilium s X eis,quae hactenus ostensa sunt, satis liquet, qualisnam viri Aefoeminae coniunctio, secundum Iura Ebraeolum ipsi, simpliet

mus, ejusque necessarias juxta eos appendices specte siQ. A ti r''

tur in mutuo aut sponsorum ipsorum, aut, pro casus discrimin eorum qui ut parentes aut tutores aut proxenetae versenae .ll '

discrepabant aliter fermὰ atque Contractus mi Paetum instrumento seu syngrapha tinnius signatum seu rite insinuarum

nito. Ritus autem atque Cireumstantias, quae fue e sis Atque ex sedere conjugali sie ljh; ia υ, /- Τ'pς 'i' Graeorum secta Vnionem adeo planἐ persi natem &lem, ut quisquisconjugum alteri, pariter& alteri etiam Gnoi, iunctus haberetur, iuxta quae superius a) tradidimus Abud autem

169쪽

ta uXOR EBRAICA. LIB. II. c Ap. XVIII.

eaeve divinitus institutae Sententiae receptae de ipsa Matrimonii mal tercunque a Paganis se a non Iudaeis in. ti, Vi Natura ac Essentia faci/lius innotescant. Quatenus nempe vinculum seu oblig.itionem connubialem inde natam tantum voluerint. Nam ossicia conjuginti mutua atque alia, quae contractum Nuptialem variatim consequuntur, liber Tertius heie exhibebit. Ex iure Noachidarum seu Natur: B, id est Ebraeis ante legem Mosaicam aliisque pariter Gentibus seu

Humano generi imperativo, quo fides servari jubetur id quod a petis

satis continetur in eo, quod est non furari aut alienum non invadero Natrimonium ex mutuo Viri ac Foeminae in vitae communionem consensu ac concubitu, velut traditione sequenti, legitimu fieri statuunt, ut alibi a ostendimus. Interdictas autem volunt Marrem, Nove cam, Sororem Uterinam, uxorem alienam ; neque a rerum origine

alias. Sic de Gentilibus. Iam vero Proselytum iustitiae ac L beri, num sim niae e Gentilismo in Iudaismum transierat, Baptismo scilicet solenni, Circumcisione ac Oblatione, plane ajunt fuisse Regeneratum& U I Infamem recens ratum, Judaeum factum,

adeoque omnimodam quae pristina erat, Consanguinitatem nedum

assinitatem exuisse; juxta id quod appotitissime Tacitus ic) de ejusmodi Proselytis ; nec quι quam ρηιus imbuuntur, Wam contemnera Deos, exuere Patriam, Parentes,tiberos, Fratres vilia habere. Qua

etiam de re nos alibi d fusius. Secundum haec, Proselyto nec Mater jam erat, nec Noverca Sororve. Adeo ut nec foemina quaepaiat hisce nominibus ei vetita. Quod sane nec legi ipsi sacrae, propter Regenerationis vim id quod meritissimo fateor, mire iis , adversari omnino voluere. At vero si Gentilis Matrem,mvercam, Sororemve uterinam connubio sibi sociasset&postmodum in Judaismum eum ea transiisset, seu Proselyti fuissent utrique facti, ex jure a Majoribus, eis scilicet qui in Republica illa rebus praeerant legi sacrae su ierinducto obtinuit, ut, nisi faceret ipse Proselytus, uxorem ejusmodi contra ius ipsis naturale sum tam semoveret Confessu; aliquis cui rebus in hujusmodi competiit jurisdictio forensis, Veluti Triumvirale seu vi- .ginti trium virale Presbyterorum aliquod Collegium, ne quid deS nedrso a Lib.iam dicto tu. . b Gemar. Bab. adris. Iabi molli cap. M.

170쪽

α edryo Magno heic dicam, cui potestas ferme omnimoda. Ceterum

ireM I . ' sta quae verba sunt ad veterum mentem, Mosis Maimo nidis ta , Si quampiam aliam duxeraι Gentilis ex arminis 1lgia, qtu in cistus nomine in Levitico interdictintur, G posmorim uterθrefamf-rant prosebii, nonseparabant eos. Scilicet Matrimonium ejusmodi ex sententia aliqua forcns non dirimebatur, quoniam pro vetita ex Iure Naturali,quo solo in Gentili simo seu ante teneri volebant heiemaritum, foeminam ejusmodi non habebant. Alibi item dum de vario dotis discrimine verba fiunt bin, N rivumis rari vando cum Proselyto faecto, roseota etiam Aetixor ejus, remanet seu volet ei Dos, quod in glosa explicatur per mi an P II q scilicet prastituta eis donatione aliqua Doti Ebraeorum respondente) a piro dum Gentilis erat in ipsis Sponis salibus seu Nuptiis. Et ut dos hujusmodi jam fieret Mina seu Cenis tum minimum Zuzi, horumve valoris, juxta ea quae superius sc) de Iure dotali ostenduntur, volunt iurisconsulti eorum celeberrimi d . Consequens igitur est, Matrimonia apud Gentiles inita, id est Gent lium more contracta celebrataque, pro legitimis, etiam postquam conjuges in Iudaismum transerant,ab Ebraeis habita. Et tametsi R generatio Proselyti seu novi ejus ex Proselytismo natales ejusae odicensebantur, ut velut denuo ac recens natus, quantum ad consangui- eos ac affines spectat, existimaretur; nihilo miniis quantum ad fidem connubialem ante datam atque obligationem inde qualemcunque oditam, regeneratio ejusmodi seu novi natales non omnino obstitere,