장음표시 사용
361쪽
ut de aliis aeriter controversis J tamdiu disputasse, nee intere alterutram sive aIiam aut vetustiorem aut recentiorem sententiam c quam fingere quidem facile est; sed nullibi comperire quimus sive ejusce rationem obtendisse, nee posteros, id est Scriptores, qui supersunt, Talmudicos ejusdem mentionem aliquam fecisse. Quod sane absonum nimis est. Firmantur etiam haec ab ipsa , uti a Talmudicis traditur , sectarum de Divortiis disputatione, quae in hujusmodi compendium in Gemara BabyIonia' ad supra fa) citatam de Utriusque sententia Misnam redigitur b).
Iruditur ad ovae modum dioutasse Hilulianos re Sammaeanas. Hi letianis Nonne diserte in lege nominatur 'n' id est νer, mrio. eausa, verbum. Sammaeani ; Nonne etiam diseret nomina aνr s Turpi/udo in regimine; adeo ut rurpitudo Rei, rationis.
ausae , verbi, seu ipsa turpitudo simul designetur Ηili. Si is iste Tarsiρudinis sine adstemone Rei, Musa m. sola mentio fuisset, non mast dixeme foris asiquis ob Turpitudinem uxorem posse uiri,
362쪽
sed non ob rem Du causam faliquam aliam J unde flebat, ut etfama seu res cra. adjicereιur. Et si NI MI id est, Rei seu eiu δεσα Anmxat mentio facta fuisset, uo. De o Turpitudinis, a sum dum uon fuisset dicere repud Ma ob rem seu causam aliquam saliam Imam alteri nubere fas fuisse, non item repudiata ob Turpitudinem. Ideo interseritών etiam i a Tar ludo. Samm. At obseνvanda es vis vocabiali seu Rei re e. ue alui ira heir. alibi legi in ca ; in ore duorum restium aut in ore triam testium firmabitar seu Resqualiscunque. in Res seu rari ibi ad binos reses attinet, Da etiam in lega de Re diis ad binor restes attinet ita nimirum ut ejusmodi sit Turpitudo, ejusmodi Res, ut ejusce non sine binis testibus uxor rea peragatur θ Hili. An veto scriptum H , Ἀγλtudinem i. re Sam m. Au vero scriptum est, aut Turpi dinem, aut Rem P Hill. Ideo scriptum eR, Turpiturinem Rei, ut non '. tum Turpi do in Re, sed etiam Fue Turpitudo , spe Res seu Causa qualis unque istastigatur. Subjunilla est hisce is Rabbi Aquibat sententia, quam etiam supra exhibemus.
Ttiplicis is Divortiorum Causis sententiae recos. Monita ae Conis . . silia Magistrorum de Primae Uxoris seu uxoris adolestentiae h/ieρν rogatiua; aliis item ais Divortia Φectoribus. Mahuismedani ει oram Mic δενὶ sequares. Alcoranus σ Λvicennaea δε re explicati.
Turpitudinis igitur Vocabulum, seu Dν , in nis
triusque sectae iam Hillelianae quam Sammatanae, juxta ea, quae jam sunt ostensa, sententiis , diffusiori signulaatisne multum diserepat ab eo Turpitudinis notione, qua Incestus, Adultextum, aecam uxore immuoda coitus in Levitico desonatur ι qua do re alibi
363쪽
a egimus. Ita scilieet discrepat, ut non modo graviora illa ut vulgo J sed alia etiam leviuscula, quae omnino turpia essent, heleno mine illo velint denotari ; seu ut Obadiae Barte norit verba bὶ sunt anu UNU Π d NU reliqua , qua etiam turpia cum μι pecul ari nomine seu Turpitudinis illius nefandae proprie non veniunt. De Hillelianis res est manifestissima. Non modo. si palam incederet uxor non velata, seu brachiis retectis, aut quid aliud committeret sive in Mosai ea sive in Iudaiea ita fgnantius dicta conjugalia instituta s de quibus supra ) sed etiam siquid omnino sive domi sive foris faceret, quod viro displiceret, rite potuisse dimitti volebant hi. Ob haec, nomine Rei, usedc . id est Uri quod legis est vocabulum; ob illa , nomine seu νpitudinis, quod itidem in lege τω diri conjunctum est. Nam sacrum intelligebant hi sermonem perinde ae si scriptum fuisset N M N P quoniam invenerit ille in ea sipe turpitudinem e rem seu causam qualemcunque, perinde ac si disjunctive vertissent Graeci η ασχη αο, m η πeαγuet. At vero nisi tu Re seu causa turpitudo aliqua inesset, repudi m rite fieri nolebant Sammaeani. quibus 'n' u Turpi udo rei in sacro se mone sive pro V re Turpitudinis aut turpi , sive pro iam 'vinu Turpitudine in re sumebatur , atque etiam pro vis Turpitudine solummodo , ea quam diximus diffusiori notione. Unde est, quod in exemplaribus Misnae nonnullis pro eo, quod supra et inde legitur Sammaeanos noluisse divortia permitti, nisi ubi invenerit maritus rem Tripitudinis seu V v mn habetur duntaxat V a N nisi imvenerit in ea Turpitudinem. Ita sane in Misita Talmudis Hierosolymitant , quam nec corruptam esse ideo puto, quia ad hune mo.
dum in Gemara d ejusdem iteratur explicaturque ;
364쪽
At traditu Samma nos noluisse uxorem repudiari, nisi tantummovi ob Ἀγrtudinem, velutisi egrederetur capite aperto, disissis ad laterapsibus aut brachiis retinis 3 scilicet ejusmodisensus eis habetu aινι , sermonis, quoniam invenerit in ea Turpitudinem Rei. Certe & ob sprvandum est in lege militari de castrorum munditie, quae in capite Deuteronomii, quod legem de Divortiis proxime antecedit,ha- - betur, etiam si nTM nec alibi in. sacris literis occurrere, ibique planis sine rem generatim aliquam turpem denotare, neque aliter ab Onhelo paraphraste aut Arabibus verti, quam in lege de Divortiis. Λ Pseudo - Uetielide transfertur per Σ1 nn Na Spovitudinem seu ignominiam rei cujuscunque , & ab Hellenistis per ασχημοσύνL πζαγμα im, quod idem significati quibus &consonum est Iudaeorum illud Hispaniensum verguenta de eosc. Explicatur ab Aben Ezra per )N U I num μυλ udinem sive in facto ,sive in Nerbo. Divortiis demum induIgentior quam Hilleliani Rabbi Λ quiba tam verba illa, si gratiam in oculis
ejus ea non invenerit, quam si isse inveneriι rem turpem aut T pis
diuem in ea Divortii causas satis legitimas esse voluit, adeoque pro viri libitu quamlibet repudiari potuisse. Et sane tam hane Rabbi Aquibae quam illam Hillelianorum, quae Aquibae est peris quam assinis, amplexati sunt Ebraei, qui non solum ob eansam seu rem quamcunque Turpitudinis seu turpem , sed etiam, pro mariis torum libitu matrimonia solvi quivisse postmodum saltem, si non ante docere consueverunt. Unde & Leo fa Mutinensis, Λωchisynagogus venetus 3 Non solo per occasion di mal ora, ma percini ιagion di di usopuo in rigore, ii marito repudiar la multe. Ita tamen ut consiliis aliquot iisque vetustis ipsique oraculo, quo sta-hil ita est inter alias etiam & haec Hillelianorum sententia, sive to- aevis sive proximantibus , licentiam illam temperarent Magistri, eamque Scholae monitis, tametsi non Fori decisionibus haud parum minuerent. Ita Consiliis ae monitis ejusmodi habetur, nequis ducat uxorem aut maritali amplexu ductam illiciat,
365쪽
mma, an N Si ast animus ei fueris eam repudian P. In eam, qui ita fecerit, dictum etiam volunt illud Salomonis, Ne moliaris b am leo tuo malum, eum ille in te habeae Muciam. Item , ne uxorem quam primam quis duxerit. absque turpitudine aliis qua seu re causave turpi, quam intelligunt per verba illa nam putidinem rei repudiet. Unde illud Rabbi Eliaeetetis ceJ,
mam nam altare lachrymas ob eum essundit. - Ratio elicitur ex eo.
quod habet Propheta de uxore adolescentiae , ubi dicitur d altare esse lachrymis, fletu, ae singultu opertum , nec oblationes iam placare. Et dix M propter quidd eo quod Dominin tesseatus es intra te s inter uxorem adolescentia tua, quam tu deseruisti scis licet in Ebrato est rem ἐγκαJati me seu reliquisti, quod in vulgata est destexisti cumi astusocia tua σ uxor sederis rei. Et paulis post, uxorem Adolescentsa tua non deseret. Et verba quae sequuntur. si odio habueris eam dimitte, ad primam quidem uxorem seu uXOre a dolescentiae ibi attinere volunt, ita scilicet , ut intelligatur perinde, ae si postquam monueret propheta de injuriis, quibus uxor ad lescentiae, alia sive unica sive pluribus, superinductis immeritia affecta est, demum adjeeisset, melius ce fuisse eam, si odio ita haberet , liballo repudiare quam amictam invi erique retinere. At dum ipsa verba in consilium de Repudiis ad hibentur, malle videntur de prima uxore aut de primo conjugio non accipi, sed de se
366쪽
existimavit Rabbi Iehiιda. At Rabbι De anan; etiam odiosis eR. inquit, qui ita dimitteret. Nee tamen inteν hosce dissensem anat. Nam aber δε conjugio primo, alter desecundo es locutuo. Alia de uxore adolescentiae, quam primam vocant , heic afferunt ex sacris ta literis. Et Rabbi Samuel Bar Nachman tb9 m Eri τ'α Ua UNC IM .Hibra res pretio assimari potes, excepA rexore adcle rentia, seu prima. Quin deprimo item conjugiomnium illud Rabbi Iehudae cca intelligunt; quadraginta diebus ante formationem foetus in utero, Filiam vocis seu oraculum eae seste denuntiare solere, cuinam foetus postmodum matrimonio jungendus; quod forsan ut alia ejusmodi in eorum commentariis non tam ridicule quam pro more gentis hyperbolice seu quod ipsi ajunt QI quod idem sonat, dictum f. isse est sentiendum ; ut nimirum signantius innueretur tum primam uxo rem Numini imprimis accepto ferendam, tum ejusdem, sine causa graviori, divortium ei neutiquam placere . Secundae autenis uxoris seu alIin a prima, imo repudiatae in uxorem ductae nam ejus. modi uxorem in primis heic non censent etiam odii aut nudae displicentiae causa repudium raro dissuadent ρ quot tamen inter dum aliqui faciunt, ut statim Iiquebit . ipsa etiam de repudiata
verba legis observant d , Etsi νiν iae alias capreis eam habere odio, fribar EF ipse libeltam repudii ree. Quin in consiliis quae drximuν monitisque de Repudiata adjicitur m Um tam που ni o
muzz nn WQP Mem Uxorem ob impudicos ino νυ νepudia m indignam esse, qua a Piso aliq- dono duceναών, ursequatuν dicteνium Derum ι domo sua improbitastem Verisse,alte uis sibi ἐκduat eis. Et sunt,qu, omni modum dissuadent repudium maωxime displicentiae causa seu eo, quod molestior fuerit uxor. Legituσinter sententias Morales Bensi- e quem vetustissimum habent
367쪽
νorito; id quod idem serme est cum eo,quod ajunt Latini ac Grae.
et Sparsam quam nactin es orna . Iu sententias illas Ebraicus habetur commentarius, ante annos fere centum e monumentis
Ebraeorum a Paulo Fagio editus , in quo hoc a Ben Sira dictum ad matrimonium & Repudium omnino trahitur . Suadet priomo commentarius ille. uxorem ducendam parentibus inprimis honestis iisque ex Israelitico seu nobili genere . Quam si nati. eisci nequit , etiam & Libortinam seu generis Libertini foemi
moniam ita fam ordinarunt, tamet uerit ei molestor , quam δε-zais fuit dehabo, aut uxor Cora. qra perdiderunt maritos suos. D s non repudiaνerit eam, bene agit ἔ qpia Vopter eam non deducunt eum in iudicium. Sic etenim legimus. rauatuor sunt hominum genem,qua non deducuntur in judicium; stiluet qui extrema laborant paupertate , qui patiuntur eolicam passionem , qui Ma.gistratu Detuntur, O cur es uxor mala, quam non repudiat. N mirum si repudiaverit , non bene facit, qνoniam nec bona unica ei postmodum hilarimiis, sed perpetua angetuν ιristitia , ideo quod repudiaverit eam. Atqvo bos est, qvod dixit Ben S m os, qvod ceciadit in sortem tuam, sive malum sive bonum fuerit, rode . Hactenus Commentarius ille, qui pii Rhetoris non jurisconsulti Ebraici partes heic agit. Quemadmodum vero Iudaeorum Synagoga ita & Mahumedanorum turba Hillelianae Scholae seu potius η, Rabbi Aquibae sententiae hae in re est sequax. Non semel in Alcorano. . 8 permitin
368쪽
uXOR EBRAI A. LIB. III. CAP. XXI.
permittitur, pro maritorum libitu, Divortium, nee tamen sine eoniniuio uxoris retinendae, quemadmodum apud Ebraeos. Verba sunto ;
Et si displicueνιnt vobis uxores vestra, nihilominuι forsan Deus etiam in eo quo displicet bonum eosiocabit amplum. Euod si volueritis uxorem νobis loco uxorissubroga i id est , d imilsa e numero uxorum permisso aliqua, aliam ducere ὶ ne hilo quidem rerum Aarum defraudetur,sdressea bi habeat integras. Dotem icilicet, ejusve, pro juris varietate, partem praestitutam. Retinensis ibi; Sed licet mutanda, unum quιntare, seu quantumlibet daretur, nihil inde resumere licet. Ubi Quintare factum est ex Arabico N ap Auinta . Atque eata re discrimen traditur inter repudiatas ante coitum & post dimissas. Alias ejusmodi, plerunque ut Ebratorum simiae , interdum ab eorum placitis omnino recedentes, habent leges eonjugales, atque de Divorotio tum in Alcorano b tum in Iuris Mahumedici compendiis obvias. Quin & observandum est,qusd de Mahumedanorum Divortiis legiis tur apud Avicennam, qui iple Mahumedis sectator ac summus Phil sophus ad hune modum tum de eorum ratione ac jure disputat, tum sonsilium de eis interserit e . Consueturi non* nisi diutina familiaritate ; hac autem 'mius dicitu esse ex parte mulieru, ne habeat potestatem disicedendi a piro, quando voluerit. I a enim est factia ad
irascendum sconcupisendum; unde oportet, ut liceat viro aliquanda dimittere uxorem. Alioquin multa damna provenient. μιerun enim talu Iura esse conjuges, ut, quo magis cogantur simul manere. magis odianis, es propeniat inde maximum malum. Aliquando enim erit aliquid inter eos, quod abhorreat naturae s hae compellete quarere alia conjugia, quoniam voluptae naturalis est. Aliquauisuu do vero
369쪽
da vero conjuges erunt tales, quod non adjuvantse ad generandum, sed, A conjunguntur abis, generabunt. Unde portet in emerpenrat ibi S paratio. Sed oportet ut hoc docise permittatur; ut qui eorum δε rem fuerit stultioris sensus re magis perversus, non Labeat banc potesta rem. Rehnquatur autem arbitrιο μῶcisi quousque cognoscatur causa discordia, σ tunc separentur ad hac, ut pirpe sinat aliquid mulieri, sprater hae, quod melius est, relinquere paci focum; G ut Astili- D ei ipsam pocare, quam dimittere; unde praceptum est in lege fle, ut, postquam dimi fuerit, non post revocari, rei siprius alii nuAserit. 'uod cum silerit vir, set ei H ιυ uxorem dimittere, ni aerit vilis homo, qui parri endri Perecundiam propter delectationem aliquam. Sed nos non euramus de hujusmodi hominibuτ. Iustum autem est . ut mulier custodiatur. V enim parνi flensus s deceptibilis re magna voluptatis, ex cujus communione provenit ignominia BF peracundia maxima. Ex communione Pero viri non provenit ignominiasted inridia. ει ideo debent custodiriporta re cortina. Hactenus Avicenna. Quod de eausis Divortii & judicis arbitrio scribit, consilium, puto, est. Nam pro maritorum libitu, ex lege Mahumedita,uti ex Ebraica, Divortia fiunt. At vero quod habet de dimissa uxore non revocatiis da seu denuo ducenda, nisi alteri prius nupserit, idque ex lege, id est
bus ejicitur vitibus receptro ut dimis pariter legitima. Et paulo
fere sonant; Seo repudiaverit eam, rursus ex permissa ea non eri νantequam viro nu erit alteri. Etsi hic repudiaverit eam, eorum con
jugum priorum neutri illicitum est denuo eo jungi. Posteriora hele
370쪽
verba, ut Avicennae, se aliis a sumuntur,perinde ae si de Uxore simpliciter dicerentur omnimoda. Sed multo aliter a Iurisconsultis Mahumedanis intelliguntur; quod optime dignoscitur e paraphras seu exegesi illa egregia Mahumedi Ben Achmed. Ille, explicationibus interpositis , ad hunc modum locum totum qui & ante &post res habet uxorias & quae ad divortia spectant exhibet;
etsi eam dimiseνis mιri tu sepitu quam bis, id est, tertio, non perinmissa eris ei post, scilicet , post divortium tertium, inque dum acee Perre conjugem alterum, qui re cum i a concubuerit. Sed si dimis
rit eam marituεIecundi , ocite conjugium redintegratur cum marito
priori. Ita verba illa N Iphicra si dimiserit eam, sumenda sunt
de tertiata, post vices bitias, de quibus ante verba fiunt, ejectione. Quod igitur habet Avicenna de lecundis post divortium nuptiis, ad divortium tertium ita pertinet, nec ad primum omnino aut secun adum. Et iam & juxta paraphrasin hanc Alcoranum hete vertebae Robertus Retinensis b), inquit, dereθcta nubant maritis prioribus Aottin quam cateris. Terra. vero oreta nequaquam inisque quo maratis aliis nupserant re ab istis relicta fuerint. Et rarum ison est Retinensem e commentariis, qui sunt in At ranum denumerosissimi, versionem tuam augere. Alii se similiter legem eorum de Divortiis ita esse intelligendam docent. Generatim autem Antonius Geunatus d) de Turcis, si alterutri conjugam ma-