장음표시 사용
171쪽
libitu id est ut di eunt Graeci,sive iam ποαπῆ qua vir uxorem δαι sive νλιiψι, Qua inrum reliqrit uxor, qua de re plura libro pinxia Imo 'vi potuisset idque sine seriptis, jam solum libello. divortii a
viro dato nec aliter ante mortem quiret dirimi. Id est non aliter atque sinerent leges Ebraicae, in quarum potestatem ut se ipsos ita occontractum ipsum Nuptialem transtulerat conjux uterque. Atque inde alia quae fuere jura prius conjugalia, in ea quae Ebraica fuere, ex ipso conjugum Proselytismo, mutabantur. Et revera quidem Genti. um Ditem illustriorum,veluti Graecorum & Romanorum veterum, coni ractus Sponsalitii Nuptialesque adeo fuere Ebraeorum hae in rejuri moribusque consoni, ut merito satis pro legitimis ratisque juxta
ante dicta in ipsa Ecclesia seu Republica Iudaica, sine iterato aliquo
Proselytoru conjugio, contractu ve novo,haberentur. Quin sive id ex Imitatione sive ex Casu, sive ex Parili rationis Usu aliterve evenit, o servatu haud indignum est nec intempestivum nedum injucunta, tum apud Gentiles tum apud Christianos Sponsalia Nuptiasque contrahendi, seu ut foeminae in potestatem usumve viri. sic viri in amplexum foeminae conjugalem recipiendi Iura ac mores fuisse atque etiamnum esse, veteri Ebraeorum usui picrumque perquam congeneres. Atque hoc sane penitius simul cum discrimine, quod, ut fieri amat, variatim satis ex Gentium ac Seculorum di versitate nitervenisse manifestum est, riteque ejusdem causam sensumque compendio intueri, haud exiguum operae pretium opinor erit. Sic enim potetimus tura facilius inde dignoscere quales nam in universu in de ipso contractu Matrim niali qualicunque ineundo Sententiae essent apud veterum Ebraeorum Theologos Iurisconsultosque receptae, tum clarius ediscere, quid e iam nunc ea subinde de re, sive verba Sponsalitia seu Nuatialia sive Ritus actusve alios intervenientes spectaveris, faerit aut statuendum aut admittendum. Ubi scilicet non eo fuerit deventum vecordia ut nec paganarum nec Ebraeorum nec Christianorum veterum ali rumve gentium aut seculorum omnino, sed novitatis tantiam ejutq; satis febriculosae etiam & subinde fanaticae commentorum habeatur
ratio. Synopsi igitur heic exhibebimus, quae huc se spectent tum ex Leulorum, ante legem Mosaicam, moribus seu iure Naturali eoque quod Paganis etiam postmodum est receptum,tum ex Christianorum Diuiti sed by Co ole
172쪽
placitis usuque. Neque enim singularium hominum opiniones pro more nimis discrepantes, sed ipsua. Gentium, Rerom, ubi icisum, civitatum, Ecclesiarum integrarum consideramus hele Usum ac Placita Recepta, quorum ut in aliis sic&inhιsce prae singularium , qualescunque fuerint, hominum sententus ratio semper habenda est per
De Sponsal totam ex Iure Naturali ars in er Paganos Formulis, νώ Ebraeoru m mori aut conson ae faere aut non ita dissona ae ab eis admissae, juxta capite seveνiori dicta. Et de Arris Spolalitiis N Annulo , apud Paganos, pronubo.
EX Iure Naturali primis parentibas dato seu humani generis
communi Matrimonium fiebat legitimum ratumq; consensu in vitae secetatem mutuo sive Sponsorum sive personas eorum ut cap. te superiori alibi que dictum est, sustinentium. Aetum dissensu parili tum alterutrius renuntiatione, juxta ea quae de Iure Naturali tradunt Ebrati ipsi, dissolvebatur. Fidei enim sic Sponsumutuo datae quae qlia data ex eodem jure erat servanda modus accedebat semper aut expressus aut taeitus, unde dissensui ejusmodi seu futurae pro libitu renuntiationi rite factis locus, ubi civile jus aliod non superinduceretur sie illi) permittendus. Sed vero consen sui hujusmodi Sponsalitio concubitum, etiam ante Matrimonium fieret, accedere ex eodem jure debuisse, quasi dicas mutuam corporum traditionem seu possessionem, ut in alienationibus solenne es , voluere ; qua de re ut de reliquis heic breviter monitis nos alibi a sius. Et Concubitus heie aut idem plane est quod Deductio in thalamum postea dictum seu ipse Nuptiae, aut harum locum omnino sup plebat, id est Sponsalia seu Matrimonium legitime quidem sat s initum solennius firmabat. Sponsaliorum ejusmodi habemus iamnu-
173쪽
uXOR EBRAICA. LIB. II. CAP. XX.
las apud Comicum a) Latinum, velut in paganismo tam Graecis. n:sque quam Romanis aliisque communes. Hanno Poenus filiam si amsic spondet Agora oesi. AG. Audn' tu latrue, ne dictum neges; Tviam mihi mayorem liliam despondeas. POE. Pactam rem habeto. AGOR. Spondesne igitur Spondeo. AG. Mi patrue salve. Nam nunc es plane mesu. Nunc demum ego cum illa fabulabor liberλ. Et Charmides senex in Trinummo b) Lysiteli adolescenti. Hbam meam tibi desponsatam audio. LTSnjitu nevis. CH. tino haua nolo. LTS. Spondeiae ergo tuam gnatam ua
L. Iuι bicorat. L . impetrabit te a orato aio arbitro. - Uac lege filiam tuam Sponden' mihi uxorem dari CH. Spondeo. CAL. Et ego Spondeo ι dem hoc. LTS. Osalpete a fines mei. Sumitur illud Calliciis postremo dictum pro simili Sponsone filiae suae Lesbonico adolescentum ibi alteri. Neque enim Lysitelis est, ut citari solet. Item in Aulularia se) Megadorus. si Fidi nune etiam mihi despondes stibam Em L O His ogibiu. . Cum ista dote quam tibi dixi. MEG Spondem ergo i EUC Spondari Istue diι bene portant. MEG. ita faxint. Alia sunt hisce consona apud Terentium , Diphilum aliosque Comicos Graecos etiam hac in re secutum. Et Sulpitius Severus dJ, : qui uxorem inquit ducturus erat, ab eo unde ducenda erat, stipulabam tur eam in Matrimonium ductum iri. tapi daturus eam itidem Sponis T debat. Is contra tuae Sistulationum Sponsionumqve dicebatur Sponsa
174쪽
D. Tunc qPapromusa erat, sponsa appectabatur i quι opoponderae du-Ωώνum Don . Et datis dextris, ut alia sedera solennia, inibantur sponsalia apud Arsas & Medos, quod liquet ex Xenophonte sa). Qualis autem hujusmodi Sponsionis ante deductionem seu Nuptias
effectus ac jus apud Romanos vetercs, statim ostendit Sulpitius. Sed Apost ear Stipulationes inquit uxor non dabasiar aue non ducebatur, qui Stipulabatur ex Sponsu agebat ἔ Iurices cognoscebant. Iudex quamobrem data acceptave nou si et uxor , quaerebat. Si nihil iustis cause videbatur, litem pecunia ammabat. amantiqνe interfuerat eam uxorem accipi aut dari eum qui spoponderat aut qui Mistulat m eis rat, condemnabat. Atque hoe jus Sponsaliorum Observatum dicit
ille ad id tempus quo Civitas universo Latio lege Iulia data est. Quinti eadem ipsi in Libro de Nuptiis scripsit Neratius, ut testatur Agellius. Postmodum autem inolevit, ut ex sponsali bisi ante Nuptias civilis obligatio nulla alia oriretur, quam quae renunciatione solviqniret b . summa heic est, ubi foeminae in aliorum potestate , Sponsalia ex illorum consensu facta; ubi in sua, ex ipsarum Sponsu; ita tamen ut per Epistolam e iam seu internuncium cc Sponsalia pariter legitime iniri potu sient. Λtque hisce de rebus videsis Ulpianos, Pomponios , id genus reliquos, qui Paganismi Sponsalia ae rem Matrimonialem tractant neque enim hoc in loco de aliis loquimur' in Digestorum titulis de Sponsalibus & de Ritu Nuptiarum; de quibus quantum etiam ad cetera, quae heic tractamus, se Alexander ab
Alexandro di & ad eum Andreas Tiraqvellus alibi que ') Carolus Silomus e . Franciscus Hotomannus f , Iulius Scaliger g , Barnainas Bristonius ih , Antonius Gubertus ), Theodorus Zvvingerus si IIoannes Rosinus ch), Thomas Dempsterus, Λloysius Novarinus l .
175쪽
in UXOR EBRAICA. LIB. II. CAP. XIX.
Aecedere, ut justa esset Sponsa uxor, Dos solebat, quae apud Graecosia Romanos e bonis erat aut Sponsae aut eorum, qui inter Spondendum eam in viri commodum dotabant. Apud alias autem aliquot gentes, ut Germanos veteres & Cantabros b . quemadmodum Ebraeos , e bonis viri seu qua ipse eam ditabat, veluti contrados 's u donatio propter nuptias. Atque ut apud Ebraeos sc&Gaecis&Romanis priscis indotata, non tam uxorqvain Concubina, sed int .... rim legitima, utcunque inopiae causa non ita hone I a, habebatur, qua de re etiam nos alibi se . Etiam apud Plautum d a Lesbonico Sororem petiit etiam indotatam Lysiteles, ut dotem scilicet in egestatis ejus sublevamen ei relinqueret, cui ille Nolo ego mihi te tam prospicere, qPi meam egestatem leves, Sed ut inops infamis ne , ne mihi hane famam differant Me germanam meam sororem in concubinatum tibi Sic sine dote dedisse magis qpam in Matrimonium. 69υμ me amρrobior perhibeatur esse ρ me fami ratio Te honestet. me autem collutulet. Si sine rite duxeris, Tib emolumentum honorist, mihi, quod objectent, fiet.
Id genus sunt alia Cy in eadem comoedia ubi Megalonides le
Callicles senes interloquntur. Ne autem Testatione luculentioricarerent Sponsalia aut clandestina in publicae honestatis detrimentum viderentur, praeter Testes de Contractu Doteque adhibitos, ae-eessere item saepius Convivium solenne, Tabellae legitimae, munera Sponsalitia atque Arrhae sive datae sue missae, in quibus primarium obtinuit locum Annulus pronubus. Arrharum mentio expressa in Paulo se) habetur quas tamen a Triboniano ex recentiori Graecorum more nam in Codice Iustinianeo cum Sponsalibus in titulo si iun- rguntur adjectas autumat Fri Hotomanus, quasi apud Ueteres Romanos seu in Paganismo earum usus fuisset nullus. Sed & manifestus est earum usus in Maximino Iuniore Iulii Capitolini ; ubi inter
176쪽
uXOR EBRAICA. LIB. II. CAP. XIX. Isi
i in a sepon Dorum memorantur. Unde & stibarrare sa) verbia D pro eodem, quod est arris Spoti salitiis datis des. on lare. Scilicet ut aris rar alietem argumentum Enationis ac Venditionis dari . tque accipi solitae, sic & sponsis, tiae in nran festiorem certioremque sponsio nis mutuae confirmationem. Unde Helychius Min υ ο δους iου γα αὐάρ αβωνα, PMocus qυι deso are Pelit , a com dat arram nutriati an pin futuras nempe ex Sponsalibus nuptias. Et quod sic datur Mν, ςρον eidem dicitur. Atque de iplo Annulo pronubo, ut Arra perquam singulari testim cima tum vetusta sunt, tum quae solennem ejusdem usum ipsis multo vetustiorem ' u sic demonstrant, unde emoris Hotomanum licic merito incusat Scipio Gentilis b . Certe Paulus ipse alibi Annuli Sponsaliti meminit velut rei usitatissimae, sed a Sponso quidem missi. aponse , inquit c), alienum Annulum Sponsa mune- νι musit, post Nuptias pro eo Dum dedit. 2 idam G Νerva putant
μνι eum mulieris , qvia tunc factam donatronem confirmare viretur, non novam Nnchoare ; quamsententram Peram esse accepi. Plinius item de Annulis, in universum verba faciens, qυι ob lega sonem, in quit d), acceFerant aureos, in pubisco tanIum utcbantur, intra δε- mos peroferreu. 'νo argumonto etiam Sponsa Anntilus ferreus mittiis
tur, tu sine gemma. Et huic satis coaevus Juvenalis μ). conventum tamen, restae una, σ Sponsatia nostra Tempestate parin, idemque a tonsiore magistro
Pecteru, LN Digito Pignis fortasse dedisti. Quod plane de Annulo pronubo seu sponsalitio intelligendum. Iulius Scaliger f), Hyrrum, inquit, Anxurum sine gemma Sponsa dabat
vir. Gemma aberatus pei describeret pinitatem. Mateνia adeonstantiam oectabat. Forma Annuli ad pexpetuam νιnMonem. Sand& hue inprimis spectat illud apud Achmetem Q)ex Indorum, Persa rum, &AEgyptiorum priscorum sumtum, Annulos in somniis non raro uxores adeoque nuptias significare. Arra sic Sponsae data . Nummulo, cujus in Sponsalibus Ebraeorum usus, omnino respon let.
177쪽
uti At Tabellae legitimae, quas & memorat idem Iuvenalis, iustrumento Sposalitio quod PQ p V. II nuncupant. Ebraeis autem tandem etiam Annulliuisse subinde aὶ in Sponsalibus usum liquet.
Sed ita solum ut Nummuli seu pecuniae dataeqUa Veliat emereturSponissa seu pretio qualicunque sponso acquireretur, locum suppleret. Sie Annulum adhibuere Pagani non aliter sere atque Arras seu prc tium in Emtionibus aliis. QVi item digito gestatus tum perpet um erat Sponsionis testimonium , tum assiditus velut fidei servandae monitor. Unde dubitandum non est,nummuli seu pretii seli arrae Io- eum apud Ebraeos etiam illum tandem obtinuisse, utpote cujus acce .ptio gestatioq ve contractui Sponsalitio futuraeque fidei servandae -- moriae accommodissima.
De Nuptiarum Vud Peteres Romanos)m e triplici, Coemtione , Usu, Confarreatione. Coemtios Usus mori Ebraico non ita dissoniti. uxores abbi item emistita; etiam π mariti
UT sponi ita a Paganis inita Ebraeorum moribus,ut ostensiuri
est, admodum consona atque ab eis in Proselytis suis admissa sucre, ita & de Nuptii, Paganorum fere omnino dicendum. In eis Deductio apud Scriptores tralalitia est, uti &Auspicum S Paranymphorum usus, Hymni seu Epithalamia qualia & Ebraeis in usu esse asseritur a) & solennitates epulares. Nec de hisce aliisve minoris notae heic plura. Quemadmodum autem Ebraei ita & Pagani, in Nuptiarum celebritate Sponsalitios qui praecesserant actus, iit decis inanifestius etiam convivarum coetui constaret, aut solennius iterabant aut quod iterationem suppleret supponeretve faciebant.' Atque ut Benedictions, quae sacrorum quidem species est , tum Sponsalitiae tum Nuptialis Ebraeis, ut ante traditum est, in usu; ita & Pa panis sacra Nuptialia adhiberi solita. Quin & Tempora quit,us N ptialis Celebritas interdicta saltem inauspicata habita, eis fuere. Item
178쪽
Item & Nuptiales Corona, quem admi dum Ebratis. De Romanorum veterum Nuptiis notissimum est illud; triplici modo eas olma fieri. Ulu, Confarreatione, Coemptione. Servius Honoratus ad illud
Teive sib generum Tethys emat omnibH un is. υod ait emat. ad aut/qstum Νιρtrarum stertiuet rituis, tuo se marit Es uxor inpicem emeb.mt sicut bab mus in Iura. Tribus enim mossis apud Veteres Nupιia fiebant. Προέ si verbι gratia mulier anno uns cum piro luet sine legibus fiasset. Farre; eam ρer Pontifiι em Maximum Dialem Flaminem perfruges ta molam salsam eonjungebantur, aenis Confarreatio avellabatur ex qνibiu M titi Parrimi dc Mat-ιini nassebantu . Coemtione Per. atqυe in manum conventione , cum ista in filia locum, marum ιnpaIrμ νenιebat, ut si quisρνιον fuisset ae sun I in lorum haerediratu iustum alteri faceret. Alii b veterum triplices ejusmodi memorant Romanorum veterum Nuptias. Quae hele ex Usu dicuntur, sunt contonae sitis cis, quae de Esraico genere Sponsaliorum ex coitu superius traduntur. Scilicet solo coitu Ac stipulatione sine tabulis Sponsalitia. secuta deductione . Nuptiae etiam illis perficiebantur. Sed annuus heicusus apud Romanos s') necessarius. Neo simplex sussciebat in usum Matrimonialem seu coitum nubendi animo consensus, ut justae fierent sc) Nuptiae. Sponsalia ae Nuptiarum lenia, qualia dicta sim t. adhibenda fuere. Et Ulpianus d) Justum matrimonium est, si ιnter eos, qνι Nut vi conlpabunt, connubium
es, id est, uxoris jure ducendae Iacusta , ut ipse paulo post. At Gajus e , Legitimae Iunt Nutia, si uoman in Romanam Nutria intepvenientia ἔρανelconsenseu ducat uxorem. Anne igitur ex solo conssensu Nuptiae legitimae veteribus Romani se Certe refrag tur triplex illa Nuptiarum distinctio. Et verba illa veleon seu dispungenda uti & quamplurima alia a pu .l Ga jum lupis editum, si fiὸes codici meo Ms. qui pulcher dc pervetustus est. De Confarreatione dicemus statim, uba de Sacris Nuptialibus. De Coemtione autem Boetius in Ciceronis f
179쪽
i16 UXOR EBRAICA. LIB. II. CAP. XX.
Topica, ad verba ejus illa de argumento a sorma generis, Si ita Fabia. pecunia legata est a viro, set viro materfamilias esset; Si ea in manum
non convenerat,nιhιldebetur. Genine/um est uxor. Dua forma. una Matrumfamiliaι ρ Ha sunt qpa in manum convenere. Altera earumqυa tantummodo uxores habentur ; ad haec inquam Ciceronis verba, νου in manum inquit per Cornatronem conpenerant , ba matre amilias vocabantur. tapa vero Useu vel Farreatione, minime. - coemtio
vero certis solennitatibuι peragebatur,etsese in coemendo invicem interrogabant ; vir ita , an mulier sibi materfamilias spe Hlget ; illa reis spondebat velo. Item mucter interrogabat, an vir sibi paterfamilias esse pellet; ide respondebat velis. Itaque mulier viri conpeniebat in manum ἔα et oesbuntur ha Nuptiae steν Coemtionem Et erat mulier materfamili is diro loco filiae; qua olennitatem in suis Institutis Ulpianvi exponis. Sed hallucinatus Boetius dum uxorem in manum convenire non dici vult, extra Coemtionem. Plane tam quae usu erat uxor, quam quae Farre, in manum conveniebat. De Farre liquet expressim apud Ulpianum in Fragmentis O) De Usu, apud Ciceronem alibi b) Non vero in manum conuenit sc sed uxor tantum habebatur illa, quae velut Concubina nullo nuptiarum genere hactenus conjuncta, loco tamen uxoris est censita. Sed & sunt viri perdocti, quos hac in re sesellit Boetius. Fabiae igitur heic, si tantum uxor sie haberetur, legatum non debebatur. Aliter si in manum convenerat, sive Farre siete Coemtione sive Ussi annuo. Hae enim legitimae in manum conventiones nuptiales. Et de matronis, quae in matrim nium cum viro convenissent, & de matribus familias, quae in mariti
manu mancipioque, id est non in matrimonium tantum sed in familiam quoque mariti & in sui haeredis locum venissent, apposite hic Agellius d , ubi in Helium Melissum grammaticum insulsum hisce de nominibus scribit. Coenationi autem pretium intervenisse indi. cat ipsa vox, uti & Sponsalibus apud Ebraeos Nummo ejus ve valore initis atque, in Nuptiis, iteratis. Et apposite heic Brimonius e ,
180쪽
UXOR EBRAICA. LIB. II. CAP. XX. II
coemtionem ἡmaginariis venditionibuου peractam ut o Adoptionem credibit. Ain eaque facienda Nummos a vot vicia eansa interPetrasse. Id .him in aliis legitimis actibuι obserrabatur, in quibαι specie tenus mancipationum solennia repraesentanda erant. Atque emtas pariter uxores in ipsss Sponsalibus Nuptiisque notat ex legibus veteribus Burgundionum & Saxonum it qui mos& in Christianismo retentus ut mox dicetur. Certe & Varro ubi a Coenationis ritus diligentissime pcrcurrebat, Nubentes ait Pete ι lege Romana asses tres ad maritum venientes ferre solitas , atqUe unum quem in manu tenerent , tan-θν.rm emendi causa marito dare, alium quem in pede habιrent , in foco Lariam famibarium ponere, tertium in face erio eum condidissent, compito vicinalisolere resonare. Legunt heic aliqui reeonare , alii
νυῖgnare, Sed malὸ a nonnullis hoc ipsum de Romanis traditum Atheniensibus b) tribuitur. Emebat igitHr,aut quasi, Sponsa Spon sum; quam ad rem etiam affert, ubi Varronis haec citat, Nonius Marcellus illud Vergilii ante memoratum quo Tethys, nomine filiae, generum emere sbi dicitur omnibus undis. Apud Indos item pari boum Sponsas mercabantur se . Et de German s Tacitus d) , Dotem non uxor marito, sed uxori Martitu ert. Intersunt Parentes espropinqui ac munera probant L Munera non ad deliciar muliebres quasm, nec quibus nova nupta comatur, sed opes frenarum equum σsutum cum Frameaglawoqve. In bac munera uxor accipitur atqνe invicem Vs armorum aliquid Piro Uert. Hoc maximum vinculum, haea cana sacra, hos conjurales Deos arbitrantur. Heic plane Coemtionuptialis. Et de phiala Sponso Sponsatve ex Graecorum aliorumque in Otiente populorum more dari solita, videsis quae notavit Isaacus Calaubonus se; ad Athenaeum. Equum item armis instructum per actis nuptialibus sacris dabat sponsat sponsus apud Thessalos , quod tradit silianus f . Summa est, Dotem aut Contra dotem seu Donationem propter Nuptias, aut utramque, ut Coemtionis iv pretium,