장음표시 사용
351쪽
lio UXOR EBRAICA. LIB. III. CAP. XIX.
est, ut scilicet soluti matrimonii commoda qualicunque ab eo temporire uxori sie dimissae jam cederent. Unde ad id de Davidia jussu, quo Urlahoecidendus, illud eum voluisse alunt naz Nnt v ma N Na ut ita pνoimissis haberetur retro . tempore libelli dari, adeoaue ipse adulterii reus non foret. Mos autem ille a Tmchio militibus temporis Davi. dici seu ut ait ipse a Domin Davidica tantum, sed interim ex veterum sententia, tribuitur. Certe & Hieronymus in Traditiisonibus Ebrateis ad illud Davidi a Patre dictum in Castra proficiscenti, Et ires suos visitabu, sirecte qaηt s cum quibus ordinati JAt disce, ut in vulgata legitur, In Hebraeo, inquit, ita habetur. Eifratres tuos pisitabis, Frecte agant, re pignora eorum toltis. Pignora iahει loco Hebrai libesios Repudii intelligunt. Si quidem usum illius gentisfecisse ferunt,ut quando ibatur ab eis in pugnam. Libestos Repudii Uxo. ribu uis darent,ut si contigisset virum in praelio capi in captivitatem
duci,mulier ejus, expectatu tribuε annis, si Pir ejus non redisset,alium duia
rtim seu arrham seu stonsionem eorum tolles seu rapies. Iudaei Hispaniensis ν άsusprendaι tomaras. Quid vero et narU ibi denotet, in controverso est; aliter atque aliter etiam Magistris recentioribus illud exponentibus. Sed & qui de Repudii libello non capiunt, ipfi
seu Magistri veteres dicunt eum accepisse libesios diportii ab eis atque ad uxores detulisse, ut ita rescinderetur Sponsio, qua inteν illos intrecesserat. De Salomon Iarchius. Tantundem etiam ibi Da vid Kimchitis. Ceterum quicquid de his fuerit statuendum, sane elicere non est dissicile non solum ex Iosephi, a , verum ex ipsis Evangeliis, in seculis de quibus loquuntur,u sum fuisse satis tralatilium Divortiorum atque Exempla. Et vix est,ut aliter quaestiones illae, quibus respondet b Christus, de divortio interrogarentur. Quod etiam ex eis,quae statim de celebri illo Scholarum Sammati &Hillelis dissidio annis aliquot ante na. tales Christi hae de re nato subjungimus,necessario erit concedendum.
352쪽
De pholarum fusectarum Hillelianorum Sammae anorum dissiduciνca Divottii caulas ortu ac aetate. Hillelianorum senstitiae. quibua Sammaeanis adpersabantur, Oraculo coelest seu Filia cui appellant Vociffirmatas abibiaque.
UT rite intelligatur dissidium illud stapra breviscule e Misna m
morarum ca), de Divortii calisis inter Scholas Sammaeana inde Hillelianam, observandum est ab Ebraeis tradi, deductas perpetua siccessione a Mose usque ad Egram & 9ynagogae magnae Collegas saerarum legum Interpretationes fuisse inde bin transmissas ad Simeonem Iustum, Antigonum Sochaeum, eorum collegas. Ab hisce sole Ben Joaeter Zer idaeum,& Jole Mn Iochanan Hierosolymitanum accepisse. . Dein Iosua Ben Perachia& Nethai Arbe-liten; unde Iehu da Ben Tabat & Simeon Ben Shatach, qui ad Shemata h&Abtalion transmiserunt. Ab hisce demum accepisse Hillelem & Sammaeum, quorum Scholas memoravimus. Cum quolibet Pari ita recensito, intelligendi sunt etiam Collegae ceteri sive LXIXqui eum Pari suo numerum LXXI Iudicum Tribunalis seu Synedrii Magni eomplent; unde etiam est, quod Magistri recentiores , qui successionem hane memorant, cuili bet Pari & vetustioribus, qui Paria haec antecedunt, I 24 Synedrium ejus seu Forum ejus adjiciunt seJ, id est fori praeter ipsos reliquos. Paris enim cujuslibet alter Princeps, seu , erat Synedrii magni, alter seu Pater SPed ii ut videre est apud Abraham Zacuthium in libronchasin, R. Gedabali in Shaisbeist, alios. Ita Hillel princeps erat Synedrii & Sammai pater, seu a Principe secundus. Et consonum Iane est, ut putemus ipsum eundem fuisse Samaeam, qui δεκαδι ανηρ
353쪽
justuae, ideo1. terroribia invictus, ausus est in Synedrio magno sub Hyrcano Rege, Herodem illum Antipatri filium tune Galilaeae praesidem, postea Regem, homicidii ibi accusatum graviter increpare, eo quod neutiquam satis reverenter tantum tribunal haberet; dum nempe coI-legae pusillanimes ora dejecti atque ad splendidam Rei praesentiam plane attoniti ne hiscere quidem auderent. Certe pro ipso Sammai acincipitur Sameas hie ab Abraha etiam Zacuthio b aliisque. Hillelem existimant viti docti Iosepho nuncupari ut in vulgatis ejus eodicibus legitur) pollionem.Π. Iair, inquit ille sc), Φαρο-ῖος κ, Σαμμο τήτου ααθητῆς Posito Pharisaia re Sameas huius discipulas. Atq; alibi Παμἰωνατον γαυσαῖον Sra. ras τῶν ἐκ σις συνδιατ φιβω- πων, memorat, id est, Possionem Pharisaum EF aameam s eorum ρ- Natores. Et verum quidem est. Sameam leu Sammaeum hune suisse Hillelis dis puIum. Longaevus erat autem Hillel, utpote qui CXX annos d) vixit, &quamplurimos habuit nominis celeberrimi disci
utero discipulos, quorum triginta noη indigui fuere, quibu/ demrit retur m estM Dirina,si ci Mosi ι triginta alii non indgni; quibuιsol se flarerfluari Iosia Ben Nun; re reliquι riginti fuere metaocres. Lahisee primao tenuit Ionathan Ben Getiei Prophetarum paraphrastes postνemas Iochanan Ben Zacat. Principatus ejus initium ab omni. hus non eodem modo collocatur cs . Sed id, quod vero proxi
354쪽
mat, est, eum praesidere coepi sie anno vIgesimo, aut circiter, ante Christi natales. Centesimo enim aut circiter anno ante Templi Excidium Talmudici a) id collocant, qui annum, quem diximus a Christi natalibus retro putatum designat. Tum etiam Sammai pater Sy. niarii, cui itidem discipuli quam plurimi. Atque hoc modo verum etiam est, quod habet Hieronymus ω, Sammat s Hilui non mulio prius quam Domιnus nasceretur, onos esse in Iudaea, De ortu dissi. diorum Scholarum eorum, id intelligendum. Et de eis pridem viri doctissimi egerunt, quos c) consulas, si placet. Juris autem uterque erat lcientissimus; etiam cs utrique fere invicem d sibi concordes. Sammatus vero acriori erat atque iratiori semper animo ν Hillet humili ae placido. Discipuli eorum diversissimos Magi strorum mores secuti, post eorum obitum, etiam maxima in selenne legis studium. quod ante id temporis adversis capitum sententiis ita disti hi minime solebat, dissidia intulerunt. Adeo ut quo modo Procul ejanorum dc Sabinianorum, notissimarum in Roma veteri sectarum, sententiae adversiae studiosos in partes olim trahebant, ita de Hierosolymis alibiqueapud Ebraeos Scholae Hillelianae seu discipulorum Hillelis eorum que propaginum & Scholae similitcr Sammaei perquam adversae erantiavieem factiones ac sectae ; ut sexcenties in corpore Occurrit Taim dieo. Placitorum suorum tenacior erat quidem Iecta utraque. Samin
maeana vero in Hillesianam plerunque infensior, cujus etiam in sententiam, tua derelicta, semel duntaxat transibat. Exemplum illud unicum habet ut de oblatione frugum, quam appellant im munda, cum ea, quae munda esset, forte commista. Hanc primo it licitam esse sacerdotibus voluere Sammaeani se , licitam Hilleliani, quibus, re ventilata, assensum tandem illi praebuere. Et Gemara
355쪽
uXOR EBRAICA. LIB. III. CAP. XX.
-n m mn z- N nondum est nobis compertum Samma nos in Haltilianorum transisse sententiam, praterquam in hac re Diammodo. Sed juxta Sammaeanorum decretum fuisse in pluribus sententiam comperio, ubi majori suffragiorum victis Hilleliis amis numero; idque arbitro. in quem compromiserant utrique, Rabbi Chananiah uen Dehia , octodecim a) de munditie atque immunditie frugum, animalium, id genus aliorum capita decernebantur. In Sammaeanis censetur Baba Ben Bota ille ab Herode excaecatus. Discipulus erat hic quidem Sammaei, ita tamen , ut in sententiis serendis , postquam Judex est creatus, non aliter ac Hillelianus se gereret. In Hillelianis , praeter Ionathanem illum Ben Uriel, Rabban Schimeon Hillelis filius ae Rabban Ioehanan Ben Zacat, qui Hilleli de Sammaeo successere, velut traditionum a Mose deductarum atque interpretationum avitarum Custodes insignes atque in Catena Traditionum proximi. Floruere hi duo sub ipsis Christi Natalibus. Hi ueli autem successit in Principatum sive filius ejus Simeon sive, ex filio illo nepos Rabban Gamaliel, quem non alium fuisse merito eum viris doctis existimes a Gamaliele illo νεαοαδιδα eάλω τι ulω πανπιτω λαω Legis Doctore bin honorabili uni νemaplebi, seu a toto populo honorato, cujus ad pedes D. Paulus: e erat ora δευμέν' κρέ' ἀκυβειρω τοῦ πατρίου νομα edoctus μxta veritatem seu exactam rationem seu rigorem legis patria. Adeo autem invaluere Hillelianorum sententiae , ut sexceptis quae memoravimus octodecim illis ea pitibus) pro receptis passim in foro haberentur, Sammaeanorum prarsus rejectis. Ita tamen ut dum Christus in terris ageret & aliquantum postea secta utraque pro more hominum, invicem digladiaretur, aliis hujus, illius aliis doctrinam sive sequentibus sive mordicus retinentibus. Sed& magni faciunt Talmudici contentiones, quae fuere aliquot inter Hillet S Sammat, velut quae essent seu Dei nomine aut propter Deum,
356쪽
omnis contentio, qua habetur propter Deum, in finem inque durabie. F a Nero non est propter Deum, non durabit in sturam istianam ea contentio, qua sit propter Deum Θ Contentio Hidei εν Sammai seu Seholarum ab ipsis denominatarum. vero non propteν Deum, est contentia κονδε cs umissθαι eartus. Quod nihilominus ita dictum oportet intelligas, ut, qua Scholas eorum postea digladiantes spectare possit, Hilleliana multis parasangis anteferenda fuerit. Nam & Hierosolymitant , ad illud de capitibus luris octodeeim juxta Sammaea nos decretis ex majori, ut ante dictum est, suffragiorum numero, arbitro Rabbi Chanaiah, adnotant
ς ruri in Dios icis non infamias misin omι Uraelitis, quam illa qua Diam es Visul ub; scilicet aureus. Male actum fuisse tecum Pronuntiant, ex eo quod ita etiam in levioribus illis ullo mo-po praeponderaret Hillelianae Schola Sammaeana. Quin postea , dum tontentionis funis hine inde in scholis illis ducebatut , majores suos monitox alunt Τί diei vote i e eaelo delapsuis: m p seu Jliam vocis nuncupant; cuba Prophetiata generis b in eorum commentariis mentio frequens ut Hillelianae omnino impostersim adhaererent. Huic etiam religiose parebant. Ita sei licet stribunt ; auditam vocem hane in Iabneia,
urbe maritima squae Jabina & Iamina pariter apud Scriptores dicta , ab Hierosolymist CCXL stastus se) incisi tar i Egregius est ad hanc rem in Gemara Hierosolymitan Vocus. Ibi nempe agim tum de Prophetis veteribus, quos ex spiritu Sὸncto prophetasset etiam ipsi ajunt, tum de Senioribus seu marapi id est, seniori iu
357쪽
ae Scolarum & Tribunalium sub ipsum de quo loquimur aevum. praesidibus horumque placitis seu singularibus Legum ae Traditionum interpretamentis moribusque superinductis. In hisce , nova sive Interdicta sive praescripta quoniam obligatio pro decernentium autoritate eis inerat id est graviora squae φοeτια ζωέα- ζα ακτα, onera gnuvia ae importabilia iii Evangelio sa) dicuntur J uti Indulta seu stricti iuris novae reis missiones p seu Leviora appellitabantur l quorum nihilominus neutra erant necessario amplexanda cuiquam, absque lata in foro aliquo sententia , antequam a Synedrio magno LXXI virorum firmarentur decernerenturque. Hi autem interdum sive ob factionum potentiam, sive ob rei difficultatem, sine oraculo caelesti seu Filia illa rotis quam Spiritus Sancti vices alunt illo in seculo praestitisse J ea deeernere nolebant. Iam vero G marae jam dictae verba hue attinentia ita siet habent b), e rva
358쪽
Propheta donior euinam reisunt similes C νιλ ex hie similitudine clarius possunt intesisti. Regem sive fuisse, qui binos in provinciam
misit , de quorum alteroscripsit noste sesidem ei adbiberi, nisi σ Ω-gilla uum s Cidarim seu insigne capiti ui provincialibus ostenderet; de aleero autem,eti resinee Sigillum nee Cidarim ista ostenderet,e dem adhibendam. Sie de prophetae dicitur e , o dederi tib gnum aut podi
rentum.Ceterum qui nomine legis venerit, ei autoritaι perpetuo pror
gatur. auod tamen intesilas oportetoostquam egressa est o ccepta FHlia Vocis. At vero si antequam σνessa est, seu accepta, Dii a Vocui one rei qui e Gravioribus si e Schola Sammaeanasse Hi iana proriptis, in eum quadrat indi , stobdus in tenebris vadit. Etiam qui Leplam, qua με hac sive ista schola indulsι, observae, improbus nominatur, nisi scibeet sipe Grapiora a Lepiora salterutrius Scholae observet exseης-tentiasori. Danel ui νe Graviora sive Lepiora observet ex sententia fori. Intesiste hoe de sententia lata , antequam egressa est filia vocis. Etenim postquam ect egressa filia pocis, perste uo sunt recepta sententia ultitianorum. Etiam quisquis in eas commiserit, morte plectendus. ubi stilicet sententia est de lege aliqua capitali. Traditur egressam Glam vocem sententias fuisse velut verba Dei viventis, seu Divina, at νοὸ ab omnibus esse Ussilianorum recipienda. ubinam vero egres fa est, seu accepta. ιδεμ a pocis, seu oraculum coeleste ρ Rabba Ra-ιi nomine Rabbi Dchanam aie, in Iabne κνbe meis 1llam Filiam egresfap esse. Scimus tradi Filiae vocis oraculum aliis in . urbibus,
359쪽
praeter eas; ubi Synedrium Magnum sedes haberet, non semel auditum fuisse. Sedium ad stabiliendas tantum quamplurimas fintea contro versas, idque in rebus gravissimis sententias hanc egressam seu auditam in Iabne velint, & eum supremus lententiarum controversarum aibiis 'et hsteretur syned tum illudi, quia Iabnam te transtulerat, idque Rabbi Joehman Ben Zacat principe, quem ipsum eundem fuisse, eti-. jus nomine oraculum a Rabbi Baebi memoratur in jam allatis, non immerito lentias; aequum sane est, ut existimemus etiam, oraculum
hoe de Hillelianae Scholae seu sectae praerogativa tempori illi tribuenisdum, quo Iabnae Synedrium Magnum suas, eodem principe, habebat sedes. Id est tempori quod Urbis Templique lecundi sub Vespasiano Excidium proxime sequitur. Nam e Lukath hagarith seu L pideo concla νι squod Templo adjunctum J se transtulit, aevo illo in turbido, Synedrium in manan id est in Tabernas, haud multum a Templo distantes ibique tunc constructas. Id factum est sub quadragesimum ante Excidium annum, quia Christi Passione parum distat. Inde demum intervenientibus aliquot aliis migrationibus sc), in Iabnem translatum est. Migratio autem haec fiebat, Principe Rabbi Iochanan d) quem diximus. Is vero in principatum evectus e est, aetate provectistima, idque sub Templi Excidium. Sequitutis Igitur, si rationi huic locus, etiam & sub id tempus oraculum
jam ductum acceptum esse, id est sub annum a Christo nato septuagesimum. Quae cum ita sint, non minus sequitur ante acceptumhoe oraculum sopitas non fuisse sectarum harum controversias, adeoque neque hanc de Repudii, quae prae manibus est, quod & insta manifestius reddetur. Interea tamen liquet & lectis utrisque S universis aliis ante oraculum illud receptissimum fuisse ob In seu rem Turpitudinis aut ob na P m V Turpia tudinem in re , non solum permissa fuisse Repudia , verum etiam a Foro , ubi res postulabat , rite potuisse cogi. Nimirum de Fori potestate & co aest i s ob Turpitudinem aliquam
interdum Divortiis f de quibus supra dictum est J lectae hae illustrea
360쪽
non dissentiebant. Nam dum extra rem Tin ludiuis seu i an turpiιudanem negabant permittendum Divortium Sammaeani, ob causam interim ejusmodi etiam cum Hillelianis affrmabant, reluctante nemine . At Hilleliani heic maritis indulgentiores non solum ob Turpitudinem, sed etiam ob rem seu causam quamcunque aliam, id est sive ob n)UM seu Turpitudinem, sive ob rari seu Rem caussamve aut ratioηem qualemcunque permitti voleban . Id quod nolebant Sammaeani. Hillelianis astipulatur Fl. Iosephus faJ Iudaeus, qui tempore quo de agimus ipso floruit, ubi ait γυνα ς ψ συνοικουσ1ς βουλοι εν , λαθυχΘliam κοιτ' δεροπιδουν 'α τιας, mXλὰς δ αν mic άνhώποις φαυlera γίνοιν &α stur a conjuge quibuscunque de causis. quales multa sunt intre 1 mines, disiunga vult se. Etiam & ipse de se Iosephus, virginem Caesariensem, ait b , quam duxerat, non diu apud se mansi . sed soluto matrimonio, aliam se Alexandriae duxisse. Postea item de hac inquit ita γυναῖκα μῆ ἀριαό uενο- ξις ἔθεα ἀπι-τργουν - ιδων γενομέν- μητέρου uxorem, ossensivi Vinmoν bin , domist, cum rara ter csset tritim liberorum. Adeoque d divortio ut sibi omnino ac tribulibus suis libero tune habito palam loquitur. Philo etiam Judaeus f J legem Divortii sacram recolens ευμ, inquit, ανδρος ἀπαλλαγῶσα καθ' lui ἀν τυχηweyσα συ&c. M vero uxor a Piso quamcunque ob eausam pepudi ea Ge. Quantum autem pollerenr etiam Hilleliani eo in aevo, ex hoc satis dignosci potest, quod Synedrii magni principatum, acl Hillelis posteros jure sane haere)itario transmissum velint . Magistri ; qua de re nos plura alibi. Sententia tertia non est reperta praeter illam Rabbi Aquibae e Mima superius adductamia, Ea autem ab Hilleliana non differt nisi quod Divortiis pauli. fuerit indulgentior. Adeo ut dubitandum nQn. sit, praeter. Tre hasce, quarum Binae fere in unicam recidunt, aliam non fuisse sive in Scholis, sive in Foro Reipublicae illius sententiam de Divortiis ; nisi forte putes tam illustres Scholas de re tam gravi